I OSK 1604/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski, Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.), Sędzia del. WSA Leszek Kamiński, Protokolant starszy sekretarz sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 27 września 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Infrastruktury od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 2004/09 w sprawie ze skargi E.M. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 18 maja 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 2004/08, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie uchylił, zaskarżoną przez E. M., decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Wyrok ten zapadł w następującym stanie sprawy: Wojewoda Kujawsko-Pomorski decyzją z dnia [...] listopada 2007 r., orzekł o wywłaszczeniu nieruchomości, stanowiącej własność E. M., przeznaczonej na rozbudowę pasa drogowego, ustalając odszkodowanie w wysokości 92 100 zł, która została uchylona na skutek odwołania E. M. przez Ministra Infrastruktury, decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., w części dotyczącej odszkodowania, które Minister ustalił na 92 000 zł, a w pozostałej części utrzymana w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 3 grudnia 2008 r. I SA/Wa 857/08, stwierdził nieważność decyzji Ministra w części dotyczącej odszkodowania, wobec orzeczenia na niekorzyść strony. W postępowaniu prowadzonym na skutek tego wyroku Minister ponownie uchylił decyzję Wojewody w części dotyczącej odszkodowania, które ustalił w wysokości 109 100 zł, tj. na kwotę wynikającą z nowego operatu szacunkowego z dnia [...] maja 2009 r., w którym zastosowano podejście porównawcze, metodę porównywania parami. W skardze do Wojewódzkiego Sądu E. M. podniosła nieprawidłowości zastosowanej metody oraz to, że nie uwzględniono w kwocie odszkodowania dodatkowo 5% wartości nieruchomości z tytułu jej wydania oraz 10 000 zł za budynek. Uchylając decyzję, Wojewódzki Sąd stwierdził: Rozpoznając sprawę Minister Infrastruktury powołał art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych warunkach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 154, poz. 958), zgodnie z którym do spraw wszczętych a niezakończonych stosuje się przepisy dotychczasowe, natomiast pominął ust. 3 tego artykułu, mówiący o tym, że postępowanie o ustalenie wysokości i wypłaty odszkodowania stosuje się przepisy w brzmieniu ustalonym ustawą nowelizującą. Niewyjaśnienie przez Ministra kwestii odmowy zastosowania art. 6 ust. 3 ww. ustawy, a tym samym tego, że odszkodowanie może być powiększone stosownie do jej art. 18 ust. 1e, 1f, a także znaczenia przekazania nieruchomości na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad powoduje, że decyzja narusza art. 7, 8 i 107 § 3 k.p.a., co ma istotny wpływ na wynik sprawy. Nieuzasadniony natomiast jest zarzut niewłaściwego sporządzenia operatu szacunkowego, gdyż wybór podejścia i metody należy do rzeczoznawcy majątkowego. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Minister Infrastruktury, zarzucając: 1) naruszenie prawa materialnego, o którym mowa w przepisie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: Ppsa, tj.: – naruszenie art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. Nr 154, poz. 958), dalej powoływanej jako ustawa z dnia 25 lipca 2008 r., poprzez błędną wykładnię polegająca na uznaniu, iż przepis ten powinien mieć zastosowanie do spraw rozpoznawanych w trybie wywłaszczeniowym na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) w wersji sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 220, poz. 1601 ze zm.); – naruszenie przepisu art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r., poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przepis ten powinien mieć zastosowanie do spraw rozpoznawanych na podstawie art. 18 i 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. w wersji obowiązującej do dnia 16 grudnia 2006 r. w zw. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651), dalej powoływanej jako u.g.n. 2) na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: – naruszenie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c P.p.s.a. przez przyjęcie, że decyzja uchylona wyrokiem została wydana z naruszeniem art. 7, art. 8 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: k.p.a.) i to w sposób mający wpływ na wynik sprawy, w sytuacji gdy – wbrew stanowisku Sądu – organ odwoławczy uzasadnił swoje orzeczenie w sposób zupełny. W związku z takimi zarzutami Minister domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, bowiem jej zarzutów nie można było uznać za usprawiedliwione. Rozstrzygnięcie Ministra Infrastruktury zapadło na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 154, poz. 958), dalej "ustawa nowelizująca". Stosownie do tego przepisu do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej stosuje się przepisy dotychczasowe. Według przepisów dotychczasowych rozpoznana została sprawa, będąca przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Jednak art. 6 zawiera także normę, zawartą w ust. 3, dotyczącą odszkodowania. Ten przepis stanowi, że w postępowaniu dotyczącym ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania za nieruchomości przejęte pod drogi publiczne stosuje się przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych warunkach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą. Przedmiotem sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2009 r., zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu, jest właśnie kwestia odszkodowania. Wojewoda Kujawsko-Pomorski, decyzją z dnia [...] listopada 2007 r., orzekł o wywłaszczeniu pod drogę i odszkodowaniu, a ta ostatnia kwestia nie została załatwiona decyzją ostateczną. Minister Infrastruktury uchylił decyzję Wojewody w części dotyczącej odszkodowania, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność tej decyzji w zakresie odszkodowania. W postępowaniu zatem zakończonym decyzją z dnia [...] października 2009 r. kwestia odszkodowania rozstrzygana była po raz kolejny. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że Minister Infrastruktury nie wyjaśnił dlaczego zastosował do rozstrzygnięcia sprawy odszkodowania art. 6 ust. 1 ustawy nowelizującej, a nie jej art. 6 ust. 3. Zdaniem Sądu miało to istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodzić należy się z tą oceną. Artykuł 6 ust. 1 ustawy nowelizującej ustala generalną zasadę zastosowania przepisów dotychczasowych w sprawach dot. przygotowania i realizacji inwestycji drogowych wszczętych a niezakończonych decyzją ostateczną do dnia jej wejścia w życie. Od tej zasady kolejne przepisy tego artykułu przewidują wyjątki, w tym zawarty w ust. 3. Ten przepis przewiduje stosowanie przepisów ustawy nowelizującej do spraw wszczętych a niezakończonych, a dotyczących ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania. Jak podniesiono wyżej przedmiotem tej sprawy jest ustalenie wysokości i wypłata odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną od E. M. pod rozbudowę drogi publicznej. Należy zatem uznać, że zasadnie Wojewódzki Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując, że kwestia wysokości odszkodowania nie została dostatecznie wyjaśniona z tego względu, że Minister pominął zasadę wyrażoną w art. 6 ust. 3 ustawy nowelizującej. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).