I SA/Go 620/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Kołodziej-Kobierowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi "F" Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności oddala skargę. Skarżąca – "F" sp. z o.o.– złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2009r. Nr [...]. Zaskarżone postanowienie utrzymywało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] października 2009r. Nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2009r. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następujących okolicznościach. Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu [...] października 2009 r. na postawie art. 239a, art. 239b § 1pkt 3 i 4, art.239i oraz art. 239j Ordynacji podatkowej nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. określającej nr [...] określającej dla "F" sp. z o.o. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004r. W uzasadnieniu organ wskazał, że należna do zapłaty kwota zobowiązania podatkowego z tytułu podatku VAT za poszczególne miesiące 2004r. wynikająca z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wynosi 62.861 plus należne odsetki obliczone na dzień wydania postanowienia w wysokości 38.652,30 zł (razem 101.513,30 zł). Od decyzji Spółka złożyła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej , a zatem nie była ona ostateczna na dzień wydania postanowienie. Zgodnie z odpisem zwykłym księgi wieczystej nr [...] sporządzonej dla nieruchomości gruntowej w [...], na której znajduje się młyn i której właścicielem jest "F" sp. z o.o. dokonano wpisu hipoteki umownej kaucyjnej na wartość 190.000 zł jako wierzytelność Banku [...] z tytułu udzielonego spółce z o.o. "C"; hipoteki umownej kaucyjnej na wartość 516.000 zł jako wierzytelność Banku [...] z tytułu udzielonego spółce z o.o. "C" M.S.; hipoteki przymusowej kaucyjnej Naczelnika Urzędu Skarbowego na wartość 97.055 zł z tytułu zabezpieczenia należności podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za 2004r. Wartość hipoteki wynosi 803.055 zł , a wartość nieruchomości wg spółki 1.000.000 zł. Zgodnie z odpisem zwykłym księgi wieczystej nr [...] sporządzonej dla nieruchomości gruntowej zabudowanej znajdującej się w [...] stanowiącej w części 582/1000 własność spółki "F" sp. z o.o. dokonano wpisu hipoteki przymusowej kaucyjnej Naczelnika Urzędu Skarbowego z tytułu zabezpieczenia należności podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za 2004r. w wysokości 97.055 zł przy wartości nieruchomości określonej przez spółkę w wysokości 450.000 zł. Dodatkowo organ wskazał, że w dniu [...] lutego 2007r. spółka nabyła od spółki z o.o. "W" działkę nr [...] o powierzchni 0,3861 ha w [...] wraz z budynkiem inwentarzowo gospodarczym i barowym Ośrodka [...] o wartości wg stron 350.000 zł oraz w dniu [...] kwietnia 2009 r. spółka dokonała sprzedaży lokalu mieszkalnego znajdującego się w [...]. Wartość transakcji wyniosła 134.820 zł. Z zeznań CIT-8 o wysokości osiągniętego dochodu/poniesionej straty przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych znajdujących się w Urzędzie Skarbowym wynika, że w 2005r. spółka osiągnęła dochód w wysokości 12.587,62 zł; 2006r. osiągnęła stratę w wysokości 500.284,42 zł ; w 2007 r. osiągnęła dochód w wysokości 27.153,75 zł; w 2008 r. poniosła stratę 93.828,48 zł. Powyższe w ocenie organu świadczy, że spółka jest w słabej kondycji finansowej i nie posiada środków uzyskanych z tytułu prowadzonej działalności na uregulowanie należności wynikającej z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2009 r. Organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 239 i Ordynacji podatkowej ustanowienie hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego nie przerywa biegu przedawnienia wykonania zobowiązania podatkowego. Biorąc pod uwagę wysokość zobowiązania podatkowego określonego decyzją, brak dochodów umożliwiających zapłatę przedmiotowego zobowiązania, dokonanie czynności zbycia mieszkania stanowiącego własność skarżącej spółki bez uregulowania zobowiązania z tytułu podatku VAT za 2004r. oraz to, że okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące organ uznał, że spełnione zostały przesłanki wynikające z art. 239b § 1 pkt 3 i 4 oraz § 2 Ordynacji podatkowej, uprawniające do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Od postanowienia złożone zostało zażalenie. W zażaleniu wskazano, że organ podatkowy nie wykazał, że strona dokonywała czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości w rozumieniu bart. 239b § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Dodatkowo wskazano, że organ podatkowy w żaden sposób nie uprawdopodobnił także, że zobowiązanie wynikające z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z [...] sierpnia 2009 r. nie zostanie wykonane. Nadto wskazano, że spółka dysponuje majątkiem wystarczającym do zaspokojenia należności wynikających z decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. W uzasadnieniu wskazał, że wynik finansowy spółki jest bardzo zmienny – w latach 2006 i 2008 poniosła stratę natomiast w 2005 i 2007 osiągnęła dochód wielokrotnie niższy od poniesionej straty. Spółka sprzedała mieszkanie o wartości 134.820 zł a więc nieruchomość najbardziej zbywalną na rynku nieruchomości i to w trakcie prowadzenia postępowania podatkowego. Nadto zobowiązanie podatkowe za okres od stycznia do listopada 2004 r. przedawnia się z dniem 31 grudnia 2009 r. Powyższe ustalenia wypełniają przesłankę określoną w art. 239b § 1 pkt 3 i 4 Ordynacji podatkowej stanowiąc podstawę nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności z uwagi na fakt iż, strona dokonuje czynności polegających za zbywaniu majątku znacznej wartości oraz okres upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy nie 3 miesiące. Nadto organ wskazał, że zgodnie z art. 239b§ 2 Ordynacji podatkowej przesłanką istotną i konieczną dla nadania rygoru natychmiastowej wykonalności – jest uprawdopodobnienie niewykonania przez podatnika zobowiązania wynikającego z decyzji. Uprawdopodobnienie nie oznacza jednoznacznego udowodnienia, iż do niewykonania decyzji w rzeczywistości dojdzie. Wystarczającym jest, że organ wykaże, iż niewykonanie zobowiązania podatkowego jest prawdopodobne. Organ wskazał, ze samo posiadanie przez stronę majątku oraz odpowiednie wpisy w księgach wieczystych nieruchomości nie gwarantują zapłaty zobowiązania . Na przedmiotowe postanowienie spółka wniosła skargę do Sądu. Postanowieniu zarzucono: - naruszenie art. 239b § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez bezpodstawne przyjęcie , iż organ I instancji wykazał, jakoby strona dokonywała czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości w rozumieniu art. 239b § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, pomimo, że organ I instancji nie przeprowadził analizy okoliczności w jakich doszło do sprzedaży składnika majątkowego - mieszkania przez skarżącą; - naruszenie art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż organ I instancji uprawdopodobnił, że zobowiązanie wynikające z decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. nie zostanie wykonane. W uzasadnieniu wskazano, że jednorazowa sprzedaż mieszkania nie można uznać za zbywanie majątku znacznej wartości w rozumieniu art.239b § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Czynność sprzedaż jest ze swej istoty jest czynnością odpłatną a dokonana przez skarżącą sprzedaż mieszkania nie doprowadziła do uszczuplenia jej majątku. Nadto organ ograniczył się wyłącznie do powierzchownej analizy wyników finansowych skarżącej za wybrane lata. Analiza przeprowadzona została w całkowitym oderwaniu od oceny ogólnej wartości majątku spółki. Sam fakt straty na koniec poszczególnych rocznych okresów obrachunkowych w żadnym razie nie przesądza o aktualnym braku możliwości uregulowania zobowiązań podatkowych. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W ocenie Sądu wniesiona skarga nie mogła zostać uwzględniona. Zgodnie z treścią art. 239b § 1 decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Zgodnie z § 2 przywołanego przepisu, przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Wobec brzmienia przywołanych przepisów dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest spełnienia dwóch przesłanek. Pierwszą przesłanką jest jedna z czterech okoliczności wskazanych w § 1 art. 239b. Użycie przez ustawodawcę w powołanym przepisie prawa przy okazji enumeracji tych czterech okoliczności pozwalających na zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności spójnika "lub", wyrażającego zgodnie z zasadami poprawnej legislacji tzw. alternatywę rozłączną, oznacza, że stwierdzenie w stanie faktycznym sprawy podatnika już jednej z tych okoliczności daje organowi podatkowemu możliwość zastosowania wspomnianego rygoru. Drugą przesłanką wskazaną w przywołanym uregulowaniu jest uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. W kontekście tej przesłanki wskazać należy, że uprawdopodobnienie wystąpienia danej okoliczności oznacza wykazanie, iż zachodzi duże prawdopodobieństwo - zmaterializowania się jej. Przyjęcie w treści § 2 art. 239b ord.pod. pojęcia "uprawdopodobnienie" znajduje również przełożenie na zasady dowodzenia ziszczenia się wskazanej w tym przepisie przesłanki, tj. możliwości niewykonania zobowiązania wynikającego z decyzji. W związku z przyjętym przez ustawodawcę sformułowaniem "uprawdopodobni" należało uznać, że ustawodawca nie wymaga od organu podatkowego wykazania okoliczności za pomocą przewidzianych przepisami procedury dowodów, a rygory uznania jego twierdzeń są złagodzone i odformalizowane. Oceniając zaskarżone postanowienia na tle wyżej określonego unormowania, Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie zaistniały przesłanki zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności. W przedmiotowej sprawie organ przy nadaniu decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej rygoru natychmiastowej wykonalności powołał się na przesłankę określoną w pkt 3 i 4 przywołanego powyżej § 1 art. 239b. W ocenie Sądu, organ wykazał, że została wypełniona przesłanka wskazana w pkt 3 przywołanego § 1 art. 239 b – to jest, że strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości. Poza sporem jest, że skarżąca dokonała sprzedaży lokalu mieszkalnego. Zbycia tego lokalu dokonała w toku trwania postępowania podatkowego. Oczywiście strona ma prawo dysponować swoim majątkiem, a sprzedaż jego poszczególnych składników nie jest w toku trwania postępowania podatkowego zakazana. W okolicznościach niniejszej sprawy sprzedaż tą można jednak uznać za zbycie majątku znacznej wartości. Nie ma racji strona wskazując, że sprzedaży tej nie można uznać za wyzbycie się majątku, gdyż było to świadczenie wzajemne, za które skarżąca otrzymała pieniądze. Przesłanką w przywołanym przepisie jest "zbywanie majątku", a więc każde zbycie nie tylko nieodpłatne. W zakresie drugiej z wymienionych w zaskarżonym postanowieniu przesłanki – tj. okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące, jest ona bezsporna. Strona skarżąca w ogóle powyższą okoliczność pomija, a w ocenie Sądu jest ona wystarczająca do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w zakresie zobowiązania podatkowego z okres od stycznia do listopada 2003r. Odnosząc się do zarzutu, że organ bezpodstawnie przyjął, że zobowiązanie nie zostanie wykonane wskazać należy, że w tym zakresie organ zobowiązany jest do uprawdopodobnienia tej okoliczności. Uprawdopodobnienie należy rozumieć jako obiektywny stan wiedzy, w świetle której istnienie faktu jest wysoce prawdopodobne. W ocenie Sądu słusznie organ wskazał, że wynik finansowy spółki świadczy o jej nienajlepszej kondycji finansowej. Spółka w latach 2006 i 2008 ponosiła stratę, natomiast osiągnięty dochód w latach 2005 i 2007 jest znacznie (kilkakrotnie niższy) niż poniesiona strata. Nie bez znaczenia jest również okoliczność, że zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do listopada 2003r. przedawniało się z dniem 31 grudnia 2009 r. To uprawdopodobnia, że spółka może nie dysponować środkami na wykonanie zobowiązania, jak również zobowiązanie to może nie zostać wykonane z uwagi na przedawnienie. Samo posiadanie majątku nie oznacza, że zobowiązanie zostanie zapłacone. Tak samo fakt poniesienia straty na koniec poszczególnych rocznych okresów obrachunkowych w żadnym razie nie przesądza o braku możliwości uregulowania zobowiązania – na co wskazuje skarżąca. Jednak fakt ten, brak możliwości uregulowania zobowiązania uprawdopodabnia. Należy również zwrócić uwagę, że nieruchomości których właścicielem jest skarżąca obciążone są znacznymi hipotekami, niezależnie od wartości tych obciążonych nieruchomości. Ponadto w sytuacji w której zobowiązanie przedawni się, organ nie będzie miał możliwości wyegzekwowania zobowiązania z innego przedmiotu niż przedmiot hipoteki, który obok wpisu hipoteki przymusowej kaucyjnej Naczelnika Urzędu Skarbowego, ma wpisane również inne hipoteki na rzecz innych wierzycieli. W ocenie Sądu organ prawidłowo uzasadniając wystąpienie przesłanek do nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, wskazał na wysokość zobowiązania określonego w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, brak dochodów umożliwiających zapłatę przedmiotowego zobowiązania (wynikający z analizy zeznań podatkowych za lata poprzednie), dokonaną sprzedaż mieszkania stanowiącego własność spółki (czyli składnika majątku najbardziej zbywalnego na rynku nieruchomości, który z założenia nie jest niezbędny w prowadzonej działalności skarżącej), oraz to że okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Uwzględniając powyższe Sąd doszedł do przekonania, że organy podatkowe prawidłowo przyjęły w sprawie wystąpienie przesłanek pozwalających na nadanie decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2009 r. rygoru natychmiastowej wykonalności. Oczywiście bezzasadny jest zarzut stawiany stronie przez organ, że po sprzedaży mieszkania, spółka nie uregulowała zobowiązania z nieostatecznej decyzji. Takiego obowiązku strona nie miała. Powyższe stwierdzenie organu jednak nie miało wpływu na poprawność rozstrzygnięcie organów. Z uwagi, że zarzuty skargi nie są zasadne, jak również Sąd nie stwierdził by w toku postępowania organy naruszyły inne przepisy - skargę należało na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalić. |Sędzia WSA |Sędzia WSA |Sędzia WSA | |Krystyna Skowrońska-Pastuszko |Anna Juszczyk-Wiśniewska |Stefan Kowalczyk |