I OW 183/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz Jerzy Solarski Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Ministra Infrastruktury o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Ministrem Infrastruktury a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Warszawie w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku T. R.-O., K. M. M., T. R. i J. H. S. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z dnia [...] marca 1972 r. nr [...] odmawiającej przyznania dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy Al. N. (obecnie Al. N.) postanawia: oddalić wniosek. Minister Infrastruktury wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego powstałego pomiędzy Ministrem Infrastruktury a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Warszawie w sprawie o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie z dnia [...] marca 1972 r., nr [...] odmawiającego przyznania dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy [...], ozn. hip. [...] w części, w jakiej dawna nieruchomość hipoteczna wchodzi aktualnie w skład działek ewidencyjnych nr [...] oraz nr [...] z obrębu [...]. W uzasadnieniu wniosku organ przedstawił następujące okoliczności sprawy: Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie postanowieniem z dnia [...] października 2006 r. nr [...], powołując się na art. 157 § 1 K.p.a., przekazało Ministrowi Budownictwa wniosek T. R.-O., K. M.M., T. R. i J. H. S. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie z dnia [...] marca 1972 r., nr [...] odmawiającego przyznania dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy [...] (obecnie [...]) ozn. hip. [...]. W uzasadnieniu wskazano, że w skład dawnej nieruchomości hipotecznej wchodzą aktualnie działki ewidencyjne nr [...],[...] i [...], które stanowią własność Skarbu Państwa, gdyż - jak wskazało Kolegium - nie podlegały one komunalizacji z mocy prawa. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, właściwym w sprawie jest zatem Minister Budownictwa. Wnioskujący organ wskazał ponadto, że w piśmie z dnia [...] marca 2007 r. Urzędu m. st. Warszawy Biura Gospodarki Nieruchomościami Delegatury w Dzielnicy Mokotów stwierdzono, że dawna nieruchomość ozn. hip. [...] wchodzi w skład działek ewidencyjnych nr [...], nr [...] oraz nr [...] z obrębu [...] oraz że działka nr [...] stanowi własność m. st. Warszawy, natomiast działki nr [...] oraz nr [...] stanowią własność Skarbu Państwa. Mając na uwadze powyższe postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] Minister Budownictwa przekazał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Warszawie do rozpatrzenia według właściwości powołany na wstępie wniosek w części dotyczącej nieruchomości stanowiącej własność komunalną, tj. działki ewidencyjnej nr [...]. W odpowiedzi na postanowienie Ministra Infrastruktury Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. pismem z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] października 2006 r. Minister Infrastruktury w dalszym ciągu stoi na stanowisku, że działka nr [...] z obrębu [...] jest własnością m. st. Warszawy, co wynika z wypisu z rejestru gruntów wg stanu na dzień [...] marca 2009 r. oraz odpisu zupełnego księgi wieczystej KW [...] według stanu z dnia [...] maja 2009 r. Ponadto Minister ustalił, że również działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] jest własnością m.st. Warszawy, o czym świadczy wypis z rejestru gruntów dla w/w działki według stanu z dnia 6 marca 2009 r. Minister Infrastruktury wskazał, że właściwość organu zależy od ustalenia, czyją własnością aktualnie są działki ewidencyjne nr [...] i nr [...] z obrębu [...]. Stosownie bowiem do jednolitej linii orzeczniczej sądów administracyjnych organem właściwym do stwierdzenia nieważności orzeczenia wydanego przez Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy w przedmiocie odmowy przyznania poprzedniemu właścicielowi prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) do gruntu na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50 poz. 279), jeżeli grunt stanowi własność gminy, jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (por. uchwała składu pięciu sędziów NSA z dnia 15 kwietnia 1996 r. sygn. akt OPK 9/96, ONSA 1997/1/7, uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 5 czerwca 2000 r. sygn. akt OPS 7/2000, ONSA 2000/4/139, wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2002 r. sygn. akt I SA 1656/2000, Lex Polonica nr 381584). Według Ministra Infrastruktury przedmiotowe działki stanowią własność m.st. Warszawy, a co za tym idzie organem właściwym w sprawie rozstrzygnięcia wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie z dnia [...] marca 1972 r. w części dotyczącej tych działek jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, a także spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór kompetencyjny, a także spór o właściwość, należy rozumieć sytuację, kiedy przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny), albo gdy każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny). W niniejszej sprawie Minister Infrastruktury wystąpił z wnioskiem o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W. poprzez wskazanie, który z pozostających w sporze organów jest właściwy do rozpoznania wniosku następców prawnych poprzednich właścicieli nieruchomości warszawskiej o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie z dnia [...] marca 1972 r., nr [...] odmawiającego przyznania dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy [...], ozn. hip. [...], w części, w jakiej dawna nieruchomość hipoteczna wchodzi aktualnie w skład działek ewidencyjnych nr [...] oraz nr [...] z obrębu [...] Z uzasadnienia wniosku wynika, że Minister Infrastruktury, odmiennie niż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przyjął, iż działki gruntu będące przedmiotem sprawy, na tle której powstał spór kompetencyjny, stanowią własność m. st. Warszawy, a nie własność Skarbu Państwa, jak utrzymuje Kolegium. W tej sytuacji należy wskazać, że spór kompetencyjny w rozumieniu przepisów K.p.a. oraz w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", jest sporem o prawo, tj. sporem o normę kompetencyjną, którą w danej sprawie należy zastosować. Do rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego może jednak dojść dopiero wówczas, kiedy okoliczności faktyczne sprawy nie budzą wątpliwości. A zatem pomiędzy organami pozostającymi w sporze musi istnieć zgoda co do przedmiotu tego sporu; muszą więc zostać usunięte rozbieżności w zakresie stanu prawnego oraz stanu faktycznego sprawy. Tymczasem, jak wynika z uzasadnienia wniosku wszczynającego postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz z uzasadnienia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2006 r. nr [...], a także z pisma Kolegium z dnia [...] marca 2009 r. nr [...], oba organy przyjmują za ustalony odmienny stan prawny nieruchomości w zakresie dotyczącym obecnych działek nr [...] oraz nr [...] z obrębu [...] Wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia w przedmiocie odmowy przyznania poprzedniemu właścicielowi prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej, na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) zależy od ustalenia, czyją własność stanowi grunt przedmiotowej nieruchomości w dniu złożenia wniosku. Wynika to z jednolitej linii orzeczniczej opartej na ustaleniach uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2000 r. sygn. akt OPS 7/00 (ONSA 2000/4/139). W takiej sytuacji organy pozostające w sporze powinny w pierwszej kolejności wyjaśnić w oparciu o miarodajne w tym zakresie źródła stan prawny działek nr [...] i nr [...] z obrębu [...] na dzień złożenia wniosku w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie z dnia [...] marca 1972 r. Spór kompetencyjny pomiędzy Ministrem Infrastruktury a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W., pozbawiony zgodnych ustaleń w zakresie stanu prawnego przedmiotowych działek, nie mógł skutkować jego rozstrzygnięciem przez Naczelny Sąd Administracyjny, wniosek złożony w tym zakresie podlegał zatem oddaleniu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 w związku z art. 15 § 2 i art. 64 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji .