II SA/Gl 957/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2010 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania o wyznaczenie terminu załatwienia sprawy dotyczącej odtworzenia znaków granicznych oddala skargę Pismem z dnia [...]r. A. W. zwrócił się do Prezydenta Miasta R. o "odtworzenie granic jego posesji", tj. ponowne usadowienie słupków granicznych na działce nr 1w dzielnicy [...] przy ul. R. informując że słupki te zostały zniszczone w trakcie modernizacji drogi [...]oraz przeprowadzenia kanalizacji na jego działce i w jej sąsiedztwie. Następnie kolejnym pismem z dnia [...]r. A.W. wystąpił o "odtworzenie zniszczonych granic" na działce nr 2 przy ul. [...]w R. W dniu [...]r. A. W. wezwał zaś Prezydenta R. do uregulowania stanu prawnego tych nieruchomości oraz usunięcia naruszenia prawa: art.. 104 § 1, art. 10 § 1, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 kpa, zarzucając że nie wydano decyzji, zamykającej postępowanie. W odpowiedzi Z-ca Prezydenta Miasta R. pismem z dnia [...]r. podał, że kamienie graniczne działek nr1i 3 zostały odtworzone po robotach kanalizacyjnych. Gdy zaś idzie o działkę nr 2, sprawa zostanie załatwiona w terminie późniejszym z uwagi na warunki atmosferyczne. W tym stanie rzeczy A. W. pismem z dnia [...]r. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na niezałatwienie sprawy, domagając się wyznaczenia Prezydentowi R. terminu do załatwienia jego wniosku z dnia [...]r. w przedmiocie odtworzenia znaków granicznych na jego działkach nr 1 i 2, zniszczonych w trakcie modernizacji drogi krajowej nr [...] i budowy kanalizacji. Nadto, żalący się domagał się wyjaśnienia przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dni[...]a r. nr [...]na podstawie art. 66 § 3 kpa, orzekło o zwrocie pisma z dnia [...]r. Zdaniem Kolegium, niniejszy przypadek nie jest bowiem indywidualną sprawą z zakresu administracji publicznej, załatwioną w drodze decyzji administracyjnej, lecz ma związek z wykonywaniem przez Prezydenta cywilnoprawnych kompetencji właściciela nieruchomości. Właściwy do rozstrzygnięcia sporu jest zatem sąd powszechny, co uzasadnia zwrot podania. A.W. wniósł o ponowne rozpoznanie jego zażalenia, bowiem Urząd Miasta R. nie zlecił ponownego odtworzenia dwóch znaków granicznych na działce nr 1, podobnie jak i na działce nr2, na którą bez jego zgody umieszczono korytka odwadniające. Zaskarżonym postanowieniem Kolegium orzekło o utrzymaniu w mocy poprzedzającego postanowienia, wyjaśniając że przy wznowieniu położenia znaków granicznych w trybie art. 39 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, nie przewidziano wydawania decyzji administracyjnych, a tym samym nie ma podstaw do stosowania przepisów procedury administracyjnej (art. 37 kpa). Rozstrzygnięcie sporu co do położenia znaków granicznych należy zaś do sądu. W skardze do sądu administracyjnego A. W. wniósł o uchylenie obydwu postanowień Kolegium oraz zasądzenie kosztów postępowania. Po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania, skarżący zarzucił, że w wyniku złożenia wniosków z dat [...]i [...]r. zostało wszczęte postępowanie zgodnie z art. 61 § 1 kpa, lecz nie nastąpiło załatwienie sprawy w trybie przepisów kodeksu co do formy i terminów. Nadto, w świetle art. 30 i 33 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, załatwienie sprawy o rozgraniczenie następuje przez wydanie decyzji administracyjnej. Tymczasem Kolegium błędnie zinterpretowało materiał dowodowy i stan prawny, bowiem przepis art. 37 kpa nie ma zastosowania do postanowień i decyzji, lecz jest swoistym środkiem zwalczania bezczynności organu administracji publicznej. Organ, którego działanie zaskarżono, wniósł o odrzucenie skargi, podtrzymując argumentację podaną w motywach zaskarżonego postanowienia o zwrocie podania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżone postanowienie Kolegium nie narusza bowiem prawa, a tylko w tym zakresie podlegało kontroli w postępowaniu sądowym. Zgodnie z art. 66 § 3 kpa, jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje zaś w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. W sytuacji, gdy sprawa dotyczy podania wniesionego do samorządowego kolegium odwoławczego, na postanowienie nie przysługuje środek w postaci zażalenia, lecz wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 w zw. z art. 144 kpa). W niniejszej sprawie skarżący wyczerpał powyższy tok, stąd też skarga jako dopuszczalna podlegała merytorycznemu rozpoznaniu przez sąd administracyjny z braku podstaw do jej odrzucenia, o co wnosił organ, którego działanie zaskarżono (art. 3 § 2 pkt 2 i art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi < Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga nie mogła jednak odnieść skutku z braku podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Prawidłowo bowiem Kolegium zakwalifikowało pismo skarżącego z dnia [...]r. jako podlegające załatwieniu przez sąd powszechny, a nie – jako zażalenie w trybie art. 37 kpa. Regulacja kodeksowa dotyczy co prawda zwalczania bezczynności organu administracji publicznej, lecz jedynie wówczas, gdy taki organ nie załatwia sprawy indywidualnej podlegającej rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej, bądź też nie wydaje zaświadczenia. Zakres zastosowania kodeksu postępowania administracyjnego normuje bowiem przepis art. 1 tego kodeksu. Tymczasem Prezydent Miasta R. jako organ administracji publicznej pełni równocześnie rolę reprezentanta w sprawach gospodarowania nieruchomościami Gminy R. i Skarbu Państwa, występując wówczas w obrocie cywilnoprawnym jak każdy inny właściciel. Odróżnić więc należy jego pozycję i formy działania, a w konsekwencji środki prawne zwalczania bezczynności bądź działania. Stąd też rozstrzygnięcie sprawy wymaga oceny czy pisma skarżącego z dat [...] r. stanowiły wniosek, inicjujący postępowanie administracyjne w rozumieniu kpa. Wbrew twierdzeniom skargi, nie zawarto w nich jednak wniosku o rozgraniczenie nieruchomości, lecz o odtworzenie, czyli wznowienie znaków granicznych. Tego rodzaju sprawa nie podlega załatwieniu przez wydanie decyzji administracyjnej. Na podstawie art. 39 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), przesunięte, uszkodzone lub zniszczone znaki graniczne, ustalone uprzednio, mogą być wznowione bez przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, jeśli istnieją dokumenty pozwalające na określenie ich pierwotnego położenia. Wznowienia znaków granicznych dokonują, na zlecenie zainteresowanych, podmioty prowadzące w tym zakresie działalność gospodarczą, zaś z czynności wznowienia sporządza się protokół. Jeżeli jednak wyniknie spór co do położenia znaków granicznych, strony mogą wystąpić do sądu o rozstrzygnięcie sprawy. Regulacja ta jednoznacznie przesądza, że do wznowienia znaków granicznych nie ma zastosowania kodeks postępowania administracyjnego, zatem załatwienie sporu nie następuje przez wydanie decyzji administracyjnej, czy też wydanie zaświadczenia przez organ administracji. Podmiotami zainteresowanymi we wznowieniu są zaś jedynie właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości sąsiednich. Gdyby podzielić rozumowanie skarżącego co do trybu wznawiania znaków granicznych, to zachodziłoby pytanie, czy ustawa – Prawo geodezyjne i kartograficzne różnicuje ten tryb zależnie od statusu prawnego właściciela. Wszak właścicielem może być osoba fizyczna, osoba prawna, bądź też gmina, czy Skarb Państwa. Oczywiste jest jednak, że kwestia statusu właściciela jest bez znaczenia. W żadnym wypadku wznowienie znaków granicznych nie następuje w drodze decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 kpa. Spór na tle położenia znaków granicznych nie został też przekazany do kompetencji organów administracji powyższą ustawą – w przeciwieństwie do rozgraniczenia nieruchomości (art. 30-33 Prawa geodezyjnego i kartograficznego). Wyjaśnić też przyjdzie, że o ile obecnie skarżący domaga się rozgraniczenia nieruchomości, to winien złożyć wniosek w tym zakresie do Prezydenta Miasta R., co dopiero uruchomi postępowanie administracyjne. Jednakże w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega rozpoznaniu sprawa, zakończona zwrotem podania z dnia [...]r. Skoro Kolegium nie jest właściwe w zakresie wznowienia znaków granicznych, bowiem spór na tym tle nie stanowi sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 kpa, nie ma też zastosowania tryb zwalczania bezczynności organu wskazany w art. 37 kpa. W konsekwencji, Kolegium nie było uprawnione do rozstrzygnięcia sporu na tle naruszenia własności. Z mocy art. 2 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, sprawy cywilnoprawne należą bowiem do sądów powszechnych. Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.