I OZ 545/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 1085/09 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 1085/09 oddalającego wniosek o sprostowanie i uzupełnienie protokołu rozprawy z dnia 6 kwietnia 2011r. w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić zażalenie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 1085/09 oddalono wniosek R. S. o sprostowanie i uzupełnienie protokołu rozprawy z dnia 6 kwietnia 2011 r. w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Odpis powyższego zarządzenia doręczony został wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego – adwokatowi M. K. w dniu 18 maja 2011 r. W dniu 30 maja 2011 r. R. S. złożył odwołanie od zarządzenia Przewodniczącego z dnia 12 maja 2011 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia tego środka zaskarżenia, wskazując, że odpis tego zarządzenia otrzymał w dniu 27 maja 2011 r. Jednocześnie wniósł, aby orzeczenia Sądu zapadłe w tej sprawie doręczane były bezpośrednio skarżącemu, jako mocodawcy, bez pośrednictwa pełnomocnika. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 1085/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił przywrócenia terminu, wskazując, że jak stanowi art. 67 § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom. Zdaniem Sądu to oznacza, że nie ma podstaw prawnych do doręczania pism bezpośrednio stronie. Sąd podkreślił, że skoro w niniejszej sprawie odpis przedmiotowego zarządzenia doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 18 maja 2011 r., to siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 25 maja 2011 r. Wobec tego Sąd uznał, że skarżący składając odwołanie dopiero w dniu 30 maja 2011 r. przekroczył termin ustawowo przewidziany na dokonanie tej czynności. Na to postanowienie skarżący złożył zażalenie, podnosząc między innymi, że wysłanie pisma tylko do pełnomocnika nie powinno powodować dla strony ujemnych skutków, w sytuacji, gdy pełnomocnik w ustawowym terminie nie dokona stosownej czynności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 157, poz. 1270 ze zm.) Sąd może przywrócić, na wniosek strony, uchybiony termin do dokonania czynności w postępowaniu, o ile uchybienie nastąpiło bez winy strony. Obowiązek wykazania braku winy spoczywa na wnioskodawcy, co wynika z art. 87 § 2 tej ustawy. Zaznaczyć należy, iż kryterium braku winy, jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminu można więc mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. W związku z tym stwierdzić należy, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Wprawdzie brak winy w uchybieniu terminowi zainteresowany winien uprawdopodobnić, a nie udowodnić, co świadczy o odformalizowaniu i uproszczeniu postępowania i co ma być udogodnieniem dla zainteresowanego, lecz jednocześnie uprawdopodobnienie winno dotyczyć takich okoliczności, które pozwalają na przyjęcie braku winy strony w uchybieniu terminu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 86 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący był bowiem reprezentowany przez adwokata, a więc przez profesjonalnego pełnomocnika. Jak natomiast stanowi art. art. 67 § 5 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom – na co zasadnie wskazał Sąd pierwszej instancji. Powyższe oznacza, że strona reprezentowana przez pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych, tyle że przy wykorzystaniu profesjonalnej pomocy, w konsekwencji ponosi również odpowiedzialność związaną z wyborem pełnomocnika oraz skutki jego działań i zaniechań. Zatem brak wiedzy co do działań wyznaczonego pełnomocnika nie jest okolicznością uzasadniającą brak winy skarżącego w uchybieniu terminu dokonania stosownej czynności. Skarżący jako osoba dbająca należycie o swoje interesy, przy dołożeniu należytej staranności, mógł zwrócić się do pełnomocnika w celu uzyskania informacji dotyczących niniejszej sprawy. Niedokonanie takich działań, świadczy o braku staranności skarżącego przy dokonywaniu czynności procesowych. Dlatego też należało uznać, że nie zostały spełnione przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.