II SA/Kr 1592/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie : WSA Aldona Gąsecka-Duda NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2010 r. sprawy ze skargi A., Sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 3 września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i stwierdzenia złożenia tego wniosku z uchybieniem terminu skargę oddala Postanowieniem z dnia 3.09.2009 r. ( znak: [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] - po rozpatrzeniu wniosku Spółki z o.o. "B." z siedzibą w K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 30.06.2009 r. (nr [...]) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 30.10.2007r. nr [...] orzekającej o ustaleniu warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego p.n: III Etap -przebudowa targowiska "B" -zabudowa placu "[...]"-wiatami-stolami wraz z infrastrukturą techniczną oraz budowa drogi pożarowej i parkingu na działkach nr "1" i "2" obr. [...] jedn. ew. [...] przy ul. [...] w K. - działając na podstawie art. 58 i 59 k.p.a. w związku z art. 123 k.p.a. i art. 127 § 3k.p.a. I. odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie wyżej opisanej sprawy; II. stwierdziło, że wniosek Spółki z o.o. "B" z siedzibą w K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 30.06.2009r. nr [...] został złożony z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu podniesiono, co następuje. 1/ Decyzją z dnia 30.06.2009r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 30.10.2007r. orzekającej o ustaleniu warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego p.n: III Etap -przebudowa targowiska "B" - zabudowa placu "[...]" wiatami-stołami wraz z infrastrukturą techniczną oraz budowa drogi pożarowej i parkingu na działkach nr "1" i "2" obr. [...] jedn. ew. [...] przy ul. [...] w K.. 2/ W dniu 31.07.2009r. (data wpływu) Spółka z o.o. "B" z siedzibą K. zwróciła się z prośbą o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie wyżej opisanej sprawy, dopełniając jednocześnie tej czynności tj. składając wniosek. Wnioskująca Spółka podała, iż uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nastąpiło bez jej winy, ponieważ w ogóle nie był jej znany fakt wydania decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. Spółka z o.o. "B" podała, iż o wydaniu decyzji z dnia 30.06.2009r. dowiedziała się w dniu 24.07.2009r., w związku z badaniem akt sprawy [...], po czym skontaktowała się z jej byłym pełnomocnikiem A. K., który potwierdził fakt doręczenia mu decyzji, a następnie doręczył ją Spółce. Niemniej jednak decyzja Kolegium Odwoławczego została doręczona A. K., który w dniu 27.06.2009r. nie był już pełnomocnikiem Spółki, ponieważ pełnomocnictwo wypowiedział. Tym samym, jak zaznaczyła Spółka z o.o. "B", uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nastąpiło bez jej winy, a jednocześnie prośba o przywrócenie terminu została złożona w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, tj. w terminie 7 dni od dnia doręczenia decyzji Kolegium Odwoławczego. 3/ Spółka nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Jak wynika z akt sprawy w postępowaniu przed Kolegium Odwoławczym zakończonym wydaniem wyżej opisanej decyzji, Spółka z .o.o. "B" brała udział, i była reprezentowana przez pełnomocnika A. K., któremu także w dniu 13.07.2009r. została doręczona decyzja o stwierdzeniu nieważności rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta K. z dnia 30.10.2007r. Stosowanie bowiem do przepisu art. 40 § 2 k.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Wypowiedzenie pełnomocnictwa przez A. K., które nastąpiło w dniu 27.06.2009r., nie zostało doręczone Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...], przed wydaniem decyzji z dnia 30.06.2009r., a zostało przedłożone dopiero wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy i prośbą o przywrócenie terminu do jego (wniosku) złożenia. Ponadto należy mieć na uwadze to, że pełnomocnictwo jest, co do zasady, instytucją prawa cywilnego opartą na oświadczeniu woli, dlatego też jego skutki, także co do wygaśnięcia, czy też wypowiedzenia pełnomocnictwa winny być oceniane według prawa cywilnego, co potwierdza także orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z dnia 4.07.2006r. sygn.akt II OSK 941/05), bowiem uregulowania prawne w zakresie pełnomocnictwa zawarte w k.p.a. nie są kompletne, stąd przy wyjaśnianiu sytuacji odnoszącej się do tej instytucji należy posiłkowe stosować zasady wyrażone w Kodeksie cywilnym. W kwestii wypowiedzenia pełnomocnictwa odpowiednią regulację zawiera jednak Kodeks postępowania cywilnego, który w art. 94 § 2 stwierdza, że adwokat lub radca prawny, który wypowiedział pełnomocnictwo, obowiązany jest działać za stronę jeszcze przez dwa tygodnie, chyba że mocodawca zwolni go od tego obowiązku. Każdy inny pełnomocnik powinien, mimo wypowiedzenia winien działać za mocodawcę przez ten sam czas, jeżeli jest to konieczne do uchronienia mocodawcy od niekorzystnych skutków prawnych. Oznacza to, że wypowiedzenie pełnomocnictwa procesowego dokonane przez pełnomocnika odnosi skutek prawny w stosunku do sądu z chwilą zawiadomienia go o tym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24.02.2006r. sygn. akt II CK 425/05 (Lex nr 175511). Skoro tak, to także wypowiedzenie pełnomocnictwa w przedmiotowej sprawie należy oceniać w tych kategoriach, co z kolei oznacza, iż jest ono skuteczne w stosunku do organu administracji publicznej -Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] - z chwilą zawiadomienia go o tym fakcie, czyli w niniejszej sprawie z dniem 31.07.2009r. W związku z tym nie można przyjąć, iż doręczenie decyzji Kolegium Odwoławczego z dnia 30.06.2009r. było wadliwe, w szczególności nie nastąpiło poprzez ustanowionego pełnomocnika. Jednocześnie należy zauważyć, że strona postępowania, decydując się na działanie poprzez pełnomocnika, ponosi także ryzyko związane z wyborem określonej osoby i powierzeniem jej prowadzenia określonego rodzaju spraw. 4/ Nie można przyjąć, iż uchybienie terminu nastąpiło w przedmiotowej sprawie bez winy zainteresowanego, skoro tegoż zainteresowanego obciąża także ryzyko związane z wyborem pełnomocnika. Przesłanką zasadności wniosku o przywrócenie terminu jest zachowanie przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Nawet niewielkie niedbalstwo wyklucza zatem możliwość uwzględnienia żądania. Przy ocenie rodzaju uchybienia należy brać pod uwagą obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Z tego też względu obowiązkiem strony - Spółki z o.o. "B" – było niezwłoczne poinformowanie Kolegium Odwoławczego o fakcie wypowiedzenia pełnomocnictwa przez dotychczasowego pełnomocnika. 5/ Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z dnia 30.06.2009r. został złożony z uchybieniem 14 dniowego terminu. Rozstrzygnięcie to zostało bowiem doręczone ówczesnemu pełnomocnikowi Spółki z o.o. "B", przez Pocztę, za pokwitowaniem, w dniu 13.07.2009r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji), natomiast wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony osobiście w siedzibie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w dniu 31.07.2009r. (dowód: data prezenty). Mając na uwadze daty doręczenia decyzji (13.07.2009r.) i złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (31.07.2009r.) należy przyjąć, iż wniosek ten został złożony po upływie (z czterodniowym opóźnieniem) terminu wynikającego z art. 129 § 2 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., który to termin wynosi 14 dni od dnia otrzymania decyzji przez stronę. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem decyzji z dnia 30.06.2009r. mógł być zatem złożony najpóźniej w dniu 27.07.2009r. (poniedziałek). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie złożyła spółka "A" Sp. z o.o. w K. (dawniej: "B" spółka z o.o. z siedzibą w K.), przy ulicy [...], reprezentowana przez A. R. - Prezesa Zarządu i M. K. - Wiceprezesa Zarządu, uprawnionych do reprezentacji Spółki, i zarzucając naruszenie: 1) Art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, 2) Art 94 § 2 kodeksu postępowania cywilnego, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, 3) Art 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez jego niewłaściwe zastosowanie. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu podniesiono, że : 1/ Spółce nie był znany fakt toczenia się postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy, zatem brak było podstaw do doręczenia wypowiedzenia pełnomocnictwa Samorządowemu Kolegium Odwoławczego. Przedmiotowe pełnomocnictwo nie zawierało umocowania do występowania w imieniu Spółki w postępowaniach nadzwyczajnych. Uzasadnienie skarżonej decyzji opiera się na tym, że pełnomocnikiem jest radca prawny lub adwokat, a zatem profesjonalista, od którego przepisy prawa wymagają większej staranności, gdy tymczasem A. K. nie jest radcą prawnym, ani adwokatem. 2/ przepis art. 94 k.p.c., regulujący kwestie postępowania przed sądem powszechnym, a dotyczący pełnomocników dysponujących szczególną wiedzą i znajomością przepisów prawa cywilnego -pełnomocników profesjonalnych, nie może mieć zastosowanie do osoby, która z racji tego, że nie jest radcą prawnym ani adwokatem, nie posiada szczegółowej wiedzy na temat przepisów regulujących postępowanie prze sądem powszechnym. 3/ pełnomocnictwo udzielone A. K., obejmowało tylko umocowanie do działania w sprawach związanych z uzyskaniem decyzji ustalającej warunki zabudowy to znaczy do jednego postępowania zakończonego indywidualną decyzją, zaś do reprezentowania Spółki w postępowaniach nadzwyczajnych niezbędne było odrębne pełnomocnictwo - szczególne. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dodatkowo podnosząc, że nie trafny jest zarzut, iż Spółce z o.o. "B" nie był znany fakt prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji bowiem z akt sprawy wynika, że o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, Kolegium Odwoławcze zawiadomiło strony pismem z dnia 28.04.2009r., kierowanym również do Spółki z o.o. "B" za pośrednictwem jej pełnomocnika A. K.. Zawiadomienie to zostało odebrane w dniu 6.05.2009 r., co potwierdza zwrotne poświadczenie odbioru, a w tym dniu A. K., był jeszcze pełnomocnikiem Spółki z o.o. "B", ponieważ pełnomocnictwo wypowiedział dopiero, w kierowanym do Zarządu Spółki, piśmie z dnia 27.06.2009 r. Pełnomocnictwo udzielone przez Zarząd Spółki "B". A. K. nie zawierało ograniczenia, iż odnosi się ono tylko do zwykłego trybu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, nie obejmując tym samym nadzwyczajnych trybów postępowania, zmierzających do wzruszenia ostatecznych decyzji administracyjnych. Wątpliwości co do zakresu pełnomocnictwa nie miał także sam pełnomocnik, ponieważ w piśmie wypowiadającym pełnomocnictwo w sposób wyraźny odwołuje się do postępowań "toczących się aktualnie przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...]", czyli do postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 30.10.2007r. W rezultacie nie można przyjąć, iż Spółka z o.o. "B" nie była zawiadomiona o toczącym się postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności, zaś pełnomocnik Spółki był uprawniony do jej reprezentowania tylko w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy, zakończonym wydaniem wyżej wskazanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej: p.o.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Kolegium zawierające dwa rozstrzygnięcia, pierwsze, wydane na podstawie art. 58 kpa - odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie wyżej opisanej sprawy, oraz drugie - wydane na podstawie art. 134 kpa stwierdzające, że wniosek Spółki z o.o. "B" z siedzibą w K. o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony z uchybieniem terminu. Skarżąca spółka, wnosząc o przywrócenie terminu, w istocie rzeczy stoi na stanowisku, że terminowi nie uchybiła bowiem decyzja - od której składała wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, została doręczona osobie która nie była umocowana do działania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy. Zdaniem skarżącej pełnomocnictwo udzielone A. K., obejmowało tylko umocowanie do działania w sprawach związanych z uzyskaniem decyzji ustalającej warunki zabudowy to znaczy do jednego postępowania zakończonego indywidualną decyzją, zaś do reprezentowania Spółki w postępowaniach nadzwyczajnych niezbędne było odrębne pełnomocnictwo - szczególne. Dla rozstrzygnięcia sprawy istotne jest ustalenie zakresu pełnomocnictwa udzielonego A. K.. l tak, pełnomocnictwo z dnia 12.02.2007 r., upoważniało pełnomocnika " do reprezentowania spółki na każdym etapie postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy.". Wprawdzie Kolegium bliżej treści pełnomocnictwa nie analizuje w swoim uzasadnieniu, to wobec nie budzącego wątpliwości dowodu jakim jest dokument pełnomocnictwa, nie można uznać, że jest to uchybienie które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zakres pełnomocnictwa określający umocowanie pełnomocnika do działania na każdym etapie postępowania, dotyczy także działania w trybach nadzwyczajnych. Nie można więc uznać zasadności skargi w tym zakresie. Kwestia wypowiedzenia pełnomocnictwa została przez Kolegium wyjaśniona. Nie ulega wątpliwości w świetle materiałów sprawy, że w chwili orzekania w sprawie stwierdzenia nieważności skarżącą spółkę i A. K. łączyła umowa pełnomocnictwa. Za zaniedbania pełnomocnika wobec swego mocodawcy odpowiada pełnomocnik. Rozumowanie skarżącej spółki, że inne reguły postępowania winny dotyczyć tzw. pełnomocników profesjonalnych a inne nieprofesjonalnych, doprowadziłoby do chaosu w postępowaniach z udziałem tych ostatnich. Zawsze bowiem mocodawca mógłby twierdzić, że pełnomocnictwo zostało rozwiązane i działania pełnomocnika miały miejsce wtedy gdy pełnomocnictwo już nie istniało. Art. 40 § 2 kpa wyraźnie stanowi, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Z akt sprawy wynika, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania doręczone zostało do rąk pełnomocnika w okresie, gdy jeszcze nie istniało wypowiedzenie o którym wiedział tylko zarząd spółki. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało doręczone A. K. w dniu 6.05.2009 r., a twierdzone przez skarżącą wypowiedzenie zostało skierowane do zarządu spółki pismem z dnia 27.06.2009 r. Kodeks postępowania administracyjnego nie rozróżnia pełnomocników profesjonalnych od innych. Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd przytoczony przez Kolegium a poparty wcześniejszym orzecznictwem, że uregulowania prawne w zakresie pełnomocnictwa zawarte w k.p.a. nie są kompletne, stąd przy wyjaśnianiu sytuacji odnoszącej się do tej instytucji należy posiłkowe stosować zasady wyrażone w Kodeksie cywilnym. Wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia pogląd Kolegium, co do konsekwencji ustanowienia pełnomocnika jest prawidłowy i podzielony przez Sąd. Zdaniem Sądu dla poparcia swego stanowiska Kolegium nie potrzebnie odwołuje się do art. 94 § 2 kpc. Wniosek o obowiązku powiadomienia organu o rozwiązaniu pełnomocnictwa można wyprowadzić z treści art. 33 § 3 kpa. Skoro obowiązkiem pełnomocnika jest dołączenie do akt sprawy oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa, to o rozwiązaniu pełnomocnictwa winno świadczyć oświadczenie woli (złożone na piśmie lub do protokołu) złożone do akt sprawy. W sprawie jest niesporne, że takie oświadczenie woli do akt sprawy zostało złożone dopiero w dniu 31.07.2009 r. Skoro więc brak było podstaw do przywrócenia terminu, to konsekwencją tego jest stwierdzenie, że wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożony został z uchybieniem terminu (art. 134 kpa). W tym stanie rzeczy skoro dokonana kontrola nie wykazała aby zaskarżone postanowienie naruszało prawo, na podstawie art. 151 p.o.p.s.a należało orzec jak w sentencji.