II SA/Ol 1083/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2010 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że pismem z dnia 9 października 2009r. Komendant Miejski Policji działając poprzez Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym skierował A. M. na badania psychologiczne. Wskazał przy tym, że osoba ta od dnia 11 listopada 2008r. do dnia 15 września 2009r. dopuściła się wielokrotnego naruszenia przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego, przekraczając liczbę 24 punktów przypisanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Od wspomnianego skierowania odwołanie wniósł A. M. Odwołujący podniósł, że dnia 19 września 2009r. wziął udział w szkoleniu organizowanym przez Wojewódzki Ośrodek Szkolenia Kierowców w celu zmniejszenia liczby punktów ujętych w ewidencji kierowców, którzy naruszają przepisy ruchu drogowego, tj. na podstawie art. 130 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym. Odwołujący zwrócił uwagę, iż zgodnie z treścią § 7 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, kierowcy wpisanemu do ewidencji, po przedstawieniu zaświadczenia o odbyciu szkolenia, właściwy organ zmniejsza o 6 liczbę posiadanych punktów, odejmując je według kolejności wpisów. Zdaniem strony odwołującej nie zastosowano wobec niej opisanego trybu. W odwołaniu wskazano, że mając na uwadze te okoliczności, trzeba stwierdzić, że w sprawie w stosunku do A. M. nie miał zastosowania art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, ponieważ po uwzględnieniu zmniejszenia liczby punktów karnych o 6 decyzja wydana przez Komendanta Miejskiego Policji w przedmiocie skierowania A. M. na badania psychologiczne jest bezpodstawna. Następnie decyzją z dnia "[...]" Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że biorąc pod uwagę liczbę 26 punktów karnych, które obciążają A. M., szkolenie w którym on uczestniczył w dniu 19 września 2009r. nie spowodowało zmniejszenia liczby punktów. Stosownie bowiem do § 8 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego odbycie szkolenia nie spowoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. Odwołujący zaś w trakcie uczestniczenia w szkoleniu miał 26 punktów karnych. Zgodnie zaś z § 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy, Komendant Miejski Policji był zobowiązany do wydania decyzji o skierowaniu na przedmiotowe badanie wobec osoby, która przekroczyła liczbę 24 punktów. Skargę na ww. decyzję wywiódł A. M., wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego ją rozstrzygnięcia organu I instancji. Ponadto skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji Komendanta Policji z dnia "[...]" o skierowaniu na badania psychologiczne do czasu rozstrzygnięcia skargi. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niewłaściwe zastosowanie art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym. Skarżący podkreślił, że 19 września 2009r. odbył szkolenie organizowane przez Wojewódzki Ośrodek Szkolenia Kierowców w celu zmniejszenia liczby punktów ujętych w ewidencji kierowców, którzy naruszają przepisy ruchu drogowego. Z uwagi na to, zdaniem skarżącego skierowanie go na badania psychologiczne jest bezpodstawne. Według strony skarżącej, skoro art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym określa kategorycznie jako zasadę, że odbycie określonego szkolenia spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego i wskazuje na jeden wyjątek – dotyczący kierowcy o stażu liczonym od daty uzyskania prawa jazdy krótszym niż 1 rok, to uznać należy, że wprowadzenie jakiegokolwiek innego wyjątku od powyższej zasady wymagałoby istnienia przepisu szczególnego rangi ustawowej, ewentualnie przepisu rozporządzenia wydanego na podstawie należytej delegacji ustawowej. W opinii skarżącego upoważnienie ustawowe zawarte w art. 130 ust. 4 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym upoważnia właściwego ministra do określenia w drodze rozporządzenia liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia, a nie do określenia osób, wobec których odjęcie punktów z tytułu odbytego szkolenia nie byłoby dopuszczalne. Skoro takiego upoważnienia brak, zaś § 8 ust. 6 rozporządzenia pozbawia kierowcę, który przekroczył sumę 24 punktów, możliwości zmniejszenia liczby posiadanych punktów w związku z odbytym szkoleniem – to uznać należy, ze przepis ten został wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a ponadto pozostaje w sprzeczności z przepisem rangi ustawowej – a mianowicie art. 130 ust. 3 wspomnianej ustawy. Zdaniem strony skarżącej niezgodne z prawem obliczenie punktów skutkuje naruszeniem art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez uznanie, że przekroczono liczbę 24 punktów i skierowanie na badania psychologiczne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako ppsa) uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 ppsa) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie zostało podjęte z naruszeniem prawa. Na gruncie przedmiotowej sprawy decyzją z dnia "[...]" Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy decyzję o skierowaniu A. M. na badania psychologiczne. Bezspornym w sprawie jest, że A. M. w okresie od 11 listopada 2008 r. do 15 września 2009 r. dopuścił się wykroczeń, które skutkowały naliczeniem jemu 26 punktów określonych w art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 05r., Nr 108, poz. 908). Stosownie do wspomnianego art. 130 ust. 1 policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Stosownie do ust. 2 art. 130 ustawy punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów. Bezspornym jest, że w przypadku skarżącego rok określony w powoływanym przepisie nie upłynął, bowiem pierwszego liczonego w tym cyklu wykroczenia A. M. dopuścił się dnia 11 listopada 2008 r., a ostatniego 15 września 2009 r. Zgodnie zaś z ust. 3 wspomnianego przepisu kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Z ust. 4 art. 130 wynika natomiast, że Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu oraz Ministrem Sprawiedliwości, mając na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego, określi, w drodze rozporządzenia: 1) sposób punktowania i liczbę punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego; 2) warunki i sposób prowadzenia ewidencji, o której mowa w ust. 1, oraz tryb występowania z wnioskami o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji; 3) program szkolenia i jednostki upoważnione do prowadzenia szkolenia, o którym mowa w ust. 3; 4) liczbę punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia; 5) podmioty uprawnione do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji, o której mowa w ust. 1. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji swoim rozporządzeniem dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. 02r., Nr 236, poz. 1998) uregulował wspomniane kwestie. Stosownie do regulacji § 8 ust. 4 – 6 tego rozporządzenia kierowcy wpisanemu do ewidencji, po przedstawieniu zaświadczenia o odbyciu szkolenia, organ, o którym mowa w § 3, zmniejsza o 6 liczbę posiadanych punktów, odejmując je według kolejności wpisów, z zastrzeżeniem ust. 5 i 6. Liczba punktów odjętych z tytułu odbytego szkolenia nie może być większa od liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego przed jego odbyciem. Odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. W tym miejscu zasadnym jest wskazać, że art. 130 ustawy o ruchu drogowym jest ogólnym przepisem stanowiącym o ewidencji kierowców naruszających przepisy drogowe oraz dotyczącym spraw z zakresu punktacji za przekroczenie takich przepisów. Jednocześnie wspomniany artykuł zawiera w ust. 4 jednoznaczną delegację ustawową pozwalającą m.in. określić w rozporządzeniu liczbę punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia. Trzeba zauważyć, że wspomniana delegacja ustawowa zawiera dyspozycję, że w rozporządzeniu zostanie uregulowana zakreślona materia, mając na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Ten zapis w ocenie Sądu upoważniał w wystarczającym stopniu ministra do stworzenia regulacji zawartej w ust. 6 rozporządzenia. W związku z tym nie można podzielić argumentacji strony skarżącej, według której upoważnienie ustawowe zawarte w art. 130 ust. 4 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym upoważnia właściwego ministra do określenia w drodze rozporządzenia liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia, a nie do określenia osób, wobec których odjęcie punktów z tytułu odbytego szkolenia nie byłoby dopuszczalne. Skoro takiego upoważnienia brak, zaś § 8 ust. 6 rozporządzenia pozbawia kierowcę, który przekroczył sumę 24 punktów, możliwości zmniejszenia liczby posiadanych punktów w związku z odbytym szkoleniem – to uznać należy w ocenie strony skarżącej, że przepis ten został wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Argumentacja przedstawiona przez skarżącego pozbawiona jest podstaw. Taka interpretacja delegacji ustawowej art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym niweczyłaby konsekwencje jakie ustawodawca przewidział w związku z przekroczeniem 24 punktów. W takiej sytuacji dopiero uzyskanie 30 punktów pozwoliłoby na zastosowanie wobec sprawcy wykroczeń sankcji związanych z przekroczeniem określonej liczby punktów, takich jak w przedmiotowej sprawie w postaci skierowania na badania psychologiczne. Tymczasem jak wynika z art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b Prawa o ruchu drogowym badaniu psychologicznemu przeprowadzonemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega osoba, która przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy. Skarżący taką liczbę 24 punktów przekroczył. Trzeba zatem jednoznacznie podkreślić, że odbycie szkolenia określonego w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z § 8 ust. 6 Rozporządzenia z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego nie powoduje zmniejszenia liczby punktów wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów przekroczyła 24. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.