II SA/Rz 575/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 27 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji własnej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2008r., nr [...] II. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącej B. B. kwotę 457 zł /słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 575/09 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2009 r., znak [...] którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2009 r. znak [...] o odmowie uchylenia decyzji własnej z [...].09.2007 r. znak [...], o umorzeniu postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku kurnika zlokalizowanego w K. w gm. B. Jak ustalono na podstawie akt administracyjnych B. B. wnioskiem z 12 lutego 2007 r. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją tego organu z [...] września 2007 r. nr [...]. Powołując jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., stwierdziła, że organ nie zapewnił Jej czynnego udziału w toczącym się postępowaniu w sprawie zmiany sposobu użytkowania kurnika zlokalizowanego na działkach o nr 600/8 i 600/10 położonych w K. gm. B. PINB po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] odmówił uchylenia decyzji własnej z [...].09.2007 r., znak [....] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie zmiany sposobu użytkowania istniejącego budynku kurnika zlokalizowanego na działkach nr ewid. 600/8 i 600/10 położonych w miejscowości K. gm. B. W uzasadnieniu swej decyzji wyjaśnił, iż podtrzymuje swe stanowisko, że B. B. nie przysługuje w postępowaniu administracyjnym w sprawie zmiany sposobu użytkowania istniejącego kurnika przymiot strony. Wnioskodawczyni B. B. w toku postępowania nie wskazała przepisu prawa, który stanowiłby o istnieniu tego interesu. Opisana powyżej decyzja PINB z [...].06.2008 r., nr [...] została uchylona przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) decyzją z [...].08.2008 r., nr [...], zaś sprawa przekazana do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że sprawa wymaga ponownego rozpatrzenia i dokonania precyzyjnych ocen przyczyn wznowienia. Według organu zgromadzone w aktach sprawy dokumenty dowodzą, iż B. B. i R. B., jako współwłaściciele działki nr 570/1, są stronami postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania spornego kurnika. Wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia było niemożliwe, gdyż Organ pierwszej instancji przeprowadził prawidłowo postępowanie i nie wyjaśnił m.in. kwestii zmiany ilości sztuk hodowanego drobiu, dokonanej przebudowy i adaptacji kurnika, dobudowania drugiego kurnika, zainstalowania silosów na paszę oraz wykonania innych robót. W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów wyjaśniających dane osobowe stron postępowania, ich następców prawnych lub pełnomocników. Merytoryczne rozstrzyganie wobec braków postępowania wyjaśniającego naruszałoby według WINB zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. PINB decyzją z [...].01.2009 r. znak [...], rozpoznając sprawę uchylenia decyzji własnej z [...].09.2007 r. znak [...]. W jej uzasadnieniu nie podzielono stanowiska organu odwoławczego o posiadaniu statusu strony postępowania przez B. B. Jej działka nie graniczy bowiem bezpośrednio z działkami nr 600/08 i 600/10, na których zlokalizowany jest kurnik. Związane z tym obiektem uciążliwości ograniczają się wyłącznie do obszaru działek 600/08 i 600/10. Potwierdza to zdaniem Organu badanie przeprowadzone przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Zmierzone wartości stężeń związków chemicznych nie przekraczają najwyższych dopuszczalnych stężeń lub zawierają się poniżej granicy oznaczalności zastosowanych urządzeń pomiarowych. Ponieważ, lokalizacja budynku kurnika od 1974 r. nie uległa zmianie, Organ pierwszej instancji uznał za strony postępowania obecnych właścicieli sąsiednich działek. B. B. nie sąsiaduje bezpośrednio z działkami, na których usytuowany jest kurnik. Organ odniósł się również do kwestii współwłasności działki 570/1 oraz nie uznania R. B. za stronę postępowania. R. B. nie wniósł podania o wznowienie postępowania i dlatego nie ma podstaw do rozszerzania kręgu stron. Zauważono także, że przedmiotem prowadzonego postępowania jest zmiana sposobu użytkowania obiektu nie zaś jego przebudowa lub budowa nowych elementów. WINB po rozpatrzeniu odwołania B. B., decyzją z [...].05.2009 r., znak [...], postanowił utrzymać w mocy decyzję PINB z [...].01.2009 r. znak [...]. W treści tej decyzji opisano najważniejsze z okoliczności faktycznych sprawy. Wyjaśniono także założenia instytucji wznowienia postępowania administracyjnego. Organ opierając się na aktach sprawy uznał, że nie ma podstaw do dalszego kwestionowania stanowiska organu pierwszej instancji. W przypadku stwierdzenia, że w sprawie nie zachodzi okoliczność wymieniona w art. 145 § 1 pkt 1 - 8 K.p.a. organ jest uprawniony do odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. B. B. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję WINB z [...].05.2009 r. nr [...]. W skardze tej skarżąca podniosła, iż w 1974 r. była uznana przez organy prowadzące postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę za stronę. Po podziale nieruchomości właściciel kurnika dokonał zmiany sposobu jego użytkowania z kur niosek 3200 szt. na brojlery kurze 15 800 szt. Zmienił więc w sposób samowolny dotychczasowe przeznaczenie kurnika na produkcję mięsną. Strona skarżąca stwierdziła także, że w żadnym miejscu oceny sporządzonej przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska nie znajduje się sformułowanie potwierdzające, iż trujące opary nie wydostają poza działkę kurnika. Ta ocena w ogóle nie zawiera stwierdzeń, co dzieje się z toksycznymi oparami po opuszczeniu rury wentylacyjnej. Zbiorowa skarga mieszkańców K. wskazuje, że do ich posesji docierają szkodliwe substancje. Dowodami świadczącymi o samowolnej zmianie sposobu użytkowania kurnika jest według B. B. brak dokumentacji inwestora potwierdzającej posiadanie pozwolenia na budowę oraz zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...].08.2005 r. o prowadzeniu przez M. K. działalności mogącej znacząco oddziaływać na środowisko. WINB w odpowiedzi na skargę B. B. wniósł o jej oddalenie. Ponownie stwierdził brak jakichkolwiek podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego przez Organ pierwszej instancji. Skarga sądowoadministarcyjna nie wnosi do sprawy niczego nowego, co uzasadnia wniosek o oddalenie zarzutów B. B. Skarżąca w piśmie z 28.07.2009 r. podtrzymała swe stanowisko o posiadaniu statusu strony postępowania administracyjnego. Podkreślono także znaczące uciążliwości, jakie wiążą się z sąsiedztwem z kurnikiem. Te uciążliwości powodują dyskwalifikację jej nieruchomości jako działki o przeczeniu pod zabudowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej /.../ a kontrola ta sprawowana jest pod kątem zgodności z prawem – art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm./. Sąd uwzględnia skargę jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm./. Bezspornym jest, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007 r. Nr [...] w sprawie umorzenia postępowania o zmianę sposobu użytkowani kurnika zlokalizowanego na działce nr 600/8 i 600/10 w miejscowości K. stała się ostateczna w dniu 20 października 2007 r. Skarżąca B. B. pismem datowanym 12 luty 2008 r. domaga się wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., uznając że będąc stroną postępowania wszczętego z jej inicjatywy nie brała w nim udziału. Postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r. organ wznowił postępowanie a w uzasadnieniu naprowadził, iż decyzja z dnia [...] września 2007 roku stała się ostateczna, zaś 12 lutego 2008 r. B. B. złożyła wniosek o wznowienie postępowania na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Następnie zaś wydano decyzję, w której odmówiono skarżącej uchylenia decyzji ostatecznej powołując się na przepis art. 151 §1 pkt 1 k.p.a. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym ona zapadła było dotknięte wadliwością kwalifikowaną wyczerpująco wyliczoną w art. 145 § 1 k.p.a. Przepis art. 148 reguluje dwie kwestie a mianowicie tryb wnoszenia podania o wznowienie postępowania oraz termin złożenia wniosku. Podanie wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał decyzję w sprawie. Dalej strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, a w razie gdy żąda wznowienia na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ administracji obowiązany jest z urzędu badać zachowanie tego terminu. Przepisy k.p.a. w przeciwieństwie do postępowania zwykłego oraz pozostałych trybów nadzwyczajnych regulują formę wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Wszczęcie postępowania o wznowienie następuje w formie postanowienia – art. 149 § 1 k.p.a. W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji wydał postanowienie o jego wznowieniu a w uzasadnieniu naprowadził, iż w sprawie o uzyskanie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania decyzja z dnia 24 września stała się ostateczna, a następnie strona złożyła wniosek o jego wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4. Z pism znajdujących się w aktach administracyjnych nie można jednoznacznie ustalić, czy termin warunkujący uwzględnienie wniosku o wznowienie postępowania został zachowany. W jednym z pism znajdujących się w aktach administracyjnych skarżąca pisze, że 25 kwietnia 2008 r. udostępniono jej ostateczną decyzję, której wznowienia dotyczy wniosek, zaś wniosek o wznowienie postępowania złożono 12 lutego 2008 r. Rzeczą organu było jednoznaczne ustalenie, kiedy skarżąca dowiedziała się o decyzji, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania. Czynności te organ podejmuje z urzędu, albowiem od tego zależy dalszy los wniosku o wznowienie postępowania. Wobec tego dalsze rozstrzygnięcia organu są co najmniej przedwczesne. Organ prowadząc ponownie postępowanie w pierwszej kolejności ustali, czy zachowany został termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. Następnie w przypadku pozytywnej odpowiedzi przeprowadzi postępowanie w celu ustalenia czy spełniona została przesłanka powołana przez skarżącą jako podstawa wznowienia postępowania. W tym celu organ ustali kto ma przymiot strony w sprawie o zmianę sposobu użytkowania przedmiotowego kurnika w oparciu o przepisy prawa budowlanego. W rozstrzygnięciu uwzględnić należy również przepis art. 51 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, oraz rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Dopiero przeprowadzenie postępowania w sprawie o zmianę sposobu użytkowania przedmiotowego kurnika w tak szerokim spektrum pozwoli ustalić czy B. B. ma przymiot strony. Z tych względów na zasadzie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm./, Sąd uwzględnił skargę B.B. Na zasadzie przepisów art. 200 cyt. ustawy orzeczono o zwrocie kosztów postępowania.