II OZ 950/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wiesław Kisiel po rozpoznaniu w dniu 6 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K. i M. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 lipca 2010 r., II SA/Po 702/09, o odmowie przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi E. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić termin do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 8 lipca 2010 r., II SA/Po 702/09, odmówił A. K. i M. G. przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z dnia 5 lutego 2010 r. uchylającego decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Kobyla Góra z dnia [...] czerwca 2009 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I. instancji wskazał, że zarządzeniem z dnia 14 kwietnia 2010 r. uczestnicy M. G. i A. K., reprezentowani przez radcę prawnego J. T., zostali zobowiązani przez Sąd do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej przez nadesłanie 4 jej odpisów w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. Termin do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej upływał 30 kwietnia 2010 r., w wymienionym terminie braki nie zostały usunięte. Pismem z dnia 10 maja 2010 r. pełnomocnik uczestników złożył wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia wad formalnych skargi kasacyjnej. Wyjaśnił, że w dniu 23 kwietnia 2010 r. wysłał do Sądu wymaganą ilość odpisów skargi kasacyjnej poświadczonych za zgodność z oryginałem i pismo przewodnie, jednakże jego pracownik – na skutek omyłki pisarskiej – wskazał błędny adres Sądu (błędny numer budynku). W dniu 10 maja 2010 r. otrzymał zwrot powyższej przesyłki i niezwłocznie sporządził wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej, dołączając do niego wymagane odpisy. W jego ocenie uchybienie terminu nie nastąpiło z jego winy, ponieważ błędne wskazanie adresu Sądu stanowiło następstwo oczywistej omyłki pisarskiej, a przy tym jej charakter jest drobny i niezamierzony. Sąd I. instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Błędy w organizacji pracy biurowej nie mogą stanowić okoliczności wyłączających winę profesjonalnego pełnomocnika. Jest on zobowiązany do zachowania szczególnej staranności w toku wykonywanych przez siebie czynności, przy czym odpowiada on za czynności wykonywane przez zatrudnione przez siebie osoby jak za własne działania. Błędne podanie adresu Sądu przez pracownika kancelarii pełnomocnika – choćby na skutek oczywistej omyłki pisarskiej – gdy doprowadziło do niedoręczenia przesyłki właściwemu adresatowi i jej zwrot przez pocztę, stanowi przypadek niedochowania wymogów należytej staranności. Uchybienie terminu nastąpiło z przyczyn zawinionych przez stronę. A. K. i M. G. w zażaleniu na powyższe postanowienie zarzucili wadliwą interpretację art.86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. nr 153, poz.1270 ze zm., dalej "P.p.s.a."), polegającą na przyjęciu, że błędne podanie numeru budynku w adresie Sądu przez pracownika kancelarii pełnomocnika strony, choćby na skutek oczywistej omyłki pisarskiej, stanowi przypadek niedochowania wymogów należytej staranności i przesądza o zawinieniu strony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek przywróci termin (art.86 § 1 P.p.s.a). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobniając równocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu (art.87 § 1 i 2 P.p.s.a.). Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej, należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998r., II CKN 8/98, LEX nr 50679). W opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego, takiej analizy nie dokonał Sąd I. instancji, który wydając zaskarżone postanowienie uznał, iż przedstawione w aktach sprawy okoliczności nie uprawdopodobniają, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy pełnomocnika uczestników postępowania. Warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie okoliczności braku winy, a nie dowiedzenie takiej sytuacji. Pełnomocnik wskazał we wniosku o przywrócenie terminu, że jego uchybienie wynikało z oczywistej omyłki pisarskiej w adresie Sądu I. instancji. Oczywistość błędu pisarskiego wynika z natury samego błędu tj. omyłkowego, niezamierzonego wskazania nr budynku 25 zamiast 10/12. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego odmowa przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej wobec nienadesłania w zakreślonym terminie wymaganych odpisów skargi kasacyjnej stanowiłaby nieuzasadnione ograniczenie konstytucyjnie gwarantowanego prawa do sądu (art.45 ust.1 Konstytucji RP), a stanowisko Sądu I. instancji w kwestii przywrócenia terminu uznać należy za nazbyt formalistyczne i zamykające w istocie stronie drogę do wniesienia skargi kasacyjnej. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty podniesione w zażaleniu są uzasadnione i dlatego należy przywrócić termin do wniesienia skargi w niniejszej sprawie (art.86 § 1 P.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.188 w zw. z art.197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.