III SAB/Wa 4/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka, , po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. Sp. j. z siedzibą w P. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić Skarżącej uiszczony wpis sądowy w wysokości 100 zł. Pismem z 11 grudnia 2009 r. "M." Sp. j. (dalej - "Skarżąca"), reprezentowana przez adwokata R. K., wniosła skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie Marszałka Województwa M nr [...] z [...] maja 2009 r. Skarżąca wniosła o: 1. stwierdzenie bezczynności SKO w W., 2. zobowiązanie organu do wydania postanowienia w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia wraz z aktami sprawy, 3. w przypadku odpowiedniego ziszczenia się dyspozycji art. 54 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej - P.p.s.a.) - umorzenia postępowania, 4. zasądzenie od organu kosztów postępowania. W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, iż pismem z 12 maja 2009 r. wniosła zażalenie na postanowienie Marszałka Województwa M . W dniu 22 maja 2009 r. organ [...] instancji przekazał akta sprawy do SKO w W.. Do dnia dzisiejszego organ pozostaje w bezczynności. Nie wyznaczył również dodatkowego terminu w trybie art. 36 Kpa. Ponadto, w ocenie Skarżącej, spełnione zostały warunki formalne do wniesienia skargi z art. 52 § 1 P.p.s.a, ponieważ w sprawie naruszenia terminu do załatwienia sprawy przez SKO nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, o którym mowa w tym przepisie. Nie mają również zastosowania art. 52 §3 i §4 P.p.s.a. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga - jako niedopuszczalna - podlega odrzuceniu. Sąd zważył, iż zgodnie z art. 52 §1 P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie art. (52 §2). Powyższa regulacja, mająca charakter ogólny, a więc odnoszący się do wszystkich kategorii spraw, oznacza, że nie można skutecznie wnieść skargi jeżeli nie zostały wykorzystane środki weryfikacji kwestionowanych aktów dostępne podmiotowi, który chce uruchomić sądową kontrolę Wyliczenie środków zaskarżenia zawarte w art. 52 §2 P.p.s.a. ma charakter przykładowy i niepełny. Świadczą o tym użyte w tym przepisie wyrazy "taki jak". Oznacza to, że również w przypadku środków prawnych nie wymienionych w tym przepisie, jeżeli przysługują one skarżącemu skargę można wnieść po ich wyczerpaniu. Taka sytuacja występuje w przypadku "ponaglenia", o którym mowa w art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej. "Ponaglenie" nie stanowiąc środka zaskarżenia (nie służy kontroli rozstrzygnięć podjętych w postępowaniu administracyjnym) ma na celu spowodowanie, aby rozstrzygnięcie takie w ogóle zostało podjęte. Przysługuje bowiem "na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 Ordynacji podatkowej". Spełnia zatem identyczną funkcję jak zażalenie przewidziane w art. 37 Kpa Należy zatem zgodzić się z poglądami ukształtowanymi w orzecznictwie oraz literaturze, że środek ten musi zostać wniesiony przed wniesieniem skargi na bezczynność, w zakresie w jakim skarga ta dotyczy bezczynności na niewydanie decyzji lub postanowienia w postępowaniu uregulowanym w Ordynacji podatkowej (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Wyd. Zakamycze 2005, s. 140). Zgodzić się jednak należy z pełnomocnikiem Skarżącej, że środek ten nie mógł zostać wykorzystany w przypadku bezczynności naczelnych organów administracji (art. 5 § 2 pkt 4 Kpa), ministra właściwego do spraw finansów publicznych (art. 13 § 2 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej) oraz samorządowego kolegium odwoławczego (art. 13 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej). W wypadku bowiem tych organów nie można wskazać organu wyższego stopnia, do którego można by skierować zażalenie (art. 37 Kpa) lub ponaglenie (art. 141 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Samorządowe Kolegia Odwoławcze stosownie do przepisu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) są organami wyższego stopnia w rozumieniu przepisów Kpa i Ordynacji podatkowej w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego. Tego rodzaju ustrojowe usytuowanie samorządowych kolegiów odwoławczych zostało potwierdzone w art. 13 §1 pkt 3 oraz § 3 Ordynacji podatkowej. Z przepisów tych należy wyprowadzić wniosek, iż w przypadku uchybienia terminom do rozpoznania środków zaskarżenia przez samorządowe kolegium odwoławcze środek prawny w postaci ponaglenia (art. 141 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej) nie przysługuje. Jednocześnie jednak Sąd podkreśla, iż fakt, że w rozpoznawanej sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 52 §1 P.p.s.a, nie oznacza, iż Skarżąca nie była obowiązana skorzystać z innych środków prawnych, a mianowicie przewidzianego w art. 52 §3 i §4 wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Przy czym, w ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie nie miał zastosowania przepis art. 52 §3 P.p.s.a, gdyż dotyczy on jedynie aktów i czynności z art. 3 §2 pkt 4 i 4a P.p.s.a. Pozostaje zatem do rozważenia zastosowanie przepisu art. 52 § 4 ustawy P.p.s.a . W myśl tego przepisu, w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w §3 nie ma zastosowania. Zdaniem Sądu, mimo iż powołany przepis mówi jedynie o "aktach" to obejmuje on również przypadki "bezczynności w zakresie podejmowania aktów". Redakcja omawianego przepisu nie jest wprawdzie zbyt jasna, co w przeciwieństwie do sformułowania zamieszczonego w art. 34 ust. 3 ustawy o NSA, posługującego się nie budzącym wątpliwości określeniem "w sprawie, będącej przedmiotem skargi" może rodzić wątpliwości, jednakże zastosowanie wykładni gramatycznej, w wyniku której dochodzi do wyłączenia generalnej zasady w odniesieniu do skarg na bezczynność organów takich jak Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie wydaje się właściwe. Ograniczenie się w §4 tylko do odczytania go, jako odnoszącego się do aktów w znaczeniu pozytywnym, nie może być uznane za prawidłowe. Przepis ten należy więc rozumieć tak, iż odnosi się on do wszystkich innych przypadków nie objętych art. 52 §1-3 P.p.s.a. Dotyczy on zarówno tych aktów (w znaczeniu pozytywnym - a więc wydanych przez uprawnione organy), które nie mieszczą się w kategorii wymienionych w art. 3 §2 pkt 1-4a, jak i bezczynności - jako aktu zaniechania podjęcia działań nakazanych przez prawo. Reasumując, w ocenie Sądu, Skarżąca przed wniesieniem skargi obowiązana była wezwać SKO w W. do usunięcia naruszenia prawa. Jak wynika z akt sprawy ten warunek dopuszczalności skargi nie został w sprawie spełniony. Zważywszy powyższe, Sąd na podstawie art. 58 §1 pkt 6 oraz art. 58 §3 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji. O zwrocie wpisu postanowiono na podstawie art. 232 §1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a.