II SA/Rz 945/09
WyrokWSA w Rzeszowie2010-01-29
Skład orzekający: Robert Sawuła, Zbigniew Czarnik, Tomasz Smoleń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie było właściwym organem do rozpoznania odwołania od decyzji Starosty w sprawie przeniesienia praw i obowiązków z pozwolenia wodnoprawnego, czy też właściwym organem odwoławczym był dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie nie było właściwym organem do rozpoznania odwołania od decyzji Starosty w sprawie przeniesienia praw i obowiązków z pozwolenia wodnoprawnego. Zgodnie z Prawem wodnym, organem wyższego stopnia w rozumieniu K.p.a. w stosunku do starostów realizujących zadania z zakresu administracji rządowej w sprawach pozwoleń wodnoprawnych jest właściwy dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej. Naruszenie to stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku Gminy N. o przeniesienie praw i obowiązków z pozwolenia wodnoprawnego na eksploatację oczyszczalni ścieków i odprowadzenie ścieków, które pierwotnie zostało udzielone Szkole Podstawowej Nr 1 w L. Starosta S. odmówił przeniesienia, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie utrzymało tę decyzję w mocy. Gmina N. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając błędną wykładnię przepisów prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik SO (del.) Tomasz Smoleń /spr./ Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 29 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi G.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2009 r., nr [...] w przedmiocie przeniesienia praw i obowiązków z pozwolenia wodnoprawnego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji
Decyzją z dnia [...]r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. rozpoznając odwołanie Wójta Gminy N. od decyzji Starosty S. znak: [...] z dnia [...] r. o odmowie przeniesienia praw i obowiązków z pozwolenia wodno-prawnego na eksploatację oczyszczalni ścieków typu "S" i odprowadzenie ścieków ze szkoły Nr 1 w L. do rzeki S. w km 13 + 910 udzielonego Szkole Podstawowej Nr 1 w L. decyzją Wojewody z dnia [...] r. znak: [...] na rzecz Gminy N. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję na podstawie art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. K.p.a. /Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z póżn.zm./, art. 134 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne /tekst jednol. Dz. U. z 2005 r., Nr 239, poz. 2019 ze zm./ oraz art. 190 i 191 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska /Dz.U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150 z późn.zm./.
Pismem z dnia [...]r. Wójt Gminy N. zwrócił się do Starosty S. z wnioskiem o przeniesienie decyzji z dnia [...]r. wydanej przez Wojewodę R. w sprawie udzielenia Szkole Podstawowej Nr 1 w L. pozwolenia wodnoprawnego na eksploatację oczyszczalni ścieków typu "S." oraz na odprowadzanie ścieków do rzeki S. w km 13 + 910 na gminę N. Oczyszczalnia ta posadowiona jest na działce o nr ewid. 3254 stanowiącej własność Gminy N. oraz jest użytkowana i eksploatowana przez Gminę N. W wyniku przeprowadzonego postępowania Starosta S.wydał decyzję z dnia [...]r. znak: [...]o odmowie przeniesienia praw i obowiązków z pozwolenia wodnoprawnego wyżej szczegółowo opisanego.
Odwołanie od tej decyzji wniósł Wójt Gminy N., zarzucając naruszenie art. 190 ust. 1 i 2 Prawo ochrony środowiska i wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji bądź o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. ustaliło i zważyło co następuje.
Decyzją z dnia [...]r. znak: [...] na wniosek Urzędu Gminy w N. Urząd Wojewódzki w R. udzielił Gminy N. pozwolenia wodnoprawnego na wzniesienie oczyszczalni ścieków na terenie zlewiska rzeki S. w m. L. na działka o nr nr 3253 i 3254, wykonanie kolektora, wykonania urządzeń zabezpieczających wody przed zanieczyszczeniem oraz odprowadzenie ścieków do rzeki S. w km 13 + 910. Pozwolenie na odprowadzenie ścieków zostało udzielone na czas do 31 grudnia 1998 r.
Wnioskiem z dnia 25 listopada 1998 r. znak: [...] Dyrektor Szkoły Podstawowej Nr 1 w L. zwrócił się do Urzędu Wojewódzkiego w R. o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na eksploatację i odprowadzenie ścieków oraz wód opadowych do rzeki Stobnica dla Szkoły Podstawowej Nr 1 w L.
Decyzją z dnia [...]r. znak: [...] Wojewoda R. udzielił Szkole Podstawowej Nr 1 w L. pozwolenia wodnoprawnego na eksploatację oczyszczalni ścieków typu "S." dla Szkoły Podstawowej Nr 1 w L. i odprowadzenie ścieków ze Szkoły Podstawowej Nr 1 w L. do rzeki S. w km 13 + 910.
Pismem z dnia 19 grudnia 2008 r. Wójt Gminy N. zwrócił się do Starosty S. o przeniesienie wyżej wskazanej decyzji na Gminę N. wskazując, że oczyszczalnia jest na działce stanowiącej własność Gminy Niebylec, jest ona użytkowana i eksploatowana przez Gminę N. Zgodnie z art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 19 lipca 2001 r. Prawo wodne następca prawny zakładu, który uzyskał zezwolenie wodnoprawne, przejmuje prawa i obowiązki wynikające z tego pozwolenia, z zastrzeżeniem ust. 2, który stanowi, że jeżeli pozwolenie wodnoprawne dot. eksploatacji instalacji, przejęcie praw i obowiązków wynikających z pozwolenia następuje na zasadach określonych w ustawie – Prawo ochrony środowiska.
Art. 190 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska stanowi, że zainteresowanych nabyciem tytułu prawnego do całej instalacji może złożyć wniosek o przeniesienie na niego praw i obowiązków wynikających z pozwoleń dot. tej instalacji. W myśl art. 190 ust. 3 cyt. ustawy przeniesienie lub odmowa przeniesienia praw i obowiązków następuje w drodze decyzji.
Biorąc powyższe uregulowanie pod uwagę organ II instancji stanął na stanowisku, że przeniesienie praw i obowiązków wynikających z pozwolenia w trybie art. 190 ust. 1 Prawa ochrony środowiska można dokonać tylko na rzecz podmiotu, który nie posiada tytułu prawnego do instalacji, a tytuł taki zamierza dopiero uzyskać /nabyć/. Potwierdza to stanowisko przepis art. 191 ust. 1 pkt 1 Prawa ochrony środowiska wg którego decyzje o przeniesieniu praw i obowiązków wywołują skutki prawne po uzyskaniu tytułu prawnego do instalacji lub jej oznaczonej części.
Jak wynika z zebranych przez organ I instancji materiałów dowodowych właścicielem działek o nr nr 3253 i 3254 poł. w L. jest Gmina N. Jest ona nieprzerwanie do chwili obecnej właścicielem zlokalizowanej na tych działkach instalacji oczyszczalni. Tym samym uznać należy, że Gmina N. tytułu prawny do przedmiotowej instalacji posiada, wobec czego nie można jej uznać podmiot zainteresowany nabyciem takiego tytułu prawnego.
Biorąc pod uwagę powyższe organ II instancji stwierdził, że nie jest dopuszczalny przeniesienie praw i obowiązków wynikającej z decyzji Wojewody R. z dnia [...]r. znak: [...] w trybie art. 190 Prawa ochrony środowiska na rzecz Gminy N. W związku z powyższym bezprzedmiotowe jest badanie następnej przesłanki warunkującej przeniesienie praw i obowiązków z pozwolenia określonej w art. 190 ust. 2 Prawa ochrony środowiska tj. rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązku.
Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] r. skargę wniósł Wójt Gminy N. zaskarżając ją w całości i zarzucając:
1. naruszenie prawa materialnego a to:
a/ art. 190 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż gminy N. nie jest władna do przejęcia praw i obowiązków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego, ponieważ przysługuje jej tytuł prawny do gruntu, na którym wzniesiona jest oczyszczalnia ścieków,
b/ art. 190 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie rozstrzygnięcia z pominięciem jedynej przesłanki zawartej w tymże przepisie od której uzależniona jest możliwość przeniesienia praw i obowiązków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego, a to przesłanki rękojmi prawidłowego wykonywania przeniesionych na nowy podmiot obowiązków.
2. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego a to art. 7 k.p.a., art. 9 k.p.a. , art. 11 i 107 § 3 k.p.a. poprzez brak odniesienie się zaskarżonej decyzji do argumentów skarżącego zawartych w odwołaniu uzasadniającej możliwość przeniesienia na g. N. praw i obowiązków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego na eksploatację oczyszczalni ścieków.
Podnosząc powyższe zarzuty wniósł:
1. zmianę zaskarżonej decyzji i przeniesienie na Gminę N. praw i obowiązków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego na eksploatację oczyszczalni ścieków typu "S." i odprowadzenie ścieków ze Szkoły Nr 1 w L. do rzeki S. w km 13 + 910 udzielonego Szkole Podstawowej Nr 1 w L. decyzją Wojewody R. z dnia [...] r.znak [...] ewentualnie,
2. uchylenie zaskarżonej decyzji jak i decyzji Starosty S. z dnia [...]r. znak: [...]i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ zwany dalej P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będący związanych zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W sprawie bezspornym jest, że pozwolenie wodnoprawne na eksploatację oczyszczalni ścieków typu "S." oraz odprowadzanie ścieków do rzeki S. km 13 + 910 dla Szkoły Podst. Nr 1 w L. udzielił decyzją [...]r. Nr [...] Wojewoda R., podstawą wydania decyzji były przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne /Dz.U. Nr 38, poz. 230/. Zgodnie z obecnie obowiązującą ustawą z dnia 18 lipca 2005 r. Prawo wodne /teks jednol. Dz.U. z 2005 r., Nr 239, poz. 219/ pozwolenie na eksploatację oczyszczalni ścieków oraz odprowadzanie ścieków uzyskuje się na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. Ustawa ta reguluje m. in. kwestie udzielania, wygaśnięcie, cofnięcie lub ograniczenie pozwolenia wodnoprawnego, a także przejście tegoż pozwolenia na następcę prawnego zakładu, który je uzyskał.
Stosownie do przepisu art. 134 ust. 1 ustawy następca prawny zakładu, który uzyskał pozwolenie wodnoprawne przejmuje prawa i obowiązki wynikające z tego pozwolenia z zastrzeżeniem ust. 2., który stanowi iż, że jeżeli pozwolenie wodnoprawne dot. eksploatacji instalacji, przejęcie praw i obowiązków wynikających z pozwolenia następuje na zasadach określonych w ustawie – Prawo ochrony środowiska.
Takie uregulowanie powoduje, że przeniesienie lub odmowa przeniesienia praw i obowiązków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego następuje w drodze decyzji stosownie do unormowań zawartych w art. 190 i 191 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska wydanej przez właściwy organ w sprawach gospodarowania wodami.
Zgodnie z art. 140 ust. 1 ustawy Prawo wodne Starosta działający z zakresu administracji rządowej jest organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego, a organem odwoławczym jest właściwy dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej. To on zgodnie z art. 4 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo wodne pełni funkcję organu wyższego stopnia w rozumieniu K.p.a. w stosunku do starostów realizujących zadania z zakresu administracji rządowej, określone w ustawie.
W rozpoznawanej sprawie jako organ I instancji orzekał Starosta S. a odwołanie od jego decyzji rozpoznawało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. co w świetle powyższych ustaleń stanowi naruszenie prawa i daje podstawę do orzeczenia jak w wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.
Z tych względów odniesienie się do zarzutów zawartych w skardze Gminy N. było przedwczesne.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło