III SA/Wa 1618/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2010 r. sprawy ze skargi S. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz S. M. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. na podstawie art. 163 § 2 w zw. z art. 162 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 8, poz. 60 ze zm., w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako O.p.) odmówił S. M. (dalej: Skarżący lub Strona) przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] określającej wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym 10% podatku dochodowym od przychodu uzyskanego w dniu 16 grudnia 2004 r. z odpłatnego zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] określił Skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym 10% podatku dochodowym od przychodu uzyskanego w dniu 16 grudnia 2004 r. z odpłatnego zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzja ta została doręczona Skarżącemu w dniu 15 czerwca 2009 r. Od decyzji tej Skarżący złożył odwołanie w dniu [...] czerwca 2009 r. W odwołaniu zawarł wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia, wskazując chorobę jako przyczynę uchybienia powyższemu terminowi. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, tj. nie spełniła warunków określonych w art. 162 § 1 O.p., bowiem wnosząc o przywrócenie terminu i powołując się na stan zdrowia nie załączyła żadnej dokumentacji medycznej potwierdzającej chorobę. Na to postanowienie Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że przyczyną złożenia 1 dzień po terminie odwołania była nagła choroba. Skarżący poinformował, że na skutek zatrzymania moczu (choruje na schorzenia urologiczne) w dniu 29 czerwca (poniedziałek) był cewnikowany przez wezwanego lekarza. Dlatego też – pomimo przygotowanych dokumentów potrzebnych do wniesienia odwołania – nie mógł w tym dniu zgodnie z zamiarem złożyć odwołania. Ponadto wyjaśnił, że w tym dniu wymagał opieki, dlatego również żona nie mogła złożyć odwołania. Skarżący do skargi załączył dokumentację medyczną potwierdzającą przebyte choroby. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie jako: p.p.s.a.). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie doszło do naruszenia norm postępowania podatkowego związanych z nałożonym na organy podatkowe obowiązkiem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kontroli sądowej w niniejszej sprawie podlega postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] lipca 2009 r. nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...] czerwca 2009 r., Nr [...] określającej wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym 10% podatku dochodowym od przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. W analizowanej sprawie poza sporem pozostaje, że Skarżący nie dochował ustawowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P.. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa decyzja została doręczona Skarżącemu w dniu 15 czerwca 2009 r. natomiast odwołanie od powyższej decyzji zostało wniesione do organu w dniu 30 czerwca 2009 r. a więc z jednodniowym uchybieniem terminu. W odwołaniu Skarżący zawarł wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia jednocześnie jako powód uchybienia terminowi wskazał na zły stan zdrowia. Zgodnie z art. 162 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005, nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej O.p., w razie uchybienia terminowi należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zatem dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie: 1) uchybienie terminowi, 2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie, 3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi oraz 4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany. W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem określonego w art. 122 O.p. obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie niezbędnym do jej prawidłowego rozstrzygnięcia. Nie ulega wątpliwości, że to organy podatkowe są uprawnione do oceny, czy dana okoliczność została uprawdopodobniona i czy faktycznie uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Dokonując oceny, czy strona dopuściła się uchybienia terminu bez swej winy, organ podatkowy powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i ocenić winę według obiektywnych mierników staranności. Wyrażona w art. 191 O.p. zasada swobodnej oceny dowodów, nie może przekształcić się w dowolną. Aby nie narazić się na zarzut dowolności organy winny zatem dokonać ustaleń w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania rozstrzygnięcia o przekonywującej treści (art. 191, art. 187 § 1 i 122 O.p.). Zdaniem Sądu w postępowaniu w sprawie przywrócenia terminu organ nie może opierać rozstrzygnięcia w przedmiocie przywrócenia terminu tylko i wyłącznie na podstawie samego wniosku o przywrócenie terminu. Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zaniechanie przez organ administracji państwowej podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania, skutkującym wadliwością decyzji. W niniejszej sprawie Skarżący jako okoliczność uzasadniającą brak jego winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania wskazał nagły atak choroby, uniemożliwiający mu poruszanie się. W ocenie Sądu wskazana przez Skarżącego okoliczność może stanowić przesłankę do przywrócenia terminu. W ocenie Sądu informacja Skarżącego o chorobie zawarta we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania była niewystarczająca dla uznania, że skarżący uprawdopodobnił swoją chorobę. Użyte przez Skarżącego stwierdzenie "leżałem chory" było ogólne i nie wyjaśniało powagi choroby i związanej z tym niemożności dokonania przez Skarżącego takiej czynności jak złożenie odwołania w określonym terminie. Dlatego organ na podstawie powołanych przepisów miał obowiązek wezwać skarżącego do wskazania dowodów potwierdzających jego twierdzenia zawarte we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Działając zgodnie z zasadą wyrażoną w treści art. 121 § 1 i § 2 O.p. organ winien był zapewnić Skarżącemu możliwość pełnego wyjaśnienia okoliczności niedochowania ustawowego terminu do wniesienia odwołania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie uzupełnienie zgromadzonego materiału we wskazanym zakresie i dokonanie jego oceny z zachowaniem wymogów zawartych w treści art. 187 § 1 i art. 191 O.p. W skardze podniesiono zarzuty przeciwko decyzji wymiarowej, jednakże na obecnym etapie postępowania przed rozstrzygnięciem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie mogą być one rozpatrzone. Na obecnym etapie postępowania nie mogą w ogóle być podnoszone zarzuty przeciwko tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przepis ten ma także ten skutek, że na jego podstawie możliwe jest podnoszenie zarzutów przeciwko decyzji organu pierwszej instancji wyłącznie razem z zarzutami decyzji organu drugiej instancji. W niniejszej sprawie w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja wymiarowa organu pierwszej instancji, od której zdaniem organu nie zostało wniesione odwołanie w sposób skuteczny. Z tego względu nie mogą być rozpoznane zarzuty przeciwko tej decyzji. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 p.p.s.a. orzeczono, że zaskarżony akt nie podlega wykonaniu, o kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.