I OSK 750/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-09-22
Skład orzekający: Anna Lech, Ewa Dzbeńska, Marian Wolanin
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych jest zasadna, jeśli formularz E 301 potwierdzający okres zatrudnienia za granicą został uzyskany po utracie statusu osoby bezrobotnej, mimo że wniosek o jego wydanie złożono w okresie posiadania tego statusu?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo zastosował prawo materialne. Skoro skarżący złożył wniosek o wydanie formularza E 301 w okresie posiadania statusu bezrobotnego i przedstawił dokumenty potwierdzające zatrudnienie za granicą, organ administracyjny nie powinien był odmawiać przyznania zasiłku przed otrzymaniem potwierdzenia z zagranicznej instytucji. Oczekiwanie na formularz E 301, który jedynie potwierdza wcześniej złożone dokumenty, nie może obciążać skarżącego i prowadzić do odmowy przyznania świadczenia, zwłaszcza gdy dotyczy to okresu, w którym skarżący posiadał status bezrobotnego.Stan faktyczny
A. O. złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej odmawiającą przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Organ odmówił przyznania zasiłku, ponieważ formularz E 301 potwierdzający okres zatrudnienia w Wielkiej Brytanii został uzyskany po utracie przez A. O. statusu osoby bezrobotnej. A. O. argumentował, że złożył wniosek o wydanie formularza E 301 w okresie posiadania statusu bezrobotnego i przedstawił inne dokumenty potwierdzające zatrudnienie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Zasądził od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz A. O. kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech (spr.), Sędzia NSA Ewa Dzbeńska, Sędzia WSA del. do NSA Marian Wolanin, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 22 września 2010r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2010r. sygn. akt II SA/Wa 1740/09 w sprawie ze skargi A. O. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2009r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz A. O. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1740/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. O. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podał następujący stan faktyczny sprawy: Marszałek Województwa D. decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2009 r., działając na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 8 lit. c, art. 71 ust. 1, 2, 6 i 7 oraz art. 73 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 ze zm.) i § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 6 października 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania zasiłku dla bezrobotnych, dodatku szkoleniowego, stypendium i dodatku aktywizacyjnego (Dz. U. Nr 219, poz. 2222 ze zm.) oraz art. 71 ust. 1 lit. b (ii) rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników i osób pracujących na własny rachunek i członków ich rodzin przemieszczających się w obrębie Wspólnoty (Dz. U. (WE) L 149 z 5 lipca 1971 r. ze zm.), odmówił A. O. przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Organ podał, że jednym z warunków przyznania prawa do zasiłku jest wymóg, aby osoba ubiegająca się o zasiłek na przestrzeni 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres 365 dni była zatrudniona i osiągała wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od której istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, przy spełnieniu innych warunków przewidzianych w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Organ dodał przy tym, że do okresu, o którym mowa, można zaliczyć także okresy zatrudnienia w państwach, o których mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. a i b powołanej ustawy (w tym także Wielkiej Brytanii), na zasadach określonych w przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego państw członkowskich Unii Europejskiej. Warunkiem sumowania wskazanych okresów zatrudnienia zgodnie z ustawodawstwem polskim, jest jednak wymóg, by okres przepracowany za granicą przypadł w ostatnich 18 miesiącach poprzedzających rejestrację w powiatowym urzędzie pracy.
Organ pierwszej instancji zwrócił uwagę, że w niniejszej sprawie, w dniu 15 września 2008 r. A. O. utracił status bezrobotnego, a zatem nie spełnił podstawowego warunku uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych. Zgodnie zaś z art. 71 ust. 6 powołanej ustawy, w przypadku udokumentowania przez bezrobotnego okresu uprawniającego do zasiłku po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy, jednak w okresie posiadania statusu bezrobotnego, prawo do zasiłku przysługuje od dnia udokumentowania tego prawa.
Od powyższej decyzji A. O. złożył odwołanie, wnosząc o przyznanie zasiłku dla bezrobotnych za okres posiadania statusu osoby bezrobotnej, to jest od dnia 21 lipca 2008 r. do dnia 15 września 2008 r. Zarzucił organowi błędną interpretację przepisów prawa, poprzez uznanie, że utrata prawa do zasiłku nastąpiła z dniem 21 lipca 2008 r., a nie jak twierdzi strona z dniem 15 września 2008 r.
Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2009 r., utrzymał w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
Organ wskazał dodatkowo, że okres zatrudnienia uprawniający do uzyskania zasiłku może być wyliczony jedynie w oparciu o formularz E 301 wystawiony przez zagraniczną instytucję właściwą. W niniejszej zaś sprawie do dnia utraty statusu osoby bezrobotnej przez A. O., organ nie dysponował formularzem E 301 potwierdzającym okres ubezpieczenia lub zatrudnienia w Wielkiej Brytanii. Tymczasem z dniem 15 września 2008 r. A. O. utracił status osoby bezrobotnej z powodu podjęcia zatrudnienia. A zatem udokumentowanie prawa do zasiłku nastąpiło w dniu, w którym strona nie posiadała już statusu osoby bezrobotnej.
Na tę decyzję A. O. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1740/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę A. O. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2009 r. stwierdził, że przepisy art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a więc dla przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, muszą być bezwzględnie spełnione zawarte w nich przesłanki.
Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że obowiązek udokumentowania na formularzu E 301 okresów ubezpieczenia lub zatrudnienia przebytych w innym państwie członkowskim spoczywa w pierwszej kolejności na bezrobotnym, zgodnie z art. 80 ust. 1 Rady (EWG) nr 574/72 w sprawie wykonywania rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 (...) w związku z art. 2 tego rozporządzenia, oraz decyzją Komisji Administracyjnej ds. Zabezpieczenia Społecznego Pracowników Migrujących nr 199 (2005/204/WE). Za organem Sąd powtórzył, że okres zatrudnienia uprawniający do uzyskania zasiłku może być wyliczony przez organ jedynie w oparciu o wystawiony przez właściwą zagraniczną instytucję formularz E 301.
Sad pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 71 ust 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w przypadku udokumentowania przez bezrobotnego okresu uprawniającego do zasiłku po 7 dniach od rejestracji prawo do zasiłku powstaje dopiero od dnia udokumentowania tego prawa, jednak w okresie posiadania statusu bezrobotnego. W niniejszej natomiast sprawie, jak wynika z jej akt, z dniem 15 września 2008 r. A. O. utracił status osoby bezrobotnej z powodu podjęcia zatrudnienia, natomiast udokumentowanie prawa do zasiłku nastąpiło w dniu 3 marca 2009 r., a więc wówczas gdy nie posiadał on już statusu osoby bezrobotnej.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną złożył A O., wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), ewentualnie, na podstawie art. 185 § 1 tej ustawy, o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest naruszenie art. 71 ust. 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) w związku z art. 71 ust. 1 tejże ustawy, poprzez jego błędna wykładnię polegającą na przyjęciu, że bezrobotnemu, który był zatrudniony za granicą przez okres ponad 365 dni, w okresie 18 miesięcy przed zarejestrowaniem się w powiatowym urzędzie pracy i udokumentował okres uprawniający go do zasiłku w okresie posiadania statusu bezrobotnego nie przysługuje prawo do zasiłku w sytuacji, gdy formularz E 301, który jedynie potwierdził wcześniej złożone dokumenty, organ otrzymał w dniu 3 marca 2009 r., to jest okresie, kiedy strona skarżąca nie posiadała statusu bezrobotnego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w dniu 21 sierpnia 2008 r., to jest w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy we Wrocławiu, skarżący przedłożył dokumenty potwierdzające zatrudnienie w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej w okresie od dnia 8 kwietnia 2007 r. do dnia 14 sierpnia 2008 r. (uzasadnienie do decyzji Powiatowego Urzędu Pracy we Wrocławiu z dnia 04.09.2008 r. nr SR610-260400/0059/911/9/08) oraz złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej przewidzianej w art. 233 k.k. za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy, w jaki sposób nastąpiło rozwiązanie ostatniego stosunku pracy. Zdaniem skarżącego kasacyjnie oznacza to, że w okresie posiadania statutu bezrobotnego, skarżący wypełniał przesłanki wynikające z przepisu art. 71 ust. 6 w związku z art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zaś formularz E 301 potwierdził jedynie złożone wcześniej dokumenty i oświadczenia.
Autor skargi kasacyjnej podkreślił, że ogólne warunki, od spełnienia których uzależnione jest prawo do zasiłku dla bezrobotnych, określają przepisy art. 71 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W związku z tym – w jego ocenie – za zbyt daleko idące uznać należy twierdzenie, że okres zatrudnienia uprawniający do uzyskania zasiłku może być wyliczony przez organ jedynie w oparciu o wystawiony przez właściwą zagraniczną instytucję formularz E 301.
Wskazano, że treść art. 71 ust. 1 powołanej ustawy, ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie daje organom administracji publicznej uprawnień do uznaniowego rozstrzygania w zakresie zasiłku przyznawanego bezrobotnym, jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie.
W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną w sprzeczności z konstytucyjną zasadą równości jest odmawianie bezrobotnym zatrudnionym za granicą i dysponującymi wymaganymi okresami zatrudnienia lub ubezpieczenia prawa do zasiłku przysługującego na podstawie art. 71 ust. 1 powołanej ustawy. Bezrobotni bowiem, którzy byli zatrudnieni na terytorium Polski mogą w krótkim terminie otrzymać zasiłek, gdyż dysponują niejako "od razu" zaświadczeniami wymieniającymi okresy zatrudnienia, natomiast bezrobotni, którzy byli zatrudnieni poza terytorium Polski, muszą wykazać się dodatkowymi dokumentami w postaci formularza E 301, którego uzyskanie jest czasochłonne (a który potwierdza fakty ujęte we wcześniej złożonych przez nich dokumentach i oświadczeniach).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga kasacyjna jest zasadna.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Wskazać należy, ze przepis art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy określa sytuacje, w których bezrobotnemu przysługuje prawo do zasiłku. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie daje organom administracji publicznej uprawnień do uznaniowego rozstrzygania w zakresie zasiłku przyznawanego bezrobotnym.
Natomiast art. 71 ust. 6 powołanej ustawy stanowi, że w przypadku udokumentowania przez bezrobotnego okresu uprawniającego do zasiłku po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy, jednak w okresie posiadania statusu bezrobotnego, prawo do zasiłku przysługuje od dnia udokumentowania tego prawa na okres, o którym mowa w art. 73 ust. 1 (6 lub 12 miesięcy, w zależności od spełnienia wskazanych w tym przepisie przesłanek zamieszkania). Podkreślić w tym miejscu należy, że dyspozycja art. 71 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy odnosi się do stanu faktycznego zaistniałego już po wydaniu decyzji dotyczącej uznania za osobę bezrobotną i odmówienia przyznania prawa do zasiłku.
Zgodnie zaś z art. 71 ust. 7 wskazanej wyżej ustawy, do okresu wymaganego do nabycia prawa do zasiłku zalicza się ponadto okresy zatrudnienia w państwach, o których mowa w art. 1 ust. 3 pkt. 2 lit. a-c ustawy, na zasadach określonych przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego państw członkowskich Unii Europejskiej.
Podkreślić należy, że rozporządzenie Rady (EWG) Nr 1408/71 i Nr 574/72 dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w państwach członkowskich adresowane do pracowników migrujących, nie mają na celu usunięcia różnic istniejących pomiędzy poszczególnymi systemami krajowymi i stworzenia jednego, ponadpaństwowego systemu zabezpieczenia społecznego. Koordynacja akceptuje różnice istniejące pomiędzy poszczególnymi systemami i jednocześnie wprowadza instrumenty prawne, które pozwalają na współistnienie tych systemów. Mają one na celu wyeliminowanie niekorzystnych następstw, które mogłyby stać się udziałem pracownika w związku z podejmowaniem przez niego i kontynuowaniem aktywności zawodowej w różnych systemach zabezpieczenia społecznego państw członkowskich.
W niniejszej sprawie Marszałek Województwa D. w decyzji z dnia [...] marca 2009 r., a za nim Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] maja 2009 r. odmówili skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych, a Sąd pierwszej instancji oddalił skargę na te decyzje.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo zastosował prawo materialne do stanu faktycznego niniejszej sprawy.
Z ustalonych bowiem okoliczności rozpoznawanej sprawy nie wynika bezsprzecznie, że skarżący nie spełnił przesłanek, od których zależy uzyskanie świadczenia dla bezrobotnych. Wręcz przeciwnie, z akt sprawy wynika, że skarżący spełnia przesłanki ustawodawstwa polskiego do uzyskania tego świadczenia. Skarżący zarejestrował się bowiem w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. jako osoba bezrobotna i przedstawił dokumenty potwierdzające, że był zatrudniony poza granicami Polski przez okres 365 dni w okresie 18 miesięcy przed zarejestrowaniem się w tymże urzędzie oraz złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub jej zatajenie.
Wskazać w tym miejscu należy, że art. 80 rozporządzenia Rady (EWG) nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. w sprawie wykonywania rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. U. UE.L. Nr 74, poz. 1) stanowi, że zaświadczenie o okresach zatrudnienia i ubezpieczania wydawane jest na wniosek zainteresowanego, bądź przez instytucję właściwą w sprawie bezrobocia Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwu ostatnio podlegał lub przez inną instytucję wyznaczoną przez właściwe władze wyżej wymienionego Państwa Członkowskiego. Jeżeli nie przedstawi on wyżej wymienionego zaświadczenia, właściwa instytucja zwraca się o nie do jednej z wyżej wymienionych instytucji.
W niniejszej sprawie, jak z jej akt wynika, skarżący kasacyjnie złożył do instytucji odpowiedzialnej za wydanie formularza E 301 stosowny wniosek w tym przedmiocie. Ta zaś instytucja zwróciła się do angielskiej instytucji właściwej, aby ten potwierdził na formularzu E 301 zatrudnienie i ubezpieczenie A. O.
W związku z tym uznać należy, że organ administracyjny nie powinien zakończyć postępowania do czasu otrzymania od strony angielskiej potwierdzenia na formularzu E 301 danych, o których mowa powyżej.
Organy administracyjne natomiast jako główny powód odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych wskazały, że okres zatrudnienia uprawniający do uzyskania zasiłku może być wyliczony jedynie w oparciu o formularz E 301 wystawiony przez zagraniczną instytucję właściwą, który to formularz potwierdzać ma okres ubezpieczenia lub zatrudnienia za granicą. Zatem od udokumentowania przez skarżącego na formularzu E 301 okresu uprawniającego do zasiłku w okresie posiadania przez niego statusu bezrobotnego uzależniono przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Na marginesie dodać należy, że formularz ten potwierdził złożone wcześniej dokumenty i oświadczenia, zaś czas oczekiwania na to potwierdzenie w żaden sposób nie był uzależniony od skarżącego.
W tym miejscu zauważyć należy, że organ administracyjny w toku postępowania poprzedzającego wydanie decyzji w przedmiocie prawa osoby bezrobotnej do zasiłku, musi stosować reguły procedury administracyjnej.
Zatem w związku z tym, że skarżący kasacyjnie złożył wniosek o wystawienie formularza E 301, który jest dokumentem dającym podstawę do zaliczenia okresów ubezpieczenia przebytych w innym państwie członkowskim do prawa do zasiłku dla bezrobotnych za zasadach koordynacji, to tym samym organy przed uzyskaniem tego formularza nie powinny rozstrzygać kwestii przyznania/odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Nie można bowiem czynić skarżącemu zarzutu, że nie dostarczył organowi formularza E 301, podczas gdy złożył wniosek o jego wydania oraz w sytuacji, gdy w istocie trwało oczekiwanie na odpowiedź właściwej instytucji angielskiej.
W ocenie Naczelnego Sadu Administracyjnego, z treści art. 71 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy a contrario wynika, że do obowiązków bezrobotnego należy udokumentowanie okresu uprawniającego do zasiłku przed upływem 7 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy. Podkreślić przy tym należy, iż pojęcie "udokumentowanie" nie zostało sprecyzowane w przepisach powołanej wyżej ustawy, a ustawodawca powierzył tę kwestię właściwemu ministrowi.
W § 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 26 listopada 2004r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (Dz.U. Nr 262 poz.2607), wskazano, że określa ono dokumenty niezbędne do ustalenia statusu bezrobotnego i uprawnień rejestrowanych osób. Z kolejnych przepisów tegoż rozporządzenia wynika, że do obowiązków polegających na "udokumentowaniu" swego uprawnienia do zasiłku dla bezrobotnych przez osobę rejestrującą się należy przedłożenie do wglądu pracownikowi powiatowego urzędu pracy dokonującemu rejestracji dowodu osobistego lub innego dokumentu tożsamości, dyplomu, świadectwa ukończenia szkoły lub świadectwa szkolnego albo zaświadczenia o ukończeniu kursu lub szkolenia, świadectwa pracy oraz innych dokumentów niezbędnych do ustalenia jej uprawnień (§ 3 ust. 1). Żaden jednak z przepisów wskazanego rozporządzenia nie definiuje określenia "inne dokumenty". Nie czyni tego również ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, zauważyć należy, że fakt przedstawienia przez skarżącego urzędowi pracy dokumentów wymaganych treścią § 3 rozporządzenia w sprawie rejestracji osób bezrobotnych nie był kwestionowany. Złożone przez niego pisemne dowody pozwalały organowi na wyjaśnienie istotnych dla sprawy zdarzeń. Tym samym zasadnym jest argument skarżącego, że spełnił on obowiązek osoby rejestrującej się, przedstawiając dokumenty, z których treści wywieźć można było zarówno długość i czas jego zatrudnienia, jak i wysokość uzyskiwanego wynagrodzenia oraz składając wniosek o wydanie formularza E 301.
Podkreślić w tym miejscu należy, że w postępowaniu administracyjnym (którym jest także postępowanie w sprawie uprawnień osoby bezrobotnej, o czym była już mowa powyżej), zgodnie z zasadą opisaną w treści art. 7 k.p.a. organy administracji są obowiązane do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
W związku z tym z okoliczności, że w przy wykonywaniu pracy i podleganiu ubezpieczeniu za granicą, zachodzi konieczność złożenia formularza E 301, nie można wyprowadzać wniosku, iż zasadnym jest różnicowanie sytuacji bezrobotnych, którzy byli zatrudnieni na terenie Polski od tych, którzy byli zatrudnieni poza jej granicą. Zrozumiałym bowiem jest, że w sytuacji, gdy żądane jest uzyskanie formularza E 301 od zagranicznej instytucji właściwej, proces ten może być czasochłonny, co jest uzasadnione.
W związku z tym stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie, stosując art. 71 ust. 1 powołanej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, organy administracyjne uznaniowo rozstrzygnęły o odmowie przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych, do czego nie były uprawnione.
Za taką wykładnią wskazanych wyżej przepisów przemawia także przyjęta w art. 32 Konstytucji zasada równości wobec prawa nakazująca władzom publicznym traktować równo, a więc według jednakowej miary, podmioty charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną), co zasadnie podniesiono w skardze kasacyjnej. W sprzeczności z konstytucyjną zasadą równości pozostawałoby zatem odmawianie bezrobotnym zatrudnionym poza terytorium Polski prawa do zasiłku przysługującego na podstawia art. 71 ust. 1 i 6 powołanej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy tylko z tego tytułu, że dłużej trwa oczekiwanie na potwierdzenie danych na formularzu E 301.
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji, oddalając skargę A. O. na decyzję odmawiającą prawa do zasiłku dla bezrobotnych, za orzekającymi w sprawie organami, przyjął błędne rozumienie wskazanych wyżej przepisów, nie dające się pogodzić z regułami zarówno wykładni językowej, wykładni systemowej jak również wykładni celowościowej, nakazującej uwzględniać w procesie ustalania znaczenia normy prawnej wolę ustawodawcy, a przede wszystkim respektować podstawowe zasady i wartości przyjęte w Konstytucji.
Z powyższych względów podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 71 ust. 1 i ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy należało uznać za uzasadniony.
Nie można zgodzić się z twierdzeniem Sądu pierwszej instancji, który przyznał rację organowi administracyjnemu uznając, że "z dniem 15 września 2008 r. skarżący utracił status osoby bezrobotnej z powodu podjęcia zatrudnienia, natomiast udokumentowanie prawa do zasiłku nastąpiło w dniu 3 marca 2009 r., a więc wówczas, gdy skarżący nie posiadał już statusu bezrobotnego". Podkreślić bowiem należy, że w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy we W., to jest w dniu 21 sierpnia 2008 r., skarżący przedłożył dokumenty potwierdzające jego zatrudnienie za granicą w okresie od dnia 8 kwietnia 2007 r. do dnia 18 sierpnia 2008 r. oraz złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej za zeznanie lub zatajenie nieprawdy.
Uznać zatem należy, że w istocie, skarżący utracił status bezrobotnego w dniu 15 września 2008 r., natomiast w okresie posiadania tego statusu spełniał przesłanki wynikające z art. 71 ust. 6 w związku z art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Podkreślić należy, że zasiłku dla bezrobotnych skarżący kasacyjnie domaga się tylko za wskazany wyżej okres, czyli za okres, gdy posiadał status bezrobotnego, a nie za okres późniejszy, gdy status ten utracił. Tym samym z okresu oczekiwania na nadejście z angielskiej instytucji właściwej formularza E 301, nie można wyprowadzać niekorzystnych dla skarżącego skutków, tym bardziej, że formularz ten potwierdził jedynie złożone wcześniej dokumenty i oświadczenia, o czym była już mowa powyżej.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 powołanej wyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło