I SA/Ke 533/09
WyrokWSA w Kielcach2010-01-28
Skład orzekający: Ewa Rojek, Maria Grabowska, Danuta Kuchta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która jest wierzycielem spółki z o.o., posiada legitymację procesową do żądania wszczęcia postępowania podatkowego dotyczącego tej spółki, w sytuacji gdy dla spółki ustanowiono kuratora?Ratio decidendi
Organ podatkowy słusznie odmówił wszczęcia postępowania, ponieważ skarżący S.K., będący wierzycielem spółki, nie posiada legitymacji procesowej do reprezentowania spółki w postępowaniu podatkowym. Legitymację tę posiada ustanowiony dla spółki kurator. Status wierzyciela spółki, potwierdzony wyrokiem cywilnym, nie przyznaje prawa do bycia stroną w postępowaniu podatkowym.Stan faktyczny
Skarżący S.K. złożył wniosek o wydanie decyzji o wygaśnięciu wszystkich deklaracji podatkowych, pism i decyzji dotyczących Spółki A. Organ podatkowy odmówił wszczęcia postępowania, wskazując, że S.K. nie jest uprawniony do reprezentowania spółki, dla której ustanowiono kuratora. S.K. wniósł skargę, argumentując, że jako wierzyciel spółki posiada interes prawny i że decyzje organów podatkowych powinny wygasnąć z uwagi na brak zarządu spółki i jej wykreślenie z rejestru. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska,, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 stycznia 2010r. sprawy ze skargi S.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.
Postanowieniem z dnia[...] . nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania o wydanie decyzji o wygaśnięciu wszystkich deklaracji podatkowych, pism, wszelkich decyzji dotyczących Spółki A. w K..
W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że pismem z dnia 20 października 2008r. S.K. zwrócił się o wydanie decyzji o wygaśnięciu wszystkich deklaracji podatkowych, pism, wszelkich decyzji. Z treści wniosku wynika, że został on złożony w odpowiedzi na pismo Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 1 września 2008r. dotyczące "braku upoważnienia do reprezentowania spółki A". Pismem z dnia 27 października 2008r. S.K. uzupełnił wniosek podnosząc, że skoro nie jest upoważniony do reprezentowania własnej firmy to wszystkie decyzje w powyższej sprawie są bezprzedmiotowe. Do pisma dołączył wyciąg z uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 2 października 2008r. sygn. akt /.../, którym Sąd ten odrzucił apelację wniesioną przez S.K. od postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 20 maja 2008r., sygn. akt /.../ w sprawie o ustanowienie kuratora dla PPH "A." Sp.z o.o.
Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 18 czerwca 2002r. sygn. akt /.../ orzeczono o rozwiązaniu Spółki z o.o. A. oraz oddalono żądanie S.K. o ustanowienie likwidatorów. Likwidacja Spółki nie została przeprowadzona. Naczelnik Urzędu Skarbowego wnioskiem z dnia 18 kwietnia 2007r. wystąpił o ustanowienie dla A. Sp. z o.o. w K. kuratora. Ustanowiony dla Spółki postanowieniem Sądu Rejonowego w Końskich z dnia 20 maja 2008r. sygn. akt/.../ kurator został uprawniony do reprezentowania A. Sp. z o.o. przed organami administracji państwowej i sądami powszechnymi. Oznacza to, że S.K. nie jest osobą uprawnioną do występowania w sprawach dotyczących A. Sp. z o.o. w K., zatem nie jest możliwe rozważanie w postępowaniu z zażalenia żadnych, podnoszonych przez niego okoliczności faktycznych, dotyczących Spółki z o.o. A. w K..
Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Kielcach S. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając mu naruszenie art. 21 § 1 pkt 2, art. 35, art. 121, art. 123 i art. 127 Ordynacji podatkowej oraz art. 15 § 1, art. 26 § 5, art. 27 § 1 pkt 9, art. 33, art. 45, art. 59 § 1 pkt 2-3-7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Skarżący wyjaśnił, że przez okres ponad 10 lat wszelkie decyzji i tytuły egzekucyjne nie były doręczone stronie prawidłowo z uwagi na brak zarządu Spółki. Nie powołanie kuratora do reprezentowania Spółki w trybie art. 138 Ordynacji podatkowej zaskutkowało wygaśnięciem decyzji zgodnie z art. 32 i art. 86 Ordynacji podatkowej. W związku z tym doszło do naruszenia powołanych przepisów Ordynacji podatkowej, z tymże wobec Spółki A., nie zaś wobec skarżącego. W przedmiotowej sprawie skarżący jest stroną jako wspólnik oraz jako wierzyciel Spółki zgodnie z załączonym do skargi wyrokiem sądu. W dniu 27 kwietnia 2006r. Urząd Skarbowy wykreślił Spółkę A. z rejestru podatkowego, co oznacza, że decyzje Urzędu od marca 1997r. do grudnia 2001r. wygasły i winne być usunięte z obrotu prawnego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Podniósł ponadto, że zawarte w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym nie mają żadnego związku z zaskarżonym postanowieniem. Nie zostało ono też wydane w związku z prowadzonym wobec S. K. postępowaniem podatkowym.
W dniu 21 stycznia 2010r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe S.K. w którym podniósł, że w sprawie występuje jako wierzyciel Spółki A., zgodnie z prawomocnym wyrokiem w sprawie o sygn. akt /.../. Zdaniem skarżącego, oznacza to, że jako wierzyciel jest również stroną w przedmiotowej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W przypadku stwierdzenia przez Sąd, iż decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego lub procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, podlegają one uchyleniu ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa P.p.s.a.)
W niniejszej sprawie sądowej kontroli poddana została prawidłowość wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Dokonując tej kontroli Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Rozważenia wymagała tu kwestia, czy organ podatkowy słusznie uznał, że S. K. nie jest osobą uprawnioną do występowania w sprawach dotyczących A. Sp. z o.o. w K..
Zgodnie z art. 133 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( t.j. Dz.U. z 2005r. nr 8, poz. 60 ze zm.) stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110-117a, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Stroną w postępowaniu podatkowym może być również osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej inna niż wymieniona w § 1, jeżeli zgodnie z przepisami prawa podatkowego przed powstaniem obowiązku podatkowego ciążą na niej szczególne obowiązki lub zamierza skorzystać z uprawnień wynikających z tego prawa. Katalog podmiotów, którym przysługuje legitymacja procesowa jest więc zamknięty. O przyznaniu danemu podmiotowi przymiotu strony w postępowaniu podatkowym nie decyduje samo jego twierdzenie, że ma interes prawny w tym postępowaniu, lecz przesądza o tym organ podatkowy, który jest uprawniony do dokonania własnej, obiektywnej oceny, czy osoba składająca żądanie rzeczywiście posiada legitymację procesową. Jeśli takiej legitymacji procesowej brak, wówczas organ, zgodnie z art. 165a Ordynacji podatkowej, odmawia wszczęcia postępowania.
Należy podnieść, że skarżący nie mieści się w żadnej kategorii podmiotów wymienionych w art. 133 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, wyrokiem z dnia 18 czerwca 2002r. sygn. akt /.../ Sąd Okręgowy orzekł o rozwiązaniu spółki-A. w K., oddalając żądanie o ustanowienie likwidatorów. W dniu 3 września 2007r. Sąd Rejonowy w Końskich wydał postanowienie w sprawie o sygn. akt /.../, którym upoważnił adwokata T.B. do reprezentowania A. w K. w sprawie prowadzonej przed organem podatkowym - Urzędem Skarbowym. Następnie postanowieniem z dnia 29 października 2008r. /.../ rozszerzył zakres jego uprawnień do reprezentowania tej Spółki przez organami administracji państwowej i sądami powszechnymi.
Ustanowienie kuratora dla osoby prawnej skutkuje tym, iż staje się on jej przedstawicielem ustawowym. Z tym momentem jest on zobowiązany podejmować wszelkie działania pozwalające na prawidłowe funkcjonowanie osoby prawnej, jeśli natomiast nie jest to możliwe, powinien podjąć działania zmierzające do wszczęcia postępowania likwidacyjnego. Oznacza to, że z dniem ustanowienia adwokata T. B. kuratorem Spółki A., tylko on posiada legitymację procesową do występowania w jej sprawach. Takiej legitymacji nie posiada natomiast S. K., co sprawia, że nie można przyznać mu przymiotu strony postępowania. Pozbawiony jest tym samym prawa do występowania do organów podatkowych z wnioskiem o wygaśnięcie wszystkich deklaracji podatkowych, pism, wszelkich decyzji dotyczących Spółki A..
Wbrew twierdzeniom skarżącego, zawartych w piśmie procesowym, nie czyni go stroną postępowania okoliczność, że jest wierzycielem Spółki. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 9 lipca 2002r. Sąd Rejonowy w Kielcach wydał wyrok zaoczny w sprawie /.../, którym zasądził od A. Sp. z o.o. w K. na rzecz S.K. kwotę 26.014,60 zł wraz z odsetkami. Należy wyjaśnić, że wyrok ten wywołuje skutki jedynie na gruncie prawa cywilnego, i daje skarżącemu możliwość domagania się zasądzonej zapłaty od dłużnika – Spółki A.. Niemniej jednak z orzeczenia tego skarżący nie może wywodzić interesu prawnego do bycia stroną w postępowaniu podatkowym.
W tej sytuacji organy podatkowe słusznie zastosowały przepis art. 165a Ordynacji podatkowej, uznając, że żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło