II SA/Gl 869/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2010 r. sprawy ze skargi K. S. i M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę H. S. działając jako przedstawiciel ustawowy małoletnich K. S. i M. S. pismem z dnia [...] roku zawiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. o prowadzeniu robót budowlanych na działce nr 1 przy ul. [...] w S. w budynku gospodarczym usytuowanym w granicy. H.S. podał, że w budynku gospodarczym zostały usunięte belki stropowe pomiędzy poziomami budynku, co w jego ocenie grozi katastrofą budowlaną. Ściana szczytowa budynku gospodarczego o wysokości około 4 m, znajdująca się w granicy – jest zdaniem autora pisma "prawdopodobnie" wybrzuszona i posiada otwory po usuniętych belkach stropowych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. w dniu [...] roku przeprowadził kontrolę posesji przy ul. [...] w S. W trakcie tej kontroli ustalił, że w budynku gospodarczym usytuowanym w granicy z budynkiem przy ul. [...] (adres przedstawiciela małoletnich) zostały przeprowadzone roboty polegające na usunięciu belek drewnianych ze ścian podłużnych budynku. Dowodem tego są stwierdzone otwory o wymiarach 18 cm x 18 cm w ilości 9 sztuk w ścianie od podwórza i 10 sztuk w ścianie znajdującej się w granicy. Równocześnie stwierdzono, że otwory te nie są nowo wykutymi otworami, a na ścianach podłużnych (do tej pory połączonych usuniętymi belkami) pozostały stężenia z kształtowników stalowych oraz stalowe elementy mocujące i usztywniające ściany budynku. W następstwie przeprowadzonej kontroli Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. postanowieniem nr [...] z dnia [...]r. na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 roku (t.j. Dz. U. nr 156, poz. 1118 z 2006 roku z zm.) wstrzymał roboty rozbiórkowe w budynku gospodarczym przy ul. [...] w S. i orzekł o nieustalaniu wykonania zabezpieczenia obiektu. W uzasadnieniu organ orzekający podał, że w czasie kontroli przeprowadzonej w dniu [...]roku stwierdził prowadzenie robót rozbiórkowych w budynku gospodarczym zlokalizowanym w granicy, bez stosownego pozwolenia. Roboty te polegały na usunięciu belek drewnianych oraz podestu z desek – usytuowanych na poziomie 190 cm od posadzki budynku. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył H. S. działający w imieniu małoletnich K. i M. S. Zarzucił, że postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 69 Prawa budowlanego, nie zawiera ono wymagań dotyczących niezbędnych zabezpieczeń w sytuacji, gdy prowadzone roboty stwarzają zagrożenie dla właścicieli nieruchomości przy ul. [...] Postanowienie to pominęło wskazaną w piśmie z dnia [...] roku problematykę uznania belek za element konstrukcyjny budynku oraz kwestię wybrzuszenia ścian budynku od strony nieruchomości małoletnich. Nie zapoznano także przedstawiciela małoletnich ze zgromadzonym materiałem dowodowym ani nie odniesiono się do art. 90 i 93 Prawa budowlanego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]roku, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na charakter postanowienia z art. 50 Prawa budowlanego. Postanowienie to rozpoczyna procedurę naprawczą przewidzianą art. 51 Prawa budowlanego, a nie kończy postępowanie w sprawie samowolnej rozbiórki w granicy, a więc wymagającej pozwolenia na budowę. Istotnie postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych wymaga rozstrzygnięcia dotyczącego niezbędnych zabezpieczeń (art. 50 ust. 2 pkt 2). Zaskarżone postanowienie zawiera rozstrzygnięcie w przedmiocie zabezpieczenia robót przez stwierdzenie jego zbędności z uwagi na fakt, że rozebrane belki nie stanowiły elementu konstrukcyjnego budynku, a pozostałe po ich rozbiórce (usunięciu) elementy mocujące w wystarczający sposób zabezpieczają budynek. Nadto organ podkreślił, że w granicy z działką przy ul. [...] znajduje się ściana podłużna, a nie szczytowa, której "wybrzuszenia" nie stwierdzono podczas kontroli. W skardze na powyższe postanowienie H. S., występujący w imieniu małoletnich synów, powtórzył zarzuty odwołania akcentując, że usunięte belki stanowiły element konstrukcyjny budynku oraz wyrażając zdziwienie co do sposobu ustalenia przez organ braku "wybrzuszenia" ściany granicznej (jakich instrumentów organ użył w celu pomiarów). Podtrzymał także zarzut braku odniesienia się przez organ odwoławczy do przepisów Rozdziału IX ustawy Prawo budowlane. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem - w ocenie składu orzekającego – zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Zapadło ono po ustaleniu (na skutek informacji zawartych w piśmie z dnia [...]roku) przez organ I instancji, że na działce przy ul. [...] w S. – nr działki 1, prowadzone są roboty budowlane – rozbiórkowe, które z uwagi na usytuowanie budynku gospodarczego w granicy wymagały pozwolenia na rozbiórkę. W dacie dokonywania tych ustaleń to jest w dniu [...] roku stwierdzono usunięcie na poziomie 190 cm od posadzki belek drewnianych. Po belkach tych pozostały otwory, nie noszące śladów nowego wykuwania o rozmiarach 18 cm x 18 cm w ilości 9 sztuk od podwórka posesji nr [...] i 10 sztuk w ścianie granicznej (od posesji przy ul. [...]). Kontrola wykazała, że po usunięciu belek w ścianach pozostały stalowe elementy wiążące i mocujące ściany, nie wykazała natomiast "wybrzuszenia" ściany granicznej. Powyższy stan faktyczny uprawniał – zdaniem Sądu – do wstrzymania wykonywania opisanych robót, jako prowadzonych bez wymaganego pozwolenia. Podstawą prawną dla wstrzymania takich robót jest art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, który co do zasady rozpoczyna procedurę legalizacji – w tym wypadku robót rozbiórkowych – przewidzianych w art. 51 Prawa budowlanego. Na podkreślenie zasługuje fakt, że postanowienie o którym mowa w art. 50 Prawa budowlanego, nie rozstrzyga o robotach budowlanych, ale rozpoczyna postępowanie którego celem jest ustalenie czy roboty te będą mogły być legalizowane i pod jakimi warunkami, czy też legalizacja będzie niedopuszczalna. Istotnie art. 50 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego przewiduje ustalenie w postanowieniu o wstrzymaniu prowadzenia robót wymagań dotyczących niezbędnych zabezpieczeń. Powyższa regulacja była przedmiotem uwagi organu nadzoru, który (organ I instancji) zajął w tym zakresie stanowisko stwierdzając, brak potrzeby ustalenia zabezpieczeń, co stanowi następstwo pozostawienia w ścianach budynku elementów mocujących i wiążących ściany (uzasadnienie organu II instancji). W ocenie składu orzekającego zajęcie powyższego stanowiska przez organy orzekające czyni zadość wymogom art. 50 ust. 2 pkt 2. W tym miejscu należy stwierdzić, że przedstawiciel ustawowy małoletnich skutecznie nie zakwestionował istnienia elementów mocujących ściany, jak i nie wykazał by ściana graniczna była "wybrzuszona". Nie można także podzielić stanowiska skarżącego o konstrukcyjnym charakterze usuniętych belek skoro w czasie kontroli ustalono, że belki te nie były ze ścian wykuwane, a jedynie "wyjęte". Postanowienie objęte skargą z uwagi na swój charakter powinno być wydawane przez organy orzekające w jak najkrótszym terminie od ustalenia prowadzenia robót. Tylko wtedy spełnia ono swój cel, którym jest wstrzymanie tych robót. Z uwagi na dwumiesięczny byt takiego postanowienia (art. 50 ust. 4), wskazany wyżej jego charakter i cel nie jest możliwe zawiadomienie stron postępowania o zgromadzonym materiale dowodowym poprzedzającym jego wydanie. Nie narusza to jednak praw tych stron bowiem mogą one złożyć na powyższe postanowienie zażalenie, a przede wszystkim postanowienie to rozpoczyna postępowanie w stosunku do robót, a nie kończy tego postępowania. Nie rozstrzyga więc o charakterze robót i ich ewentualnej legalizacji. Treść postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych jest określona w art. 50 Prawa budowlanego, który nie przewiduje uwzględnienia w nim przepisów Rozdziału IX Prawa budowlanego (Przepisy karne). Oznacza to, że i ten zarzut skargi jest nieuzasadniony. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.) oddalił skargę.