II OSK 1688/10

Dnia 25 listopada 2011 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz (spr.) sędzia NSA Wojciech Chróścielewski sędzia del. WSA Jacek Fronczyk Protokolant Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2011 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 36/10 w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie na rzecz G. K. kwotę 550 ( pięćset pięćdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. II OSK 1688/10 U z a s a d n i e n i e Wojewódzki Sąd Administracyjny w warszawie wyrokiem z dnia 11 maja 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 36/10 po rozpoznaniu skargi G. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru budowlanego z dnia [...] listopada 2009 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Siedlcach z dnia [...] września 2009 r. orzekającą o nakazie rozbiórki przez skarżącą na podstawie art. 38 ust. 1 i ust. 3 ustawy - Prawo budowlane budynku mieszkalnego jednorodzinnego wznoszonego samowolnie w S. /działka nr [...].[...] gm. W. - oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku podano, iż skarżąca zgłosiła organowi architektoniczno-budowlanemu ocieplenie bloczkami gazobetonowymi istniejącego budynku drewnianego, jednakże w istocie przystąpiła do budowy nowego budynku, a nie do jego ocieplenia. W ocenie organu nowo wybudowane ściany są ścianami konstrukcyjnymi o czym świadczą słupy żelbetowe, nie zaś ścianami ocieplającymi. Ponadto budynek drewniany został "wyniesiony" nad grunt na wysokość 1,59 m i oparty na podkładach drewnianych. W związku z tą samowolą inwestorka została zobowiązana do przedłożenia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów, czego nie uczyniła, co w ocenie organu I instancji obligowało go do wydania nakazu rozbiórki. Organ odwoławczy po rozpoznaniu odwołania inwestorki podzielił stanowisko organu I instancji co do tego, że inwestorka dopuściła się samowoli budowlanej i ma zastosowanie regulacja art. 48 Prawa budowlanego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie inwestorka podniosła, że nie usunięto drewnianej konstrukcji, tylko ją naprawiono, nie została więc naruszona konstrukcja i pokrycie dachu. Ewentualnie mogłaby mieć w sprawie zastosowanie regulacja art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie jest zasadna, bowiem słusznie organy orzekające w sprawie zastosowały art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, gdyż roboty budowlane przeprowadzono samowolnie, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła G. K. zarzucając naruszenie: 1/ art. 141 ( 4 w związku z art. 133 ( 1 i 134 ( 1 ppsa wobec niewzięcia przez Sąd pod uwagę całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i pominięcie istotnych okoliczności mających wpływ na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, a w szczególności zaakceptowanie podstaw prawnych zaskarżonych decyzji wskazujących na art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm./, w sytuacji, gdy postępowanie powinno się toczyć w trybie przewidzianym art. 50 i 51 tej ustawy, 2/ art. 145 ( 1 pkt 2 w związku z art. 134 ( 1 ppsa poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo, iż zaskarżone akty naruszają art. 48 ust. 1 zdanie drugie ustawy - Prawo budowlane z uwagi na fakt, iż nakazują dokonanie rozbiórki całego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, a nie tylko robót wykonywanych na podstawie zgłoszenia. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi się, że nawet w przypadku, gdyby uznać, że zgłoszenie nie było zbyt precyzyjne, to organ je przyjmujący powinien wezwać inwestorkę do jego doprecyzowania w szczególności w postaci wskazania robót koniecznych do realizacji ocieplenia budynku. Organ architektoniczno-budowlany jednakże przyjął zgłoszenie bez zastrzeżeń nie żądając jego uzupełnienia jak też nie wniósł sprzeciwu od zgłoszenia. Inwestorka wykonała roboty budowlane w jej ocenie mieszczące się w dokonanym zgłoszeniu, nie naruszając konstrukcji dotychczasowego budynku drewnianego. Ewentualnie mogłoby mieć zastosowanie jedynie uregulowanie art. 50 i 51 Prawa budowlanego i to tylko w zakresie dotyczącym nowo zrealizowanych robót, nie zaistniała bowiem samowola budowlana w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. Nakazano jednakże na podstawie art. 48 Prawa budowlanego rozbiórkę i to całego obiektu, obejmując tym nakazem w sposób nieuprawniony także dotychczasowy budynek mieszkalny, który nie mógł być przedmiotem rozstrzygnięcia. Obecna na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym inwestorka, wraz ze swoim profesjonalnym pełnomocnikiem, wyjaśniła, iż nie miało miejsca rozebranie dotychczasowego, drewnianego budynku mieszkalnego, lecz dokonano jego obudowania w celu ocieplenia, stosownie do zgłoszenia. Nie można więc skutecznie twierdzić, że powstał w całości i to w warunkach samowoli budowlanej nowy budynek mieszkalny. Tzw. "wyniesienie" budynku polegało w istocie na tym, że grunt wokół dotychczasowego budynku został odsunięty, co wizualnie powoduje, że można odnieść wrażenie, iż budynek został podniesiony w stosunku do stanu dotychczasowego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty koncentrują się wokół dwóch zasadniczych podstaw, to jest procesowej, dotyczącej tego, że Sąd I instancji wydając zaskarżony wyrok oparł swoje rozstrzygnięcie na zbyt skąpym, niewystarczającym do wydania decyzji na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, materiale dowodowym, a także materialnej, wobec tego, że tenże Sąd zaakceptował możliwość zastosowania art. 48 Prawa budowlanego do rzekomej według skarżącej samowoli budowlanej, podczas gdy dotychczasowy budynek objęty nakazem rozbiórki w ogóle nie został naruszony, a tym samym roboty budowlane co do niego nie były realizowane w warunkach tego artykułu, zaś co do ocieplenia, to wobec dokonanego zgłoszenia, możliwa jest do zastosowania tylko regulacja art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Należy zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przychylić się do tak skonstruowanych zarzutów. Rację ma przede wszystkim wnosząca skargę kasacyjną, iż wobec dokonanego przez nią zgłoszenia zamiaru realizacji ocieplenia budynku, organ przyjmujący zgłoszenie powinien był ewentualnie wezwać inwestorkę do ściślejszego przedstawienia jej zamierzeń, ewentualnie wnieść sprzeciw, w razie gdyby roboty budowlane wymagały pozwolenia na budowę. Brak takiej reakcji organu w niniejszej sprawie powoduje, że nie powinien być zastosowany art. 48 Prawa budowlanego, lecz w razie potrzeby należało zastosować art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Z wywodów uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika przy tym, z jakich przyczyn Sąd podzielił stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, iż nakazem rozbiórki powinien być objęty nie tylko ten zakres robót, który skarżąca określa jako ocieplenie budynku, ale także obiekt dotychczasowy /drewniany dom jednorodzinny/, skoro nie twierdzi się, iż został on np. rozebrany i następnie odbudowany/. Bez znaczenia jest przy tym okoliczność, iż skarżąca nie wykonała nałożonego na nią obowiązku przedłożenia dokumentacji, skoro wiązało się to nie z zastosowaniem art. 50 i 51 Prawa budowlanego, lecz prowadzeniem sprawy jako dotyczącej samowoli ze skutkiem określonym w art. 48 Prawa budowlanego, zaś skarżąca absolutnie nie poczuwała się do takiej samowoli. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 185 ( 1 ppsa. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 ppsa.