I OZ 410/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 kwietnia 2010 r. sygn. akt III SA/Łd 630/09 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2010 r. sygn. akt III SA/Łd 630/09 odmówił R. B. wstrzymania wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z dnia [...] listopada 2009 r. Nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby. W uzasadnieniu wskazano, iż powołana przez skarżącego możliwość wystąpienia nieodwracalnych skutków dla niego i jego rodziny nie stanowią, zdaniem Sądu I instancji, okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w rozumieniu w art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym znaczna szkoda, to zarówno majątkowa jak i niemajątkowa, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie do stanu pierwotnego. Ponadto Sąd I instancji podniósł, iż warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie we wniosku okoliczności odnoszących się do konkretnych zdarzeń. W ocenie Sądu I instancji, wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie zostało już wykonane - skarżącego zwolniono ze służby w dniu 30 listopada 2009 r. Zaś przesłanką zastosowania instytucji wstrzymania wykonania jest groźba wystąpienia skutków, o których mowa w w/w art. 61 § 3 P.p.s.a. Instytucja ta, zdaniem Sądu, nie służy odwróceniu już zaistniałych następstw wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia i w takim przypadku nie ma zatem podstaw do jej zastosowania, bowiem wszystkie skutki, które mogły wyniknąć z wykonania decyzji już wystąpiły. Wstrzymanie wykonania decyzji jest wówczas bezprzedmiotowe na co wskazuje powołane przez WSA orzecznictwo sądów administracyjnych. R. B. złożył zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zwrotu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, podnosząc, iż dopełnił wszelkich wymogów uprawniających do skorzystania z możliwości złożenia jednoczesnego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący podniósł, iż nie wie czyim zaniedbaniem lub wadliwym działaniem było rozpatrzenie wniosku i skargi 5 miesięcy po złożeniu dokumentów, jednakże nie przyczynił się do tej sytuacji. Okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków są dla skarżącego oczywiste, bezsporne i już obecnie występują trudne do odwrócenia skutki chociażby w postaci braku środków na kosztowaną rehabilitację syna w łódzkim ośrodku leczenia autyzmu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przede wszystkim należy wskazać, iż przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszym postępowaniu jest postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego z punktu zaistnienia określonych przesłanek wskazanych przepisami prawa, zatem żądanie skarżącego w postaci uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz zwrotu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji jest niemożliwe, bowiem o słuszności zwolnienia skarżącego będzie orzekał Sąd w odrębnym właściwym postępowaniu. Przechodząc do analizy postanowienia, przez pryzmat przesłanek umożliwiających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu – w niniejszej sprawie rozkazu personalnego – należy wskazać, iż stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwana dalej P.p.s.a., Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Obowiązek wykazania w/w przesłanek w całości ciąży na wnioskodawcy, który powinien przedstawić we wniosku okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i poprzeć je wszelkimi możliwymi dowodami. Samo postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności cechuje fakultatywność, co oznacza, iż nawet jeżeli strona przedstawi okoliczności, które w jej ocenie przemawiają za zastosowaniem ochrony tymczasowej, Sąd nie jest zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia o żądanej treści. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powołane okoliczności zarówno we wniosku (rozpad małżeństwa z powodów finansowych i zawodowych, wyprowadzka z domu, kosztowne leczenie chorego syna na autyzm, pobory w wysokości [...] zł niewystarczające na utrzymanie) jak również w zażaleniu nie są okolicznościami usprawiedliwiającymi możliwość wydania postanowienia o wskazanej treści, bowiem strona przedstawiła gołosłowne twierdzenia bez poparcia dokumentami świadczącymi chociażby o trudnej sytuacji materialnej, o fakcie choroby syna i potrzebie jego kosztownej operacji itp. okoliczności. Zatem ani Sąd I instancji ani Naczelny Sąd Administracyjny nie miały wystarczającego materiału do zbadania faktycznej sytuacji skarżącego. Słusznie również Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu stwierdził, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania, w sytuacji gdy skutki, które wynikają z wykonania decyzji – rozkazu personalnego - już wystąpiły, bowiem instytucja wstrzymania wykonania określonego aktu lub czynności jest postrzegana jako tymczasowa ochrona osoby, która wniosek taki składa, przed ewentualnymi skutkami kontrolowanego przez Sąd działania organu administracji publicznej. Objęcie skarżącego ochroną przewidzianą w art. 61 § 3 P.p.s.a. może mieć miejsce tylko i wyłącznie w przypadku zaskarżenia decyzji, która nadaje się do wykonania i która ma być w przyszłości wykonana. Zatem w sytuacji, gdy decyzja została już wykonana, wniosek o wstrzymanie jej wykonania staje się bezprzedmiotowy. Skoro bowiem postanowienie Sądu ma uchronić stronę przed skutkami wykonania decyzji, to jej wykonanie niweczy cel zastosowania instytucji przewidzianej w art. 61 § 3 P.p.s.a. Rozkaz personalny określił datę zwolnienia skarżącego ze służby na dzień [...] listopada 2009 r., zatem w chwili orzekania tj. 8 kwietnia 2010 r. Sąd I instancji zasadnie uznał, iż skutek wynikający z rozkazu personalnego już nastąpił. Ponadto skarga wraz z aktami sprawy wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu w dniu 22 grudnia 2009 r. (k. 5 akt), czyli już po wykonaniu zaskarżonego rozkazu, w związku z tym termin rozpoznania samego wniosku nie ma znaczenia. Jednakże należy wskazać, iż samo wykonanie orzeczenia o zwolnieniu ze służby jeszcze nie powoduje trwałej zmiany rzeczywistości. Co wymaga podkreślenia - art. 42 ust. 1 w/w ustawy przewiduje, iż policjantowi zwolnionemu ze służby w Policji przysługuje roszczenie o przywrócenie na różnorzędne stanowisko służbowe, a także o wypłatę wynagrodzenia należnego za okres zwolnienia, w przypadku stwierdzenia nieważności lub uchylenia decyzji o zwolnieniu oraz w sytuacji, gdy postępowanie karne prowadzone w stosunku do policjanta zwolnionego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 i 9 zostanie zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania. Zatem w razie wydania wyroku uniewinniającego w postępowaniu karnym lub umorzenia tego postępowania – skarżący będzie mógł bez trudu powrócić do służby, zachowując jednocześnie prawo do wynagrodzenia za okres zwolnienia. Ponadto w orzecznictwie panuje pogląd, iż utrata zatrudnienia, nie spełnia wymogu przesłanek warunkujących wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji zawartych w art. 61 § 3 P.p.s.a. (vide: postanowienia NSA z 16 kwietnia 2004 r. sygn. akt OZ 17/04, OZ 20/04). W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, uznając, iż rozstrzygnięcie Sądu I instancji nie narusza prawa, na podstawie art. 184 w związku zw. z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.