II FSK 1194/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-12-15
Skład orzekający: Tomasz Kolanowski, Stanisław Bogucki, Teresa Porczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka udostępniająca grunty leśne od Nadleśnictwa w celu utrzymania i eksploatacji linii energetycznych, ponosząca koszty utrzymania tych gruntów, jest posiadaczem tych gruntów w rozumieniu art. 336 k.c. i tym samym podatnikiem podatku od nieruchomości na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że udostępnienie gruntów leśnych spółce w celu utrzymania i eksploatacji linii energetycznych, nawet jeśli umowa zawiera elementy służebności, skutkuje przeniesieniem posiadania tych gruntów na spółkę. Spółka, jako posiadacz tych gruntów, jest podatnikiem podatku od nieruchomości zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ponieważ grunt jest zajęty na działalność gospodarczą inną niż leśna.Stan faktyczny
Spółka P. S.A. zawarła z Nadleśnictwem umowę o czasowe udostępnienie gruntów leśnych pod liniami energetycznymi w celu ich utrzymania i eksploatacji. Organy podatkowe uznały spółkę za podatnika podatku od nieruchomości od tych gruntów, uznając ją za ich posiadacza na podstawie umowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko organów i sądu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA del. Teresa Porczyńska (sprawozdawca), Protokolant Tomasz Jankowski, po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. [...] O. Spółka Akcyjna w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 3 lutego 2010 r. sygn. akt I SA/Bd 943/09 w sprawie ze skargi P. [...] O. Spółka Akcyjna w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 27 października 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006 r. oddala skargę kasacyjną.
II FSK 1194/10
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 3 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 943/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę P. S.A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 27 października 2009 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006 r.
Ze stanu faktycznego przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że Burmistrz P. decyzją z dnia 9 września 2009 r. określił P. S.A. zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2006 w wysokości 106.732 zł, opodatkowując grunty znajdujące się pod liniami energetycznymi.
Organ wskazał, że skarżąca w okresie od 1 stycznia 2006 roku pozostawała posiadaczem zależnym gruntów położonych pod liniami energetycznymi na terenie miasta i gminy P., które były w zarządzie Lasów Państwowych, a następnie zostały udostępnione umową podatnikowi w celu utrzymania i umożliwienia eksploatacji linii energetycznych. Mając na uwadze powyższy fakt oraz kierując się postanowieniami przepisu art. 3 ust. 1 pkt. 4 lit. a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.), organ podatkowy uznał, że skarżąca jest podatnikiem podatku od nieruchomości, przyjmując jednocześnie, iż przez pojęcie "tytuł prawny" należy rozumieć, nie tylko typową umowę dzierżawy lub najmu, ale także zarząd, użytkowanie wieczyste, użytkowanie oraz inne szczególne formy prawne korzystania z nieruchomości Skarbu Państwa.
Decyzją z dnia 27 października 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że istota sporu sprowadza się do zagadnienia, czy na skarżącej, która zawarła z nadleśnictwem umowę o czasowe udostępnienie gruntów, ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości od gruntów pod słupami i liniami energetycznymi.
W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy podatnikami podatku od nieruchomości są posiadacze nieruchomości lub ich części stanowiących własność Skarbu Państwa, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego. Podkreślono, że przez pojęcie "tytuł prawny", o którym mowa w ww. przepisie należy rozumieć nie tylko typową umowę dzierżawy lub najmu, ale również inne szczególne formy prawne gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.
Oceniając charakter czynności prawnej wynikającej z § 2 ust. 2 tej umowy, organ stwierdził, że odpłatne udostępnienie spółce opisanych w załączniku do umowy gruntów leśnych pod liniami energetycznymi, skutkowało przeniesieniem na ten podmiot ich posiadania i to bez względu na to, że w umowie nie zostało zawarte jakiekolwiek z określeń "o posiadaniu, czy użytkowaniu". Wskazano, że z opisywanej umowy o udostępnieniu gruntów leśnych (na których posadowione są słupy elektroenergetyczne wraz z liniami) nie wynika, że udostępnienie tych gruntów, nastąpiło jedynie w celu wejścia na dany grunt. Zdaniem organu spółka w żaden sposób nie wykazała, na czym polegało jej ograniczanie w korzystaniu z gruntów leśnych. Zawarcie przez podatnika umowy z nadleśnictwem z elementami posiadania służebności (wejścia na grunt, oczyszczenie go z roślin i krzewów) nie wyklucza faktycznego władztwa P. S.A. w rozumieniu art. 336 k.c. w stosunku do gruntów leśnych, na których posadowiono słupy elektroenergetyczne wraz z liniami tego rodzaju i na nim, jako posiadaczu ciąży obowiązek podatkowy w rozumieniu cytowanego przepisu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalając skargę na powyższą decyzję stwierdził, że rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy uzależnione jest w zasadzie od udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy skarżąca Spółka była w 2006 r. posiadaczem gruntów pod liniami elektroenergetycznymi i w konsekwencji tego faktu była podatnikiem podatku od nieruchomości z tego tytułu.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że ze stanu faktycznego sprawy wynika, że w dniu 1 grudnia 2005 r. Nadleśnictwo zawarło ze Spółką umowę o nazwie "Czasowa Umowa Udostępnienia Gruntów". Z treści § 2 ust. 1 i 2 tej umowy wynika, że w celu utrzymania i umożliwienia eksploatacji linii elektroenergetycznych Nadleśnictwo ustanowi na rzecz Spółki odpłatną służebność gruntową, a do czasu ustanowienia służebności gruntowej Nadleśnictwo udostępnia na rzecz Spółki w celu utrzymania i umożliwienia eksploatacji linii elektroenergetycznej grunty leśne o powierzchni 815964 m2. Za udostępnienie gruntów Spółka jest zobowiązana zapłacić miesięczne wynagrodzenie określone w § 3 umowy.
Zgodnie z zawartą umową obowiązek utrzymania linii elektroenergetycznych i urządzeń z nimi związanych oraz gruntów pod tymi liniami, umożliwiających ich prawidłową eksploatację, w tym oczyszczanie z roślinności drzewiastej i krzewiastej, spoczywa na Spółce. Przy czym, pozyskane sortymenty drzewne stanowią własność Lasów Państwowych (§ 4 ust. 1 umowy). Natomiast Nadleśnictwo, zgodnie z § 4 ust. 2 tej umowy, zobowiązało się do współpracy z wybranym przez Spółkę wykonawcą, realizującym oczyszczanie udostępnionych gruntów z drzew i krzewów.
Okoliczność, że grunt został udostępniony Spółce w celu utrzymania i umożliwienia eksploatacji linii elektroenergetycznej, w ocenie Sądu rozpatrującego przedmiotową sprawę, wskazuje, że grunt jest zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej związanej z przesyłaniem energii elektrycznej, tj. działalności innej niż działalność leśna i wykluczającej jej prowadzenie. W tym zakresie Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych. Przy czym, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia kwestii, czy grunt jest zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej, pozostaje okoliczność, że sporne grunty zostały sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy (Ls). Zgodnie bowiem z treścią art. 2 ust. 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
Z postanowień powołanej umowy wynika, że działania Spółki odnośnie przedmiotowych gruntów nie ograniczają się wyłącznie do oczyszczania ich z roślinności drzewiastej i krzewiastej. Czynności te zostały bowiem wymienione w sposób przykładowy. Świadczy o tym w sposób niewątpliwy użyty przez strony kontraktu w § 4 ust. 1 umowy zwrot "w tym". Przyjąć zatem należy, że obowiązkiem Spółki było utrzymywanie gruntów pod liniami elektroenergetycznymi w stanie umożliwiającym ich prawidłową eksploatację. Zauważyć trzeba, że brak w tej umowie jakiegokolwiek ograniczenia działań skarżącej dotyczących utrzymywania gruntów we właściwym stanie. W ogóle brak w niej zapisów dotyczących ograniczenia jej posiadania. Obowiązek Nadleśnictwa sprowadza się jedynie do współpracy z wybranym przez Spółkę wykonawcą realizującym oczyszczanie udostępnionych gruntów z drzew i krzewów.
WSA w Bydgoszczy stwierdził, że w literaturze przedmiotu podkreśla się, iż przez pojęcie "tytuł prawny", o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a, należy rozumieć nie tylko typową umowę dzierżawy lub najmu, ale również inne szczególne formy prawne gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego (zob. L. Etel w: L. Etel, S. Presnarowicz, G. Dudar, Podatki i opłaty lokalne, Podatek rolny, Podatek leśny. Komentarz, Warszawa 2008, s. 150.). W rozpatrywanej sprawie, poza sporem pozostaje status Nadleśnictwa, jako reprezentanta interesu Skarbu Państwa i jednostki podejmującej za niego czynności, również cywilnoprawne (stacio fisci), któremu przysługuje prawo własności. Oceniając charakter czynności prawnej wynikającej z § 2 ust. 2 tej umowy, Sąd pierwszej instancji zauważył, że odpłatne udostępnienie Spółce gruntów leśnych pod liniami energetycznymi opisanych w załączniku nr 2 do umowy, skutkowało przeniesieniem na ten podmiot ich posiadania i to bez względu na to, że w umowie nie zostało zawarte jakiekolwiek z określeń o posiadaniu, czy użytkowaniu. Nawet gdyby przyjąć, że w sprawie występuje element posiadania służebności w postaci wejścia na grunt, wykonania czynności związanych z właściwą eksploatacją linii (oczyszczanie z roślinności drzewiastej i krzewiastej), to nie wyklucza to faktycznego władztwa Spółki – woli posiadania w rozumieniu art. 336 k.c – gruntów leśnych na których przede wszystkim zlokalizowano pokaźnych rozmiarów słupy elektroenergetyczne wraz z liniami tego rodzaju. Udostępnienie Spółce gruntów uznać więc należy w stanie faktycznym sprawy za przekazanie ich w posiadanie temu podmiotowi stosownie do treści art. 336 k.c.
Od powyższego wyroku P. S.A. w K. złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżając kwestionowane rozstrzygnięcie w całości.
Skargę kasacyjną oparto na podstawie wyrażonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucono, że został wydany z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. z naruszeniem:
1. art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nie wzięcie pod uwagę całości akt sprawy przy rozpatrywaniu skargi PSE na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z 27 października 2009 roku, tj. odwołania od decyzji z dnia 28 września 2009 roku, pisma PSE z 15 października 2009 roku i skargi do WSA z dnia 30 listopada 2009 roku, do czego WSA jest zobligowany na podstawie art. 133 § 1 p.p.s.a., co znajduje wyraz w treści uzasadnienia wyroku dokonanego z obrazą art. 141 § 4 p.p.s.a. tj. w sposób ogólnikowy, nie odnoszący się do wszystkich zarzutów zgłoszonych w skardze z dnia 30 listopada 2009 roku na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z 27 października 2009 roku, tj. zarzutu: naruszenia art. 120, art. 121 § 1, art. 187 § 1, art 122, art. 191, art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, błędnej interpretacji zapisów umowy nr 152/05 z dnia 1 grudnia 2005 r. o czasowym udostępnieniu gruntów wbrew ogólnej zasadzie wyrażonej w art. 65 §1 i 2 kodeksu cywilnego (dalej "kc") i błędnym przyjęciu że PSE był posiadaczem gruntów pod liniami elektroenergetycznymi na terenie Nadleśnictwa [...] określonymi w umowie nr 152/05 z dnia 1 grudnia 2005 r. (dalej "gruntów") wbrew przesłankom określonym w art. 336 kc, a w konsekwencji błędnego zastosowania art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a oraz art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych,
2. art. 134 § 1 p.p.s.a. polegające na pominięciu przez WSA zarzutów oraz powołanej ich podstawy prawnej zawartych w skardze Skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z 27 października 2009 roku, w tym zarzutów:
a) naruszenia przez organ art. 120, art. 121 § 1, art. 187 § 1, art. 122 , art. 191, art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa dotyczących nieprawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie oraz niewyjaśniania istotnych okoliczności mających wpływ na rozstrzygniecie sprawy, zarzutu błędnej interpretacji zapisów umowy nr 152/05 z dnia 1 grudnia 2005 r. o czasowym udostępnieniu gruntów wbrew ogólnym zasadom wyrażonym w art. 65 §1 i 2 kc oraz w konsekwencji ustalenia niewłaściwego statusu prawnego Skarżącego polegającego na błędnym uznaniu przez organ, że Skarżący był posiadaczem gruntów, a także zarzutu niewyczerpującego uzasadnienia przez organ decyzji oraz braku odniesienia się organu do zarzutów przedstawionych w odwołaniu,
b) zarzutu błędnego zastosowania przepisów art. 336 kc poprzez błędne uznanie, że Skarżący był posiadaczem gruntów i w konsekwencji błędnego zastosowania art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a oraz błędnego zastosowania art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez błędne uznanie, że Skarżący prowadził na gruntach działalność gospodarczą, a w konsekwencji, że był zobowiązany do zapłaty podatku od nieruchomości,
3. art. 151 p.p.s.a. polegające na nieuwzględnieniu skargi i jej oddaleniu oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. polegające na niezastosowaniu tego przepisu i nie uchyleniu w całości zaskarżonej w skardze decyzji pomimo naruszenia przez organ przy jej wydaniu przepisów prawa materialnego wskazanych w skardze z dnia 30 listopada 2009 roku, tj. naruszenia przez organ art. 65 § 1 i § 2 kc oraz art. 336 kc, art. 3 ust 1 pkt 4 lit. a oraz art 2 ust.2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, które to naruszenie miało wpływ na treść zaskarżonego wyroku, poprzez dokonanie przez organ błędnych ustaleń stanu faktycznego i prawnego wbrew zasadom wykładni wyrażonej w art. 65 § 1 i § 2 kc oraz hipotezie zawartej w art. 336 kc i w konsekwencji błędnych ustaleniach, iż: skarżący był posiadaczem gruntów, wykonywał na gruntach pod limami elektroenergetycznymi działalność gospodarczą i w konsekwencji był zobowiązany do zapłaty podatku od nieruchomości na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych,
4. art. 151 p.p.s.a. polegające na nieuwzględnieniu skargi i jej oddaleniu oraz art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a. polegające na niezastosowaniu tego przepisu i nie uchyleniu w całości zaskarżonej w skardze decyzji pomimo naruszenia przez organ art. 120, art. 121 § 1, art. 187 § 1, art. 122 , art. 191, art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa, polegającego na nieprawidłowym przeprowadzeniu postępowania dowodowego w sprawie, na niewyjaśnieniu istotnych okoliczności mających wpływ na rozstrzygniecie sprawy, błędnej interpretacji zapisów umowy nr [...] z dnia 1 grudnia 2005 r. o czasowym udostępnieniu gruntów wbrew ogólnej zasadzie wyrażonej w art. 65 § 1 i § 2 kodeksu cywilnego, na ustaleniu niewłaściwego statusu prawnego Skarżącego - tj. błędnym uznaniu, że był on posiadaczem gruntów, a także niewyczerpującym uzasadnieniu decyzji oraz na braku odniesienia do zarzutów przedstawionych w odwołaniu.
Mając powyższe na względzie, kasator wniósł o uchylenie kwestionowanego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania stosownie do art.174 pkt.2 p.p.s.a. Mimo niewskazania w podstawach skargi art.174 pkt.1 p.p.s.a., zarzucono także naruszenie prawa materialnego przez błędne zastosowanie art.3 ust.1 pkt.4 lit.a i art.2 ust.2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm., dalej "u.p.o.l.") przez błędne przyjęcie w świetle art.336 k.c. że skarżący był posiadaczem gruntów i prowadził na nich działalność gospodarczą.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że niezasadny jest zarzut naruszenia art.133 § 1 p.p.s.a. Naruszeniem obowiązku określonego w art. 133 § 1 p.p.s.a. byłoby takie przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonego aktu, które wyraża się w przedstawieniu przez sąd administracyjny I instancji stanu sprawy w sposób oderwany od materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy i ustaleń dokonanych w zaskarżonym akcie. Orzekanie "na podstawie akt sprawy", o jakim mowa w powołanym przepisie oznacza natomiast, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej interpretacji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Brak podstaw do stwierdzenia by Sąd I instancji wziął pod uwagę przy wydaniu zaskarżonego okoliczności nie wynikające z akt administracyjnych.
Niezasadny jest także zarzut naruszenia art.134 § 1 p.p.s.a. Niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma prawo, a nawet obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Istota stanu faktycznego wynika z treści umowy z dnia 1.12 2005 r. o nazwie "Czasowa Umowa Udostępnienia Gruntów" i jej interpretacji prawidłowo dokonanej w postępowaniu sądowo-administracyjnym. Dokonując oceny stanu faktycznego sprawy ustalonego w postępowaniu podatkowym Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że w celu utrzymania i umożliwienia eksploatacji linii elektroenergetycznych, Nadleśnictwo ustanowiło na rzecz Spółki odpłatną służebność gruntową. Do czasu ustanowienia służebności gruntowej Nadleśnictwo udostępniło na rzecz Spółki, w celu utrzymania i umożliwienia eksploatacji linii elektroenergetycznej grunty leśne o powierzchni 815964 m2. Za udostępnienie gruntów Spółka jest zobowiązana zapłacić miesięczne wynagrodzenie określone w § 3 umowy. Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że udostępnienie Spółce gruntu w celu utrzymania i umożliwienia eksploatacji linii elektroenergetycznej wskazuje, że grunt jest zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej związanej z przesyłaniem energii elektrycznej, tj. działalności innej niż działalność leśna. Nie zmienia tego faktu okoliczność, że w celu utrzymania i umożliwienia eksploatacji linii elektroenergetycznej Spółka wykonywała czynności pielęgnacyjne (oczyszczanie z roślinności drzewiastej i krzewiastej), które wykonywane są w ramach działalności leśnej. Brak również podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia przepisów ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U.z 2005 r. Nr 8, poz.60 ze zm., dalej "O.p."). Zarzut naruszenia art.120, art.121 § 1, art.187 § 1, art.122, art.191 i art.210 § 4 tej ustawy Skarżąca łączy z nieprawidłową interpretacją zapisów umowy i błędnym przyjęciu, że Spółka – jako posiadacz gruntu zobowiązana była do zapłaty podatku od nieruchomości. Nie przedstawiono jednak dowodów, które uzasadniałyby przyjęcie, że umowa nie odzwierciedlała prawidłowego stanu faktycznego. Nie ma zatem podstaw do przyjęcia, że Sąd I instancji dokonał w sposób nieprawidłowy kontroli legalności zaskarżonej decyzji pomijając okoliczność, że w postępowaniu podatkowym nie zgromadzono i nie oceniono całego materiału dowodowego.
Interpretacja treści umowy nie budzi zastrzeżeń w świetle art.65 § 1 i § 2 k.c. i art.336 k.c.
Istota sporu, prawidłowo wskazana przez Sąd I instancji, sprowadza się do rozstrzygnięcia zagadnienia, na którym z podmiotów - Nadleśnictwie czy Spółce - ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości od gruntów pod słupami i liniami energetycznymi.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyroki NSA: z 30.09.209 r. II FSK 509/08, LEX nr 596488; z 30.09 2009 r. II FSK 380/09, LEX nr 596425; z 14.11.2008 r. II FSK 1101/07, POP 2009/2/169-172) i stwierdza, że niezasadny jest zarzut naruszenia przepisów art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a i ust. 2 u.p.o.l. Omawiana ustawa u.p.o.l. w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a stanowi m. in., że podatnikami podatku od nieruchomości są posiadacze nieruchomości lub ich części stanowiących własność Skarbu Państwa, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że przez pojęcie "tytuł prawny", o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a, należy rozumieć nie tylko typową umowę dzierżawy lub najmu, ale również inne szczególne formy prawne gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego (zob. L. Etel w: L. Etel, S. Presnarowicz, G. Dudar, Podatki i opłaty lokalne, Podatek rolny, Podatek leśny. Komentarz, Warszawa 2008, s. 150.). W rozpatrywanej sprawie, poza sporem pozostaje status Nadleśnictwa, jako reprezentanta interesu Skarbu Państwa i jednostki podejmującej za niego czynności, również cywilnoprawne (stacio fisci), któremu przysługuje prawo własności. Nadleśnictwo zawarło ze Spółką umowę czasowego udostępnienia gruntów "w celu utrzymywania i umożliwienia eksploatacji linii elektroenergetycznych" (zob. treść § 2 ust. 2 umowy). Oceniając charakter czynności prawnej wynikającej z § 2 ust. 2 tej umowy, należy podzielić stanowisko WSA, że odpłatne udostępnienie Spółce gruntów leśnych pod liniami energetycznymi skutkowało przeniesieniem na ten podmiot ich posiadania i to bez względu na to, że w umowie nie zostało zawarte jakiekolwiek z określeń "o posiadaniu, czy użytkowaniu". Należy także zwrócić uwagę, że z opisywanej umowy o udostępnieniu gruntów leśnych (na których posadowione są słupy elektroenergetyczne wraz z liniami) nie wynika, że udostępnienie tych gruntów, nastąpiło jedynie w celu wejścia na dany grunt. Pomimo stwierdzeń autora skargi kasacyjnej, w żaden sposób nie wykazano na czym polegało ograniczanie P.S.E. w ich korzystaniu z gruntów leśnych. Jak słusznie zauważa Nadleśnictwo w odpowiedzi na skargę kasacyjną, usunięcie odciętych gałęzi i roślinności krzewiastej na opisywanych gruntach leśnych pod słupami elektroenergetycznymi i liniami nie może być uznane za prowadzenie działalności leśnej. W tej sytuacji nie można również podzielić słuszności wywodu skarżącego, że taki sposób udostępnienia gruntów powodował, że Spółka nie miała "woli" posiadania tych gruntów. Nawet jeśli przyjmiemy, że występuje element posiadania służebności w postaci wejścia na grunt, wykonania czynności związanych z właściwą eksploatacją linii (oczyszczanie z roślinności drzewiastej i krzewiastej), to nie wyklucza to faktycznego władztwa Spółki("woli" posiadania w rozumieniu art. 336 k.c.) gruntów leśnych, na których przede wszystkim zlokalizowano pokaźnych rozmiarów słupy elektroenergetyczne wraz z liniami tego rodzaju. Udostępnienie P.S.E. gruntów uznać więc należy w realiach niniejszej sprawy, nie za skutek czynności mającej cechy przypisane nie tylko posiadania służebności gruntowej, o której mowa w art. 352 § 1 k.c., lecz za przekazanie ich w posiadanie temu podmiotowi stosownie do treści art. 336 k.c.
Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zawarcie przez Spółkę z Nadleśnictwem umowy z elementami posiadania służebności (wejścia na grunt, oczyszczanie go z roślinności drzewiastej i krzewiastej), nie wyklucza faktycznego władztwa Spółki w rozumieniu art. 336 k.c. w odniesieniu do gruntów leśnych, na których posadowiono słupy elektroenergetyczne wraz z liniami tego rodzaju. Na Spółce jako na posiadaczu ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, stosownie do treści przepisów art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach.
W konsekwencji niezasadny jest zarzut naruszenia art.151 i art.145 § 1 pkt.1 lit.a p.p.s.a.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a. Brak było podstaw do orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło