II SO/Sz 11/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. G. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego J. I. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Centrum Psychologiczno – Pedagogicznego w [...] za nieprzekazanie sądowi w terminie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia wymierzyć Dyrektorowi Centrum Psychologiczno – Pedagogicznego w [...]grzywnę w wysokości [...]zł (słownie: [...]złotych) za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę J. I. przedstawiciel ustawowy J. G., reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Centrum Psychologiczno – Pedagogicznego w [...] za nieprzekazanie sądowi w terminie skargi z dnia [...]r. na czynność Dyrektora Centrum Psychologiczno-Pedagogicznego z dnia [...]r. Nr [...]wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę na podstawie przepisu art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póżn. zm.). W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik strony skarżącej wskazał, że w dniu [...]r. została wniesiona, za pośrednictwem Dyrektora Centrum Psychologiczno - Pedagogicznego w [...], skarga do Wojewódzkiego Sądu Adminstracyjnego w Szczecinie w związku z wydaniem przez Dyrektora w dniu [...]r. opinii nr [...] o braku potrzeby wspomagania rozwoju dziecka i odmową uwzględnienia żądania usunięcia naruszenia prawa przy wydawaniu tej opinii. Organ, mimo ciążącego na nim obowiązku, wynikającego z art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie przekazał sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w ciągu trzydziestu dni. Do wniosku pełnomocnik dołączył między innymi kopię skargi z dnia [...]r. oraz dowód nadania tej skargi do organu, a nadto dowód uiszczenia wpisu sądowego należnego od wniosku o wymierzenie grzywny w kwocie [...]zł. Dyrektor Centrum Psychologiczno – Pedagogicznego w [...]w piśmie procesowym z dnia [...]r. wniósł o oddalenie wniosku w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny. Dyrektor wyjaśnił, że powyższe uchybienie nastąpiło z przyczyn obiektywnych i nie było następstwem okoliczności, za które ponosi odpowiedzialność organ. Skarga wpłynęła podczas urlopu dyrektora placówki, a żadna z osób obsługujących sekretariat i przyjmujących korespondencję, z uwagi na specyfikę urzędu, nie mając wiedzy w tym zakresie, nie dokonała żadnych czynności w przedmiotowej sprawie. Dodatkowo organ wskazał, że z otrzymanej skargi nie wynikał obowiązek jej przekazania do Sądu i dlatego pracownik organu odłożył skargę ad acta. Niezwłocznie po powrocie z urlopu tj. w dniu [...]r. dokonano niezbędnych czynności w celu przekazania przedmiotowej skargi do Sądu. Organ oświadczył, że jako oświatowa jednostka budżetowa, z uwagi na ograniczone środki finansowe nie ma możliwości zatrudnienia profesjonalnej obsługi prawnej i także z tych powodów nie doszło do przekazania skargi w terminie. Wymierzenie grzywny, zdaniem organu, byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, bowiem uchybienie było niezawinione i nie wynikało ze złej woli. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej P.p.s.a.) organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W razie niezastosowania się do obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie wynikającym z przytoczonego wyżej przepisu, sąd na wniosek skarżącego może - na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. - orzec o wymierzeniu organowi grzywny do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 P.p.s.a). Z przepisu tego wynika, że ustawodawca nie określił dolnej granicy omawianej grzywny, pozostawiając tę kwestię ocenie sądu. Zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 10 lutego 2009 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2008 r. przeciętne miesięczne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2008 r. wyniosło 2.943,88 zł (M.P. 20009/9/112). Tym samym Sąd mógł wymierzyć grzywnę do wysokości 29.438,80 zł. Podkreślić przy tym należy, iż z treści przepisu art. 55 § 1 P.p.s.a., wynika że kwestia wymierzenia grzywny organowi w warunkach objętych jego dyspozycją pozostawiona została do uznania sądu. Stwierdzenie "sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny" wskazuje, że przy rozstrzygnięciu wniosku skarżącego w tym przedmiocie Sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy. W szczególności do okoliczności takich należy okres, jaki upłynął od wniesienia skargi i przyczyny niewypełnienia obowiązku w terminie, a także okoliczność, czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że mimo upływu 30 - dniowego terminu do przekazania skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę Dyrektor Centrum Psychologiczno - Pedagogicznego nie wykonał ciążącego na nim obowiązku. Z akt sprawy o sygn. II SA/Sz 1180/09 wynika, że skarga z dnia [...]r. wpłynęła do organu w dniu [...]r. (vide k. [...] akt sądowych sygn. akt II SA/Sz 1180/09). Wskazać trzeba, że trzydziestodniowy termin przewidziany na dopełnienie obowiązku przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy ma istotne znaczenie. Ustawodawca zakreślił, bowiem w sposób wyraźny ramy czasowe dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 P.p.s.a. W ten sposób wykreował odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej. Wyklucza to zarazem jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie. W konsekwencji organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi musi dochować trzydziestodniowego terminu, w przeciwnym razie naruszy art. 54 § 2 P.p.s.a. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 P.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny. Skoro z treści art. 54 § 2 P.p.s.a. wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w "niezastosowaniu się do obowiązków", będącym przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. W rezultacie przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 P.p.s.a. obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Oznacza to, że nie przestanie on istnieć w przypadku przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy z uchybieniem trzydziestodniowego terminu (por. uchwała NSA z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, dostępna na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl) Zgodnie z cytowanym powyżej art. 54 § 2 P.p.s.a. organ winien przekazać ją do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi najpóźniej do dnia [...]r. Obowiązek wynikający z treści art. 54 § 2 P.p.s.a. wykonał dopiero w dniu [...]r., a zatem po przekroczeniu terminu określonego w tym przepisie. W tym stanie sprawy wniosek pełnomocnika strony skarżącej o wymierzenie Dyrektorowi Centrum Psychologiczno-Pedagogicznego w [...]kary grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a uznać należy za zasadny. Orzekając grzywnę Sąd z jednej strony kierował się tym, że przed rozpoznaniem niniejszego wniosku organ wypełnił obowiązek, o którym mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., z drugiej jednak strony należało mieć na względzie to, że opóźnienie w przekazaniu skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę było znaczne. Odnosząc się do wyjaśnień Dyrektora Centrum Psychologiczno-Pedagogicznego w [...], że przyczyną opóźnienia w udzieleniu odpowiedzi na skargę było między innymi okres przebywania na urlopie oraz brak profesjonalnej obsługi prawnej jednostki oświatowej należy stwierdzić, że wskazane okoliczności nie zwalniały organu z obowiązku przekazania Sądowi w terminie wskazanym w art. 54 § 2 P.p.s.a. skargi wraz z odpowiedzią na skargę. Tym samym nie wystąpiły przesłanki do odstąpienia przez Sąd od wymierzenia grzywny. Obowiązkiem organu jest bowiem takie zorganizowanie pracy, aby nawet w sezonie urlopowym sprawy wymagające działania z dochowaniem ustawowego terminu były realizowane zgodnie z tym obowiązkiem. Brak wiedzy pracownika organu i fachowej obsługi nie stoi na przeszkodzie wywiązania się z tego obowiązku, skoro w dobie powszechnego dostępu do telekomunikacji wszelkie wątpliwości co do sposobu i trybu załatwienia konkretnej sprawy nie wymagają podjęcia nadzwyczaj skomplikowanych czynności. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 54 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.