V SA/Wa 1125/09
WyrokWSA w Warszawie2010-01-22
Skład orzekający: Ewa Wrzesińska-Jóźków, Krystyna Madalińska–Urbaniak, Małgorzata Dałkowska-Szary
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przyznaniu płatności rolnych może zostać wydana z pominięciem działki rolnej, jeśli rolnik nie otrzymał kopii protokołu kontroli z nieprawidłowościami i nie miał możliwości wypowiedzenia się co do jego treści?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania administracyjnego, ponieważ skarżący nie otrzymał kopii protokołu kontroli z 2004 r. i nie miał możliwości wypowiedzenia się co do stwierdzonych w nim nieprawidłowości. Brak ten, w ocenie sądu, mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż uniemożliwił skarżącemu wykazanie, że działka nr 1611 była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wykluczenia działki nr 1611 z płatności.Stan faktyczny
Skarżący H. F. wystąpił o przyznanie płatności rolnych na rok 2007. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności do działki nr 1611, powołując się na protokół kontroli z 2004 r., który wykazał, że działka nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora Oddziału ARiMR. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym brak doręczenia mu kopii protokołu kontroli i brak możliwości wypowiedzenia się co do jego treści. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną w zakresie pominięcia działki nr 1611.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie płatności do gruntów rolnych do działki nr [...]; zasądził od Dyrektora Oddziału ARiMR na rzecz H. F. kwotę 340,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; stwierdził, że zaskarżona decyzja w uchylonej części nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska- Jóźków (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska - Szary, Protokolant - Urszula Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2010r. sprawy ze skargi H. F. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1) Uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie płatności do gruntów rolnych do działki nr [...]; 2) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz H. F. kwotę 340,00 zł. (trzysta czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3) stwierdza, że zaskarżona decyzja w uchylonej części nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2009 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: Dyrektor Oddziału) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z siedzibą w [...] (dalej: Kierownik Biura) z [...] kwietnia 2008 r. o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Organ oparł swoje rozstrzygnięcie na następującym stanie faktycznym.
Wnioskiem z 12 maja 2007 r. H. F., prowadzący [...], wystąpił o przyznanie płatności na rok 2007. We wniosku zadeklarował działki rolne o łącznej powierzchni:
a) 695,54 ha – do przyznania jednolitej płatności obszarowej (JPO),
b) 638,34 ha – do przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych,
c) 4,22 ha – do przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) oraz
d) 141,46 ha – do przyznania płatności do upraw roślin energetycznych.
W dniu 21 kwietnia 2008 r. wnioskodawca złożył korektę do wniosku o przyznanie płatności na rok 2007, w której zmniejszył deklarowaną powierzchnię działki rolnej "J" z 9,00 ha do 8,75 ha (k. 120-125 akt adm.).
Decyzją z [...] kwietnia 2008 r. o numerze [...], Kierownik Oddziału przyznał H. F. płatności do gruntów rolnych na rok 2007 w wysokości 399.074,09 zł, w tym:
1. jednolitą płatność obszarową w wysokości 209.347,16 zł,
2. uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 187.875,36 zł,
3. uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości 1.851,57 zł,
oraz odmówił przyznania płatności do upraw roślin energetycznych.
W uzasadnieniu decyzji Kierownik Biura wskazał, iż w toku przeprowadzonego postępowania ustalono, iż powierzchnia działek rolnych kwalifikowanych do przyznania jednolitej płatności obszarowej wynosi 694,26 ha, zatem jest mniejsza od zadeklarowanej we wniosku powierzchni 695,54 ha. W tym zakresie organ ustalił, iż łączna powierzchnia działek rolnych niespełniających warunków do przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych wynosi 1,03 ha, która to powierzchnia została wyłączona z płatności ze względu na nieprawidłowości określone w Protokole z czynności kontrolnych nr [...]. Kierownik wyjaśnił, iż w wyniku kontroli administracyjnej wniosku o przyznanie płatności na rok 2004 stwierdzono, iż deklarowana przez wnioskodawcę działka ewidencyjna nr 1611 i położona na niej działka rolna "N" nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.06.2003 r., wobec czego została wykluczona jako nieuprawniona do przyznania płatności. Konkludując organ zauważył, iż w związku z tym, że wskazane powierzchnie nie spełniają kryteriów określonych w art. 143 b ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U. UE L Nr 270 z 21 października 2003 r., poz. 1 ze zm.), dalej: rozporządzenie Rady (WE) Nr 1782/2003, nie mogą być deklarowane we wniosku - w danym roku i latach następnych.
Mając powyższe na względzie, Kierownik Biura ustalił, iż procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wynosi:
1) 0,18% - w odniesieniu do działek rolnych deklarowanych do uzyskania jednolitej płatności obszarowej, oraz
2) 0,20 % - w odniesieniu do działek rolnych deklarowanych do uzyskania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych.
W tym stanie rzeczy, stosując regulacje art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady ( WE) numer 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.U.UE.L.04.141.18 ze zm.), dalej: rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004, organ dokonał odpowiedniego pomniejszenia przyznanych decyzją płatności.
W odwołaniu z 23 maja 2008 r. H. F. wniósł o uzupełnienie rozstrzygnięcia decyzji Kierownika Biura z [...] kwietnia 2008 r. w zakresie przyznania płatności do gruntów rolnych za rok 2007 dotyczącej działki nr 1611 o pow. 1,03 ha, wykluczonej z wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2004, ewentualnie o uchylenie decyzji w zakresie odmowy przyznania płatności dotyczącej tej działki. Wskazał, iż nie otrzymał protokołu z czynności kontrolnych, wobec czego nie mógł się ustosunkować do stwierdzonych w nim nieprawidłowości, co narusza zasadę czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania. Podniósł ponadto, iż działka nr 1611 była i jest utrzymywana w dobrej kulturze rolnej.
Postanowieniem z [...] lutego 2008 r. o numerze [...] Dyrektor Oddziału odmówił uzupełnienia decyzji własnej z [...] kwietnia 2008 r.
Na powyższe postanowienie strona złożyła zażalenie z 4 czerwca 2008 r., którego niedopuszczalność organ stwierdził postanowieniem numer [...] z [...] września 2008 r.
W dniu 2 marca 2009 r. H. F. złożył pismo z 25 lutego 2009 r. zatytułowane "odwołanie", w którego treści zawarł zarzuty wobec decyzji Kierownika Biura z [...] kwietnia 2008 r., wnosząc o jej uchylenie w zaskarżonej części i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2009 r. Dyrektor Oddziału utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura z [...] kwietnia 2008 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż wobec zarzutu pominięcia strony w czynnościach kontrolnych, Dyrektor Oddziału wystosował w dniu 29 kwietnia 2009 r. zawiadomienie o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, w tym z raportem nr [...] z kontroli na miejscu przeprowadzonej u producenta w dniu 10.12.2004 r. oraz możliwości wypowiedzenia się co do niego. W dniu 8 maja 2009 r., siedzibie [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, stawił się A. P., upoważniony do reprezentowania H. F., który zapoznał się z aktami sprawy, w szczególności z częścią raportu z kontroli z dnia 10 grudnia 2004 r., dotyczącą działki rolnej "N" położonej na działce ewidencyjnej nr 1611. Pełnomocnik nie wniósł żadnych zastrzeżeń do zebranego materiału dowodowego.
W dalszej części uzasadnienia Dyrektor Oddziału, akceptując w pełni rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, powołując się na stosowne przepisy prawa unijnego i krajowego, w sposób szczegółowy wyjaśnił dlaczego przy obliczaniu powierzchni gruntów rolnych do których przyznane zostały płatności, wykluczono działkę ewidencyjną nr 1611, w jaki sposób obliczono procentową różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną oraz w jak różnica ta wpłynęła na wysokość udzielonej wnioskodawcy płatności na rok 2007.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie H. F. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Oddziału w całości, ewentualnie o jej uchylenie w całości. Decyzji zarzucił:
1) rażące naruszenie prawa polegające na wydaniu decyzji w oparciu o nieobowiązującą podstawę prawną, tj. art. 143 b ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003, co skutkować powinno stwierdzeniem jej nieważności w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej: k.p.a.;
2) rażące naruszenie prawa polegające na wydaniu decyzji w oparciu o nieobowiązującą podstawę prawną, tj. art. 25 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, co skutkować powinno stwierdzeniem jej nieważności w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;
3) obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 48 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, w brzmieniu na dzień 10 grudnia 2004 r., poprzez niedoręczenie skarżącemu kopii raportu sporządzonego w trakcie kontroli na działce o nr 1611, w którym stwierdzone zostały nieprawidłowości;
4) obrazę przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 8, art. 11 oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi podniósł, iż rozporządzenie Rady (WE) Nr 1782/2003 zostało uchylone rozporządzeniem Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającym określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającym rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) 247/2006, (WE) 378/2007 oraz uchylającym rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. UE L z dnia 31 stycznia 2009 r. nr 30, poz. 16), dalej: rozporządzenie Rady (WE) Nr 73/2009. Przepis art. 146 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 wskazuje wprawdzie te regulacje rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003, które stosuje się nadal w odniesieniu do roku 2009 r., jednakże – jak zauważa skarżący – kwestionowany przepis art. 143 b ust. 5 mieści się w Tytule IVA, a więc nie został objęty przepisem przejściowym. Rozporządzenie Rady (WE) Nr 73/2009 stosuje się od dnia 1 stycznia 2009 r. W konsekwencji przepis wprowadzający zasadę, że płatności mogą zostać przyznane jedynie do tych działek rolnych, które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r., nie obowiązywał w dniu wydania zaskarżonej decyzji, tj. w dniu [...] maja 2009 r.
Jeżeli chodzi o powołany przez organ art. 25 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, zgodnie z którym kontrole na miejscu przeprowadza się bez uprzedzenia, to również i ten przepis nie obowiązywał w dacie wydania zarówno zaskarżonej decyzji, jak również decyzji organu I instancji. Skarżący powołał się w tym zakresie na art. 1 ust. 7 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1550/2007 z 20 grudnia 2007 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 796/2004 (Dz. U. UE L z dnia 21 grudnia 2007 r., nr 337, poz. 79), zgodnie z którym skreśla się art. 25.
Rozwijając zarzuty dotyczące kontroli przeprowadzonej w dniu 10 grudnia 2004 r. na działce nr 1611, zauważył, iż organy naruszyły regulacje art. 28 ust. 2 w zw. z art. 48 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, które nakazywały aby w przypadku wykrycia nieprawidłowości przedstawić rolnikowi kopię raportu z przeprowadzonej kontroli, w terminie do 3 miesięcy od dnia jej przeprowadzenia na miejscu. Zdaniem skarżącego, zawiadomienie o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym (art. 10 k.p.a.) oraz zapoznanie się przez jego pełnomocnika z aktami sprawy w dniu 8 maja 2009 r., nie konwaliduje zaniechania, jakiego dopuścił się Kierownik Biura, po kontroli przeprowadzonej w 2004 r. na działce rolnej nr 1611. Wobec tego, iż od dnia kontroli upłynęły ponad 4 lata, weryfikacja dowodów nastręcza znaczne trudności i z tej przyczyny pełnomocnik nie mógł wnieść zastrzeżeń do zebranych dowodów. Dodatkowo podniósł, iż zdjęcia fotograficzne znajdujące się w aktach sprawy dają uzasadnioną podstawę do twierdzenia, że kontrolujący nie przeprowadzili kontroli na działce nr 1611, lecz w innym, bliżej nieokreślonym miejscu.
Skarżący rozwinął również zarzuty w zakresie naruszenia podstawowych zasad rządzących postępowaniem administracyjnym, powołując się na stanowisko prezentowane w literaturze i orzecznictwie sądowym.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału wniósł o jej oddalenie. Organ zauważył, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach, której nazwa została zmieniona ustawą z 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 44, poz. 262), rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143 b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Nr 1782/2003. Wprawdzie rozporządzenie Rady (WE) Nr 1782/2003 zostało uchylone mocą rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009, jednakże zgodnie z art. 146 ust. 2 tego ostatniego rozporządzenia, odniesienia do rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 dokonane w innych aktach traktowane są jako odniesienia do niniejszego rozporządzenia i odczytuje się je zgodnie z tabelą korelacji zawartą w załączniku XVIII. Na podstawie w/w tabeli korelacji przepisem odpowiadającym art. 143 b ust 5 rozporządzenia nr 1782/2003 jest art. 124 rozporządzenia nr 73/2009, którego ust. 2 stanowi, iż do celów przyznania pomocy w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria przewidziane w ust. l, tj. które w dniu 30 czerwca 2003 r. utrzymane były w dobrej kulturze rolnej bez względu na to, czy były w tym dniu wykorzystywane do produkcji, oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji (kod CN ex 0602 90 41), które były utrzymane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. Z powyższego wynika, iż treść art. 143 b ust.5 rozporządzenia nr 1782/2003 i art. 124 ust. l i
ust. 2 rozporządzenia 73/2009 jest tożsama, co powoduje, iż sytuacja prawna strony nie uległa zmianie. Zatem uznać należy, iż działka ewidencyjna nr 1611 w dalszym ciągu nie spełnia wymogów określonych w art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach.
Odnosząc się do zarzutu nieobowiązywania regulacji art. 25 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, organ wskazał, iż przepis ten obowiązywał w dniu przeprowadzeniu kontroli, tj. w dniu 10 grudnia 2004 r.
W zakresie czynności kontrolnych przeprowadzonych w 2004 roku na działce nr 1611 oraz późniejszego zawiadomienia strony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, Dyrektor Oddziału ponowił argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazując dodatkowo, iż w raporcie z kontroli przeprowadzonej w dniu 10 grudnia 2004 r. znajduje się szkic pomiaru działek rolnych, na którym dokładnie wskazano działkę ewidencyjną nr 1611 oraz miejsce, z którego wykonane zostały zdjęcia (zdjęcie nr 238 wykonane w dwóch kierunkach). W uwagach inspektora terenowego zapisano: wykonano zdjęcie nr 238, na całej powierzchni działki nie stwierdzono deklarowanego rodzaju użytkowania. Liczne zadrzewienia i zakrzaczenia, powyżej 2 m wysokości. Powierzchnia działki została ponadto zmierzona za pomocą urządzenia GPS, uzyskano powierzchnię 1,01 ha oraz obwód działki 720 m. Zapisano kod nieprawidłowości DR10 oraz nie stwierdzono deklarowanej rośliny uprawnej (łąki, pastwiska). Powyższe szczegóły raportu oraz zdjęcia potwierdzające zastany stan działki wskazują na to, iż kontrola została wykonana w dniu 10 grudnia 2004 r. na działce ewidencyjnej nr 1611, na której we wniosku z dnia 15 maja 2007 r. zadeklarowano działkę rolną N o powierzchni 1,03 ha. Zdaniem organu mimo upływu 4 letniego okresu czasu nie nastręcza problemu weryfikacja czy kontrola wykonana została na właściwej działce (zdjęcia są wyraźne a raport z kontroli można bez problemu odczytać oraz wskazać miejsce, w którym przeprowadzono kontrolę) wobec czego zarzut skarżącego nie znajduje potwierdzenia w rzeczywistości.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 22 stycznia 2010 r. pełnomocnik skarżącego ograniczył zakres skargi i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej wyłączenia z płatności działki nr 1611 oraz o pominięcie zarzutów dotyczących nieważności decyzji z powodu jej wydania w oparciu o nieobowiązującą podstawę prawną. W tym zakresie skarżący wyjaśnił, iż działka nr 1611 została wykluczona z płatności bezpośrednich za rok 2004 i następne, jednakże organ nigdy nie wyjaśnił przesłanek jakimi się kierował (vide: protokół rozprawy z dnia 22 stycznia 2010 r., k. 29 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie w zakresie pominięcia przez organ działki ewidencyjnej nr 1611 zgłoszonej we wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Na wstępie podniesienia wymaga, iż w związku z tym, że zaskarżoną decyzją przyznano stronie skarżącej płatności do gruntów rolnych na rok 2007, Sąd ograniczył się do kontroli jej legalności w zakresie, w jakim organ dokonał odpowiedniego pomniejszenia przyznanych płatności z uwagi na wykluczenie działki nr 1611, jako nieuprawnionej do przyznania wnioskowanych płatności.
Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do uznania zarzutów skarżącego, w zakresie naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, deklarowana we wniosku działka ewidencyjna nr 1611 (i położona na niej działka rolna "N") nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.06.2003 r. Twierdzenie organu w tym zakresie zostało oparte na Protokole z czynności kontrolnych nr [...], którą przeprowadzono w dniu 10 grudnia 2004 r. Organ zauważył, iż stwierdzone w protokole nieprawidłowości stanowiły podstawę do nieuwzględnienia działki nr 1611 jako spełniającej warunki do przyznania wnioskowanych płatności.
Odnosząc się do argumentów zaprezentowanych przez stronę w odwołaniu, organ nie wskazał wprost czy wnioskodawca zapoznał się z wnioskami zawartymi w protokole kontroli na którym się oparł, a co najmniej czy miał taką możliwość. Dyrektor Oddziału stwierdził jedynie, iż wobec zarzutu nie zapoznania się z raportem kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie wnioskodawcy w 2004 r., wystosowano zawiadomienie o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz możliwości wypowiedzenia się co do niego.
Przypomnieć w tym miejscu należy, iż obowiązujący w dacie kontroli na miejscu, tj. w dniu 10 grudnia 2004 r. przepis art. 28 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 określał, iż w przypadku wykrycia nieprawidłowości rolnik otrzymuje kopię raportu z przeprowadzonej kontroli. Ponadto przepis art. 48 tego rozporządzenia stanowił, iż rolnicy powinni otrzymać informacje o wszelkich stwierdzonych niezgodnościach, w terminie trzech miesięcy od dnia przeprowadzenia kontroli na miejscu.
W sprawie przyjąć zatem należało, iż poza sporem jest okoliczność, że skarżący nie otrzymał kopii raportu z przeprowadzonej w 2004 r., kontroli ani też nie zapoznał się z jej wynikami, skoro organ nie wyprowadził twierdzenia przeciwnego do zarzutu strony. W konsekwencji należało również przyjąć, iż skarżący nie miał możliwości ustosunkowania się do stwierdzonych przez kontrolujących nieprawidłowości oraz zaprezentowania ewentualnych dowodów obalających twierdzenia zawarte w protokole kontroli, czy innymi słowy rzecz ujmując, nie miał możliwości wykazania, iż działka nr 1611 była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.06.2003 r. Nie konwaliduje tego braku zawiadomienie skarżącego na etapie postępowania odwoławczego o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.
Oceniając zaskarżoną decyzję zauważyć należy, iż nie wynika z jej uzasadnienia, czy działka ewidencyjna nr 1611 była wyłączana z płatności w latach wcześniejszych, tj. od roku 2004 do 2006 oraz czy rozstrzygnięcia organu w tym zakresie wyszczególniały tę działkę i wyjaśniały stronie przyczyny jej pominięcia. Zatem nie jest w sprawie wiadome, czy skarżący miał możliwość podniesienia zarzutu nieprawidłowego przyjęcia, że podstawą wyłączenia działki i w konsekwencji pomniejszenia płatności są ustalenia zawarte w protokole kontroli z 2004 r. Takie wyjaśnienie organu winno zawierać uzasadnienie do decyzji o przyznaniu płatności do gruntów rolnych na 2007 r., skoro podstawę do wykluczenia określonej działki rolnej z płatności stanowią wyniki kontroli przeprowadzonej w 2004 r., z którymi strona nie była zapoznana w terminie określonym przepisami prawa unijnego.
W tym stanie rzeczy, nie można było przyjąć, że decyzja została wydana zgodnie z wymogami określonymi w przepisach postępowania administracyjnego. W orzecznictwie zaznacza się, iż obowiązkiem każdego organu administracji jest staranne wyjaśnianie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, czyli wyjaśnianie stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 k.p.a.). W istocie chodzi o wytłumaczenie stronie, dlaczego organ dany przepis zastosował do konkretnych ustaleń faktycznych lub uznał go za niewłaściwy. Przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje również zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowodowy zgromadzone w sprawie, czy też twierdzenia, wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy, okoliczności podnoszonych przez stronę.
Z tych względów należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzec, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło