II FZ 110/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Edyta Anyżewska po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. T. i S. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 lutego 2010 r. sygn. akt I SA/Po 100/10 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. T. i S.T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 23 listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z 9 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Po 100/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił R. T. i S. T. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 23 listopada 2009 r., w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. Sąd pierwszej instancji zauważył, że R. T. i S. T. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 23 listopada 2009 r., w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. Jednocześnie skarżący wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. Sądu pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.) wykazanie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania aktu należy do skarżącego. Zdaniem Sądu skarżący nie uzasadnili, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia im znacznej szkody. W szczególności nie przedstawili jaki jest stan finansowy prowadzonego przez nich przedsiębiorstwa i jakie skutki wywołałoby uiszczenie kwoty zaległości podatkowej. Nie wyjaśniono na czym miałoby polegać spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków oraz nie przedstawili żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Skarżący poprzestali jedynie na złożeniu wniosku nie wskazując okoliczności, które ten wniosek uzasadniają. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucili naruszenie przepisu art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podniesiono między innymi, że Sąd pierwszej instancji nie podjął wszelkich działań do wyjaśnienia, czy zachodzą przesłanki do wstrzymania zaskarżonej decyzji, nie wyjaśnił nawet w niezbędnym zakresie stanu sprawy, co stanowi naruszenie prawa. Skarżący wskazują, że wykonanie decyzji spowoduje zarówno szkody majątkowe jak i niemajątkowe. Wpłata do organu podatkowego kwoty 96.697,00 zł w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji w znacznym stopniu wpłynęłaby na płynność prowadzonej działalności, a być może zmusiłaby skarżących do jej zakończenia. Wykonanie decyzji spowodowałoby również szkody niemajątkowe w postaci utraty zaufania u obecnych i przyszłych kontrahentów skarżących, co spowodowałoby nieodwracalne skutki w postaci utraty dotychczasowych i przyszłych klientów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z treści art. 61 § 3 P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć zatem należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 8 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06). Z tych uwag wynika, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia - znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca. Samo powołanie się przez niego na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd pierwszej instancji. W niniejszej sprawie uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w istocie tylko ogólnie powołuje się na prawne przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. Skarżący nie wskazali i nie wyjaśnili na czym miałoby polegać spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków oraz na czym miałoby polegać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Twierdzenia strony, które stanowią jedynie powtórzenie art. 61 § 3 P.p.s.a nie przesądzają o spełnieniu wskazanych w tym przepisie przesłanek (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 598/06). W celu wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenie skutków strona ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, ze wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne. Twierdzenia te powinny być poparte stosownymi dokumentami (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06). Mając powyższe na uwadze w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy przyjąć, że postanowienie Sądu pierwszej instancji odmawiające na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z powodu braku uzasadnienia wniosku strony w tym zakresie, należy uznać za zgodne z prawem. Nie można bowiem przyjąć, że w sytuacji, gdy skarżący nie uzasadniają we wniosku ani okoliczności wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to obowiązkiem sądu jest poszukiwanie tych okoliczności. Ponadto należy wskazać, że orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma fakultatywny charakter, a więc sąd może, lecz nie musi wstrzymać wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nawet w wypadku, gdy występują w sprawie przesłanki przewidziane w powołanym wyżej przepisie, od zaistnienia których ustawodawca uzależnia wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Odnosząc się natomiast do podniesionych w zażaleniu okoliczności mających uzasadniać wstrzymanie wykonania zakażonej decyzji, to należy przyjąć, że zażalenie nie jest środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku. Zażalenie jest bowiem jednym z dwóch środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, co wynika z treści art. 194 P.p.s.a. Jego istotą jest kontrola legalności wymienionych w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnych postanowień i zarządzeń wydanych w toku postępowania. Sąd pierwszej instancji dokonał oceny sprawy o czym świadczy treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i nie znalazł okoliczności uzasadniających wstrzymanie zaskarżonego aktu. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.