I SA/Ol 783/09

WyrokWSA w Olsztynie2010-01-28

Skład orzekający: Ryszard Maliszewski, Zofia Skrzynecka, Włodzimierz Kędzierski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy ma prawo określić podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym w innej wysokości niż cena wskazana w umowie kupna-sprzedaży samochodu osobowego nabytego wewnątrzwspólnotowo, jeśli cena ta znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej pojazdu w kraju?
Ratio decidendi
Organ podatkowy ma prawo określić podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym w innej wysokości niż cena wskazana w umowie kupna-sprzedaży, jeśli cena ta znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej pojazdu w kraju, zgodnie z art. 82a ustawy o podatku akcyzowym. W takim przypadku organ jest uprawniony do wezwania podatnika do zmiany podstawy opodatkowania lub wskazania uzasadnionych przyczyn odbiegania od średniej wartości rynkowej. Jeśli podatnik nie przedstawi takich przyczyn, organ może samodzielnie określić podstawę opodatkowania, opierając się m.in. na wycenie systemem EUROTAX.
Stan faktyczny
Skarżący nabył wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy i złożył deklarację podatkową, podając jako podstawę opodatkowania kwotę 66.710 zł. Organ celny, opierając się na wycenie systemem EUROTAX, ustalił wartość pojazdu na 126.200 zł. Po wezwaniu do wyjaśnienia rozbieżności, skarżący przedstawił umowę kupna-sprzedaży i wydruk z oferty internetowej. Organy podatkowe, uznając te dokumenty za niewystarczające do uzasadnienia niższej podstawy opodatkowania, określiły ją samodzielnie na kwotę 87.740 zł, co skutkowało zobowiązaniem podatkowym w wysokości 11.933 zł. Skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących podstawy opodatkowania i procedury dowodowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ryszard Maliszewski Sędziowie Sędzia WSA Zofia Skrzynecka Sędzia NSA Włodzimierz Kędzierski (spr.) Protokolant Katarzyna Niewiadomska po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 21 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu wenątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego oddala skargę Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia "[...]" r., nr "[...]" utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z "[...]"r., nr "[...]", wydaną na podstawie art.21§1 pkt1, art. 21§3 i art. 207 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., nr 8 , poz. 60 ze zm.) – dalej jako O.p., art. 4 ust.1 pkt 5, art. 6 ust.1 , art. 80 ust. 3 pkt 3 i art. 82a ustawy z dnia 24.01.2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 29, poz. 257 ze zm.) – dalej jako u.p.a., art. 154 ust.1 ustawy z dnia 06.12.2008 r. o podatku akcyzowym (DZ.U. z 2009 r., nr 3, poz. 11), oraz §2 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 22.04.2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz.U. nr 87, poz. 825 ze zm.), określająca M. W. prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym , z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki BMW, na kwotę 11.933 zł. Dyrektor Izby Celnej utrzymując w mocy decyzję organu I instancji ustalił i wywiódł, co następuje: M.W. w dniu "[...]"r. nabył w obrocie wewnątrzwspólnotowym, samochód osobowy marki BMW. W dniu 21.08.2008 r. złożył Naczelnikowi Urzędu Celnego "deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego" AKC-U samochodu osobowego. Według deklaracji podstawą obliczenia podatku była kwota 66.710 zł, a akcyza obliczona według stawki 13,6% wyniosła 9.073 zł. M. W. kwotę tę zapłacił i uzyskał dokument potwierdzający zapłatę akcyzy na terytorium kraju od samochodu osobowego w nabyciu wewnątrzwspólnotowym. W dniu "[...]"r. dokonano wyceny samochodu w oparciu o elektroniczną wersję licencjonowanego katalogu pojazdów EUROTAX na dzień 10.08.2008 r. Wartość pojazdu na ten dzień wyniosła 126.200 zł. Wycenę dokonaną wg. EUROTAX porównano z wartością podaną przez stronę. Zestawienie tych wartości skutkowało wezwaniem M. W. do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub do pisemnego wskazania przyczyn uzasadniających podanie wartości pojazdu znacznie odbiegającej od średniej wielkości porównywalnego samochodu osobowego. W dniu "[...]"r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął w urzędu postępowanie podatkowe. Następnie strona została wezwana (postanowieniem z "[...]"r.) do przedłożenia dokumentów potwierdzających zakup części lub poniesione koszty w związku z dokonaną naprawą samochodu. W odpowiedzi na wezwanie strona złożył pismo wraz z wydrukiem ze strony internetowej z ofertą cenową na samochód osobowy marki BMW. Przy tak dokonanych ustaleniach faktycznych Dyrektor Izby Celnej wywiódł, iż podstawą wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie była znaczna różnica pomiędzy deklarowaną przez stronę podstawą opodatkowania (66.710 zł), a średnią wartością rynkową pojazdu (126.200 zł). Wobec stwierdzenia znacznej różnicy, na podstawie art. 82a ustawy o podatku akcyzowym, wezwano nabywcę samochodu do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie niższej podstawy opodatkowania. Wobec tego, że podatnik nie udzielił wyjaśnień, organ – zgodnie z art. 82 ust.2 u.p.a – uprawniony był do określenia podstawy opodatkowania. Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p.a. obowiązek podatkowy powstaje z dniem wykonania czynności podlegających opodatkowaniu – chyba, że ustawa stanowi inaczej. Następnie Dyrektor Izby Celnej wywiódł, iż opodatkowanie akcyzą podlega nabycie wewnątrzwspólnotowe i dostawa wewnątrzwspólnotowa (art. 4 ust.1 pkt 5 u.p.a.), a pojęcie wyrobów akcyzowych zdefiniowanych zostało w art. 2 pkt 1 w/w ustawy. Ponadto wskazał przepisy określające obowiązek i termin złożenia deklaracji i zapłaty akcyzy (art. 81 ust.1 u.p.a) oraz podstawę określenia wysokości akcyzy (art. 8 ust.1, art. 10 ust. 1 pkt 1, art. 75 ust.1 u.p.a oraz §2 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.04.2002 r. w sprawie obniżania stawek podatku akcyzowego – Dz.U. nr 87, poz. 825 ze zm.). Zdaniem Dyrektora Izby Celnej orzecznictwo sądów administracyjnych powołane przez stronę dotyczy innego stanu prawnego i wobec tego nie może mieć wpływu na wynik postępowania w sprawie. Zmiana do ustawy z 23.01.2004 r. o podatku akcyzowym weszła w życie od 10.07.2008 r. i wobec tego w sprawie mają zastosowanie przepisy w brzmieniu po w/w zmianie. W myśl art. 82a u.p.a. wysokość podstawy opodatkowania zadeklarowana przez podatnika jest porównywana do średniej wartości rynkowej w kraju. Ustawodawca nie przewidział możliwości odwołania się do "umowy kupna – sprzedaży" czy tez do innych dokumentów. Dlatego organ nie podważał wiarygodności , ani treści dokumentów przedłożonych przez stronę. Organ podniósł również, iż faktury z dnia "[...]"r. i "[...]"r. opiewające na kwotę 21.500 Euro są potwierdzeniem transakcji, która nie dotyczy postępowania w niniejszej sprawie. Ustalenie średniej wartości rynkowej danego samochodu polega bowiem nie tylko na ustaleniu indywidualnych cech samochodu (tj. wyposażenia i przybliżonego stanu technicznego), ale również na odwołaniu się do elementów obiektywnych, jakim jest średnia wartość innych, podobnych samochodów na rynku. W założeniu wartość samochodu ma być uśredniona. Takie podejście pozwala jednocześnie na uwzględnienie, że samochody są w różnych stanach technicznych, co ma wpływ na ich cenę. Zatem przyjęcie średniej wartości samochodu pozwala na zmniejszenie dysproporcji między rzeczywistą wartością samochodu, a wartością stanowiącą podstawę do obliczenia akcyzy. W sprawie wartość samochodu ustalono wykorzystując system informatyczny EUTOTAX. W/w system jest powszechnie wykorzystywany przez rzeczoznawców samochodowych oraz przez firmy ubezpieczeniowe. Wyceny sporządzone według systemu EUROTAX są na tyle elastyczne, że pozwalają dokonać odpowiednich korekt w przypadku, kiedy mamy do czynienia z dodatkowym wyposażeniem pojazdu. Za mające wpływ na wynik sprawy organ uznał dokonywane przez skarżącego przykładowe przeliczenie walut. Organ podkreślając, iż nie kwestionuje przedłożonych przez skarżącego dokumentów, wskazał jednocześnie na przepis art. 82a ust. 4 ustawy z dnia 23.01.2004 r. o podatku akcyzowym w brzmieniu od 19.07.2008 r. W myśl tego przepisu średnią wartością rynkową samochodu osobowego jest wartość ustalona na podstawie notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, modelu, rocznika oraz – jeżeli to możliwe do ustalenia – z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty na terytorium kraju lub nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy. Organ przyjął, iż trafnym jest twierdzenie skarżącego, iż na wartość pojazdu nie ma wpływ fakt, czy nabywca posiada faktury związane z naprawą pojazdu czy faktur nie ma. Ma natomiast znaczenie fakt stwierdzenia, że pojazd nabyty był sprawny bądź uszkodzony. Bez wpływu na wartość pozostaje także to, czy pojazd naprawiony został we własnym zakresie czy też przez wyspecjalizowany warsztat naprawczy. Wskazane przez stronę usterki – "trudności z uruchomieniem silnika, brak mocy, kłopoty ze skrzynią biegów" – nie pozwoliły na określenie ich wpływu na wartość samochodu. Na wezwanie organu do przedłożenia dokumentów lub złożenia wyjaśnień, co do przyczyn podania podstawy opodatkowania znacznie odbiegającej od średniej krajowej, skarżący dostarczył umowę kupna – sprzedaży oraz wydruk ze strony internetowej na ofertę sprzedaży samochodu BMW. Te materiały – zdaniem Dyrektora Izby Celnej – nie dawały podstaw do dokonania odpowiednich korekt przy pomocy systemu EUROTAX, co do wartości samochodu. Odnośnie powołanych przez skarżącego wyroków sądów administracyjnych Dyrektor Izby Celnej odwołał się do art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wywiódł, iż są one wiążące tylko w konkretnych sprawach, a w kwestii źródeł obowiązującego prawa odwołał się do art. 87 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Organ stwierdził, iż nie mogą być uznane za uzasadnione zarzuty naruszenia art. 187 i 122 ustawy Ordynacja podatkowa. W postępowaniu dążono do dokładnego wyjaśnienia sprawy, m.in. skarżącego wzywano do przedstawienia dowodów mogących mieć wpływ na ustalenie podstawy opodatkowania. Zebrany materiał został poddany ocenie. Organ przyznał, iż obowiązek zebrania materiału dowodowego spoczywa na nim, ale jednocześnie wskazał, że strona nie może być zupełnie bierna przy gromadzeniu materiału, a powinna czynnie uczestniczyć. W tym zakresie organ wskazał ma pogląd wyrażony w wyroku NSA z 30.11.2000 r., sygn. akt III SA 1939/99 i w wyroku z 22.10.2004 r. sygn. akt FSK 999/2004. W ustalonym stanie faktycznym zasadniczym było zatem określenie średniej wartości rynkowej samochodu BMW w oparciu o EUROTAX na dzień nabycia wewnątrzwspólnotowego. Wartość ta wyrażała się kwotą 121.600 zł. Podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym ustalono zgodnie z art. 10 ust.1 pkt 1 u.p.a. (121.600:1,22:1,136) na kwotę 8.7740 zł. Akcyza liczona według skali 13,6% wyraża się kwotą 11.933 zł. Skarżący uiścił akcyzę w kwocie 9.073 zł. Na dzień "[...]"r. (data rejestracji pojazdu na terytorium kraju) , zaległość (zgodnie z art. 51§1 ustawy O.p.) wyniosła 2.860 zł. Jako podstawę określenia wysokości zobowiązania w podatku akcyzowym organ wskazał przepis art. 21§3 O.p., a jako podstawę określenia terminu powstania zobowiązania podatkowego art. 80 ust.1 pkt 3 u.p.a. Na powyższą decyzję M. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa: - art. 82 ust. 1 u.p.a. poprzez przyjęcie innej podstawy opodatkowania niż wynikająca z ceny zakupu; - art. 82a u.p.a. poprzez jego zastosowanie; - art. 122 w zw. z art. 187 O.p. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego; - art. 191 O.p. poprzez wydanie decyzji jedynie w oparciu o wycenę na podstawie EUROTAX GLASS z pominięciem dowodów w postaci dwóch umów sprzedaży; - art. 210§4 O.p. poprzez brak należytego uzasadnienia. W konsekwencji zgłoszonych zarzutów wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi wywiódł, iż organy podatkowe mylnie zrozumiały sens zmiany ustawy o podatku akcyzowym i tym samym działają z naruszeniem prawa. Według skarżącego, decydujące znaczenie ma art. 82 u.p.a. Zgodnie z tym przepisem, podstawą opodatkowania przy nabyciu wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego jest kwota jaką nabywca jest zobowiązany zapłacić. Podobnie podstawę opodatkowania akcyzą reguluje art. 10 ust.1 pkt 1 i 2. Stanu rzeczy nie zmienia – zdaniem skarżącego – dodanie do ustawy art. 82a obowiązującego od 19.07.2008 r. Pojęcie podstawy opodatkowania z art. 82 i art. 82a powinno być rozumiane jednakowo. Skarżący zaproponował jaką treść powinien mieć przepis art. 82a ust.1 u.p.a. Podał w wątpliwość uprawnienie organu do wezwania o zmianę podstawy opodatkowania. Podstawa opodatkowania została ustalona na podstawie zgodnego oświadczenia woli stron i jej zmiana jest niedopuszczalna. Zmiana podstawy opodatkowania – wynikającej z umowy – mogłaby skarżącego narazić na odpowiedzialność karną z art. 271 Kodeksu karnego. Według skarżącego organy winny były w sprawie stosować art. 82a ust.2, czyli powinny dążyć do ustalenia rzeczywistej ceny nabycia. Skarżący neguje konieczność – dla ustalenia podstawy opodatkowania – przyjęcia średniej ceny rynkowej. Konieczne natomiast jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, czyli kontakt tak ze zbywcą jak i nabywca pojazdu. Zakwestionowanie podstawy opodatkowania tylko w oparciu o katalog wyceny pojazdów jest wadliwe i nie może się ostać. Skarżący wywodzi, iż organy miały możliwość sprawdzenia czy cena uwidoczniona w umowie kupna – sprzedaży samochodu była ceną rzeczywiście zapłaconą. W tym zakresie wskazał na rozporządzenie Rady (WE) nr 2073/2004 z 16.11. 2004 r. w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie podatków akcyzowych (DZ.U.UE.L.04.359.1) i na Konwencję o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych z 25.01.1988 r. (Dz.U. nr 141, poz. 913). Za niezrozumiałe uznał stanowisko organów, które nie kwestionując przedłożonych dokumentów, zakwestionowały podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym. Wreszcie skarżący wskazał, iż organy nie wyjaśniły znaczenia pojęcia "znaczna" różnica pomiędzy deklarowaną wartością oraz średnią wartością rynkową oraz braku "uzasadnionych" przyczyn. Zdaniem skarżącego różnica między zadeklarowaną wartością a średnią wartością rynkową pojazdu wynika ze stanu technicznego pojazdu oraz faktu, że ceny pojazdów w Niemczech są niższe niż w Polsce. Organy nie skorzystały z innych możliwych do przeprowadzenia dowodów takich jak oględziny, opinia biegłego, eksperyment (próba uruchomienia silnika) czy też zeznania świadków bądź strony. Przeprowadzenie tych dowodów mogło doprowadzić do stwierdzenia występujących w samochodzie usterek. Poza tym w pojeździe mogę występować usterki wpływające na jego wartość, a nie mające wpływu na dopuszczenie pojazdu do ruchu. Jako uzasadnioną przyczynę zapłacenia w Niemczech niższej ceny za pojazd od średniej wartości rynkowej, skarżący wskazuje na niższe ceny płacone w tym kraju za pojazdy. Następnie skarżący podniósł, iż organ nie znał w pełni stanu technicznego pojazdu, a zatem wycena może być obarczona dużym błędem. Organ nie badał także i nie uzasadnił, czy rzeczywiście w sprawie nie występują okoliczności pozwalająca na uznanie za uzasadnioną występującą różnicę pomiędzy ceną zapłaconą za pojazd, a średnią wartością pojazdu na rynku krajowym. Brak tych ustaleń i rozważań skutkuje zgłoszeniem zarzutu naruszenia art. 122,187,191,210§4 O.p. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawarta w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 §1 i §2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Takie uregulowanie ustawowe oznacza, iż sąd administracyjny jest upoważniony i zobligowany do kontroli, czy decyzja (akt, czynność) oparta jest na podstawie przepisów prawa obowiązujących w czasie, którego dotyczy oraz czy postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami je regulującymi, czy dla ustalenia stanu faktycznego, do którego zastosowano konkretny przepis prawa materialnego, zebrano materiał dowodowy możliwy do pozyskania i czy materiał ten został oceniony wszechstronnie, a nadto czy strona miała możliwość działania w sprawie. Z reguły zatem w pierwszej kolejności należy badać, czy w postępowaniu wypełniono wymogi ustawowe. Tylko bowiem postępowanie przeprowadzone w sposób zgodny z przepisami je regulującymi pozwala na zgromadzenie pełnego, niezbędnego dla dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych, materiału dowodowego. Ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego pozwala dopiero na zastosowanie właściwej normy prawa materialnego. Sprawa niniejsza wymaga jednak innej kolejności badania zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem. Wynik zgodności decyzji z obowiązującym prawem zależy bowiem od interpretacji przepisu art. 82a u.p.a. Zauważyć należy, że art. 82a u.p.a. wszedł w życie w dniu 19.07.2008 r. W tej dacie obowiązywał art. 82 w/w ustawy, który w ustępie 3 stanowi, iż w przypadku nabycie wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego podstawą opodatkowania jest kwota, jaką nabywca jest zobowiązany zapłacić. Przy takim uregulowaniu ustawowym, podstawę opodatkowania stanowi (generalnie) kwota uwidoczniona w umowie sprzedaży. Ustawodawca takie uregulowanie uznał za niewystarczające i ustawą z 09.05.2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego (Dz.U. nr 118, poz. 745) dodał do ustawy o podatku akcyzowym przepis oznaczony kolejnym numerem 82a. Z ustępu 1 tegoż artykułu wynika, że wysokość podstawy opodatkowania związana jest ze średnią wartością rynkową tego samochodu w kraju. Przepis ten stanowi bowiem, że jeżeli wysokość podstawy opodatkowania w przypadku sprzedaży na terytorium kraju albo nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu (...). Oznacza to, że podstawa opodatkowania podatkiem akcyzowym została ściśle związania ze średnią wartością rynkową samochodu w kraju. Zasadą obowiązującą w stanowieniu prawa jest zamieszczanie przepisu regulującego stany bardziej ogólne pod pozycją oznaczoną mniejszą liczba porządkową. Regulację bardziej szczegółowe zamieszczane są pod pozycjami opatrzonymi większymi liczbami porządkowymi. Art. 82a ust. 4 u.p.a. stanowi, iż średnią wartością rynkową samochodu osobowego jest wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego, tej samej marki, modelu, rocznika, oraz – jeżeli jest możliwe do ustalenia – z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty na terytorium kraju lub nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy. Zestawienie przepisów ust.4 i ust.1 art. 82a u.p.a. nie może budzić wątpliwości, że podstawą opodatkowania podatkiem akcyzowym jest średnia wartość rynkowa samochodu osobowego na rynku krajowym. Przepis ten nie odsyła bowiem ani do ceny pojazdu uwidocznionej w umowie kupna – sprzedaży, ani do ceny na rynku wewnątrzwspólnotowym. Tak więc przy uwzględnieniu treści art. 82a u.p.a. bez znaczenia dla wyniku sprawy jest cena jaką skarżący zapłacił za samochód zgodnie z umową kupna – sprzedaży. Przy w/w uregulowaniu ustawowym, organy podatkowe nie miały ani obowiązku, ani potrzeby ustalenia czy cena pojazdu uwidoczniona w umowie kupna – sprzedaży samochodu jest ceną rzeczywistą. Nie zachodziła też potrzeba badania jak kształtują się ceny takich pojazdów w Niemczech i dlaczego ceny pojazdów w Niemczech są niższe niż w Polsce. Jeszcze raz wypada bowiem podkreślić, że ustawodawca podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym – w przypadku kupna – sprzedaży - powiązał z średnią wartością samochodu w kraju. W ustawie brak jest wskazania do odniesienia wartości samochodu do jego ceny na rynkach wewnątrzwspólnotowych. Podstawa opodatkowania podatkiem akcyzowym w przypadku nabycia samochodu osobowego może być badana i ustalana na podstawie konkretnych okoliczności, dotyczących konkretnego samochodu . Wynika to z treści art. 82a ust.1 u.p.a. Z przepisu tego wynika, że jeżeli wysokość podstawy opodatkowania bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego. W sprawie niniejszej organ podatkowy postąpił właściwe w ten sposób, uznając, że uwagi zamieszczone w umowie kupna – sprzedaży samochodu, o jego stanie faktycznym nie uzasadniają przyjęcie ceny pojazdu uwidocznionej w umowie za podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym. W wykonaniu wezwania zawartego w postanowieniu Naczelnika Urzędu Celnego z dnia "[...]"r. M. W. nadesłał wyjaśnienia oraz wydruki z Internetu dotyczące cen na oferowany do sprzedaży pojazd. W wyjaśnieniu podał, iż pojazd był niesprawny, a usterki chociaż okazały się łatwe do usunięcia to spowodowały obniżenie wartości pojazdu o około 1500 Euro. Usterki te zostały usunięte przez skarżącego. Organ I instancji jak i organ odwoławczy uznały, że wskazane w umowie – kupna – sprzedaży samochodu, jak i w wyjaśnieniu skarżącego nie miały wpływu na znaczną dysproporcję ceny pojazdu pomiędzy cena uwidocznioną w umowie a średnimi cenami na rynku krajowym. W takim stanie rzeczy organ I instancji dla określenia podstawy opodatkowania posłużył się elektroniczną wersją sytemu EUROTAX GLASS. Według tego katalogu wartość pojazdu określił na kwotę 121.600 zł. Po pomniejszeniu ceny pojazdu o podatek VAT, podatek akcyzowy, podstawę opodatkowania określił na 87.740 zł, a podatek akcyzowy na kwotę 11.933 zł. Ustalenia dokonane przez organ I instancji i określona podstawa opodatkowania oraz kwota podatku zostały zaakceptowane przez Dyrektora Izby Celnej. W zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Celnej wywiódł, iż przedłożenie przez skarżącego wydruki z Internetu oraz umowa kupna - sprzedaży samochodu, nie pozwalają na ustalenie konkretnych uszkodzeń pojazdu, które umożliwiłyby dokonanie odpowiednich korekt podczas wyceny przy pomocy systemu informatycznego EUROTAX. Zdaniem Sądu stanowisko Dyrektor Izby Celnej co do tego, że skarżący nie wskazał okoliczności uzasadniających podanie w umowie kupna – sprzedaży samochodu ceny znacznie odbiegającej od średnich cen rynkowych jest zasadne. Wyjaśnienia skarżącego i przedłożone przez niego dokumenty, organ odwoławczy ocenił w granicach swobodnej oceny dowodów. Za uzasadnioną przyczynę podanie niższej podstawy opodatkowania od obliczonej według średniej wartości samochodu na rynku krajowym nie można uznać tego, że ceny samochodów w Niemczech są niższe niż w Polsce. Jak już bowiem wyżej wykazano, ustawodawca za podstawę opodatkowani a podatkiem akcyzowym przy nabyciu wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego, nakazał przyjmowanie średniej wartości samochodu osobowego na rynku krajowym. Nie może budzić wątpliwości, że cena zapłacona za samochód widniejący w umowie kupna – sprzedaży jest znacznie niższa od średniej ceny płaconej za taki pojazd na rynku krajowym. (20.000 Euro z umowy, 121.600 zł wg cen na rynku krajowym ustalonej w oparciu o system EUROTAX). Również i podstawa opodatkowania (66.710 zł ) wykazana przez skarżącego, a podstawa opodatkowania określona przez organ podatkowy (87.740 zł) znacznie od siebie odbiegają. W takiej sytuacji organy podatkowe zasadnie określiły podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym w innej wysokości od podanej przez skarżącego (art. 82a ust.2 u.p.a.). W ustalonym stanie faktycznym na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału nie zachodziła potrzeba korzystania przez organy podatkowe z pomocy administracyjnej o jakiej skarżący wywodzi w skardze. Reasumując, Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie uchybia przepisom regulującym zasady postępowania i jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa materialnego stanowiącymi jej podstawę prawną. Wbrew odmiennemu stanowisku skarżącego uzasadnienie decyzji spełnia wymogi art. 210§4 O.p. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło