II SA/Wa 2138/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk, Sędziowie Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Protokolant Łukasz Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 lutego 2010 r. sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną [...] oddala skargę. W dniu [...] kwietnia 2009 r. Komendant Wojewódzki Policji w B., wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia S. Z. pozwolenie na posiadanie broni palnej [...]. Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], Komendant Wojewódzki Policji w B., działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j.: Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.) oraz art. 268a Kodeksu postępowania administracyjnego, cofnął S. Z. pozwolenie na posiadanie broni palnej [...]. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż prawomocnym wyrokiem z dnia [...] grudnia 2008 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w B. Sąd Grodzki Zamiejscowy [...] Wydział Grodzki w S., w związku z popełnionym przez S. Z. przestępstwem z art. 263 § 3 Kodeksu karnego (udostępnienie broni palnej osobie nieuprawnionej do posiadania broni), na podstawie art. 66 § 1 w związku z art. 67 § 1 kk warunkowo umorzył postępowanie na okres próby 1 roku, na podstawie art. 67 § 3 kk orzekł od oskarżonego na rzecz Samodzielnego Publicznego Zakładu [...] w B. świadczenie pieniężne w kwocie [...] złotych, zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu państwa kwotę [...] złotych tytułem opłaty oraz obciążył go pozostałymi kosztami procesu. Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. w sprawie zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, bowiem S. Z. kwalifikuje się do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. To z kolei obligowało organ, w oparciu o art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, do cofnięcia stronie pozwolenia na broń. Komendant Wojewódzki Policji w B. zaznaczył, iż katalog przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie jest zamknięty, a zatem popełnienie innego czynu wzbudzającego obawę, że strona może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego skutkować winno cofnięciem wydanego pozwolenia. Konsekwencją popełnienia przez stronę czynu z art. 263 § 3 kk jest przekonanie organu, że nie daje ona gwarancji bezpiecznego używania broni palnej [...], a tym samym budzi uzasadnione obawy, że broni tej może użyć w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Nie leży więc w interesie społecznym posiadanie broni przez osobę, która swoim postępowaniem takie dobra narusza. Zgodnie bowiem z wolą ustawodawcy, dostęp do broni jest prawem szczególnym, które może posiadać wyłącznie osoba o nieskazitelnej opinii. Zdaniem organu, poprzez fakt udostępnienia przez S. Z. broni palnej [...] osobie nieuprawnionej, zagrożone zostało bezpieczeństwo publiczne i indywidualne. Stwierdził on również, iż warunkowe umorzenie postępowania karnego nie wyklucza dokonania przez organy Policji w postępowaniu administracyjnym oceny zachowania się strony. Organ podkreślił, iż wprawdzie S. Z. posiada pozytywną opinię uzyskaną z Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w B. oraz pozytywną opinię w miejscu zamieszkania, jednak nie ma to wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], Komendant Główny Policji, po rozpoznaniu odwołania strony, w oparciu o art. 138 § 2 i art. 268a kpa oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, uchylił decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] czerwca 2009 r. w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał, iż w zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, a w związku z tym nie wzięto pod uwagę, czy w niniejszej sprawie nie zachodziła odrębna przesłanka do cofnięcia stronie pozwolenia na broń, określona w art. 18 ust. 5 pkt 7 ustawy o broni i amunicji. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], Komendant Wojewódzki Policji w B., mając za podstawę art. 18 ust. 5 pkt 7 i art. 20 ustawy o broni i amunicji oraz art. 268a kpa, cofnął S. Z. pozwolenie na posiadanie broni palnej [...]. W uzasadnieniu orzeczenia stwierdził, iż zgodnie z art. 18 ust. 5 pkt 7 i art. 20 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie zakazu użyczania broni osobie nieupoważnionej. Organ wskazał, iż przepis ten ma charakter fakultatywny, jednak, w jego ocenie, okoliczności faktyczne niniejszej sprawy przemawiają za cofnięciem stronie pozwolenia na broń. Od powyższej decyzji S. Z. złożył odwołanie do Komendanta Głównego Policji, wnosząc o jej uchylenie w całości. Zarzucił organowi naruszenie art. 18 ust. 5 pkt 7 ustawy o broni i amunicji. Stwierdził również, iż w zaskarżonej decyzji błędnie oceniono okoliczności faktyczne sprawy i nie wzięto pod uwagę całości zebranego w niej materiału dowodowego, w tym przede wszystkim pozytywnych opinii o stronie. Decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...], Komendant Główny Policji, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a kpa oraz art. 18 ust. 5 pkt 7 ustawy o broni i amunicji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając zawartą w niej argumentację. Wskazał, iż w sprawie bezspornym jest, że strona popełniła przestępstwo z art. 263 § 3 kk, co potwierdza znajdujący się w aktach prawomocny wyrok, warunkowo umarzający postępowanie karne. Zaznaczył, iż zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, warunkowe umorzenie postępowania jest immanentnie związane z ustaleniem, że przestępstwo zostało popełnione i wina osoby o nie oskarżonej, choć nieznaczna, nie budzi wątpliwości, w przeciwnym bowiem przypadku mógłby zapaść tylko wyrok uniewinniający. Organ odwoławczy podał, iż S. Z. dopuścił się przestępstwa udostępniając broń [...] osobie nieuprawnionej, co skończyło się tym, iż osoba ta bezprawnie, w jego obecności, zastrzeliła psa. Nie stanowi przy tym usprawiedliwienia argument, iż strona nie wiedziała o tym, że osoba, której użyczyła broń, nie miała na nią zezwolenia. Trudno bowiem przyjąć, iż będąc nie tylko członkiem Koła Łowieckiego "[...]", ale pełniąc w nim funkcje kierownicze, S. Z. nie był zorientowany, że jeden z jego członków nie ma pozwolenia na broń. Organ podkreślił również, że strona - jako prezes Koła - miała wgląd do wpisów myśliwych w książce polowań, zatem mogła przypuszczać, iż brak wpisów osoby, której udostępniła broń oznacza, że prawdopodobnie nie posiada ona na nią zezwolenia. Niezależnie od powyższego, w ocenie Komendanta Głównego Policji, obowiązkiem strony przed użyczeniem broni własnej innej osobie było także upewnienie się, czy osoba ta rzeczywiście ma uprawnienia do dysponowania bronią. Jako wieloletni myśliwy strona nie powinna bowiem dopuścić do tego, aby jej broń znalazła się w rękach osoby nieuprawnionej. Organ odwoławczy zaznaczył, iż od osób posiadających pozwolenie na broń, biorąc pod uwagę reglamentacyjny charakter ustawy i związek między rodzajem dobra, którym mogą one dysponować na podstawie pozwolenia a wymogiem ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, organy właściwe do wydawania pozwoleń mają prawo wymagać nieskazitelnej postawy, przejawiającej się przede wszystkim poszanowaniem porządku prawnego. Takie postępowanie stanowi bowiem swoistą rękojmię przestrzegania przez nie także przepisów ustawy o broni i amunicji. W tej sytuacji Komendant Główny Policji podkreślił, iż pomimo tego, że okoliczność, jaką stanowi użyczanie broni osobie nieuprawnionej, jest fakultatywną przesłanką do cofnięcia pozwolenia na broń na podstawie art. 18 ust. 5 pkt 7 ustawy o broni i amunicji, rozstrzygnięcie organu I instancji należy uznać za prawidłowe. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi S. Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 5 pkt 7 ustawy o broni i amunicji oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazując na powyższe S. Z. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi podał między innymi, iż w zaskarżonej decyzji błędnie oceniono okoliczności faktyczne sprawy i nie wzięto pod uwagę całości zebranego w niej materiału dowodowego, w tym przede wszystkim pozytywnych opinii o stronie. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów uznać należy, iż nie narusza ona prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy zostały spełnione przez skarżącego przesłanki uzasadniające cofnięcie mu pozwolenia na broń palną [...]. Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, który znajduje zastosowanie w sprawie niniejszej w myśl regulacji zawartej w art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Aby więc możliwym było cofnięcie pozwolenia na broń, jej posiadacz musi należeć do kategorii osób skazanych prawomocnym wyrokiem za ww. przestępstwa, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw, lub też sposób postępowania czy cechy charakteru posiadacza broni rodzą uzasadnioną obawę, iż może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Przedmiotowa obawa musi zaś mieć charakter realny. Powinna wynikać z analizy zachowania danej osoby, jej cech charakteru, stosunku do norm prawnych. W sytuacji, gdy podstawą cofnięcia pozwolenia na broń jest fakt prowadzenia postępowania karnego wobec posiadacza broni, czy też fakt skazania, przedmiotowa obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego winna też być oceniana przez pryzmat charakteru zarzucanego czynu. Należałoby więc poddać badaniu ten czyn pod kątem jego związku z posiadaniem broni czy obowiązkami ciążącymi na posiadaczu broni. Dopiero bowiem taka analiza całokształtu okoliczności faktycznych umożliwi realną ocenę istnienia omawianej obawy. Podkreślenia także wymaga to, iż prawo do posiadania broni nie należy w Polsce do kategorii praw i wolności obywatelskich. Jest to bowiem uprawnienie ściśle reglamentowane i to także w zakresie korzystania z prawa przyznanego już wcześniej prawomocną decyzją administracyjną. Z powyższego punktu widzenia, warunki uzyskania pozwolenia na broń i jej posiadania winny być badane w sposób restrykcyjny. Możliwość cofnięcia pozwolenia na broń nie może zaś być postrzegana jako zamach na swobody obywatela, a jedynie jako działanie prewencyjne, zmierzające do zapewnienia szeroko rozumianego bezpieczeństwa (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2008 r. sygn. akt II OSK 1296/07). Przechodząc do meritum niniejszej sprawy wskazać należy, iż organ administracji prawidłowo zakwalifikował rodzaj popełnionego przez skarżącego przestępstwa, jako spełniającego dyspozycję przepisu art. 18 ust. 5 pkt 7 ustawy o broni i amunicji oraz jako budzący uzasadnioną obawę, iż posiadacz broni może jej użyć w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Skarżący dopuścił się bowiem czynu przestępnego polegającego na udostępnieniu broni osobie nieuprawnionej. Podstawowym zaś obowiązkiem posiadacza broni, wynikającym m.in. z wyżej przytoczonego przepisu, jest dbałość o to, aby nie trafiła ona w ręce osoby, która nie ma prawa do jej posiadania. Winien on również dochować wszelkich starań, aby jego broń nie została użyta w celu realizacji bezprawnych działań. Całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie niniejszej świadczy o tym, iż skarżący nie podołał ww. obowiązkom. Okolicznością niesporną pozostaje fakt, iż osoba, której skarżący udostępnił swoją broń, nie miała uprawnień do jej posiadania. Skarżący przed udostępnieniem broni nie upewnił się ponad wszelką wątpliwość, czy osoba, której użycza broni ma takie uprawnienia. Twierdzenia zawarte w skardze, iż osoba ta była członkiem koła łowieckiego, a więc skarżący przypuszczał że posiada ona pozwolenie na broń, pozostają w oderwaniu od problematyki niniejszej sprawy i obowiązków ciążących na posiadaczu broni. Jej posiadacz, zanim udostępni broń osobie trzeciej, musi mieć pewność, a nie jedynie domniemywać, iż posiada ona stosowne uprawnienia do posługiwania się bronią. Skoro więc skarżący, udostępniając broń osobie trzeciej, nie upewnił się co do posiadania przez nią stosownych uprawnień, dopuścił się naruszenia obowiązku należytej dbałości o posiadaną broń. Takie zaś zachowanie świadczy o skrajnej niefrasobliwości skarżącego. Skarżący ponosi więc winę za swoje nieodpowiedzialne zachowanie. Nawet bowiem przyjmując za skarżącym, iż lekkomyślnie przyjął, że osoba której użyczył broni posiada stosowne uprawnienia, to nie świadczy to o braku winy. Lekkomyślność z punktu widzenia prawnego, jest bowiem kwalifikowaną odmianą winy. Stąd, w ocenie Sądu, zachowanie skarżącego nie tylko jest sprzeczne z dyspozycją art. 18 ust. 5 pkt 7 ustawy o broni i amunicji, ale również winno być postrzegane jako budzące uzasadnione wątpliwości o jakich mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 omawianej ustawy. Powyższych wniosków nie niweluje zarzucana w skardze okoliczność, iż organ zbyt pochopnie przyjął, że skarżący winien wiedzieć o braku posiadania stosownych uprawnień przez osobę, której broń użyczył. Nawet bowiem przyjmując ww. argumentację skargi, nie zmienia to faktu, iż skarżący przed udostępnieniem broni osobie trzeciej nie zbadał w sposób odpowiedzialny, czy posiada ona stosowne uprawnienia. Kolejnym argumentem przemawiającym za trafnością skarżonej decyzji jest to, iż użyczona osobie trzeciej broń, została użyta w celu sprzecznym z prawem. Przy jej użyciu dokonano bowiem odstrzelenia psa. Takie natomiast działania nie wchodzą w zakres uprawnień myśliwych. Mogłyby być usprawiedliwione jedynie np. okolicznościami, o jakich mowa w art. 33 ustawy o ochronie zwierząt, jednakże takich twierdzeń skarżący nie podnosił zarówno w trakcie trwania postępowania administracyjnego, jak też w trakcie toczącego się postępowania karnego. Podkreślić zaś należy, iż okoliczności, o których mowa wyżej, winny być wykazane przez skarżącego. W przedmiotowym zakresie - wykazania przesłanek ekskulpujących, to na nim spoczywa bowiem ciężar dowodowy. Skoro jednakże ww. okoliczności skarżący nie tylko nie udowodnił, ale nawet nie podnosił, organ miał wszelkie podstawy do tego, aby czyn którego dopuściła się osoba, której skarżący udostępnił broń, zakwalifikować jako bezprawny. Za okoliczność pozostającą bez wpływu na rozstrzygnięcie uznać należy to, iż skarżący nie został skazany w postępowaniu karnym, a jedynie umorzono w stosunku do niego warunkowo postępowanie karne. Takie rozstrzygnięcie sądu karnego przesądza bowiem, iż skarżący dopuścił się zarzucanego mu przestępnego czynu. To zaś jest okolicznością wystarczającą dla organu, dla dokonania oceny skarżącego pod kątem dawania przez niego rękojmi prawidłowego i zgodnego z prawem korzystania z posiadanej broni. W podobnym brzmieniu wypowiadał się Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 30 października 2008r. w sprawie o sygn. akt II OSK 1296/07 stwierdzając, iż : "warunkowe umorzenie postępowania jest takim szczególnym środkiem odpowiedzialności karnej, który zakłada popełnienie przestępstwa, a także istnienie winy sprawcy i nakazuje jedynie odstąpienie od skazania i poddanie się sprawcy przestępstwa stosownym obowiązkom próby". W świetle powyższego uznać należy, iż warunkowe umorzenie postępowania karnego wobec skarżącego nie sprawia, iż uzasadniona obawa użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub interesu publicznego została usunięta. Obawy tej nie znosi także podnoszona w skardze okoliczność otrzymania przez skarżącego pozytywnej opinii z koła łowieckiego. Fakt posiadania takiej opinii nie pozbawia czynu, którego dopuścił się skarżący, cech naganności, prowokujących wniosek o istnieniu uzasadnionej obawy o jakiej mowa w art.15 ust 1 pkt 6 przedmiotowej ustawy. W tym stanie sprawy, uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy oraz iż przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).