III SA/Kr 977/09
WyrokWSA w Krakowie2010-01-21
Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Tadeusz Wołek, Dorota Dąbek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ rejestrujący może odmówić czasowej rejestracji pojazdu nabytego na licytacji komorniczej z powodu nieprzedłożenia dowodu rejestracyjnego, jeśli nabywca go nie otrzymał od poprzedniego właściciela?Ratio decidendi
Organ administracyjny nie może odmówić czasowej rejestracji pojazdu nabytego na licytacji komorniczej z powodu nieprzedłożenia dowodu rejestracyjnego, jeśli nabywca go nie otrzymał. Przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące nabycia własności w drodze egzekucji mają charakter lex specialis w stosunku do przepisów Prawa o ruchu drogowym i rozporządzeń wykonawczych, co oznacza, że w takiej sytuacji brak dowodu rejestracyjnego nie stanowi przeszkody do rejestracji.Stan faktyczny
W. J. nabył samochód na licytacji komorniczej i złożył wniosek o jego czasową rejestrację w celu wykonania badań technicznych. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające nabycie, ale nie posiadał dowodu rejestracyjnego, ponieważ poprzedni właściciel odmówił jego wydania. Organy administracyjne odmówiły rejestracji, powołując się na wymóg przedłożenia dowodu rejestracyjnego. W. J. wniósł skargę, argumentując, że przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące nabycia na licytacji powinny mieć pierwszeństwo przed przepisami rozporządzenia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Tadeusz Wołek WSA Dorota Dąbek (spr.) Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi W. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rejestracji czasowej samochodu uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji
wyroku WSA w Krakowie z dnia 21 stycznia 2010r.
W dniu 1 grudnia 2008r. W. J. złożył w Wydziale Komunikacji i Transportu Urzędu Miasta wniosek o czasową rejestrację samochodu osobowego marki Ford Escort o nr rej. [...], nr [...] w celu wykonania badań technicznych. Do wniosku dołączył: kartę pojazdu seria [...], protokół sprzedaży ruchomości i udzielenia przybicia z dnia 16 sierpnia 2007r., zaświadczenie wystawione przez Komornika Sądowego z dnia 3 września 2007r., tablice rejestracyjne o nr [...]. Równocześnie W. J. oświadczył, iż nie posiada dowodu rejestracyjnego, gdyż dłużnik odmówił jego wydania.
Pismem z dnia 4 grudnia 2008r. Kierownik Referatu Rejestracji Pojazdów skierował do Komornika Sądowego pismo, dotyczące wyjaśnienia przyczyny odmowy wydania przez dłużnika dowodu rejestracyjnego dla samochodu nabytego przez W. J.
Pismem z dnia 19 grudnia 2008r. Komornik Sądowy przekazał odpowiedź wraz z kserokopią zapisku urzędowego z dnia 29 sierpnia 2007r., z którego wynika, iż dłużnik odmówił dostarczenia dowodu rejestracyjnego, bo go to nie interesuje. Jednocześnie organ egzekucyjny poinformował, że nie zna aktualnego miejsca pobytu dłużnika co uniemożliwia odebranie dokumentu.
W związku z powyższym Wydział Komunikacji i Transportu Urzędu Miasta pismem z dnia 2 stycznia 2009r. wezwał W. J. do uzupełnienia wniosku o dowód rejestracyjny lub oświadczenie o jego zagubieniu. Równocześnie organ stwierdził, iż brak dowodu rejestracyjnego lub oświadczenia o jego zagubieniu uniemożliwia dokonanie czasowej rejestracji pojazdu.
Odpowiadając na wezwanie organu W. J. oświadczył w piśmie z dnia 19 stycznia 2009r., iż nie posiada dowodu rejestracyjnego, a ponieważ go nigdy nie posiadał nie może również napisać oświadczenia, że go zgubił. Stwierdził również, że te okoliczności znane są organowi rejestracyjnemu i w związku z tym wnosi o wydanie decyzji administracyjnej.
Decyzją z dnia [...] 2009r., nr [...] Prezydent Miasta odmówił W. J. rejestracji czasowej samochodu marki Ford Escort o nr rej. [...], nr [...]. Uzasadniając swoją decyzję organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. nr 108, poz. 908 z późn. zm.) rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany. Z kolei zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów (Dz. U. z 2007r. nr 186 poz. 1322 z późn. zm.) w celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-13 oraz § 3, składa w organie rejestrującym wniosek o rejestrację pojazdu, do którego dołącza: dowód własności pojazdu, kartą pojazdu jeżeli była wydana, dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany oraz tablice (tablicę) rejestracyjne, jeżeli pojazd był zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Organ I instancji stwierdził, iż wydając decyzję o odmowie rejestracji działał na podstawie przepisów prawa procesowego i materialnego, tj. art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, art. 72 ustawy z dnia 30 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym oraz § 2 ust. 1, pkt 5 § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów, regulujących procedurę rejestracji pojazdu wraz z wymaganymi dokumentami. Zdaniem organu tryb dokonanej sprzedaży w drodze licytacji przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym jest niezgodny z art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wydane przez Komornika zaświadczenie, stwierdzające fakt nie wydania nabywcy dowodu rejestracyjnego sprzedanego pojazdu nie stanowi w myśl obowiązujących przepisów podstawy do przerejestrowania pojazdu. Dlatego dokonując oceny zgromadzonego materiału dowodowego organ rejestrujący odniósł się do faktu braku dowodu rejestracyjnego jako podstawowej przyczyny wydania decyzji o odmowie rejestracji.
Jednocześnie organ I instancji zauważył, że prowadzone postępowanie w sprawie wydania W. J. zaświadczenia, o którym mowa w art. 72 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym potwierdzającego dane zawarte w zagubionym dowodzie rejestracyjnym dla przedmiotowego pojazdu było rozpatrywane przez organ odwoławczy. Postanowieniem nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji o odmowie wydania zaświadczenia.
Pismem z dnia 15 lutego 2009r. W. J. wniósł odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2009r. domagając się jej uchylenia. Wyjaśnił w nim, iż samochód, który chce czasowo zarejestrować nabył w dniu 16 sierpnia 2007r. na licytacji komorniczej. Samochód był uszkodzony i aby się nadawał do eksploatacji musiał włożyć w niego dużo pracy i pieniędzy. Pomimo tego nie może jeździć samochodem, a jedynie ponosi koszty związane z jego utrzymaniem (m.in. opłaca OC). W. J. oświadczył, iż samochód nabył bez dowodu rejestracyjnego, gdyż jego poprzedni właściciel odmówił jego wydania. Natomiast Wydział Komunikacji i Transportu Miasta uważa, że powinienem do wniosku o rejestrację dołączyć dowód rejestracyjny lub oświadczenie o jego zagubieniu złożone pod odpowiedzialnością karną. W. J. oświadczył, że nie napisze takiego oświadczenia, gdyż nigdy dowodu rejestracyjnego nie miał, a składając takie oświadczenie skłamałby i popełniłby przestępstwo.
Odwołujący się stwierdził również, że w swojej decyzji organ rejestrujący powołał się na rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów. Jednak jego zdaniem organ powinien wziąć pod uwagę nie tylko wybiórczo przepisy, ale wszystkie, które obowiązują, w tym również ustawę Kodeks postępowania cywilnego. Zgodnie z art. 805 § 3 Kpc komornik nie musi odbierać dłużnikowi dowodu rejestracyjnego pojazdu. Powinien jedynie w przypadku odmowy wydania dowodu rejestracyjnego sprawdzić w centralnej informacji o zastawach rejestrowych czy zajęty pojazd nie jest obciążony zastawem rejestrowym. Komornik może taki pojazd sprzedać, a nabywca może go zarejestrować. Zdaniem W. J. Wydział Komunikacji nie powinien tego utrudniać, ze względu na ten przepis, jak również art. 879 Kpc. Dodał także, że zgodnie z obowiązującym w Polsce prawem w przypadku konfliktu przepisów prawa rangi ustawy i przepisów prawa rangi rozporządzenia pierwszeństwo należy dać przepisom rangi ustawy, czyli w tym przypadku Kodeksowi postępowania cywilnego.
Decyzją z dnia 13 maja 2009r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz.1071 z późn. zm.) w związku z art. 72 ust. 1, art. 74 ust. 2 pkt 2 lit. c, art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. nr 108, poz. 908 z późn. zm.) oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2007r. nr 186, poz. 1322 z późn. zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2009r. Kolegium uznało, iż odwołanie W. J. nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ decyzja organu I instancji nie narusza przepisów prawa.
W odpowiedzi na zarzut podniesiony w odwołaniu, a dotyczący powołania w podstawie prawnej decyzji organu I instancji przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, Kolegium stwierdziło, iż zarzut ten jest nietrafny. Przepisy tego rozporządzenia regulujące w sposób szczegółowy tryb i zasady rejestracji pojazdów są powszechnie obowiązujące. Powołany w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji § 2 ust. 1 w/w rozporządzenia określa dokumenty jakie należy przedłożyć wraz z wnioskiem o dokonanie rejestracji pojazdu, wymieniając w pkt 3 dowód rejestracyjny. W dalszej treści przepisy określają sytuacje, w których warunek ten nie musi zostać spełniony, stanowiąc w ust. 4, iż przepisu ust. 1 pkt 2 i 3 nie stosuje się do pojazdu zakupionego po przepadku na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Organ odwoławczy stwierdził jednak, iż z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że przedmiotowy pojazd nie został zakupiony po przepadku na rzecz Skarbu Państwa czy jednostki samorządu terytorialnego lecz w drodze licytacji prowadzonej przez Komornika Sądowego z wniosku wierzyciela Grodzkiej Spółdzielni Mieszkaniowej przeciwko dłużnikowi M. G. Samochód ten był uprzednio zarejestrowany. Wraz z samochodem zostały wydane tablice rejestracyjne oraz karta pojazdu, które następnie odwołujący się przedłożył wraz z wnioskiem o dokonanie czasowej rejestracji.
Zdaniem Kolegium organ I instancji prawidłowo wskazał, iż wydane zaświadczenie przez Komornika Sądowego nie może stanowić podstawy do przerejestrowania przedmiotowego samochodu. Podkreśliło przy tym, że organ rejestrujący działa na podstawie przepisów Prawa o ruchu drogowym oraz rozporządzenia ściśle regulujących warunki dokonania rejestracji. W ocenie organu II instancji nietrafne jest natomiast twierdzenie odwołującego się, że organ I instancji powinien uwzględnić przepis art. 805 § 3 Kpc, i że w przypadku odmowy wydania dowodu rejestracyjnego pojazdu nabywca może go zarejestrować. Powyżej powołany przepis stanowi bowiem: "Jeżeli skierowano egzekucję do pojazdu mechanicznego, a dłużnik nie wydał dowodu rejestracyjnego zajętego pojazdu, komornik jest obowiązany uzyskać informację w centralnej informacji o zastawach rejestrowych, czy zajęty pojazd nie jest obciążony zastawem rejestrowym. W razie stwierdzenia, że zajęty pojazd mechaniczny jest obciążony zastawem rejestrowym, komornik niezwłocznie zawiadomi zastawnika zastawu rejestrowego o wszczęciu egzekucji". Z kolei wskazany przez odwołującego się art. 879 Kpc dotyczy przejścia prawa własności rzeczy nabytej na licytacji bez żadnych obciążeń, a nabywcy nie przysługują roszczenia z tytułu rękojmi za wady rzeczy jak też przeciwko nabywcy nie można podnosić zarzutów co do ważności nabycia. Kolegium uznało, że powyższy przepis potwierdza, iż nabycie na licytacji ma charakter nabycia własności w sposób pierwotny w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, jednakże brak odniesienia tej okoliczności na grunt prawa administracyjnego, i wysnucia wniosku, że w takiej sytuacji nabywca zwolniony jest od dopełnienia warunku przedłożenia dowodu rejestracyjnego, skoro tylko w szczególnym przypadku (§ 2-4 rozporządzenia) może to nastąpić.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło również, iż organ I instancji nie zakwestionował prawa własności odwołującego się do przedmiotowego samochodu, a jedynie wskazał na konieczność spełnienia warunku wynikającego z przepisu art. 72 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym, który jest niezbędny do dokonania czasowej rejestracji przedmiotowego pojazdu.
Z powyższą decyzją nie zgodził się W. J. i pismem z dnia 11 sierpnia 2009r. wniósł na nią skargę domagając się jej uchylenia oraz nakazania zarejestrowania samochodu. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił, iż jest niezgodna z prawem.
Wyjaśnił, iż samochód nabył w drodze egzekucji sądowej i bez żadnych obciążeń (art. 879 Kpc). Tym samym winien on zostać zarejestrowany na jego wniosek. Ponadto zgodnie z art. 805 § 3 Kpc komornik nie musi dłużnikowi odbierać dowodu rejestracyjnego. Skarżący stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej decyzji powołuje się na postanowienia rozporządzenia do art. 72 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym mówiące jakie dokumenty obowiązany jest przedłożyć właściciel wraz z wnioskiem o dokonanie czasowej rejestracji pojazdu. Zdaniem skarżącego rozporządzenie to stoi jednak w sprzeczności z postanowieniami Kodeksu postępowania cywilnego. Kolegium stwierdziło, że jest to przepis lex specialis i w związku z tym należy kierować się zasadą lex specialis derogat legi generali i dać pierwszeństwo przepisom rozporządzenia. Jednak skarżący uważa, że takie wnioskowanie jest błędne, gdyż nie zachodzi tu taka sytuacja. Przepis szczególny wtedy uchyla ogólny, gdy są one jednakowego rzędu, a nie gdy są różnego rzędu tak jak w analizowanym wypadku. Przepis rozporządzenia jest bowiem przepisem niższym rangą niż przepis ustawy. W przypadku kolizji przepisów ustawy z przepisami rozporządzenia należy zawsze dać pierwszeństwo przepisom ustawy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Jako nietrafny Kolegium uznało podniesiony przez skarżącego zarzut kierowania się przez organ odwoławczy przepisami rozporządzenia, które pozostają w sprzeczności z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego, jak też wysnuty przez skarżącego wniosek, iż organ odwoławczy uznał przepisy rozporządzenia za lex specialis i z tego względu dał im pierwszeństwo przed przepisami ustawy. Rozważania organu odwoławczego zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dotyczyły bowiem wyjaśnienia zastosowania przepisów rozporządzenia z dnia 22 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów przez organ I instancji w związku z zarzutami strony podniesionymi w odwołaniu, a dotyczącymi kwestionowania zasadności powołania przepisów w/w rozporządzenia w podstawie prawnej decyzji I instancji. Zdaniem Kolegium podkreślić jednakże należy, iż przepis § 2 ust. 1 pkt 3 w/w rozporządzenia zawiera taką samą treść jak przepis art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, podobnie jak przepis § 2 ust. 4 w/w rozporządzenia, którego treść odpowiada treści art. 72 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Kolegium stwierdziło, iż podziela stanowisko przedstawione w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2006r. sygn. akt I OSK 1005/05, zgodnie z którym dowód rejestracyjny jest niezbędny do zarejestrowania pojazdu już wcześniej zarejestrowanego. Oznacza to zatem, że powinien być dołączony do wniosku o rejestrację, natomiast brak tego dowodu stanowi przeszkodę do rejestracji pojazdu. Jest to bezwzględna podstawa do rejestracji pojazdu, a odstępstwo może mieć miejsce tylko w przypadkach wymienionych w ust. 2 art. 72 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wobec konieczności przedłożenia dowodu rejestracyjnego, bez znaczenia w sprawie są powody, dla których dokument ten nie mógł być dołączony do wniosku, zaś przyczyny te nie mogły stanowić podstawy dla organów rejestrujących ani do poszukiwania danych zawartych w tym dowodzie w posiadanej przez siebie bazie danych, ani do usprawiedliwienia tego braku wniosku o rejestrację.
Odnosząc się do argumentów Samorządowego Kolegium Odwoławczego podniesionych w odpowiedzi na skargę, skarżący w piśmie z dnia 9 października 2009r. ponownie stwierdził, iż przedmiotowy samochód nabył w drodze licytacji publicznej u komornika sądowego, w związku z czym nabycie to miało charter pierwotny, a nie wtórny. Przeciwko nabywcy nie można podnosić zarzutów co do ważności nabycia. Skarżący stwierdził również, iż orzeczenie, na które powołało się Kolegium było wydane w zupełnie innym stanie faktycznym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do treści art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd administracyjny dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji nie jest związany granicami skargi.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji organu II instancji, utrzymującej w mocy decyzje organu I instancji odmawiającą z powodu nieprzedłożenia dowodu rejestracyjnego czasowej rejestracji pojazdu uprzednio zarejestrowanego, a nabytego na licytacji publicznej. Jako podstawę prawną organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie powołały art. 72 ust. 1, art. 74 ust. 2 pkt 2 lit. c, art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. nr 108, poz. 908 z późn. zm.) oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2007r. nr 186, poz. 1322 z późn. zm.).
W ocenie Sądu organy administracyjne nieprawidłowo przyjęły, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki odmowy zarejestrowania pojazdu. Powołane powyżej przepisy zostały przez organy administracyjne błędnie zastosowane w niniejszej sprawie, organy administracyjne dokonały bowiem ich błędnej wykładni przyjmując, że stanowią one podstawę do rozstrzygania spraw rejestracji pojazdów nabytych na licytacji publicznej.
Na wstępie należy zauważyć, że we wcześniej obowiązującym akcie wykonawczym do art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, tj. w Rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów przewidziano, że wymóg przedłożenia przez właściciela pojazdu dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany, "nie stosuje się do pojazdu nabytego na licytacji publicznej lub od podmiotu wykonującego orzeczenie o przepadku pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, jeżeli na dowodzie własności pojazdu została umieszczona przez ten podmiot adnotacja określająca, że wraz ze sprzedanym pojazdem nie został przekazany dowód rejestracyjny pojazdu i karta pojazdu, jeżeli była wydana" (§ 2 ust. 3 cyt. rozporządzenia). Obowiązujący w dacie wydawania zaskarżonej decyzji akt wykonawczy do ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, to jest Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2007r. nr 186, poz. 1322 z późn. zm.), takiego wyjątku nie przewidywał, wskazując jedynie z § 2 ust. 3, że możliwość odstąpienia od wymogu przedłożenia dowodu rejestracyjnego dotyczy tylko pojazdu zakupionego od Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej lub Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Analogiczna jest także treść obecnie obowiązujących przepisów. Po nowelizacji z dniem 3 czerwca 2009r. zmieniono bowiem jedynie treść przytoczonego § 2 ust. 3 Rozporządzenia w ten sposób, że odesłano w nim do treści art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy, której znowelizowane brzmienie dotyczy tylko "pojazdów zakupionych od Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Celnej lub Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej". Niezależnie od tego art. 72 ust. 2 pkt 2 wprowadzają wyjątek dotyczący "pojazdu zakupionego po przepadku na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego". Z §2 ust. 5 wykonawczego Rozporządzenia z 2002r. wynika, że podmiot dokonujący sprzedaży takiego pojazdu zamieszcza na dowodzie własności pojazdu adnotację, że wraz ze sprzedanym pojazdem nie został przekazany dowód rejestracyjny pojazdu i karta pojazdu, jeżeli była wydana.
Zdaniem Sądu wymogi wykładni systemowej powodują jednak konieczność uwzględnienia przy rozstrzygnięciu niniejszej sprawy zasad nabycia rzeczy w drodze egzekucji na licytacji publicznej. Zgodnie z treścią art. 879 kodeksu postępowania cywilnego nabywca rzeczy z licytacji publicznej staje się właścicielem rzeczy bez żadnych obciążeń, nie przysługują mu roszczenia z tytułu rękojmi za wady rzeczy, ale równocześnie przeciwko nabywcy nie można podnosić żadnych zarzutów co do ważności nabycia. Obowiązujące przepisy konstruują zatem w takiej sytuacji instytucję pierwotnego nabycia własności, co polega na tym, że nabywca w drodze egzekucji nie uzyskuje prawa, jakie przysługiwało dotychczasowemu właścicielowi, ten ostatni bowiem traci to prawo, a nabywca uzyskuje prawo niezależnie od niego (por. Komentarz do art. 874 kpc w: Z. Szczurek (red), Kodeks postępowania cywilnego. Postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2005). W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie regulację tę uznać należy za mającą charakter lex specialis w stosunku do ogólnych zasad rejestrowania pojazdów przewidzianych w ustawie z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. nr 108, poz. 908 z późn. zm.) oraz wykonawczym do tej ustawy rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2007r. nr 186, poz. 1322 z późn. zm.). W przypadku zatem nabycia pojazdu w drodze licytacji publicznej, organ administracyjny nie może odmówić zarejestrowania pojazdu z powodu nieprzedłożenia przez nabywcę dowodu rejestracyjnego, jeżeli ten dowód rejestracyjny nie został nabywcy przekazany wraz z nabytym pojazdem. Pogląd przeciwny naruszałby spójność systemową, specyfikę nabywania własności w drodze egzekucji oraz podważał zaufanie do prawa.
W niniejszej sprawie przewidziany w art. 72 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym oraz wykonawczym do tej ustawy Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, katalog wyłączeń od obowiązku przedłożenia wraz z wnioskiem o rejestrację pojazdu dowodu rejestracyjnego należy uzupełnić o przewidziane w powołanych powyżej przepisach kodeksu postępowania cywilnego nabycie zarejestrowanego pojazdu w drodze licytacji publicznej w przypadku, gdy nabywca nie uzyskał dowodu rejestracyjnego.
Trafność powyższej tezy potwierdza analiza obowiązujących przepisów wyraźnie dopuszczających możliwość zaistnienia przypadku nabycia w drodze licytacji publicznej pojazdu bez dowodu rejestracyjnego, w tym zwłaszcza art. 805 § 3 Kpc przewidującego, że "Jeżeli skierowano egzekucję do pojazdu mechanicznego, a dłużnik nie wydał dowodu rejestracyjnego zajętego pojazdu, komornik jest obowiązany uzyskać informację w centralnej informacji o zastawach rejestrowych, czy zajęty pojazd nie jest obciążony zastawem rejestrowym" oraz §1 ust.1a. Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia przewidującego, że "W przypadku pojazdu nabytego na licytacji publicznej, pojazdu zakupionego po przepadku na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego, dla których nie można ustalić daty pierwszej rejestracji, warunki techniczne określone w niniejszym rozporządzeniu stosuje się odpowiednio od dnia 1 stycznia roku produkcji pojazdu".
Mając powyższe na uwadze Sąd ocenił, że zaskarżona decyzja organu II instancji oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia. Mając to na uwadze, obydwie decyzje zostały uchylone, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 litera a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę organy administracyjne związane są zawartą w niniejszym wyroku ocenę prawną, przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie ponownego orzekania w niniejszej sprawie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło