I OZ 713/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 28 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1872/09 odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1872/09 oddalającym skargę W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2009 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy pieniężnej postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1872/09 oddalił skargę W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2009 r. nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania pomocy pieniężnej. Pismem z dnia 5 lutego 2010 r. (data stempla pocztowego) W. K. wniósł o doręczenie wskazanego wyżej wyroku. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 10 lutego 2010 r., doręczono skarżącemu odpis sentencji wyroku z dnia 5 lutego 2010 r. Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1872/09 referendarz sądowy przyznał W. K. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie z urzędu radcy prawnego. Pismem nadanym w dniu 14 czerwca 2010 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik W. K. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz złożył stosowny wniosek, wskazując, że o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu dowiedział się w dniu 7 czerwca 2010 r., w którym odebrał z siedziby Okręgowej Izby Radców Prawnych stosowne pismo. Natomiast z aktami niniejszej sprawy zapoznał się w dniu 9 czerwca 2010 r. Pełnomocnik stwierdził ponadto, że skarżący znajduje się pod opieką psychiatry, co wynika z wywiadu środowiskowego znajdującego się w aktach sprawy, w związku z czym podejmowane przez niego czynności nie zawsze pociągają pozytywne dla niego skutki. Tak się też stało w niniejszej sprawie, w której złożył on wniosek o doręczenie samego wyroku bez jednoczesnego wniesienia o jego uzasadnienie. Zdaniem pełnomocnika z uwagi na stan zdrowia skarżącego nie można przypisać mu winy w uchybieniu terminu. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1872/09 Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku tegoż Sądu z dnia 5 lutego 2010 r., wskazując, że w piśmie informującym o wyznaczeniu rozprawy skarżący został prawidłowo pouczony o konieczności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę w terminie 7 dni, od dnia ogłoszenia wyroku. Sąd podkreślił ponadto, że skarżący posiada pełną zdolność do czynności prawnych, nie jest osobą częściowo, ani całkowicie ubezwłasnowolnioną, w związku z czym, ponosi odpowiedzialność w sferze prawnej za swoje działania, w tym za nieprecyzyjne formułowanie swych żądań. W związku z tym Sąd pierwszej instancji uznał, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające brak winy w niedochowaniu terminu. Na marginesie Sąd zauważył, że skarżący był już stroną licznych postępowań zawisłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, które inicjował wnoszonymi skargami. Na to postanowienie zażalenie złożył pełnomocnik z urzędu W. K., radca prawny W. Z., wskazując, że skoro skarżący przebywa pod regularną opieką psychiatry, to Sąd powinien wobec niego stosować łagodniejsze kryteria, niż w stosunku do osoby, która obiektywnie jest w stanie należycie dbać o swoje interesy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał prawidłowej oceny sytuacji faktycznej i prawnej w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przywrócenie uchybionego terminu możliwe jest w sytuacji, gdy uchybienie to nie było przez stronę zawinione i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, o czym stanowi art. 87 § 2 tej ustawy. Nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, bądź nieznajomość prawa. Zaznaczyć należy, iż kryterium braku winy, jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym wiąże się z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W związku z tym podkreślić należy, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W przedmiotowej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł argumentu, który pozwoliłby zastosować art. 86 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy, która to sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie Wskazać należy, ze zgodnie z 141 § 2 powołanej wyżej ustawy w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia sentencji wyroku. W przedmiotowej sprawie we wskazanym wyżej terminie skarżący złożył wniosek "o doręczenie wyroku", nie wskazując na uzasadnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie stanowi usprawiedliwienia argument pełnomocnika skarżącego, że ten jest pod stałą opieką psychiatry. Jak bowiem trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, z akt sprawy nie wynika, aby skarżący był częściowo, czy też całkowicie ubezwłasnowolniony, posiada zatem – jak każda osoba fizyczna – pełną zdolność do czynności prawnych. Z akt sprawy nie wynika także, aby schorzenia skarżącego wpływały na dokonywane przez niego czynności, bądź też ograniczały postrzeganie rzeczywistości. Z pisma skarżącego wynika natomiast, że wnosi on o przesłanie wyroku. Nie można zatem z tej okoliczności uczynić skutecznego argumentu stanowiącego przesłankę wynikającą z art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zauważyć ponadto wypada, że w piśmie informującym o wyznaczeniu rozprawy z dnia 8 grudnia 2009 r. skarżący został prawidłowo pouczony o konieczności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę w terminie 7 dni, od dnia jego ogłoszenia, na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.