III SA/Kr 1255/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Wołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi M. W. na orzeczenie Wojskowej Komisji Lekarskie Nr [...] z dnia 30 października 2009 r. w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej i inwalidztwa. postanawia: odrzucić skargę M. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskie Nr [...] z dnia 30 października 2009 r. utrzymujące w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej nr [...] z dnia [...] 2009 r. Orzeczenia powyższe zostały wydane przez organy obu instancji w sprawie zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej i inwalidztwa. W skardze podniesiono zarzuty dotyczące ustalenia przez organy braku związku rozpoznanych schorzeń ze służbą wojskową. W odpowiedzi na skargę RWKL wniosła o jej odrzucenie podnosząc, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA (postanowienie z dnia 6.11.2000 r. OSA 1/00) oraz Sądu Najwyższego (uchwała z dnia 27.10.1999 r. III ZP 9/99) w zakresie ustalenia grupy inwalidztwa i jego związku lub braku związku ze służbą wojskową, skarga do WSA nie przysługuje. Ponadto wskazała, że na wniosek skarżącego Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego skierował skarżącego do TWKL celem przeprowadzenie badania lekarskiego i wydania orzeczenia w sprawie inwalidztwa, jego związku ze służbą wojskową a także ustalenia daty powstania inwalidztwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, gdyż sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Jak to wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w tezach wyroku z dnia 9 marca 2005 r. sygn. OSK 1203/04 (niepubl.) wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy. Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy - zdolność do służby wojskowej. Natomiast drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. (...). Wydane w tych sprawach orzeczenia wojskowych komisji lekarskich poddawane są kontroli sądów powszechnych w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji w przedmiocie świadczeń odszkodowawczych, rentowych i zaopatrzenia emerytalnego. Decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są przez organy emerytalne (wojskowe, ZUS) lecz nie przez wojskowe komisje lekarskie. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych postępowaniach mają wyłącznie charakter elementu postępowania o przyznanie świadczenia, jako tzw. orzeczenia wstępne i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Mając na uwadze dwa reżimy prawne, w których orzekają wojskowe komisje lekarskie Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z dnia 27 października 1999 r. II ZP 9/99 (ONSP 2000/5/167), wyjaśnił, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy w sprawie ze skargi żołnierza na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową. Takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu 7 sędziów NSA z dnia 6 listopada 2000r. sygn. OSA 1/100 (ONSA 2001/2/47) w odniesieniu do orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i związku ze służbą wojskową stwierdzonych schorzeń dla m.in. celów zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), stwierdzając, że w tych sprawach skarga nie przysługuje. Na tle przytoczonego stanu prawnego stanowisko to jest nadal aktualne, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 9 marca 2005 r., sygn. OSK 1203/04. W niniejszej sprawie nie może budzić wątpliwości, że wydanie skierowanych do M. W. orzeczeń przez wojskowe komisje lekarskie nastąpiło w trybie przepisów ustawy z dnia 10 grudnia 1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (tj. Dz.U. z 2004 r., nr 8, poz. 66 ze zm.) oraz wydanego na podstawie przepisów tej ustawy Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Skierowanie skarżącego do wojskowej komisji lekarskiej, jako emeryta wojskowego ubiegającego się o ustalenie uprawnień do wojskowej renty inwalidzkiej nastąpiło przez Wojskowe Biuro Emerytalne a więc organ rentowy. Zaskarżone orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w części ustalającej brak związku rozpoznanych schorzeń ze służbą wojskową dla celów zaopatrzenia rentowego, jest, zatem elementem sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawy takie zgodnie z art. 1 kodeksu postępowania cywilnego mają charakter spraw cywilnych, do których rozpoznania właściwe są sądy powszechne (art. 2). Potwierdza to przepis art. 31 ust. 4 powołanej ustawy z 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin, w myśl którego od decyzji wojskowego organu emerytalnego w przedmiocie prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczenia służy odwołanie do właściwego sądu według zasad określonych w przepisach kodeksu postępowania cywilnego. Sprawa w przedmiocie związku rozpoznanych u żołnierza zawodowego chorób ze służbą wojskową, a w tym zdarzeń uznanych za równorzędne ze służbą wojskową, dla m.in. celów zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), nie ma charakteru sprawy administracyjnej, od której służyłaby skarga do sądu administracyjnego. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.).