I OZ 389/10

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2010-06-01

Skład orzekający: Sędzia NSA Ewa Dzbeńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania jest zasadne, gdy akta sprawy nie zawierają dokumentów, na podstawie których sąd pierwszej instancji podjął decyzję?
Ratio decidendi
Zaskarżone postanowienie o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania zostało uchylone, ponieważ akta sprawy nie zawierały odpisów dokumentów, które były brane pod uwagę przez sąd pierwszej instancji przy wydawaniu tej decyzji. Brak tych dokumentów uniemożliwił Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu zbadanie prawidłowości zaskarżonego postanowienia.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu pozostawił bez rozpoznania wniosek T. Ś. o przyznanie prawa pomocy, ponieważ wnioskodawca nie odesłał wypełnionego formularza w wyznaczonym terminie. T. Ś. wniósł sprzeciw, twierdząc, że wysłał formularze. Sąd I instancji zwrócił się do Dyrektora Zakładu Karnego o potwierdzenie wysyłki, który zaprzeczył. T. Ś. złożył zażalenie na postanowienie WSA, zarzucając pozbawienie prawa do obrony. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 12 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Op 143/10 o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w sprawie ze skargi T. Ś. na pismo Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w S. z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie informacji publicznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu do ponownego rozpoznania Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Op 143/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu pozostawił bez rozpoznania wniosek T. Ś. o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że w dniu 16 lutego 2010 r. przesłano wnioskodawcy za pośrednictwem Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w S., formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, wzywając do jego wypełnienia i odesłania w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Powyższe wezwanie, zostało doręczone skarżącemu w dniu 23 lutego 2010 r. Termin do dokonania żądanej czynności upłynął w dniu 2 marca 2010 r. Pomimo upływu zakreślonego terminu, skarżący nie złożył wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem z dnia 10 marca 2010 r., referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek T. Ś. W dniu 22 marca 2010 r. skarżący wniósł do WSA w Opolu sprzeciw w uzasadnieniu podnosząc, iż w dniu 25 bądź 26 lutego 2010 r. przesłał do Sądu trzy wypełnione formularze wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wyjaśnił również, iż w jednym ze złożonych formularzy, wpisał niewłaściwe dane, o czym również informował w piśmie z dnia 24 lutego 2010 r. W dniu 23 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zwrócił się do Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w S. o nadesłanie informacji, czy skarżący w dniach 25 bądź 26 lutego 2010 r. kierował do Sądu, do spraw o sygn. akt II SA/Op 141-143/10, korespondencję zawierająca wypełnione formularze wniosku o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe pismo Dyrektor Zakładu Karnego poinformował, że skarżący we wskazanych datach nie składał żadnych pism kierowanych do WSA w Opolu, składał natomiast w dniu 22 lutego 2010 r., pismo do WSA w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu pozostawiając wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania stwierdził, że w zakreślonym przez sąd terminie skarżący, nie złożył w sądzie wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dlatego wniosek ten należało pozostawić bez rozpoznania, czyli nie dokonując jego merytorycznej oceny, co do możliwości przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez skarżącego zakresie. Zażalenie na postanowienie z dnia 12 kwietnia 2010 r. wniósł T. Ś. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił pozbawienie jawności procesowej, zdolności procesowej i prawa do obrony swoich interesów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż wskazane w jego uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie zwrócił uwagę na ustawowy wymóg składania wniosków o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu według ustawowego wzoru (art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a."). Prawidłowo również Sąd I instancji ocenił, iż niezłożenie takiego wniosku na urzędowym formularzu skutkuje pozostawieniem go bez rozpoznania (art. 257 P.p.s.a.). Z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia wynika, że w dniu 23 marca 2010 r. Sąd I instancji zwrócił się do Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w S. o nadesłanie informacji, czy skarżący kierował do spraw o sygn. akt II SA/Op 141-143/10, korespondencję zawierająca wypełnione formularze wniosku o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe pismo wskazano, iż Dyrektor Zakładu Karnego poinformował, że skarżących w wskazanych datach nie składał pism kierowanych do WSA w Opolu. Jednakże nadesłane akta sądowe nie zawierają odpisów dokumentów wymienionych w orzeczeniu z dnia 12 kwietnia 2010 r. Tym samym zapoznanie się z dokumentami, o których mowa w postanowieniu będącym przedmiotem zażalenia, mającymi istotne znaczenie przy rozpatrywaniu wniosku skarżącego oraz ich ocena została uniemożliwiona Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Naczelny Sąd Administracyjny może się z nimi zapoznać jedynie pośrednio, przez opis zawarty w zaskarżonym postanowieniu. Brak dowodów źródłowych w aktach sprawy, zwłaszcza w przypadku, gdy dowody te były brane pod uwagę przez Sąd I instancji przy rozpoznawaniu wniosku, uniemożliwia zbadanie prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Z uwagi na powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło