III SA/Kr 423/09
WyrokWSA w Krakowie2010-01-21
Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Tadeusz Wołek, Dorota Dąbek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej na przewoźnika za zabieranie pasażerów poza wyznaczonymi przystankami w rozkładzie jazdy, w sytuacji gdy autobus stał na parkingu, a nie realizował kursu regularnego, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie kary pieniężnej na przewoźnika było zasadne, ponieważ stwierdzono naruszenie warunków zezwolenia dotyczących ustalonej trasy przejazdu i wyznaczonych przystanków. Zabieranie pasażerów poza przystankami określonymi w rozkładzie jazdy, nawet jeśli miało miejsce na parkingu podczas postoju autobusu, stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, a protokół kontroli wraz z dokumentacją zdjęciową stanowił wystarczający dowód.Stan faktyczny
Marszałek Województwa nałożył karę pieniężną na A S.A. za zabieranie pasażerów z przystanku na terenie parkingu D., który nie figurował w obowiązującym rozkładzie jazdy linii B.-C. Strona skarżąca kwestionowała zasadność kary, podnosząc, że autobus stał na parkingu, a osoby wsiadające mogły być cudzoziemcami szukającymi informacji, a nie pasażerami. Organy administracji utrzymały decyzję w mocy, opierając się na protokole kontroli i zdjęciach dokumentujących zabieranie pasażerów i sprzedaż biletów. WSA w Krakowie oddalił skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Tadeusz Wołek (spr.) WSA Dorota Dąbek Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi A S.A. w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala
Marszałek Województwa decyzją z dnia [...] 2008r. Nr [...] nałożył karę pieniężną w kwocie 3000 zł na A S.A. na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
W uzasadnieniu decyzji podniósł, że upoważnieni pracownicy organu przeprowadzili w dniu [...] 2008r. o godz. 14.27 na parkingu na trenie D. w B. kontrolę wykonywania przewozów przez firmę, w ramach zezwolenia Nr [...] na linii regularnej B. - C.
W dniu kontroli kierowca autobusu marki Jelcz o nr rej. [...] E. K. przyjechał na przystanek zlokalizowany na parkingu D. o godz. 14.25 w celu zabrania pasażerów chcących jechać do C., o czym świadczy fakt sprzedawania biletów podróżnym. Zdarzenie to zostało udokumentowane na fotografii. Zgodnie z przedstawionymi do kontroli wypisem z zezwolenia [...] na linię B. – C. i obowiązującym rozkładem jazdy stanowiącym załącznik do zezwolenia, w/w kurs nie powinien być realizowany, gdyż przystanek na terenie parkingu D. nie figuruje w obowiązującym rozkładzie jazdy do zezwolenia [...]. Tym samym odjazd z tego przystanku o wskazanej godzinie nie powinien mieć miejsca. Z kolei o godz. 14.30 powinien rozpocząć się kurs z przystanku "B. ul. E. D.- A". Na okoliczność stwierdzonego naruszenia sporządzony został protokół kontroli Nr [...]. Kierowca nie wniósł zastrzeżeń do protokołu.
Strona została zawiadomiona o wszczęciu postępowania w sprawie naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym z informacją o możliwości składania wniosków, wyjaśnień oraz uwag i zastrzeżeń do wyników kontroli.
W organie stawił się przedstawiciele strony celem zapoznania się z aktami sprawy, którym pracownik organu przedstawił wykonane podczas kontroli zdjęcia, a także pisma przedsiębiorców obsługujących linię komunikacyjną B.- C., w których proszą oni o przeprowadzenie kontroli firmy. Na podstawie tych pism w jednym z harmonogramów kontroli umieszczono kontrolę A S.A. Pisma te nie stanowią jednak akt sprawy niniejszego postępowania, ponieważ stanowią one odrębną sprawę prowadzoną w organie.
Do organu wpłynęło pismo w którym pełnomocnik strony wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów:
a) z przesłuchania w charakterze świadków osób, które złożyły doniesienia: M. L., K. G. i J. S. na okoliczność stanu faktycznego sprawy, a w szczególności tego, czy autobus strony zatrzymywał się na przystanku na terenie D., czy też był tam zaparkowany,
b) z oględzin tabliczki informacyjnej sporządzonej w języku angielskim, zawierającej informację o godzinach odjazdów autobusów do C. z przystanku « B. D. A.» oraz z tłumaczenia treści tej informacji na język polski sporządzonego przez tłumacza przysięgłego - na okoliczność braku podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie,
c) z przesłuchania w charakterze świadka osoby względnie osób dokonujących kontroli, na okoliczność faktu zrobienia przez nich zdjęć przy użyciu aparatu cyfrowego, miejsca, z którego były zrobione zdjęcia, posiadania upoważnienia do przeprowadzenia kontroli w danym miejscu i czasie oraz na okoliczność poczynionych obserwacji.
Organ wskazał, że strona wniosła o "powtórzenie czynności organu polegającej na wyznaczeniu dla strony ostatecznego terminu do wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i zgłoszonych żądań." jak również "o sporządzenie i doręczenie stronie odpisów upoważnień, o jakich mowa w art. 268a k.p.a., udzielonych pracownikom Urzędu Marszałkowskiego prowadzącym sprawę w jakimkolwiek zakresie."
W wysłanym w dniu 28 sierpnia 2008 r. przez organ piśmie znak: [...] i [...] skierowanym do strony wyznaczono kolejny termin dla złożenia stosownych wyjaśnień.
W odpowiedzi, do organu wpłynęło pismo pełnomocnika strony z dnia 8 września 2008 r. w którym oświadczył, że w ocenie strony nie istnieją jakiekolwiek wiarygodne dowody naruszenia przez stronę zasad korzystania z przystanków zlokalizowanych na trasie linii autobusowej B. - C. Miejsce, którego dotyczy materiał sprawy, znajduje się na terenie D., które z mocy art. 29 k.p.a jest stroną postępowania. Jest to miejsce przeznaczone do parkowania autobusów i w ten właśnie sposób jest wykorzystywane. Przypadki wsiadania do autobusów cudzoziemców, pytających o miejsce, na którym znajduje się przystanek autobusowy, są spowodowane przede wszystkim brakiem na terenie D. (zwłaszcza na obszernym parkingu) dostatecznej liczby osób znających języki obce. O tym świadczy fakt umieszczenia w tym samym miejscu informacji w języku angielskim. Ponadto ponownie wniósł o przesłuchanie w charakterze świadków M. L., K. G. i J. S., a także o umorzenie postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość.
Marszałek Województwa postanowieniem z dnia [...] 2008 r. znak: [...] i [...]:
1. odmówił dopuszczenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadków: M. L., K. G. i J. S., z uwagi na fakt, iż okoliczności, na potwierdzenie których dowód ten został zawnioskowany w sposób nie budzący wątpliwości wyjaśnione zostały w toku przeprowadzonej kontroli w dniu [...] 2008r.,
2. dopuścił dowód z pisma z dnia 8 września 2008 r. zawierającego wyjaśnienie pełnomocnika strony dotyczące prowadzonych postępowań w sprawie naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym,
3. dopuścił dowód z treści tabliczki informacyjnej, której fotografię załączono do akt sprawy,
4. doręczył pełnomocnikowi:
- odpis upoważnienia do przeprowadzania kontroli przewoźników w zakresie spełnienia wymogów będących podstawą do wydania zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych i regularnych specjalnych osób w transporcie drogowym wydane przez Marszałka Województwa dla G. N.,
- odpis upoważnienia Marszałka Województwa dla I. C. - Dyrektora Departamentu Transportu, Gospodarki i Infrastruktury do przeprowadzania kontroli przewoźników w zakresie wykonywania transportu drogowego z przepisami w/w ustawy o transporcie drogowym, a także do wydawania postanowień określających zakres kontroli i wskazujących osoby - pracowników Departamentu Transportu, Gospodarki i Infrastruktury Urzędu Marszałkowskiego Województwa upoważnionych do przeprowadzania kontroli,
- odpis upoważnienia Marszałka Województwa dla I. C. - Dyrektora Departamentu Transportu, Gospodarki i Infrastruktury, do wydawania zawiadomień o wszczęciu postępowania i decyzji administracyjnych o nałożeniu na przedsiębiorcę kary pieniężnej w przypadku stwierdzenia naruszenia warunków udzielonego zezwolenia wydanego przez Marszałka Województwa,
5. zawiadomił stronę o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym.
Jednocześnie do pełnomocnika, z powiadomieniem A S.A. zostało wysłane zawiadomienie, wzywające do zgłoszenia się w organie celem zapoznania się z aktami sprawy na podstawie art. 10 § 1 k.p.a.
W dniu 6 listopada 2008 r. do organu wpłynęło kolejne pismo w którym strona stwierdziła, iż w toku postępowania nie zebrano dowodów wystarczających do wydania decyzji merytorycznej a zasadnicze dla sprawy okoliczności, wynikające z zawiadomień sporządzonych rzekomo przez osoby wskazane w piśmie z dnia 23 września 2008, nie zostały wyjaśnione w sposób nie budzący wątpliwości. Podniesiono, że wśród osób przebywających na parkingu D. jest wielu cudzoziemców, mających istotne trudności w porozumiewaniu się. Tymczasem kierowcy strony znają języki obce, w tym język angielski. Osoby wchodzące do autobusów - co zostało uwidocznione na zdjęciach - mogły być zarówno potencjalnymi pasażerami, jak i cudzoziemcami pytającymi o drogę w obcych językach. Kontrolerzy powinni byli tę okoliczność sprawdzić. Obecnie nie da się wyjaśnić, czy osoby wchodzące do autobusów strony miały zamiar odbyć podróż. W tej sytuacji oddalenie wniosku dowodowego o przesłuchanie osób, które miały rzekomo widzieć przypadki wsiadania do autobusu pasażerów, nie wydaje się racjonalne, tym bardziej, że nie wyjaśniono faktu autentyczności podpisów autorów złożonych na obu dokumentach zawiadomień.
Reasumując organ wskazał, że w toku postępowania stwierdzono:
- kierowca autobusu należącego do strony w dniu kontroli zabierał pasażerów z przystanku zlokalizowanego na terenie D. w B., podczas gdy taki przystanek nie figuruje w obowiązującym rozkładzie jazdy będącym załącznikiem do kontrolowanego zezwolenia [...]. Ponadto miejsce to zlokalizowane jest poza przebiegiem linii komunikacyjnej B. – C., co wykazane jest na schemacie przebiegu linii z zaznaczonymi przystankami złożonym do wniosku o udzielenie zezwolenia z dnia 25 lutego 2008 r.
- fakt zabierania pasażerów z w/w miejsca został udokumentowany na wykonanych zdjęciach załączonych do akt sprawy,
- zawiadomienia, o których mowa w pismach strony, nie stanowią akt sprawy prowadzonego postępowania, gdyż stanowią odrębną sprawę prowadzoną przez organ, w związku z czym za bezzasadne uznano przesłuchanie M. L., K. G. i J. S. w charakterze świadków, gdyż postępowanie zostało wszczęte nie na podstawie ich zawiadomień tylko na podstawie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] 2008 r. i sporządzonego protokołu.
Strona w odwołaniu od decyzji organu I instancji wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię oraz przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Strona zaskarżyła również postanowienia dowodowe wydane w toku postępowania, wnosząc o ich zmianę:
1) przez uchylenie postanowień dopuszczających dowody z doniesień sporządzonych przez właścicieli konkurencyjnych przedsiębiorstw, jak również postanowień dopuszczających dowody ze zdjęć sporządzonych aparatem cyfrowym i następnie przetworzonych techniką komputerową,
2) przez dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez stronę, celem wykazania bezprzedmiotowości postępowania.
Strona podniosła, że na podstawie domniemanego upoważnienia pracownicy organu udali się na prywatny parking, należący do D., gdzie stwierdzili jakoby do autobusu strony wsiadali pasażerowie. Potwierdzeniem tej okoliczności miały być zdjęcia wykonane aparatem cyfrowym, następnie przetworzone przy użyciu komputerów. Te czynności były skutkiem doniesień skierowanych do organu przez konkurencyjnych w stosunku do strony przewoźników. W toku postępowania strona kwestionowała zarówno materialnoprawne podstawy wszczęcia postępowania, jak i materiał dowodowy, który w jej ocenie nie dawał podstaw do podjęcia decyzji merytorycznej.
Strona nie uważa za potrzebne prowadzenia polemiki z organem l instancji, co do zakresu upoważnienia jego pracowników. Daleko istotniejsze znaczenie ma, bowiem fakt naruszenia przepisu prawa materialnego w postaci art. 18b ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym. Organ I instancji zdaje się uważać, że nie jest w ogóle dopuszczalne wsiadanie osób do autobusu poza przystankiem. Rozumowanie takie ma istotną wadę, ponieważ zakaz wyprowadzony z tego przepisu odnosi się tylko i wyłącznie do miejsc objętych trasą przewozu regularnego. Natomiast zabieranie do autobusu i przewożenie osób poza taką trasą może odbywać się na ogólnych zasadach, o ile nie jest dokonywane w ramach przewozów regularnych.
Organ I instancji nie ma, zatem racji, twierdząc, jakoby stronie nie było wolno dopuścić do wsiadania osób do autobusu stojącego na parkingu. Trasa przewozu regularnego zaczynała się, bowiem w innym miejscu, nieznacznie odległym, opisanym w języku angielskim na tabliczce umieszczonej na parkingu. Organ przyjął, iż była to tabliczka z rozkładem jazdy; w rzeczywistości chodziło o informację o godzinach odjazdu autobusów z przystanku "B. D. A.".
Skoro podstawa materialnoprawna stwierdzonych uchybień wydaje się wątpliwa, organ tym większą starannością powinien objąć tok postępowania. Niestety, tak się nie stało. Zaskarżona decyzja nie została opatrzona uzasadnieniem faktycznym. Wnioski dowodowe strony oddalono w sposób sprzeczny z przepisem art. 75 § 1, 77 § 1 i 78 § 1 i 2 k.p.a. Stronie mimo żądania nie doręczono prawidłowo sporządzonych upoważnień, o których mowa w art. 268a k.p.a. Wydając zaskarżoną decyzję organ wziął pod uwagę przede wszystkim treść doniesień, lecz odmówił przesłuchania ich autorów w charakterze świadków celem potwierdzenia bądź zaprzeczenia okolicznościom uznanym za udowodnione. W istocie organ nie dowiódł żadnej istotnej dla sprawy okoliczności, a przede wszystkim tej, jakoby do autobusu wsiadali pasażerowie. Na terenie D. przebywa zwykle wiele osób nie posługujących się językiem polskim. Znający język angielski kierowcy strony udzielają tym osobom odpowiednich wyjaśnień, nie należy wymagać od nich, aby w tym celu wychodzili z autobusu. Spostrzeżenie, jakoby ktoś do tych autobusów wsiadał, jest o tyle bez znaczenia, iż nie ustalono, czy dana osoba podjęła następnie podróż, czy też zasięgnąwszy informacji wysiadła z autobusu i udała się w inne miejsce.
Zaskarżona decyzja jest niesłuszna w obu możliwych sytuacjach, to jest zarówno wtedy, gdy do autobusów wchodzili ludzie pragnący uzyskać informację w obcym języku, jak i wówczas, gdyby przejechali oni autobusem jakiś odcinek drogi poza trasą przewozu regularnego. Nie ustalono jednak, która z wymienionych wersji istotnie wystąpiła, zwłaszcza, iż kontroli dokonywano na parkingu, to jest podczas postoju autobusu, nie zaś wtedy, gdy autobus już ruszył. Nie istnieje zakaz zajmowania miejsc siedzących w autobusach na czas postoju. Możliwe, iż właśnie taka sytuacja wystąpiła podczas kontroli. Gdyby organ l instancji nie dawał wiary gołosłownym oskarżeniom ze strony konkurencyjnych przedsiębiorców, postępowanie w sprawie nie byłoby w ogóle potrzebne, ponieważ zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na jego bezprzedmiotowość.
Decyzją z 10 lutego 2009 r. o sygn. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Jako podstawę prawną wskazało art. 18b ust. 2, art. 92 ust. 1 i 4, art. 93 ust. 1-7, ust. 10 oraz załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, § 2 i nast. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2008 r. w sprawie kontroli w zakresie przewozu drogowego oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że zasady wykonywania krajowego transportu drogowego oraz odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego przez przedsiębiorców i inne podmioty wykonujące przewóz drogowy reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
Zgodnie z art. 18b ust. 2 tej ustawy podczas wykonywania przewozów regularnych zabrania się:
1) używania do przewozu:
a) innych pojazdów niż autobusy,
b) autobusów nieodpowiadających wymaganym ze względu na rodzaj przewozu warunkom technicznym;
2) korzystania z przystanków, na których nie została zamieszczona informacja o realizowanym rozkładzie jazdy zawierająca także nazwę, adres siedziby przewoźnika i numer telefonu przewoźnika lub niezgodnie z podanymi w tej informacji dniami i godzinami odjazdów;
3) zabierania i wysadzania pasażerów poza przystankami określonymi w rozkładzie jazdy;
4) pobierania należności za przejazd niezgodnie z cennikiem opłat podanym do publicznej wiadomości pasażerów;
5) naruszania warunków przewozu osób określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18.
Zgodnie z dyspozycją art. 20 ust. 1 ustawy w zezwoleniu określa się w szczególności: 1) warunki wykonywania przewozów; 2) przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości, w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów; 3) miejscowości, w których znajdują się przystanki - przy przewozach regularnych osób. Obowiązujący rozkład jazdy stanowi załącznik zezwolenia (art. 20 ust. 1a ustawy).
Analiza powyższych przepisów prowadzi do stwierdzenia, że przewoźnik jest zobowiązany do przestrzegania warunków przewozu osób określonych w zezwoleniu. Na gruncie konkretnej sprawy powyższe oznacza, że wykonywanie przewozu osób niezgodnie z rozkładem jazdy będącym załącznikiem do zezwolenia powoduje naruszenie tych warunków.
Podstawę materialnoprawną odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy lub przepisów odrębnych stanowi art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. W myśl tego przepisu kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy (...) - podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15 000 złotych.
Stosownie do treści art. 92 ust. 4 wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. Zgodnie z pkt 2.2 ppkt 3 załącznika za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków wysokość kary pieniężnej wynosi 3 000 zł.
Organ wskazał, iż zgodnie z art. 93 ust. 1 i 1a ustawy o transporcie drogowym uprawnieni do kontroli, o których mowa wart. 89 ust. 1, mają prawo nałożyć na wykonującego przewozy drogowe lub inne czynności związane z tym przewozem karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Karę nakłada się w wysokości określonej w załączniku do ustawy dla przedsiębiorcy lub podmiotu realizującego przewóz (art. 93 ust. 10).
Zgodnie natomiast z art. 93 ust. 7 przepisów o wydaniu decyzji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej (ust. 1-3) nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. W takiej sytuacji, właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej.
Kolegium podzielając ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ I instancji wskazało, ze sporządzony został protokół kontroli Nr [...] wraz z załącznikiem zawierającym opis stwierdzonych naruszeń, który podpisał kierowca autobusu nie wnosząc uwag. Zgodnie z § 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2008 r. w sprawie kontroli w zakresie przewozu drogowego stwierdzone w toku kontroli naruszenia uzasadniające nałożenie kary pieniężnej kontrolujący zamieszcza w protokole kontroli, który stanowi podstawę do wydania decyzji administracyjnej o nałożeniu kary pieniężnej. Podkreślić należy, iż postępowanie kontrolne jest postępowaniem szczególnym, w którym strona uczestniczy w taki sposób, że reprezentuje ją kierowca. Dowód przeprowadzenia tego postępowania i dowód dokonanych w nim ustaleń stanowi protokół z zatrzymania i kontroli pojazdu. W niniejszej sprawie w trakcie przeprowadzania kontroli osoba kontrolowana podpisała protokół i nie wniosła do niego zastrzeżeń.
Dodatkowym dowodem stwierdzonych naruszeń jest dokumentacja zdjęciowa dołączona do akt niniejszej sprawy, z której wynika, iż o godz. 14.25 na przystanek zlokalizowany na parkingu D. podjechał autobus marki Jelcz o nr rej. [...] realizujący kurs z B. do C. celem zabrania pasażerów, o czym świadczy fakt sprzedawania biletów podróżnym. Zdarzenie to zostało udokumentowane na fotografiach.
Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Kolegium podzieliło stanowisko organu l instancji zawarte w zaskarżonej decyzji, iż zasadnym było nałożenie kary pieniężnej na przewoźnika. Wysokość kary, stanowiąca konsekwencję stwierdzonego naruszenia, jest zgodna z pkt 2.2 ppkt 3 załącznika do ustawy i wynosi 3 000 zł.
Kolegium stwierdziło również, że w sprawie nie ma podstaw do umorzenia postępowania w sprawie w oparciu o art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. W ocenie Kolegium podniesione przez stronę okoliczności, iż znający język angielski kierowcy strony udzielali cudzoziemcom wyjaśnień, koliduje z udokumentowanym na fotografiach kontrolerów faktem zabierania pasażerów i sprzedaży im biletów na przystanku zlokalizowanym na parkingu na terenie D., podczas gdy przystanek ten nie figuruje w obowiązującym rozkładzie jazdy do zezwolenia Nr [...].
Zgodnie z art. 18b ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym w ramach przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy. Dodatkowo w myśl art. 18b ust. 2 pkt 2 i 5 ustawy podczas wykonywania przewozów regularnych zabrania się m.in. zabierania i wysadzania pasażerów poza przystankami określonymi w rozkładzie jazdy oraz naruszania warunków przewozu osób określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18. Natomiast naruszenie obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy o transporcie drogowym stanowi podstawę do nałożenia sankcji w oparciu o art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.
Zarzut błędnej interpretacji art. 18b ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym nie ma podstaw, ponieważ kontrola dotyczyła wykonywania regularnych przewozów na linii B. – C. przez A S.A., w ramach zezwolenia Nr [...]. Podniesiony przez stronę argument, iż trasa przewozu regularnego zaczynała się w innym, nieznacznie odległym miejscu, w świetle zgromadzonej dokumentacji fotograficznej dokumentującej m.in. umieszczenie za przednią szybą autobusu nr rej. [...] tabliczki informacyjnej o wykonywaniu kursu z B. do C. oraz okazania podczas kontroli zezwolenia Nr [...] na wykonywanie przewozów regularnych na trasie B. – C. przez A S.A., nie znajduje oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.
Dokonując oceny wydanego przez organ l instancji postanowienia dowodowego z dnia [...] 2008 r., Kolegium stwierdziło, iż jest ono prawidłowe i nie znalazło podstaw do jego uchylenia. Zgodnie z art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy (art. 78 § 2 k.p.a.). Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych organ nie ma obowiązku przeprowadzania dowodu przedstawionego przez stronę, jeżeli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności dostatecznie wyjaśnionych w danym postępowaniu. W takim przypadku obowiązkiem organu jest wyjaśnienie motywów zajętego stanowiska. W przedmiotowej sprawie odmowa dopuszczenia dowodu z przesłuchania świadków została uzasadniona przez organ l instancji w zakwestionowanym postanowieniu dowodowym.
Ponadto Kolegium wskazało, iż żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, natomiast okoliczności, których wyjaśniania poprzez przesłuchanie świadków domagał się pełnomocnik strony nie miały istotnego znaczenia w przedmiotowej sprawie, wobec ustaleń dokonanych podczas kontroli w dniu [...] 2008 r.
A S.A. wniosło skargę na powyższą decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżając w całości decyzję, podniosło zarzuty:
1) naruszenia przepisów postępowania przez dokonanie błędnej wykładni przepisu § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2008 r. w sprawie kontroli w zakresie przewozu drogowego, poprzez przyjęcie, iż jest to przepis szczególny wyłączający stosowanie przepisu art. 79 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego;
2) naruszenia zasady postępowania administracyjnego określonej w art. 10 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie umożliwienia skarżącej wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem zaskarżonej decyzji,
3) naruszenia przepisów o postępowaniu dowodowym poprzez nieuwzględnienie wniosków o przeprowadzenie dowodów na okoliczności mające znaczenie dla sprawy,
4) przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów poprzez uznanie za udowodnione okoliczności, które rzekomo miały być utrwalone na zdjęciach przetwarzanych techniką komputerową, a które w swojej istocie nie dowodzą okoliczności wymienionych w treści zaskarżonej decyzji,
5) uznania za wyłączny dowód w sprawie protokołu kontroli, który został przez skarżącą zakwestionowany.
Ponadto skarżąca wniosła o wszczęcie postępowania mediacyjnego. W razie niedokonania przez strony ustaleń co do sposobu załatwienia sprawy wniosła o jej rozpoznanie przez Sąd oraz o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła odnośnie postępowania w trakcie kontroli, że regulowanie w rozporządzeniu kwestii umocowania osoby trzeciej do reprezentowania strony postępowania w sposób wyraźnie sprzeczny z ustawą przekracza granice delegacji ustawowej, zawartej w art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
Skarżąca zakwestionowała sposób analizy materiałów sprawy przygotowanych przez organ l instancji po wniesieniu odwołania. Wśród tych dokumentów znalazły się zdjęcia wykonane podczas kontroli. Skarżąca wraz z pełnomocnikiem, mieli okazję zobaczyć te zdjęcia jedynie na ekranie komputera, ponieważ zdjęcia te nie były wydrukowane. Drukowanie zdjęć zapisanych w formie cyfrowej z reguły jest związane z możliwością ich niemal dowolnej, nawet przypadkowej, modyfikacji.
Skarżąca zauważyła, że na żadnym z okazanych zdjęć nie uwidoczniono momentu sprzedaży biletów rzekomym podróżnym. Nie stanęło to na przeszkodzie dokonaniu przez organy obu instancji ustaleniu, że skarżąca sprzedawała bilety na terenie D. Ponieważ w toku postępowania odwoławczego organ mógł otrzymać jeszcze jakieś nowe zdjęcia, poprzednio nie udostępnione, należy postawić pytanie o skuteczność przeprowadzenia dowodu z tych zdjęć bez ujawnienia ich stronie w sposób przewidziany w art. 10 § 1 k.p.a., przede wszystkim zaś postawić kwestię wartości dowodu ze zdjęcia wykonanego techniką cyfrową, następnie odtworzonego czy przetworzonego przy użyciu komputera. Skarżąca zauważyła, że wartość dowodowa takich zdjęć jest niewielka.
Organy obu instancji oddalały wnioski dowodowe skarżącej, opierając się wyłącznie na treści dokumentów zebranych w toku kontroli. Istotną dla sprawy okolicznością pominiętą później przez organy, była treść doniesień złożonych przez: M. L., J. S. i K. G. Pominięcie przez organy obu instancji dowodu z treści doniesień skarżąca ocenia zdecydowanie pozytywnie. Należy jednak zważyć, że treścią wniosku dowodowego skarżącej było przesłuchanie tych osób w charakterze świadków, na okoliczność, czy autobus zatrzymywał się na terenie D., czy też był tam jedynie zaparkowany - nawet, jeśli zdarzenie to miało miejsce w innym czasie, aniżeli kontrola, co również nie jest pewne, bowiem świadków nie przesłuchano. Wszyscy trzej świadkowie widzieli na pewno zdarzenie, w następstwie którego doszło do kontroli, zatem nie można powiedzieć, aby ich przesłuchanie nie mogło wnieść do sprawy istotnych okoliczności faktycznych. Żądanie przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Trudno odmówić słuszności twierdzeniu, iż wspomniana wyżej okoliczność faktyczna miała dla sprawy istotne znaczenie. Skarżąca wyprowadza stąd zarzut naruszenia przez organy obu instancji przepisu art. 78 § 1 k.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na sposób rozpatrzenia sprawy.
Skarżąca twierdziła i nadal twierdzi, iż miała prawo na zasadzie umowy cywilnoprawnej przewozić pasażerów poza wyznaczoną linią regularną. W postępowaniu nie ustalono jednoznacznie, czy taki przewóz miał miejsce. Kontroler widział jedynie osoby wsiadające do autobusu; nie widział wprawdzie wysiadających, jednak nie spostrzegł również, aby choć jedna osoba spośród wsiadających do autobusu skarżącego została nim przewieziona w inne miejsce. Autobus mógł równie dobrze odjechać z parkingu bez pasażerów. To, że na terenie D. o każdej porze roku znajduje się wielka liczba osób nie mówiących po polsku, jest faktem powszechnie znanym, nie wymagającym dowodu (art. 77 § 4 k.p.a.). Skarżąca twierdziła, że jego kierowcy, pilnując autobusów zaparkowanych na terenie D., wielokrotnie udzielają odpowiedzi na pytania zadawane w języku angielskim, niemieckim i rosyjskim. Kwestia, czy w dniu kontroli wsiadający do autobusu zajmowali w nim miejsca, czy jedynie pytali o coś kierowcę, zostałaby wyjaśniona w toku przesłuchania tego kierowcy - w sprawie jednak żadnych świadków nie przesłuchano.
Zarzut skarżącej ma dwie płaszczyzny. Pierwsza z nich polega na ustaleniu, czy ktokolwiek z wsiadających w dniu zdarzenia do autobusu odbył nim podróż na trasie przewozu regularnego; druga sprowadza się do polemiki z dorozumianym poglądem, wypowiedzianym przez organy obu instancji, w myśl którego odcinek trasy prowadzący do linii przewozu regularnego należy niejako do tej trasy, w tym sensie, że na tym odcinku nie wolno zabierać pasażerów. Pogląd ten byłby może słuszny w odniesieniu do stałego przewożenia pasażerów na spornym odcinku. Na pewno jednak nie jest tak, że właścicielowi autobusu, który przewozi pasażerów na linii regularnej, nie wolno poza tym przewozić osób autobusem w sposób nieregularny. Czy przewóz był nieregularny, czy regularny, można było ustalić w toku zeznań świadków K. G., J. S. i M. L. Świadków tych nie przesłuchano pomimo wniosku dowodowego, choć istniał swoisty "początek dowodu na piśmie" w postaci opisanych wyżej doniesień.
Wśród kilku oświadczeń procesowych, złożonych przez skarżącą w toku postępowania, znajduje się pismo z dnia 8 września 2008 r. W piśmie tym znalazło się przypuszczenie, iż jedną ze stron postępowania było posiadające osobowość prawną D. Jeśli to przypuszczenie jest słuszne, D. jest stroną która z winy organów obu instancji nie brała udziału w postępowaniu. Brak ten powoduje oczywiste skutki procesowe.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego błędnej wykładni przepisu § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2008 r. w sprawie kontroli w zakresie przewozu drogowego poprzez przyjęcie, iż postępowanie kontrolne jest postępowaniem szczególnym, w którym strona uczestniczy w taki sposób, że reprezentuje ją kierowca, a dowodem przeprowadzenia tego postępowania i dokonanych w nim ustaleń jest protokół z zatrzymania i kontroli pojazdu, Kolegium wskazało, że powyższe stanowisko zostało zaprezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 maja 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2494/05, LexPolonica nr 1083945 oraz w wyroku WSA w Krakowie z dnia 3 października 2007 r., sygn. akt III SA/Kr 688/07.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.) Kolegium wskazało, że pismem z dnia 23 września 2008 r. [...] organ l instancji wyznaczył stronie, 7-dniowy termin do zapoznania się z aktami sprawy i poinformował o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Z akt sprawy wynika, że po doręczeniu zawiadomienia organ l instancji nie prowadził już postępowania wyjaśniającego, zatem organ l instancji nie naruszył w prowadzonym postępowaniu postanowień art. 10 § 1 k.p.a. Kolegium wskazało również, że nie prowadziło dodatkowego postępowania wyjaśniającego i opierało się na materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie przez organ l instancji. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku WSA w Warszawie z dnia 8 grudnia 2006 r. sygn. akt V SA/Wa 1004/06 (LEX nr 339635) przepis art. 10 § 1 k.p.a. ma zastosowanie w każdym rodzaju postępowania administracyjnego, w tym w postępowaniu odwoławczym i nadzwyczajnym. Jednak może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy organ przed wydaniem decyzji prowadzi postępowanie dowodowe, a jego rola nie ogranicza się do rozpoznania środka odwoławczego, podania o wznowienie postępowania, wniosku o uchylenie decyzji ostatecznej, czy też wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. W takim bowiem przypadku to pismo stanowi wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zawiera zgłoszone żądanie. Nie można więc uznać, że w sposób realny doszło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, skoro postępowanie ograniczyło się do rozpoznania pisemnego żądania strony.
Kolegium wskazało, iż ani pełnomocnik strony ani strona nie zapoznawali się z aktami sprawy po doręczeniu zawiadomienia z dnia 23 września 2008 r. [...] wyznaczającego 7-dniowy termin do zapoznania się z aktami sprawy.
Odnosząc się do zarzutu, iż jedną ze stron postępowania powinno być posiadające osobowość prawną D., Kolegium wskazało, iż stronami postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym są przedsiębiorcy wykonujący przewóz drogowy (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 lipca 2008 r., sygn. akt III SA/Wr 320/08, LexPolonica nr 1985743). W ocenie Kolegium D. nie jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia na A S.A. kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270 ze zm.). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem uwzględniając stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy zauważyć, że organu obu instancji przyjęły za ustalony stan faktyczny z którego wynikało, że w dniu [...] 2008 r. o godz. 14.27 na przystanku B. Parking na terenie D. upoważnieni pracownicy Urzędu Marszałkowskiego Województwa przeprowadzili kontrolę wykonywania przewozów przez A S.A. w ramach linii regularnej B. - C. Z przeprowadzonych czynności kontrolnych został sporządzony protokół kontroli Nr [...]. Podczas przeprowadzania kontroli stwierdzono, że kierowca autobusu marki Jelcz nr rej. [...] E. K. realizując kurs z B. do C. z godz. 14.30 podstawił się do rozpoczęcia kursu na przystanku zlokalizowanym na terenie D. w B., podczas gdy w obowiązującym rozkładzie jazdy przystankiem początkowym jest przystanek B., ul. E. D. – A. Zgodnie z obowiązującym rozkładem jazdy stanowiącym załącznik do zezwolenia Nr [...], w/w kurs z powyższego przystanku nie powinien być realizowany, gdyż przystanek na terenie parkingu D. nie figuruje w obowiązującym rozkładzie jazdy do zezwolenia [...]. Z kolei o godz. 14.30 zgodnie z rozkładem jazdy stanowiącym załącznik do zezwolenia Nr [...] powinien rozpocząć się kurs z przystanku "B. ul. E. D. – A.".
Do tak ustalonego stanu faktycznego prawidłowo przyjęły, że zasady wykonywania krajowego transportu drogowego oraz odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego przez przedsiębiorców i inne podmioty wykonujące przewóz drogowy reguluje ustawa z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U. 2007 r. Nr 125 poz. 874 z późn. zm.).
Zgodnie z art. 18b ust. 2 pkt 3 i 5 ustawy podczas wykonywania przewozów regularnych zabrania się m.in. zabierania i wysadzania pasażerów poza przystankami określonymi w rozkładzie jazdy oraz naruszania warunków przewozu osób określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18. W myśl art. 20 ust. 1 ustawy w zezwoleniu określa się w szczególności: 1) warunki wykonywania przewozów; 2) przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości, w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów; 3) miejscowości, w których znajdują się przystanki - przy przewozach regularnych osób. Obowiązujący rozkład jazdy stanowi załącznik zezwolenia (art. 20 ust. 1a ustawy).
Prawidłowo, więc przyjęły, że przewoźnik jest zobowiązany do przestrzegania warunków przewozu osób określonych w zezwoleniu, a wykonywanie przewozu osób niezgodnie z rozkładem jazdy będącym załącznikiem do zezwolenia powoduje naruszenie tych warunków.
Podstawę materialnoprawną odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy lub przepisów odrębnych stanowi art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Zgodnie z tym przepisem kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów odrębnych wymienionych w tym przepisie, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15 000 złotych. Stosownie do treści art. 92 ust. 4 wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. Zgodnie z pkt 2.2 ppkt 3 załącznika za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków wysokość kary pieniężnej wynosi 3 000 zł.
W konsekwencji w sprawie organy prawidłowo przyjęły, że konsekwencją naruszenia przez skarżącą- przewoźnika- prawa w postaci wykonywania transportu drogowego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 3000 zł.
Dlatego też nie był trafny zarzut strony skarżącej, że miała prawo na zasadzie umowy cywilnoprawnej przewozić pasażerów poza wyznaczoną linią regularną, że nie ustalono czy taki przewóz miał miejsce, że kontroler widział jedynie osoby wsiadające do autobusu; nie widział wprawdzie wysiadających, jednak nie spostrzegł również, aby choć jedna osoba spośród wsiadających do autobusu skarżącego została nim przewieziona w inne miejsce, a autobus mógł równie dobrze odjechać z parkingu bez pasażerów.
Na okoliczność stwierdzonego naruszenia sporządzony został protokół kontroli Nr [...] wraz z załącznikiem zawierającym opis stwierdzonych naruszeń, który podpisał kierowca autobusu E. K. nie wnosząc uwag. Protokół ten stanowił podstawowy dowód w oparciu o który organy dokonały ustaleń stanu faktycznego.
Z uwagi na zarzut skarżącej należy wskazać, że zgodnie z § 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2008 r. w sprawie kontroli w zakresie przewozu drogowego (Dz. U. 2008 r., nr 76 poz. 454) obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, stwierdzone w toku kontroli naruszenia uzasadniające nałożenie kary pieniężnej kontrolujący zamieszcza w protokole kontroli, który stanowi podstawę do wydania decyzji administracyjnej o nałożeniu kary pieniężnej. W myśl § 10 ust. 1 rozporządzenia protokół kontroli podpisują kontrolujący i kontrolowany. W niniejszej sprawie w trakcie przeprowadzania kontroli osoba kontrolowana podpisała protokół i nie wniosła do niego zastrzeżeń.
Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 89 ust. 5 pkt 1-4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, który określa m.in., że Minister właściwy do spraw transportu, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych i ministrem właściwym do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia: 2) wzory dokumentów stosowane przez osoby uprawnione do tej kontroli.
Nie był więc trafny zarzut, że regulowanie w rozporządzeniu kwestii umocowania osoby trzeciej do reprezentowania strony postępowania w sposób wyraźnie sprzeczny z ustawą przekracza granice delegacji ustawowej, zawartej w art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tj.: Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908, z późniejszymi zmianami). Przepis ten określa bowiem, że Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu, uwzględniając potrzebę zapewnienia bezpieczeństwa i porządku podczas wykonywania kontroli ruchu drogowego oraz sprawnego jej przebiegu, określi, w drodze rozporządzenia:
1) organizację, szczegółowe warunki i sposób wykonywania kontroli ruchu drogowego;
2) wymagany sposób zachowania się kontrolowanego uczestnika ruchu;
3) szczegółowe warunki wykonywania kontroli ruchu drogowego przez osoby, o których mowa w art. 129e;
4) szczegółowe warunki udzielania upoważnień do wykonywania kontroli ruchu drogowego oraz wzór upoważnienia.
Przepis ten dotyczy zupełnie odmiennej kwestii aniżeli kontrola przestrzegania przepisów ustawy o transporcie drogowym w zakresie przewozu drogowego.
Nie był, więc trafny zarzut naruszenia przepisów postępowania przez dokonanie błędnej wykładni przepisu § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2008 r. w sprawie kontroli w zakresie przewozu drogowego, poprzez przyjęcie, iż jest to przepis szczególny wyłączający stosowanie przepisu art. 79 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego. Art. 79 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r., nr.98, poz. 1071 ze zm.) zwana dalej kpa określa, ze strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia. Nie można jednak nie zauważyć, że przepis ten odnosi się do treści § 1 art. 79 kpa dotyczącej zawiadamiania strony o miejscu i terminie przeprowadzania dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin. Dowód z protokołu kontroli w zakresie przewozu drogowego nie jest żadnym z tych dowodów. Dlatego zasadnie Kolegium wskazało, iż postępowanie kontrolne w zakresie przewozu drogowego jest postępowaniem szczególnym, w którym strona uczestniczy w taki sposób, że reprezentuje ją kierowca a dowodem przeprowadzenia tego postępowania i dokonanych w nim ustaleń jest protokół z zatrzymania i kontroli pojazdu.
Zdaniem Sądu protokół ten z samego założenia ma służyć jako podstawowy dowód w sprawie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w oparciu o przepisy ustawy o transporcie drogowym. Możliwość podważania wynikających z takiego protokołu ustaleń niewątpliwie zgodnie z podstawowymi uregulowaniami postępowania dowodowego zawartymi w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego, jest dopuszczalna. Organ nie ma obowiązku przeprowadzania dowodu przedstawionego przez stronę, jeżeli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności dostatecznie wyjaśnionych w danym postępowaniu. Jednakże obowiązkiem organu w takiej sytuacji jest należyte wyjaśnienie motywów zajętego stanowiska. Organ powinien przedstawić argumenty, którymi kierował się zajmując stanowisko. Ponieważ nie ma ustawowej definicji "okoliczności istotne w sprawie", ani nie jest możliwe sformułowanie uniwersalnej, zawsze poprawnej definicji tego określenia, organ jest zobowiązany zapewnić stronie czynny udział w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), a w szczególności - organ powinien ustosunkowywać się do wniosków dowodowych strony i okoliczności faktycznych wskazywanych przez stronę dla wyjaśnienia swego postępowania (art. 78 i nast. k.p.a.).
Dokonując oceny wydanego w toku postępowania przez organ l instancji postanowienia dowodowego z dnia [...] 2008 r., zdaniem Sądu trafnie Kolegium stwierdziło, iż jest ono prawidłowe i nie znalazło podstaw do jego uchylenia. Zgodnie z art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba, że mają one znaczenie dla sprawy (art. 78 § 2 k.p.a.). W sprawie odmowa dopuszczenia dowodu z przesłuchania świadków została uzasadniona przez organ l instancji w zakwestionowanym postanowieniu dowodowym. Ponadto trafnie Kolegium wskazało, że okoliczności, których wyjaśniania poprzez przesłuchanie świadków domagał się pełnomocnik strony, nie miały istotnego znaczenia w przedmiotowej sprawie, wobec ustaleń dokonanych podczas kontroli w dniu [...] 2008 r.
Nie był też trafny zarzut uznania za wyłączny dowód w sprawie protokołu kontroli który został przez skarżącą zakwestionowany. Dodatkowym dowodem stwierdzonych naruszeń jest dokumentacja zdjęciowa dołączona do akt niniejszej sprawy, z której wynika, iż o godz. 14.25 na przystanek zlokalizowany na parkingu D. podjechał autobus marki Jelcz o nr rej. [...] realizujący kurs z B. do C. celem zabrania pasażerów, o czym świadczy fakt sprzedawania biletów podróżnym. Zdarzenie to zostało udokumentowane na fotografiach.
Nie mógł przynieść zamierzonego skutku zarzut, że wątpliwości skarżącej wzbudził sposób analizy materiałów przygotowanych przez organ l instancji po wniesieniu odwołania, wśród których znalazły się zdjęcia wykonane podczas kontroli. Skarżąca wraz z pełnomocnikiem, mieli okazję zobaczyć te zdjęcia jedynie na ekranie komputera, ponieważ zdjęcia te nie były wydrukowane. Drukowanie zdjęć zapisanych w formie cyfrowej jest związane z możliwością ich niemal dowolnej, nawet przypadkowej, modyfikacji. Skarżąca zauważyła, że na żadnym z okazanych zdjęć nie uwidoczniono momentu sprzedaży biletów rzekomym podróżnym. Wbrew tak sformułowanemu przez profesjonalnego pełnomocnika strony skarżącej zarzutowi Sąd zauważa, że zarzut ten nie ma oparcia w zawartości akt postępowania administracyjnego a znajdujące się w tych aktach wydruki zdjęć wskazują na okoliczności przyjęte jako ustalone przez organy obu instancji. Wartość dowodowa zdjęć wykonanych technika cyfrową, wbrew twierdzeniom skarżącej, jest taka sama jak zdjęć wykonanych techniką tradycyjną i podlega ocenie przez organ w toku postępowania. Należy zauważyć, że skarżąca podnosząc tezę o możliwości dowolnej a nawet przypadkowej modyfikacji przedmiotowych zdjęć wykonanych techniką cyfrową, nie wskazała, iż takie okoliczności zaistniały.
Nie był również trafny zarzut skarżącej dotyczący naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.). Pismem z dnia 23 września 2008 r. organ l instancji wyznaczył stronie, działającej przez pełnomocnika radcę prawnego, 7-dniowy termin do zapoznania się z aktami sprawy i poinformował stronę o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów (dowody doręczenia zawiadomienia pełnomocnikowi i stronie w aktach sprawy). Z akt sprawy wynika, że po doręczeniu tego zawiadomienia organ l instancji nie prowadził już żadnego postępowania wyjaśniającego, zatem organ l instancji nie naruszył art. 10 § 1 k.p.a.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze działające, jako organ odwoławczy nie prowadziło dodatkowego postępowania wyjaśniającego i opierało się na materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie przez organ l instancji a jego rola ograniczyła się do rozpoznania środka odwoławczego. Niewątpliwie przepis art. 10 § 1 k.p.a. ma zastosowanie w każdym rodzaju postępowania administracyjnego, w tym w postępowaniu odwoławczym. Nie można, więc uznać, że brak zawiadomienia przez Kolegium strony w trybie art. 10 § 1 k.p.a., w sposób realny naruszyło zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Nie można też nie zauważyć, że ani pełnomocnik strony ani strona nie zapoznawali się z aktami sprawy po doręczeniu zawiadomienia z dnia 23 września 2008 r. wyznaczającego 7-dniowy termin do zapoznania się z aktami sprawy przez organ I instancji.
Stronami postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym są przedsiębiorcy wykonujący przewóz drogowy. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy odpowiedzialność administracyjną ponosi przedsiębiorca. Odpowiedzialność tę ponosi także za skutki działań osób, którymi przy wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Zgodnie, bowiem z treścią art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Dlatego też, D. w B. nie jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia na przewoźnika- A S.A. kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu.
Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło