II OSK 1200/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-07-22
Skład orzekający: Paweł Miładowski, Andrzej Gliniecki, Jerzy Siegień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej, rozpatrując wniosek o zmianę pozwolenia na budowę, powinien zbadać charakter dokonanych przez inwestora odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, nawet jeśli dotyczą one robót już wykonanych?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organ administracji architektoniczno-budowlanej, rozpatrując wniosek o zmianę pozwolenia na budowę, powinien zbadać charakter dokonanych przez inwestora odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, nawet jeśli dotyczą one robót już wykonanych. Niewyjaśnienie tej kwestii stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które może uzasadniać uchylenie decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę w zakresie przebudowy i remontu budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody Dolnośląskiego, uznając naruszenie przepisów prawa, w tym brak rozważenia wszystkich zarzutów strony skarżącej dotyczących oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością oraz kwestii dokonanych już zmian. Wojewoda Dolnośląski złożył skargę kasacyjną, kwestionując te ustalenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Wojewody Dolnośląskiego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędzia del. WSA Jerzy Siegień (spr.) Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wojewody Dolnośląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Wr 511/09 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. w W. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zmiany ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz A. sp. z o.o. w W. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2010 r. sprawy o sygn. akt II SA/Wr 511/09 ze skargi [...] Sp. z o.o. we Wrocławiu na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...], w przedmiocie zmiany ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, uchylił zaskarżoną decyzję.
Przedmiotowy wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy.
W dniu 31 grudnia 2008 r. do Urzędu Miejskiego Wrocławia wpłynął wniosek Zakładu Narodowego im. [...] w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę dla inwestycji obejmującej przebudowę i remont budynku przy [...] oraz ul. [...] we Wrocławiu wraz z oficynami i infrastrukturą techniczną w części dotyczącej zmiany w zakresie oficyny południowej i w budynku [...], na działkach nr [...],[...] oraz [...] AM 26, obręb Stare Miasto.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], Prezydent Wrocławia nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia przedstawionej dokumentacji oraz doprowadzenia do jej zgodności z obowiązującymi przepisami, w tym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Po uzupełnieniu dokumentacji Prezydent Wrocławia w dniu [...] kwietnia 2009 r. decyzją nr [...] zmienił swoją decyzję ostateczną z dnia [...] kwietnia 2007 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Zakładowi Narodowemu im. Ossolińskich pozwolenia na budowę w części dotyczącej zmiany w zakresie oficyny południowej i w budynku [...].
Odwołanie od tej decyzji wniosła [...] Sp. z o.o., domagając się jej uchylenia oraz ponownego rozpatrzenie sprawy, m.in. poprzez przeprowadzenie rozprawy administracyjnej. Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Wojewoda Dolnośląski utrzymał w mocy zaskarżona decyzję stwierdzając, że przy rozpatrywaniu sprawy administracyjnej organ prowadzący postępowanie jest ograniczony przepisami prawa z jednej, a treścią wniosku z drugiej strony. Oznacza to, że w swych działaniach organ nie może poszerzać ich zakresu poza zakres, wyznaczony przez wnioskodawcę oraz przepisy prawa, w tym określające kompetencje organów. Równocześnie stwierdził, że zarówno organ administracji architektoniczno-budowlanej pierwszej, jak i drugiej instancji, prowadzą postępowanie w sprawie robót projektowanych, tzn. takich, których jeszcze nie rozpoczęto. Do prowadzenia postępowań w sprawie robót już trwających właściwymi są organy nadzoru budowlanego. Zgodnie z art. 36a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, z późn. zm.), istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji właściwego miejscowo organu administracji architektoniczno-budowlanej o zmianie pozwolenia na budowę.
Organ odwoławczy podkreślił, że inwestor złożył wniosek wraz z załącznikami, w tym oświadczeniem o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, podpisanym przez osobę uprawnioną, gdzie wymieniono działki nr [...],[...] oraz [...] AM 26 zaznaczając, że w przypadku działki nr [...] zachodzi stosunek służebności. Ponieważ oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością dotyczy wszystkich działek, wszystkie one są wymienione we wniosku, a także projekt dotyczy wszystkich tych nieruchomości organ uznał, że zachodzi zgodność pomiędzy tymi trzema elementami.
W ocenie organu projekt budowlany został wykonany i sprawdzony przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje, potwierdzone stosownymi zaświadczeniami. Przedłożono także niezbędne uzgodnienia.
W skardze na powyższą decyzję, [...] Sp. z o.o. wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Prezydenta Wrocławia oraz podjęcie decyzji po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej uwzględniającej słuszny interes strony skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", co powoduje, że decyzja ta podlega usunięciu z obrotu prawnego. W przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu pierwszej instancji, organ odwoławczy nie rozważył wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów. Obowiązkiem zaś organu odwoławczego była rzetelna analiza całego zebranego w sprawie materiału dowodowego i szczegółowe rozważenie wszystkich podniesionych w sprawie zarzutów, natomiast organ działań tych w sprawie zaniechał. Uchybienia te stanowią naruszenie przepisów procedury administracyjnej, czyli naruszenie w szczególności przepisów art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 k.p.a. , a także art.107 § 3 k.p.a.
Sąd zauważył, że akta sprawy wskazują, że skarżąca Spółka w toku postępowania kwestionowała złożone przez inwestora oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a dotyczącym przede wszystkim działki nr ewid. [...]. Oświadczenie jest środkiem dowodowym, który może podlegać badaniu przez organ, co do zgodności z rzeczywistym stanem prawnym, w szczególności w razie wątpliwości co do prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jest ono zatem środkiem dowodowym mającym wykazać prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i w razie wątpliwości co do danego prawa inwestora - podlega badaniu przez organ w kierunku ustalenia rzeczywistego stanu prawnego.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w kwestii przedmiotowego zarzutu, ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że w przypadku działki nr [...] zachodzi względem inwestora stosunek służebności, pomijając, a tym samym nie wyjaśniając zarzutu skarżącej Spółki, że owa służebność dotyczy jedynie nawisu nad działką nr [...].
W ocenie Sądu równie istotnym uchybieniem organu odwoławczego było pominięcie podniesionej w odwołaniu kwestii dotyczącej odniesienia się skarżącej Spółki do stwierdzenia organu pierwszej instancji zawartego w uzasadnieniu decyzji z dnia 16 kwietnia 2009 r., że "zakres zmian podlegających obecnie zatwierdzeniu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej nie obejmuje zmian, które powinny zostać zatwierdzone projektem zamiennym, a zostały już dokonane w trakcie realizacji inwestycji". Uchybienie to jest o tyle istotne, że organ pierwszej instancji mówiąc o zatwierdzeniu wykonanych robót (zmian) projektem zamiennym nie powołuje się w tym względzie na żaden przepis prawa, gdy zaś zrealizowane zmiany, które nie są istotne podlegają trybowi określonemu w art. 36a ust. 6 Prawa budowlanego, a w przypadku stwierdzenia, że miało miejsce istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu, zastosowanie ma tryb określony w art. 51 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego.
Sąd podkreślił ponadto, że istotne jest przy tym także i to, że zakres wniosku inwestora z dnia 31 grudnia 2008 r. o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] kwietnia 2007 r. obejmuje: przebudowę oficyny południowej oraz zmiany w budynkach – [...], [...] i oficyn. Decyzja Prezydenta Wrocławia z dnia [...] kwietnia 2009 r., którą zmieniono ostateczną decyzję tego samego organu z dnia [...] kwietnia 2007r., zatwierdza natomiast projekt budowlany obejmujący jedynie zmiany w zakresie oficyny południowej i budynku [...] oraz udziela pozwolenia na budowę w zakresie wprowadzonych zmian.
Sąd zauważył także, że organy obu instancji przed wydaniem decyzji nie umożliwiły skarżącej Spółce zapoznania i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, przez co nie wywiązały się z obowiązku nałożonego w art. 10 § 1 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu wyraża się w umożliwieniu jej składania wyjaśnień, zgłaszania dowodów oraz uczestniczenia w ich przeprowadzeniu. Zasada ta przejawia się m.in. w obowiązku zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania, prawie strony dostępu do akt sprawy, prawie do zgłaszania dowodów, obowiązku zawiadomienia strony o terminie i miejscu przeprowadzenia dowodów, prawie strony do wypowiadania się przed wydaniem decyzji.
Z akt sprawy nie wynika, a co zarzucała skarżąca Spółka w odwołaniu, aby przed wydaniem przez organ pierwszej instancji spornej decyzji miała możliwość zapoznania się i wypowiedzenia co do stanowiska inwestora zaprezentowanego w piśmie skierowanym do tegoż organu z dnia 3 kwietnia 2009 r., a będącym odpowiedzią na zarzuty skarżącej, jak i nie poinformowano skarżącej o wykonaniu przez inwestora obowiązków - nałożonych postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r.
Sąd pierwszej instancji zalecił aby rozpoznając ponownie sprawę, organ odwoławczy, w myśl art. 136 k.p.a., podjął wszelkie niezbędne działania do dokładnego wyjaśnienia faktycznego sprawy, mając przy tym na względzie, że w orzecznictwie przyjęte zostało, że zastosowanie przepisu art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego, czyli dokonanie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę, jest możliwe wyłącznie w przypadku tożsamości obiektu oznaczonego w pozwoleniu na budowę i obiektu, którego zamierzone odstępstwa dotyczą. Ponadto organ drugiej instancji ponownie rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym, powinien także rozważyć przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, o której stanowi art. 89 k.p.a., zwracając baczną uwagę na przepis § 2 tego artykułu.
Organ odwoławczy dokonując oceny całokształtu materiału dowodowego w świetle zastosowanej przez organ pierwszej instancji normy prawnej powinien również zwrócić uwagę, dokonując tym samym oceny przedłożonego do zatwierdzenia projektu budowlanego spornej inwestycji pod kątem m.in. zgłoszonych zastrzeżeń przez skarżącą Spółkę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Wojewoda Dolnośląski zarzucając zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., polegające na:
* błędnym przyjęciu, że istniały podstawy do badania zgodności oświadczenia inwestora o prawie do nieruchomości na cele budowlane w kierunku ustalenia rzeczywistego stanu prawnego oraz, iż zaniechanie przez organ odwoławczy tego badania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
* błędnym przyjęciu, że nierozważenie w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wszystkich zarzutów podniesionych przez [...] Sp. z o.o. stanowiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
* błędnym przyjęciu, że uniemożliwienie przez organy obu instancji przed wydaniem decyzji [...] Sp. z o.o. zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów materiałów, a w szczególności z pismem inwestora z dnia 3.04.2009 r. stanowiło naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Wojewoda Dolnośląski podniósł, że zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę może być wydane tylko temu kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Obowiązkiem inwestora nie jest przy tym wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ale złożenie oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nie ma w związku z tym wymogu, aby inwestor na tym etapie dowodził, że ma prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ustawodawca mówi wprost, że pozwolenie na budowę wydaje się temu, kto złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a nie temu kto je udowodnił. Złożenie takiego oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej wydaje się wskazywać, że to nie organ administracji może kontrolować prawidłowość złożonego oświadczenia.
Nawet jeżeli jednak przyjąć, że organ administracji powinien w razie wątpliwości poddać takie oświadczenie badaniu w toku postępowania administracyjnego, to zarazem podnieść należy, iż zdaniem organu skarżącego w przedmiotowej sprawie wątpliwość taka nie występuje. W oświadczeniu inwestor wskazał umowę ustanowienia służebności gruntowej na działkę nr [...] z dnia 18.01.2006 r. Na wezwanie organu pierwszej instancji inwestor przedstawił potwierdzające to dokumenty, w tym odpis z księgi wieczystej. Z tego odpisu wynika, że służebność ta polega na nieodpłatnym zajęciu na czas nieokreślony przestrzeni nad działką nr 100/6 przez część budynku w ten sposób, że budynek ten od wysokości l piętra do ostatniej kondygnacji wystaje ponad granicę działki. W ocenie organu skarżącego inwestor wykazał, że posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie pozwalającym na realizację projektu. Szczegółowy zakres uprawnień i obowiązków inwestora i [...] Sp. z o.o. w odniesieniu do tej nieruchomości określony został w łączącej te podmioty umowie z dnia 18 stycznia 2006 r. oraz księdze wieczystej i nie ma na niego wpływu treść złożonego przez inwestora sformalizowanego oświadczenia. Wobec takiego stanu rzeczy nie można uznać, że zaistniały przesłanki do dodatkowego badania w toku postępowania administracyjnego zgodności oświadczenia inwestora z rzeczywistym stanem prawnym.
Odnosząc się do podnoszonej przez stronę kwestii postępowania rozgraniczeniowego Wojewoda Dolnośląski zauważył, że organy administracyjne uwzględniały aktualny stan prawny tych nieruchomości oraz aktualną ewidencję gruntów. Nie mogły zatem brać pod uwagę niezakończonego postępowania rozgraniczającego.
W ocenie strony skarżącej niedopełnienie przez organ odwoławczy obowiązku umożliwienia stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiału dowodowego, jakkolwiek naganne, w przedmiotowej sprawie nie miało ani nie mogło mieć wpływu na jej wynik. Organy obu instancji wydając inwestorowi pozwolenia na budowę analizowały załączone do wniosku dokumenty, których katalog został ściśle określony w art. 32 i 35 Prawa budowlanego. [...] Sp. z o.o. brała w postępowaniu czynny udział i miała możliwości zapoznania się z nimi i zgłaszania uwag.
Pismo inwestora z dnia 3.04.2010 r. nie było żadnym z dokumentów wymaganych Prawem budowlanym przy udzielaniu pozwolenia na budowę. Zawierało wyjaśnienia, które dotyczyły podnoszonych przez [...] sp. z o o. zarzutów, które jednak głównie były związane z realizowaną już budową w oparciu o wcześniejsze pozwolenie na budowę. Treść tego pisma nie miała wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niepowiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej (najczęściej w sferze postępowania dowodowego), a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, iż doszło do naruszenia art. 10 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...] Sp. z o.o. we Wrocławiu wniosła o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu natomiast bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych zarzutów. Niektóre z tych zarzutów wprawdzie zasadnie wskazują na częściowo nieprawidłowe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, uchybienie to nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu trafnie stwierdził bowiem, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., co uzasadniało usunięciu jej z obrotu prawnego.
Obowiązkiem organu odwoławczego było dokonanie pełnej analizy całego zebranego w sprawie materiału dowodowego i szczegółowe rozważenie wszystkich podniesionych w sprawie zarzutów. Naruszenie w szczególności przepisu art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. stanowiło pominięcie przez organy orzekające w sprawie podniesionej w odwołaniu kwestii dotyczącej stwierdzenia skarżącej Spółki, że zakres zmian podlegających zatwierdzeniu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej nie obejmuje zmian, które zostały już dokonane w trakcie realizacji inwestycji, a powinny zostać zatwierdzone projektem zamiennym. Błędne jest przekonanie organów administracji architektoniczno-budowlanej pierwszej, jak i drugiej instancji, że w ramach postępowania w sprawie zmiany pozwolenia na budowę mogą one prowadzić jedynie postępowanie wyjaśniające w sprawie projektowanych robót, tzn. takich, których jeszcze nie rozpoczęto.
Zgodnie z art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego, istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji organu administracji architektoniczno-budowlanej o zmianie pozwolenia na budowę. Do wstrzymania robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach oraz podjęcia działań, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, właściwy jest natomiast organ nadzoru budowlanego (art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego). Powyższe przepisy nie mogą być jednak interpretowane tak, jak to przyjęły organy orzekające w sprawie, prowadziłoby to bowiem do skutków całkowicie nieracjonalnych. W takim przypadku bowiem organ administracji architektoniczno-budowlanej mógłby wydać decyzję zmieniającą pozwolenie na budowę pomimo dokonania przez inwestora istotnych odstępstw od tego pozwolenia. W przypadku natomiast wydania następnie przez organ nadzoru budowlanego decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, organ administracji architektoniczno-budowlanej byłby obowiązany do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę i decyzji ją zmieniającej, zgodnie z wymogami art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego.
Należy zatem przyjąć, że wyjaśnienie charakteru dokonanych w trakcie wykonywania robót budowlanych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, w razie złożenia wniosku o zmianę pozwolenia na budowę, powinno nastąpić przed wydaniem decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Fakt ten nie musi również, jak twierdzą organy orzekające w sprawie, prowadzić do przejmowania przez organ administracji architektoniczno-budowlanej kompetencji organów nadzoru budowlanego. Zgodnie bowiem z art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego, organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu obowiązków określonych przepisami prawa budowlanego mogą dokonywać czynności kontrolnych. Protokolarne ustalenia dokonane w toku tych czynności stanowią podstawę do wydania decyzji oraz podejmowania innych środków przewidzianych w przepisach prawa budowlanego. Natomiast przepisy art. 85 Prawa budowlanego zobowiązują powyższe organy do współdziałania, które w szczególności obejmuje prowadzenie wspólnych działań kontrolnych i wzajemne przekazywanie informacji o wynikach kontroli.
Nieodniesienie się zatem do zarzutów [...] Sp. z o.o. w kwestii dokonanych przez inwestora odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego pozwolenia na budowę stanowiło naruszenie powołanych wyżej przepisów postępowania uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Nie znajduje natomiast uzasadnienia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym twierdzenie Sądu pierwszej instancji wskazujące na naruszenie przez organy orzekające przepisów postępowania poprzez nieodniesienie się do kwestii prawidłowości złożonego oświadczenia o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w kwestii przedmiotowego zarzutu stwierdził, że w przypadku działki nr ewid. [...], będącej w użytkowaniu wieczystym [...] Sp. z o.o., zachodzi względem inwestora stosunek służebności polegający na prawie dokonania w ramach budowy oficyny północnej tzw. "nawisu nad działką [...]", polegającego na tym, że budynek ten od wysokości l piętra do ostatniej kondygnacji wystaje ponad granicę tej działki. Decyzja o zmianie pozwolenia na budowę obejmuje jedynie część obiektu objętego pierwotnym pozwoleniem na budowę z dnia [...] kwietnia 2007 r., tj. oficynę południową oraz budynek przy ul. [...]. Pozwolenie z dnia [...] kwietnia 2007 r. obejmowało ponadto oficynę północną wraz z tzw. "nawisem nad działką [...]" oraz budynek przy ul. [...]. Skoro zatem postępowanie rozgraniczeniowe oraz przedmiotowa służebność dotyczy tej części nieruchomości, na której usytuowana jest oficyna północna, a wniosek o zmianę pozwolenia na budowę dotyczy oficyny południowej oraz budynku przy ul. [...], to brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości złożonego przez inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Skład orzekający w rozpoznawanej sprawie podziela również stanowisko prezentowane w skardze kasacyjnej, zgodnie z którym do stwierdzenia naruszenia art. 10 k.p.a. mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy niezbędne jest wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niepowiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej. Sąd pierwszej instancji zarzucając naruszenie art. 10 k.p.a. nie wykazał, że gdyby do naruszenia tego przepisu nie doszło, to najprawdopodobniej zostałoby wydane odmienne rozstrzygniecie. Naruszenie w powyższym zakresie przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. nie miało jednak, jak wykazano wyżej, istotnego wpływu na wynik postępowania.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło