II SA/Wa 1647/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Sędziowie WSA Joanna Kube, Eugeniusz Wasilewski (spr.), Protokolant Agnieszka Bieniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2010 r. sprawy ze skargi W. H. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. Minister Sprawiedliwości, po rozpatrzeniu wniosku W. H. z dnia 24 marca 2009 r., na podstawie art. 156 § 1 oraz art. 157 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Generalnego Służby Więziennej nr [...] z dnia [...] czerwca 1999 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] nr [...] z dnia [...] maja 1999 r. o cofnięciu W. H., T. H. oraz R. H. przydziału na lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w W. oraz zobowiązującej do opróżnienia ww. lokalu. W uzasadnieniu Minister Sprawiedliwości wskazał, iż przedmiotowe decyzje wydane w sprawie cofnięcia przydziału lokalu mieszkalnego były przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 30 października 2000 r. sygn. akt I SA 1151/99 oddalił złożoną na nie skargę. W związku z tym organ stwierdził, iż w przypadku, gdy decyzja administracyjna była już przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, a skarga ta została przez sąd oddalona, to fakt ten zamyka drogę administracyjną w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji, co do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego. Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. Minister Sprawiedliwości, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, w oparciu o art. 127 § 3, art. 156 § 1 oraz art. 157 § 3 kpa, odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Generalnego Służby Więziennej nr [...] z dnia [...] czerwca 1999 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] nr [...] z dnia [...] maja 1999 r., podzielając argumentację zawartą w decyzji własnej nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję W. H. zarzucił organowi naruszenie art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez jego niezastosowanie oraz art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez jego zastosowanie. Wskazując na powyższe wniósł o stwierdzenie nieważności obu wydanych w sprawie decyzji, względnie o ich uchylenie. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. przepisami prawa obowiązującego w dniu podjęcia zaskarżonego aktu lub czynności. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z powodów całkowicie odmiennych, aniżeli podnosi skarżący. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analizując niniejszą sprawę stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności postępowania, albowiem została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 138 § 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art. 127 § 3 kpa, od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Stosownie zaś do art. 138 § 1 kpa, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Szczególnego podkreślenia wymaga, że przepis ten zawiera zamknięty katalog rozstrzygnięć organu odwoławczego, co oznacza, że organ ten nie jest uprawniony do wydania decyzji o innej osnowie niż w nim wymienione. Tymczasem Minister Sprawiedliwości, rozpoznając wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, pomimo, iż zobowiązany był na mocy art. 127 § 3 kpa do zastosowania art. 138 § 1 kpa, wydał decyzję, w której postanowił "odmówić wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji". Treść orzeczenia jest zatem sprzeczna z zapisem art. 138 § 1 kpa. Z nieważnością decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa mamy do czynienia wówczas, gdy treść przepisu nie budzi wątpliwości, a mimo to organ zastosuje ten przepis inaczej. Wskazać należy, iż zaskarżona decyzja w swej osnowie nosi znamiona rażącego naruszenia prawa, tj. przepisu art. 138 § 1 kpa, dające podstawę do stwierdzenia jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 kpa.). W tej sytuacji, ponownie rozpoznając sprawę, Minister Sprawiedliwości winien wydać decyzję kierując się unormowaniem zawartym we wspomnianym przepisie art. 138 § 1 kpa. Wobec treści rozstrzygnięcia zbyteczne są rozważania w zakresie zarzutów podniesionych w skardze. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w wyroku. W oparciu o art. 152 powołanej ustawy Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.