II SA/Sz 412/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki,, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 stycznia 2010r. sprawy ze skargi E. i K. R. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zgłoszonych zarzutów oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., znak [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., stwierdzające niedopuszczalność zgłoszonych przez K. i E. R. zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zaskarżone orzeczenie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Na skutek wniosku I. R. – właścicielki lokalu mieszkalnego numer [...], w budynku przy ul. [...] w [...] -o zbadanie prawidłowości podłączenia w przez współwłaścicieli budynku i właścicieli lokalu numer [...] pieca c.o., Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie administracyjne w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego przewodów kominowych w tym budynku i decyzją z dnia [...] r., znak [...], nakazał I. R. oraz właścicielom lokalu numer 1 – K. i E. R. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, związanych z wadliwym użytkowaniem przewodów kominowych, w terminie 30 dni od daty doręczenia decyzji oraz dostarczenie pozytywnego protokołu ze sprawdzenia stanu technicznego przewodów kominowych w terminie 7 dni od daty usunięcia nieprawidłowości. Decyzji nadany został rygor natychmiastowej wykonalności. Wobec niewykonania nałożonych obowiązków w wyznaczonym w/w decyzją terminie Inspektor Nadzoru Budowlanego upomnieniem z dnia [...] r. wezwał właścicieli budynku do wykonania ciążących na nich obowiązków pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a wobec dalszego zaniechania wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] r. – postanowieniem z dnia [...] r., znak [...], organ nałożył na zobowiązanych grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł. Na powyższe postanowienie K. i E. R. wnieśli zażalenie, wraz z zarzutami, w którym podnieśli nierozstrzygnięci istoty sprawy poprzez pominięcie faktu niewykonalności nałożonego na nich zobowiązania oraz naruszenie art. 33 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędne ustalenie kręgu osób zobowiązanych i przyjęcie, że wyłącznie zobowiązanymi do usunięcia nieprawidłowości związanych z użytkowaniem przewodów kominowych są K. i E. R., pomimo, że współwłaścicielami lokalu mieszkalnego oznaczonego numerem [...], położonego w budynku przy ul. [...] w [...], jest nadto [...] spadkobierców po L. R., w tym m. in. I. R.. Skarżący argumentują, iż w przedmiotowym budynku są wydzielone dwa samodzielne lokale mieszkalne, lokal nr [...] stanowi własność skarżących, a lokal nr [...] należał do L. R., który zmarł. W chwili obecnej w księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości, nie są wpisani jako współwłaściciele lokalu nr [...] wszyscy spadkobiercy po L. R. O osobach spadkobierców skarżący dowiedzieli się dopiero w [...]r. Postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku zapadło bowiem w dniu [...]r., a wpis ostrzeżenia w księdze wieczystej nastąpił w dniu [...]r. Dopiero ustalenie przez sąd cywilny kręgu spadkobierców L. R., spowodowało, iż możliwe stało się wystąpienie przez nich do sądu cywilnego z wnioskiem w przedmiocie rozstrzygnięcia sposobu korzystania części wspólnych budynku położonym w [...], przy ul. [...]. Skarżący podnoszą iż z uwagi na fakt złożenia wniosku w dniu [...]r. zachodziła czasowa niewykonalność nałożonego obowiązku i taki zarzut został sformułowany w zażaleniu z dnia [...]r. Jednocześnie wskazują, iż wykonali wszelkie inne obowiązki nałożone decyzją z dnia [...]r. na dowód czego przedłożyli stan podłączeń urządzeń. Z uwagi na sezon grzewczy i fakt, iż istniejące przyłącze jest jedynym do jakiego mają dostęp, nie jest możliwe odłączenie się przez skarżących od przewodu kominowego, do którego podłączyli swój piec CO. Podnosząc powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o wstrzymanie wykonania postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Po rozpatrzeniu powyższego zażalenia wierzyciel – Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] r. wydał postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, w którym stwierdził ich niedopuszczalność oraz oddalił zażalenie. W uzasadnieniu organ podniósł, iż użytkownikami budynku są K. i E. R. oraz I. R. Postępowanie egzekucyjne prowadzone jest przeciwko wszystkim zobowiązanym, wskazanym w decyzji INB z dnia [...]r.. Tym samym, wbrew twierdzeniom skarżących, nie nastąpił błąd w określeniu osób zobowiązanych, o którym mowa w art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie zachodzi również niewykonalność nałożonego obowiązku, polegającego na usunięciu nieprawidłowości związanych z użytkowaniem przewodu kominowego w sposób niezgodny z wymogami technicznymi. Na powyższe postanowienie K. i E. R., wnieśli zażalenie, w którym podtrzymali wcześniejsze tj. zarzuty niewykonalności nałożonego obowiązku, wskazując iż istniejące przyłącze jest jedynym, do którego mają dostęp i nie jest możliwe – z uwagi na okres grzewczy - odłączenie się przez nich od komina. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] r., znak [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego uznając podniesione zarzuty i argumenty za bezzasadne. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził nadto, iż ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zawiera przepisu stanowiącego podstawę do wydania przez organ egzekucyjny orzeczenia stwierdzającego wykonanie obowiązku. Uznać zatem należy, iż zobowiązany, po wykonaniu obowiązku, obowiązany jest zgłosić jego wykonanie organowi egzekucyjnemu, który w celu potwierdzenia takiego zgłoszenia przeprowadza oględziny, a poczynione ustalenia - zgodnie z przepisem art. 53 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - dokumentuje w sporządzonym protokole. Jak wynika z akt sprawy organu pierwszej instancji, skarżący nie zawiadomił tego organu o wykonaniu obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej, w związku z czym nie został sporządzony protokół potwierdzający wykonanie obowiązku. Skarżący nie przedstawił także innych dowodów potwierdzających wykonanie przez niego nakazanego obowiązku. Oznacza to, że nie można uznać zasadności podniesionego przez skarżącego zarzutu, iż wykonał on nakazany obowiązek, przy jednoczesnym stwierdzeniu skarżącego, iż ze względu na przepisy prawa cywilnego i sezon grzewczy nie ma możliwości wykonania obowiązku. Ustosunkowując się do dalszych argumentów podniesionych przez skarżących w zażaleniu, organ odwoławczy wyjaśnia, iż złożenie wniosku do sądu powszechnego w celu ustalenia sposobu korzystania z rzeczy wspólnych nie jest przedmiotem niniejszego postępowania i nie ma wpływu na przyjęte rozstrzygnięcie. W myśl bowiem art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 §1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Niewykonalność obowiązku musi mieć charakter obiektywny. Obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. Bez znaczenia są w tym przypadku ewentualne utrudnienia, koszty, a także konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Niewykonalność taka w przedmiotowej sprawie nie zachodzi. Stosownie zaś do art. 29 § 1 cytowanej ustawy, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków. Organ właściwy do prowadzenia egzekucji administracyjnej (organ egzekucyjny) nie jest władny uchylać, zmieniać bądź w inny sposób weryfikować decyzję administracyjną, która w przypadku uzyskania statusu decyzji ostatecznej (od której nie przysługują już zwykłe środki odwoławcze) podlega przymusowemu wykonaniu. Kontrola zgodności z prawem czynności oraz aktów administracyjnych, podejmowanych w toku postępowania egzekucyjnego, nie może zatem sprowadzać się do oceny zgodności z prawem decyzji merytorycznych, którymi zostały nałożone na zobowiązanego konkretne obowiązki, a których nie wykonał on bez zastosowania środków przymusu przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zobowiązanym do wykonania obowiązków wskazanych w ostatecznej decyzji z dnia [...]r. jest m.in. Państwo K. i E. R., dlatego zarzut błędu co do osoby zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym, zmierzającym do wykonania jego obowiązku, należy uznać za bezzasadny. Na powyższe postanowienie K. i E. R. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego je postanowienia Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. W skardze zarzucili nierozstrzygnięcie istoty sprawy poprzez pominięcie faktu niewykonalności nałożonego zobowiązania. Powtórzono też argumentację zażalenia, wskazując iż pomimo, że w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], jako współwłaściciele widnieją tylko K. i E. R., zobowiązane winny być również wszystkie osoby dziedziczące po zmarłym właścicielu lokalu numer [...] L. R. Jak wywodzą skarżący – ustalenie kręgu spadkobierców (zobowiązanych) stało się możliwe dopiero po przeprowadzeniu postępowania przed sądem cywilnym. W tych okolicznościach skarżący sformułowali zarzut pominięcia przez organ egzekucyjny czasowej niewykonalności obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] r. oraz niemożność odłączenia się skarżących od komina. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje. Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z powyższym wyeliminowaniu z obrotu prawnego podlegał będzie taki akt wydany przez organ administracji publicznej, który – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 p.p.s.a. – narusza przepis prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepis postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też poprzez naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania, jak również gdy obarczony jest wadą nieważności. Dokonana wg wskazanego wyżej kryterium sądowa kontrola zaskarżonego aktu wykazała, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, zaś skarga okazała się niezasadna. Tryb rozpatrywania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji określony został w art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm. – dalej: u.p.e.a.). Zgodnie z powołanym przepisem zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Na gruncie rozpoznawanego w niniejszej sprawie stanu faktycznego skarżący oparli zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania na treści przepisu art. 33 pkt 4 i 5 u.p.e.a., starając się wywieść, iż wierzyciel – Inspektor Nadzoru Budowlanego błędnie ustalił krąg osób zobowiązanych, pomijając fakt wstąpienia spadkobierców w ogół praw i obowiązków zmarłego właściciela lokalu mieszkalnego numer [...], oraz że na skutek powzięcia przez skarżących wiadomości o istnieniu innych jeszcze zobowiązanych dopiero w miesiącu [...] r., nastąpiła czasowa niemożność wykonania przez nich obowiązku nałożonego mocą decyzji z dnia [...] r. Ponadto niewykonalność obowiązku skarżący dodatkowo uzasadniają faktem, iż istniejące przyłącze jest jedynym, do którego mają dostęp, zaś z uwagi na trwający sezon grzewczy niemożliwe jest odłączenie się przez nich od przewodu kominowego. Wierzyciel – Inspektor Nadzoru Budowlanego wyraził swoje stanowisko w przedmiocie zgłoszonych przez skarżących zarzutów w postanowieniu z dnia [...] r., w którym stwierdził ich niedopuszczalność. Wypowiedź wierzyciela była dla organu egzekucyjnego wiążąca. Przez powyższe należy rozumieć ścisłe ograniczenie roli organu egzekucyjnego (którym w tym przypadku jest Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego) względem kontroli czynności organu będącego dysponentem postępowania egzekucyjnego. Będąc zobowiązanym do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny jest uprawniony jedynie do badania jego dopuszczalności. Odnosząc się zatem do zawartych w skardze zarzutów, ocenić należy ich zasadność z punktu widzenia zgodności prowadzonego postępowania egzekucyjnego i wydanych w jego toku rozstrzygnięć z prawem. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, iż nie jest słuszny zarzut pominięcia przez organ egzekucyjny okoliczności dziedziczenia po zmarłym właścicielu lokalu numer [...] – L. R., skutkiem czego – zdaniem skarżących – miałaby być niewykonalność obowiązków wynikających z decyzji z dnia [...] r. Organ uwzględnił ów powołany przez K. i E. R. fakt, ustosunkowując się do niego w sposób, z którym należy się zgodzić, a mianowicie, iż orzeczenie sądu cywilnego w przedmiocie określenia sposobu korzystania przez spadkobierców z rzeczy wspólnych pozostaje bez wpływu na wydane rozstrzygnięcie. Zważyć bowiem należy, iż okoliczność wzajemnych relacji pomiędzy współspadkobiercami (współwłaścicielami) nieruchomości nie wpływa na wykonalność obowiązku dostosowania sposobu użytkowania budynku i znajdujących się w nim instalacji do obowiązujących przepisów prawa. Krąg osób zobowiązanych został jednoznacznie i ostatecznie wskazany w decyzji INB z dnia [...]r. stanowiącej tytuł wykonawczy do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W niniejszym stanie faktycznym nałożenie obowiązku na niewątpliwych współwłaścicieli, korzystających z budynku oraz jego instalacji, w osobach skarżących oraz I. R., użytkującej lokal nr [...] było zgodne z prawem. Nie może być zatem mowy o zaistnieniu przesłanki z art. 33 pkt 5 u.p.e.a., tj. niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym ze względu na nieustaleni kręgu osób zobowiązanych przez nieuwzględnienie wszystkich spadkobierców L. R. lub brak innego przewodu kominowego. Obowiązek ten był wykonalny tak ze względu na jego podmiot, jak również przedmiot. Zaznaczyć należy, iż prawo dopuszcza sytuację, w której obowiązek wynikający z art. 61 Prawa budowlanego ciążył będzie na jednym lub tylko niektórych spośród współwłaścicieli budynku, co jednocześnie skutkuje możnością wydania decyzji nakazującej dostosowanie obiektu do wymogów ustawy i jej aktów wykonawczych tylko względem tych osób. Przykładowo wymienić można wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] r. (sygn. akt: [...]), W niniejszym stanie faktycznym zasadnicze znaczenie ma fakt, iż lokal mieszkalny numer [...] w dacie nałożenia obowiązku usunięcia nieprawidłowości związanych z użytkowaniem przewodów kominowych był zajmowany i użytkowany wyłącznie przez I. R. Ten stan nie uległ zmianie w toku postępowania. Jeżeli zatem korzystającym z lokalu jest tylko jeden ze współwłaścicieli, niezależnie od tego, jaka jest podstawa takiego stanu rzeczy, uprawnione jest twierdzenie, że osoba ta jest jego zarządcą. W takiej sytuacji nałożenie przez właściwy organ obowiązków, a następnie grzywny w celu przymuszenia – w razie ich niewykonania, może nastąpić w stosunku do tej właśnie osoby. Jak wynika z akt sprawy [...] obowiązek nałożony na skarżących został nałożony także na właścicielkę lokalu nr [...] tj. I. R. Zatem zarzut skarżących, dotyczący błędu co do osoby zobowiązanego, uznać trzeba za bezzasadny, zaś zaskarżone orzeczenie – za odpowiadające prawu. Na marginesie zauważyć należy, iż bez względu na to, czy obowiązek usunięcia nieprawidłowości zostałby nałożony na jednego, czy na wszystkich spadkobierców L. R., pozostawałoby to bez wpływu na treść i zakres obowiązku ciążącego na skarżących. Organ, nakładając obowiązek na współwłaścicieli budynku na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nie kieruje się bowiem wielkością udziałów we współwłasności. W odniesieniu do powyższego nie znajdują uzasadnienia również dalsze zarzuty skarżących, dotyczące podnoszonej okoliczności wykonania przez nich "innych obowiązków" nałożonych decyzją z dnia [...] r. Pozostaje bowiem poza sporem, iż współwłaściciele nie przedłożyli pozytywnego protokołu ze sprawdzenia stanu technicznego przewodów kominowych, potwierdzającego usunięcie nieprawidłowości związanych z ich użytkowaniem. Wobec kategorycznego brzmienia §§ 141 pkt 2 oraz 145 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690), zakazujących w szczególności stosowania zbiorczych przewodów kominowych, jak również art. 66 ustawy Prawo budowlane – obligujący organ do nakazania w drodze decyzji usunięcia nieprawidłowości w razie stwierdzenia, że obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu, także zarzut niemożności wykonania obowiązku przez skarżących ze względu na fakt występowania sezonu grzewczego, co nie pozwala na odłączenie skarżących od przewodu kominowego, ocenić należy jako pozbawiony podstaw. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.