III SA/Wr 567/09
WyrokWSA we Wrocławiu2010-01-27
Skład orzekający: Małgorzata Malinowska-Grakowicz, Anna Moskała, Magdalena Jankowska-Szostak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo przyznały skarżącej jednolitą płatność obszarową (JPO) w pomniejszonej wysokości oraz odmówiły przyznania uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) z uwagi na stwierdzone rozbieżności między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią faktycznie użytkowaną rolniczo, w tym z powodu zadrzewień i pastwisk na gruntach rolnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo przyznały skarżącej jednolitą płatność obszarową (JPO) w pomniejszonej wysokości oraz odmówiły przyznania uzupełniającej płatności obszarowej (UPO). Rozbieżności między zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią, wynikające m.in. z obecności zadrzewień i pastwisk na gruntach rolnych, które nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, uzasadniały zastosowanie przepisów rozporządzeń unijnych dotyczących współzależności i kontroli płatności obszarowych. Sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów proceduralnych ani materialnych przez organy obu instancji.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych oraz pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i ONW. Kontrola administracyjna wykazała nieprawidłowości w deklarowanych powierzchniach działek rolnych, polegające na przedeklarowaniu powierzchni uprawnionej do płatności. Po korekcie wniosku i kontroli na miejscu stwierdzono dalsze błędy, w tym dotyczące powierzchni i rodzaju użytkowania gruntów (pastwiska, plantacja choinek, zadrzewienia). Decyzją organu pierwszej instancji przyznano jednolitą płatność obszarową (JPO) w pomniejszonej wysokości i odmówiono uzupełniającej płatności obszarowej (UPO). Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując prawidłowość ustaleń faktycznych i prawnych organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Anna Moskała, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, , Protokolant Ewa Bogulak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi E. D. na decyzję Dyrektora Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok [...] oddala skargę.
W dniu [...] r. E. D. (zwana dalej skarżącą) złożyła w Biurze Powiatowym Agencji Modernizacji Rolnictwa w P. wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych oraz o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok [...]. Skarżąca zadeklarowała w tabeli VI (oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych) [...] działek ewidencyjnych nr: [...] położone w woj. l., powiat z., gmina Z. G., obręb ewidencyjny P. i w tabeli nr VII (oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych działek rolnych [...] o łącznej powierzchni [...] ha. oraz zaznaczyła, iż wnioskuje o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) oraz uzupełniającej płatności obszarowej (UPO).
Kontrola administracyjna wniosku obszarowego, przeprowadzona w dniu [...] r. wykazała nieprawidłowości odnośnie następujących działek ewidencyjnych:
- nr [...] - działka rolna [...] (suma powierzchni działek rolnych, powierzchni niezgłaszanej oraz zalesionej deklarowanych na działce ewidencyjnej jest większa od sumaryczną powierzchni dopuszczalnych typów użytków uprawnionych do uzyskania jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej),
- nr [...] - działka rolna [...] (suma powierzchni działek rolnych, powierzchni niezgłaszanej oraz zalesionej deklarowanych na działce ewidencyjnej jest większa od sumarycznej powierzchni dopuszczalnych typów użytków uprawnionych do uzyskania jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej),
- nr [...] - działka rolna [...] (suma powierzchni działek rolnych, powierzchni niezgłaszanej oraz zalesionej deklarowanych na działce ewidencyjnej jest większa od sumarycznej powierzchni dopuszczalnych typów użytków uprawnionych do uzyskania jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej),
- nr [...]- działka rolna [...] (suma powierzchni działek rolnych, powierzchni niezgłaszanej oraz zalesionej deklarowanych na działce ewidencyjnej jest większa od sumarycznej powierzchni dopuszczalnych typów użytków uprawnionych do uzyskania jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej),
- nr [...] - działka rolna [...] (suma powierzchni działek rolnych, powierzchni niezgłaszanej oraz zalesionej deklarowanych na działce ewidencyjnej jest większa od sumarycznej powierzchni dopuszczalnych typów użytków uprawnionych do uzyskania jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej),
- Nr [...] - działka rolna [...] (suma powierzchni działek rolnych, powierzchni niezgłaszanej oraz zalesionej deklarowanych na działce ewidencyjnej jest większa od sumarycznej powierzchni dopuszczalnych typów użytków uprawnionych do uzyskania jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej),
Błąd wykryty w czasie kontroli administracyjnej dotyczył przedeklarowania powierzchni uprawnionej do uzyskania jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej działek rolnych [...] i [...].
W związku z powyższym na podstawie art. 50 § 1 kpa wezwano skarżącą do złożenia wyjaśnień. W dniu [...] r. skarżącą złożyła formularz z zaznaczonym celem "korekta wniosku", w którym zmniejszyła powierzchnię działki rolnej [...] i [...] z powierzchni [...] ha do [...] ha, działki rolnej [...] i [...] z powierzchni [...] ha do [...] ha, działki [...] i [...] z powierzchni [...] ha do powierzchni [...] ha, działki rolnej [...] z powierzchni [...] ha do [...] ha, działki rolnej [...] z powierzchni [...] ha do powierzchni [...] ha oraz działki [...] i [...] z powierzchni [...] ha do [...] ha. Ponadto z dołączonego oświadczenia z dnia [...] r. wynika, iż działki rolne nr: [...], [...], [...], [...], [...] były użytkowane jako pastwisko, a na części działek znajdowała się plantacja choinek oraz zadrzewienia pod produkcję biomasy. Również z powyższego oświadczenia wynika, że korekta wniosku została przeprowadzona w oparciu o przedstawioną przez ARiMR w P. kompleksową wizualizację działek, która nie przedstawia stanu na dzień [...] r.
W dniu [...] r. Biuro Kontroli na Miejscu L. O. R. R. i M. R. przeprowadziło w gospodarstwie skarżącej kontrolę na miejscu, której celem była weryfikacja zadeklarowanego we wniosku obszarowym rodzaju upraw oraz powierzchni, przeprowadzonej kontroli, stwierdzono na zadeklarowanych działkach rolnych błędy:
1. działka rolna [...] o powierzchni deklarowanej [...] ha, zastosowano:
- kod DR 13 + (zadeklarowana pow. działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej)
- kod DR 23 (kontrola działek rolnych została przeprowadzona po zbiorze deklarowanej grupy upraw i został rozpoczęty proces przygotowania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny). W uwagach widnieje zapis, że działka jest zaorana i ponownie zasiana. Powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli na miejscu wynosiła [...] ha.
2. działka rolna [...] o powierzchni deklarowanej [...] ha, zastosowano:
- kod DR 29 (działka rolna jest położona na nie zadeklarowanych działkach ewidencyjnych, nie kwalifikujących się do płatności (np. drogi i rowy),
- kod DR 23 (kontrola działek rolnych została przeprowadzona po zbiorze deklarowanej upraw i został rozpoczęty proces przygotowywania gruntu pod kolejny sezon. W uwagach widnieje zapis, iż działka jest zaorana i ponownie zasiana. Powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli na miejscu wynosiła [...] ha.
3. działka rolna [...] o powierzchni deklarowanej [...] ha, zastosowano:
- kod DR 23 (kontrola działek rolnych została przeprowadzona po zbiorze deklarowanej i został rozpoczęty proces przygotowywania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny). W uwagach widnieje zapis, iż działka jest zaorana i ponownie zasiana. Powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli na miejscu wynosiła [...] ha. –
4. działka rolna [...] o powierzchni deklarowanej [...] ha, zastosowano:
- kod DR 23 (kontrola działek rolnych została przeprowadzona po zbiorze deklarowanej i został rozpoczęty proces przygotowywania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny). W uwagach widnieje zapis, iż działka jest zaorana i ponownie zasiana. Powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli na miejscu wynosiła [...] ha.
5. działka rolna [...] o powierzchni deklarowanej [...] ha, zastosowano:
- kod DR 13 - (zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni
- kod DR 29 (działka rolna jest położona na nie zadeklarowanych działkach ewidencyjnych, nie kwalifikujących się do płatności (np. drogi i rowy),
- kod DR 23 (kontrola działek rolnych została przeprowadzona po zbiorze deklarowanej upraw i został rozpoczęty proces przygotowywania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny)
- kod DR 30 (powierzchnia stwierdzona działki rolnej została zredukowana do powierzchni całkowitej działki ewidencyjnej. Powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli na miejscu wynosiła [...] ha.
- działka rolna [...] o powierzchni deklarowanej [...] ha, zastosowano:
- DR 13- (zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej);
- kod DR 23 (kontrola działek rolnych została przeprowadzona po zbiorze deklarowanej grupy upraw i został rozpoczęty proces przygotowywania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny).
- kod DR 30 (powierzchnia stwierdzona działki rolnej została zredukowana do powierzchni całkowitej działki ewidencyjnej. Powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli na miejscu wyniosła [...] ha.
Kopia raportu z kontroli została wysłana skarżącej przesyłką pocztową poleconą w dniu [...] r. Podstawą prawną do dokonania powyższej kontroli było zobowiązanie, jakie podpisuje wnioskodawca przy wypełnianiu wniosku o dopłaty bezpośrednie, znajdujące się na ostatniej stronie tego dokumentu, art. 29 i art. 30 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze. zm.), który stanowi, iż kontrole administracyjne i kontrole na miejscu mają na celu zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności.
W tym stanie faktycznym i prawnym, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Decyzją tą przyznano skarżącej jednolitą płatność obszarową (JPO) w wysokości [...] zł. Równocześnie odmówiono przyznania skarżącej uzupełniającej płatności obszarowej (UPO). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż przyczyną odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej jest stwierdzona różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a stwierdzoną w wyniku kontroli gospodarstwa, która wynosi [...] %, powołując treść art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze. zm.). Jednolita płatność obszarowa (JPO) została przyznana stronie w pomniejszonej wysokości również z uwagi na stwierdzone różnice pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wynoszącą [...] %, zgodnie z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV a tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 r. str. 1 ze. zm.).
Od powyższego rozstrzygnięcia pełnomocnik skarżącej złożył odwołanie.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. nie znalazł podstaw uwzględnienia powyższego odwołania, nie wydał nowej decyzji w trybie art. 132 § 1 kpa dniu [...] r. przekazał sprawę do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. Organ II instancji, pismem z dnia [...] r., poinformował stronę o wszczęciu "postępowania odwoławczego, a następnie w dniu [...] r. wysłał pismo do Biura Kontroli na Miejscu D. O. R. we W., celem zweryfikowania protokołu z czynności kontrolnych bądź o przeprowadzenie ponownej kontroli na miejscu w gospodarstwie skarżącej.
Z pisma Biura Kontroli na Miejscu z dnia [...] r. wynikało, iż kontrolę na miejscu w gospodarstwie skarżącej przeprowadzili pracownicy L. O. R. i w związku z powyższym odwołanie strony zostanie przekazane do w/w oddziału celem ustosunkowania się do zarzutów. Pismem z dnia [...] r. Biuro Kontroli na Miejscu L. O. R. ARiM R poinformowało, iż raport z czynności kontrolnych w zakresie działania programu rolno-środowiskowego PROW 2007-201 był niezgodny z zapisami Instrukcji stanowiskowej dla inspektorów terenowych realizujących kontrolę na miejscu z tytułu Programu rolno-środowiskowego PROW 2007-2013 oraz, że w tym zakresie dokonano stosownych koret, a tym samym raport z czynności kontrolnych, który został wysłany do strony w dniu [...] r. przestał obowiązywać. W załączonym raporcie zostały wprowadzone następujące korekty mogące mieć wpływ na wysokość płatności:
* dla działki rolnej [...] zastosowano kod DR 30 redukujący powierzchnię zmierzoną działki do powierzchni działki ewidencyjnej. W wyniku zastosowania w/w kodu powierzchnia stwierdzona uległa zmianie z [...] ha na [...] ha.
* dla działki rolnej [...] zastosowano kod DR 30 redukujący powierzchnię zmierzoną działki do powierzchni działki ewidencyjnej. W wyniku zastosowania w/w kodu powierzchnia stwierdzona uległa zmianie z [...] ha na [...] ha. Skreślono kod DR 13-.
W dniu [...] r. pełnomocnik skarżącej wniósł pismo, w którym podtrzymał wszystkie twierdzenia i wnioski zawarte w odwołaniu. Jednocześnie podniósł, iż organ I instancji dopuścił się istotnego uchybienia w swoim postępowaniu poprzez dokonanie poprawek i zmian w raportu z kontroli bez wiedzy i zgody strony. Ponadto zarzucił, iż przesłany protokół z czynności kontrolnych nie wskazuje, którego roku dotyczy; nie wiadomo czy w sprawa dotyczy [...] roku, czy [...]. Dalej strona skarżąca kwestionuje ważność doręczenia przedmiotowego raportu, który powinien być skierowany do ustanowionego w sprawie pełnomocnika, a nie do strony.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, iż skarżąca w dniu [...] r. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie płatności do gruntów rolnych do łącznego obszaru [...] ha, stanowiącego sumę działek rolnych: [...] ([...] ha), [...] ([...] ha), [...] ([...] ha), [...] ([...] ha), [...] ([...] ha). Z treści art. 7 ust. l ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r. Nr 170, poz.1051 ze zm.) wynika, iż rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143 b ust.5 akapit pierwszy rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. Cytowany przepis stanowi, że "do przyznania pomocy w ramach systemu jednolitych płatności obszarowych kwalifikują się wszystkie działki rolne, które były utrzymane w dobrej kulturze rolnej w dniu [...] r. Kontrola na miejscu, przeprowadzona w dniu [...] r. w gospodarstwie skarżącej wykazała nieprawidłowości dotyczące przedeklarowania powierzchni działki rolnej [...]. Jak wynika z treści raportu nr [...] kontrola nie obejmowała zasad dobrej kultury rolnej. Natomiast kontrola administracyjna, dokonana w oparciu o ortofotomapę (obraz powierzchni ziemi uzyskany ze zdięć lotniczych lub satelitarnych jednoznacznie wykazała, iż działki ewidencyjne o numerach [...], [...], [...], [...], [...] i [...], położone w woj. l., powiat z., gmina Z. G., obręb ewidencyjny P. na dzień [...] r. nie były w całości utrzymywane w dobrej kulturze rolnej (na działkach tych występowały skupiska zadrzewień). Należy zauważyć, iż z powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] został wyłączony obszar stanowiący powierzchnię [...] ha, z działki nr [...] obszar o powierzchni [...] ha, z działki nr [...] obszar o powierzchni [...] ha, z działki nr [...] obszar [...] ha, z działki nr [...] obszar [...] ha oraz z działki nr [...] obszar o powierzchni [...] ha. Zatem łączna powierzchnia nie kwalifikująca się do płatności wynosiła [...] ha. Natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona podczas kontroli administracyjnej kwalifikująca się do dopłat wynosiła [...] ha. Stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha uprawy w [...] r., określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 listopada 2008 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej (Dz. U. Nr 201, poz. 1242) wynosi [...] zł. Powierzchnia zadeklarowana we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) na rok [...] wynosiła [...] ha.
Powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu wyniosła [...] ha. Stwierdzona różnica pomiędzy powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu z dnia [...] r. i kontroli administracyjnej wynosiła zatem [...] ha, natomiast procentowa różnica miedzy powierzchnią zadeklarowaną, a stwierdzoną wynosiła [...] %. W związku z powyższym skarżącej przyznano w ramach Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) kwotę [...] zł.
Odnosząc się natomiast do uzupełniającej płatności obszarowej organ stwierdził, że
powierzchnia zadeklarowana we wniosku o przyznanie uzupełniającej płatności obszar do powierzchni grupy upraw podstawowych na rok [...] wynosiła [...] ha. Powierzchnia stwierdzona podczas kontroli administracyjnej kwalifikująca się do dopłat wyniosła [...] ha. Stwierdzona różnica pomiędzy powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wyniosła zatem [...] ha. Procentowa różnica miedzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wynosiła [...] %. Dlatego też – jak wskazał organ - należało zastosować przepis art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisii (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479 2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004 r. str. 18, ze zm.: Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243 ze zm.), który stanowi, że w przypadku, gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosi więcej niż 20 % powierzchni stwierdzonej, dla danej grupy nie jest przyznawana żadna pomoc.
Nietrafnym – w ocenie organu odwoławczego - jest zarzut podniesiony w odwołaniu przez pełnomocnika strony, dotyczący spełnienia przez skarżącą wszelkich wymagań w zakresie dobrej kultury rolnej. Organ podniósł, że kontrola z dnia [...] r. została przeprowadzona przez L. O. R. Biura Kontroli na Miejscu dla wszystkich działek rolnych i wykazała zawyżenie powierzchni uprawnionej zarówno do jednolitej płatności obszarowej (JPO) jak i uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) tj. na działce rolnej [...] o [...] ha, na działce rolnej [...] o [...] ha. Kontrola administracyjna w przypadku jednolitej płatności obszarowej (JPO) wykazała zawyżenie powierzchni o [...] ha, co stanowiło [...] % i było podstawą do przyznania płatności w pomniejszonej wysokości. Odnośnie uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) zawyżenie to wynosiło [...] ha, co stanowiło [...] % i było podstawą do odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej. Ponadto – jak dalej podkreślił organ odwoławczy - raport z kontroli na miejscu nie odnosił się do kwestii dobrej kultury rolnej. Dopiero kontrola administracyjna wniosku obszarowego ujawniła, iż część gruntów rolnych nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień [...] r. Do jednolitej płatności obszarowej (JPO) nie kwalifikowały się następujące działki ewidencyjne:
- nr [...] (powierzchnia [...] ha nie kwalifikowała się do płatności),
- nr [...] (powierzchnia [...] ha nie kwalifikowała się do płatności),
- nr [...] (powierzchnia [...] ha nie kwalifikowała się do płatności),
- nr [...] (powierzchnia [...] ha nie kwalifikowała się do płatności),
- nr [...] (powierzchnia [...] ha nie kwalifikowała się do płatności).
Natomiast do uzupełniającej płatności obszarowej nie kwalifikowały się następujące działki ewidencyjne:
nr [...] (powierzchnia [...] ha nie kwalifikowała się do płatności),
- nr [...] (powierzchnia [...] ha nie kwalifikowała się do płatności),
- nr [...] (powierzchnia [...] ha nie kwalifikowała się do płatności),
- nr [...] (powierzchnia [...] ha nie kwalifikowała się do płatności),
- nr [...] (powierzchnia [...] ha nie kwalifikowała się do płatności).
Dlatego też zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji właściwie ustalił w zaskarżonej decyzji wysokość procentowego zawyżenia przez stronę powierzchni uprawnionej do płatności. Ponadto – jak wskazał organ - w oświadczeniu, złożonym w dniu [...] r. skarżąca jednoznacznie wskazała, iż działki ewidencyjne nr [...], [...], [...],[...], [...], [...] były użytkowane jako pastwisko, a na części tych działek była plantacja [...] oraz zadrzewienia pod produkcje [...]. Skarżąca zatem miała pełną świadomość tego, że nie cała powierzchnia działek ewidencyjnych była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień [...] r., gdyż powierzchnie pod [...] oraz zadrzewienia nie można zaliczyć do gruntów utrzymanych w dobrej kulturze rolnej. Ponadto skarżąca dokonując korekty wniosku, w którym zmniejszyła powierzchnię wszystkich działek rolnych oświadczyła, iż czyni to "w oparciu o przedstawioną mi przez ARiMR P. komputerową wizualizację działek". Ustosunkowując się do kolejnego zarzutu dotyczącego naruszenia treści art. 80 kpa, polegającego na oparciu rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie na przedstawionej tzw. wizualizacji komputerowej map satelitarnych i lotniczych (ortofotomapa) pochodzącej z okresu następującego po dniu [...] roku, podczas gdy wizualizacja winna przedstawiać obraz powierzchni gruntów beneficjenta z okresu objętego wnioskiem, w tym na dzień [...] r., organ II instancji wyjaśnił, iż zdjęcia satelitarne dotyczące w/w działek zostały wykonane we [...] r. i są dowodem na okoliczność stanu uprawy na dzień [...] r. Wysokość i zagęszczenie zadrzewień świadczy, iż musiały one istnieć w dniu [...] r., a zatem grunty te na dzień [...] r. nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej.
Od niniejszej decyzji skarżąca wywiodła do Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę kasacyjną, zarzucając rozstrzygnięciu:
- naruszenie przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 3 ust. 2 pkt. 1 i 2 tej ustawy i art. 80 kpa w zw. z art. 140 kpa. poprzez uznanie, że organ I instancji prawidłowo zebrał i rozpatrzył wszelki niezbędny dla rozstrzygnięcia sprawy materiał dowodowy;
- art. 75 § 1 kpa i art. 80 kpa w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 3 ust. 2 pkt. 1 i8 2 tej ustawy w zw. z art. 140 kpa. poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, że organ I instancji postąpił prawidłowo opierając decyzję na skorygowanym raporcie z dnia [...] r.;
- naruszenia art. 107 §1 i 3 kpa w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez uznanie, że decyzja I instancji zawiera prawidłowe uzasadnienie faktyczne;
- naruszenia art. 138 § 1 pkt. 2 w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez nie uchylenie decyzji organu i instancji.
W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej w całości podtrzymał swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Oceniając decyzję administracyjną według kryterium zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., w zw. z art. 3 § 1 pkt 1 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "u.p.p.s.a."), sąd administracyjny bada, czy przy wydaniu indywidualnego aktu z zakresu administracji publicznej organy zachowały reguły proceduralne i czy niewadliwie zastosowały normy prawa materialnego odnoszące się do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.
Zarzuty skargi i mające je wesprzeć argumenty nie mogą doprowadzić do wzruszenia zaskarżonej decyzji, gdyż kwestionowane przez stronę rozstrzygnięcia zostały wydane z zachowaniem reguł proceduralnych i znajdują dostateczne podstawy w prawie materialnym.
Rozstrzygnięcie sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w ustalonym stanie faktycznym organy administracji publicznej prawidłowo przyznały skarżącej jednolitą płatność obszarową (JPO) w pomniejszonej wysokości oraz odmówiły skarżącej przyznania uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) do gruntów rolnych.
Aktem prawnym zawierającym podstawy prawne do decyzji wydanych w rozpoznawanej sprawie jest ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. nr 170, poz. 1051 ze zm.). Według art. 7 ust. 1 tej ustawy rolnikowi przysługuje płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, Gruty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003 jeżeli:
1. na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004;
2. wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym złożony został wniosek o przyznanie tej płatności;
3. został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Istotnym jest, że tylko łączne spełnienie przez producenta rolnego wszystkich wymienionych w art. 7 przesłanek ustawowych stanowi podstawę do ubiegania się o przyznanie płatności do gruntów rolnych.
Jeśli zaś chodzi o płatności uzupełniające, to przysługują one rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przy czym dotyczy to powierzchni upraw: 1) chmielu, 2) roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, 3) innych roślin. Według zaś rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków o trybu przyznawanie tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 ze zm.), płatnością uzupełniającą do powierzchni upraw zostały objęte także zboża, w tym kukurydza (§1 ust. 1 pkt 1).
Art. 143 b ust. 4 rozporządzenia nr 1782/2003 wprowadził natomiast zasadę, w myśl której obszar użytków rolnych Państwa Członkowskiego objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień [...] roku, niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja, czy też nie, oraz jeśli jest to właściwe, jest dostosowany zgodnie z obiektywnymi kryteriami określonymi przez to nowe Państwo Członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję. Wykorzystywane użytki zielone oznaczają całkowity obszar obejmujący grunty orne, trwałe użytki zielone, zielone plantacje, ogródki przydomowe tak jak zostały ustalone przez Komisję dla jej celów statystycznych. Ust. 5 wskazanego artykułu stanowi natomiast, że do przyznania pomocy w ramach systemu jednolitych płatności obszarowych kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria określone w u 4 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji, które były utrzymywane dobrej kulturze rolnej w dniu [...] roku i do których zastosowanie ma pomoc przyznawana z tytułu upraw roślin energetycznych przewidziana w art. 88.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż skarżąca w dniu [...] r. złożyła wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok [...] r., deklarując w tabeli w tabeli VI (oświadczenie o powierzchni dziś ewidencyjnych) [...] działek ewidencyjnych nr: [...] [...], [...], [...], [...], [...] położonych w woj. l., powiat z., gmina Z. G., obręb ewidencyjny P. i w tabeli nr VII (oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych działek rolnych [...] o łącznej powierzchni [...] ha. oraz zaznaczając, iż wnioskuje o przyznanie jednolitej płatności obszarów (JPO) oraz uzupełniającej płatności obszarowej (UPO). W dniu [...] r. pełnomocnik skarżącej złożył korektę wniosku (łączna powierzchnia gruntów po korekcie wyniosła [...] ha) wraz z oświadczeniem, iż działki ewidencyjne [...] [...], [...], [...], [...], [...] były użytkowane jako pastwisko, a na części działek znajdowała się plantacja [...] oraz zadrzewienia pod produkcję [...]. Tymczasem z wizualizacji na podstawie ortofotomapy, zaimplementowanej do Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZiK) wynika, że na wskazanych działkach występują zadrzewienia. Dlatego też – co też słusznie podniosły organy administracyjne - niemożliwym jest, aby skoro w [...] roku na wspomnianych gruntach widniały zadrzewienia, to na dzień [...] r. grunty te były utrzymane w dobrej kulturze rolnej, o której mowa w art. 143 b rozporządzenia nr 1782/2003 r. Powyższe potwierdza wysokość i zagęszczenie tych zadrzewień.
Podnieść należy, iż Sąd nie znalazł podstaw do podważania wyników kontroli. Stosownie bowiem do treści art. 23 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 i art. 23 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 wprowadzają obowiązek przeprowadzania systemowej kontroli administracyjnej wniosków o przyznanie płatności i art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.Kontrole administracyjne przeprowadzone są bowiem w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli, który zgodnie z art. 18 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) 1782/2003 obejmuje skomputeryzowaną bazę danych, system identyfikacji działek rolnych, system identyfikacji i rejestracji uprawnień do płatności (który umożliwia weryfikację uprawnień, kontrole krzyżowe z wnioskami o pomoc i systemem identyfikacji działek rolnych), wnioski o pomoc, zintegrowany system kontroli oraz jednolity system; rejestrowania tożsamości każdego rolnika, który składa wniosek o pomoc. Zgodnie z brzmieniem art. 23 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 Państwa Członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o pomoc, obejmują weryfikację kwalifikujących się powierzchni oraz odpowiadających im upraw do płatności (ust. 1). Kontrole administracyjne są uzupełniane przez system kontroli na miejscu w celu zweryfikowania kwalifikowania się do pomocy.
Zgodnie z art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. W myśl art. 19 ust. 1 -2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 skomputeryzowana baza danych rejestruje dla każdego gospodarstwa rolnego, dane uzyskane z wniosków o pomoc. Baza ta pozwala, w szczególności na bezpośrednie i natychmiastowe zasięgnięcie, za pośrednictwem właściwego organu Państwa Członkowskiego, informacji odnoszących się do lat kalendarzowych i gospodarczych począwszy od 2000 r. dotyczących pomocy przyznanej od dnia 1 maja 1998 roku na mocy przepisów tytułu IV. Rozdz. 10 b.
Na podstawie art. 20 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z skomputeryzowanego systemu informacji geograficznej, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność, co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10000.
Mając powyższe rozważania na uwadze wskazać należy, iż Sąd nie dopatrzył się – wbrew twierdzeniom skarżącej - aby organy administracyjne naruszyły art. 3 ust. 2 pkt. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Nie sposób bowiem uznać, aby organy administracyjne nieprawidłowo zweryfikowały otoobrazy lotnicze i satelitarne w celu prawidłowej identyfikacji działek ewidencyjnych nr: [...] [...], [...], [...], [...], [...] nieprzedstawiających (w dniu ich wykonania tj. [...] r.) w żadnym razie upraw na [...] (brak [...],[...]), a przedstawiających jedynie przypadkowo rozmieszczone zakrzaczenia powstałe na skutek naturalnej sukcesji nieużytkowanych rolniczo gruntach. W tym miejscu zaznaczyć również należy, iż skarżąca choć zapoznała się z obrazami lotniczymi i ortofotomapami przedłożonymi jej pełnomocnikowi w dniu złożenia korekty wniosku, to jednak nie przedstawiła żadnych dokumentów które miałyby poświadczyć, iż wskazane grunty były wówczas utrzymane w dobrej kulturze rolnej. Skarżąca próbuje jedynie podważać wiarygodność wykonanych w dniu [...] r. zdjęć spornych gruntów. Tymczasem podkreślić należy, iż płatności do gruntów rolnych przyznawane są do powierzchni gruntów rolnych faktycznie użytkowanych rolniczo.
Ponadto – dalej odnosząc się do uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) – wskazać należy, że powierzchnia zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok [...] wynosiła [...] ha., zaś powierzchnia stwierdzona podczas kontroli administracyjnej kwalifikująca się do dopłat wyniosła [...] ha. Stwierdzona zatem różnica pomiędzy powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wyniosła [...] ha. W konsekwencji powyższego procentowa różnica miedzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną wynosiła [...] %. Dlatego też – jak prawidłowo wskazał organ - należało zastosować przepis art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisii (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479 2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004 r. str. 18, ze zm.: Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243 ze zm.), który stanowi, że w przypadku, gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosi więcej niż 20 % powierzchni stwierdzonej, dla danej grupy nie jest przyznawana żadna pomoc. Mając powyższe na uwadze Sąd nie mógł odmówić słuszności zaskarżonej decyzji w zakresie odmowy przyznania skarżącej uzupełniającej płatności obszarowej (UPO). Sąd nie znalazł także podstaw do zakwestionowania zasadności zaskarżonej decyzji w zakresie przyznania skarżącej jednolitej płatności obszarowej (JPO) w pomniejszonej wysokości.
Dlatego też w ocenie Sądu uznać należy, iż organy administracji obu instancji – we wskazanym powyżej zakresie - wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i oficjalności (art. 7 i art. 77 k.p.a.). Organ odwoławczy, jak również organ I instancji, nie dopuściły się – zdaniem Sądu - obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), albowiem oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej i jasnej oceny.
W dalszej części, jako niezasadny należy uznać zarzut skarżącej, aby jedyną podstawą na której organ I instancji wydał decyzję i zaniżył płatność był raport z kontroli z dnia [...] r., którego zapisy zostały zmienione w toku postępowania odwoławczego i już po wydaniu i doręczeniu stronie tej decyzji. Skarżącej została bowiem wprawdzie doręczona korekta raportu z czynności kontrolnych – tak jak podniosła –aczkolwiek dotyczyła ona jedynie czynności kontrolnych w zakresie innego programu pomocowego tj. Programu Rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013. Tymczasem niniejsza sprawa – co wymaga zaakcentowania - dotyczy jednolitej płatności obszarów (JPO) oraz uzupełniającej płatności obszarowej (UPO).
Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przez organy administracyjne art. 107 k.p.a. Uzasadnienia organów - w ocenie Sądu – odpowiadały bowiem rygorom art. 107 § 3 k.p.a. Przepis ten stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zaskarżone rozstrzygnięcia spełniają wskazane wyżej wymogi, a w szczególności – wbrew twierdzeniom skarżącej – szczegółowo przedstawiają zasady wyliczenia zawyżenia powierzchni zgłoszonej przez skarżącą do jednolitej płatności obszarowej (JPO), oraz przyczyny odmowy uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) które co również należy podkreślić, są w ocenie Sądu poprawne.
Wreszcie Sąd odmówił zasadności zarzutowi skarżącej naruszenia przez organ II instancji art. 138 § 1 pkt. 2 kpa polegającego – w ocenie skarżącej - na nieuchyleniu przez ten organ decyzji pierwszoinstancyjnej i nieorzeczeniu co do istoty sprawy ewentualnie nieprzekazaniu sprawy do pnownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Przepis art. 138 k.p.a. zawiera zamknięty katalog decyzji organu odwoławczego. Oznacza to, że organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania decyzji o sentencji innej niż wymienione w komentowanym przepisie. Orzekając na jego podstawie organ odwoławczy wydaje decyzje w której: utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję (§ 1 ust. 1 ) albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, (§ 1 ust. 2) albo umarza postępowanie odwoławcze (§ 1 ust. 3). Decyzję zaś o utrzymaniu w mocy pierwszoinstancyjnej decyzji organ wydaje wówczas, gdy stwierdzi, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Przy czym organ odwoławczy jest obowiązany wówczas ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją. Ocena ta nie powinna być jedynie formalna w znaczeniu przyjętym dla kasacyjnego modelu orzekania, lecz powinna być poprzedzona, o ile jest to konieczne dla sprawdzenia zasadności i poprawności decyzji, przeprowadzeniem stosownego postępowania wyjaśniającego. Skoro zatem w niniejszej sprawie organ II instancji – przy zachowaniu wymagań opisanych powyżej – uznał, iż decyzja pierwszoinstancyjna jest prawidłowa i wydał rozstrzygnięcie w oparciu o § 1 ust. 2 art. 138, szczegółowo je uzasadniając, to tym samym nie może być mowy, że doszło do naruszenia wskazanego przez skarżącą.
Skoro zaskarżona decyzja odpowiada prawu, obowiązkiem Sądu było oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło