III SA/Gl 1207/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Protokolant Sekr. sąd. Aleksandra Doruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2010 r. przy udziale - sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "A" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obrotu alkoholami postanawia: odrzucić skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...], uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. nr [...] , w sprawie odmowy wydania T.P. zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w pełnym asortymencie, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w sklepie w T. przy al. [...] i orzekło o udzieleniu T. P. zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych: do 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo, powyżej 4,5% do 18% zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa) oraz powyżej 18% zawartości alkoholu, na okres od [...] 2009 r. do 2013 r., przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w sklepie w T. przy al. [...]. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej jako k.p.a.) oraz art. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn.: Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856, ze zm.). W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że decyzja Prezydenta Miasta T. odmawiająca T. P. udzielenia żądanych zezwoleń podjęta została z istotnym naruszeniem prawa. Odmowę udzielenia zezwolenia organ I instancji uzasadnił przesłanką pozaustawową w postaci zasad współżycia społecznego z uwzględnieniem zachowania porządku publicznego. Kolegium podkreśliło, że w aktualnym stanie prawnym ta kwestia nie podlega badaniu przez organ zezwalający. Może być natomiast elementem ewentualnego postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia w przypadku powtarzającego się co najmniej dwukrotnie w okresie 6 miesięcy, w miejscu sprzedaży lub w najbliższej okolicy, zakłócania porządku publicznego w związku ze sprzedażą napojów alkoholowych przez dany punkt sprzedaży, gdy prowadzący ten punkt nie powiadamia organów powołanych do ochrony porządku publicznego (art. 18 ust. 10 pkt 3 ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. Nr 35, poz. 230 ze zm.). Zaznaczono, że analiza materiału dowodowego doprowadziła organ odwoławczy do wniosku, że T. P. spełnił warunki ustawowe do wydania żądanych zezwoleń. W dniu [...] 2009 r. złożył stosowny wniosek odpowiadający wymaganiom ustawowym, dołączył do niego zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, umowę najmu lokalu użytkowego z dnia [...] 2009 r., zaświadczenie Wspólnoty Mieszkaniowej Nr [...], której nieruchomość położona jest w T. przy Al. [...], pozytywnie opiniującej wniosek T. P. w sprawie wyrażenia zgody na sprzedaż napojów alkoholowych oraz decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] r. nr [...] zatwierdzającą zakład w postaci sklepu monopolowego w T. przy Al. [...]. Jednocześnie postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Miejska Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w T. pozytywnie zaopiniowała wniosek przedsiębiorcy o wydanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych przy [...]. Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Wspólnota Mieszkaniowa nr [...] nieruchomości położonej w T. przy Al. [...], zarzucając naruszenie art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, mające wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów art. 80 k.p.a. w związku z art. 77 §1 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy oraz treść wydanej decyzji, jak też stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W oparciu o te zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zasądzenie kosztów i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi Wspólnota podniosła, że uchwałą z dnia [...] 2009 r. udzieliła zgody na sprzedaż napojów alkoholowych w budynku przy Al. [...] , jednak w wyniku protestów właścicieli i najemców lokali, w dniu [...] 2009 r., po odwołaniu dotychczasowego zarządu, wcześniej udzielona zgoda została cofnięta. Wskazała dalej, że brak takiej zgody został następnie potwierdzony zaświadczeniem wydanym przez nowy zarząd w dniu [...] 2009 r. W rezultacie zarzuciła, że Kolegium orzekało na podstawie materiału dowodowego, który nie uwzględnił zmienionego stanu faktycznego. Podniosła, że w sprawie zachodzi przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Swój interes prawny uzasadniła statusem jednostki organizacyjnej składającej się z ogółu właścicieli lokali mieszkalnych nieruchomości położonej w T. przy Al. [...] , od których zgody uzależniona jest pozytywna decyzja w przedmiocie udzielania zezwolenia. Uzasadniając swój interes prawny strona skarżąca wskazała, że Wspólnota Mieszkaniowa nr [...], jako jednostka organizacyjna składająca się z ogółu właścicieli lokali mieszkalnych nieruchomości położonej w T. przy Al. [...], od których zgody uzależniona jest pozytywna decyzja w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie udzielenia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, ma bezpośredni wpływ na rozpatrzenie sprawy przez organ udzielający zezwolenia. W ocenie skarżącej okoliczności te pozwalają na stwierdzenie, że na podstawie art. 18 ust. 6 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz na podstawie art. 6 ustawy o własności lokali posiada ona uprawnienie do żądania od właściwego organu odmowy wydania zezwolenia na sprzedaż alkoholu w nieruchomości mieszkalnej wielorodzinnej, jeżeli nie wyraziła na nią pisemnej zgody. Tym samym przysługuje skarżącej interes prawny we wniesieniu skargi do Sądu Administracyjnego w sytuacji, gdy decyzja administracyjna w przedmiocie udzielenia zezwolenia na sprzedaż alkoholu, została wydana pomimo braku wymaganej przepisami ustawy zgody właścicieli budynku wielorodzinnego, w którym sprzedaż ma być prowadzona. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie ze względu na brak interesu prawnego Wspólnoty. Zdaniem organu, w postępowaniu administracyjnym w sprawie udzielenia przedsiębiorcy zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych interes prawny ma wyłącznie ten przedsiębiorca. Rola Wspólnoty, jako podmiotu wyrażającego bądź odmawiającego zgody na sprzedaż napojów alkoholowych nie tworzy dla tego podmiotu interesu prawnego w sprawie udzielania zezwolenia. Za nieuzasadnione Kolegium uznało także zarzuty o charakterze merytorycznym. W ocenie Kolegium nie można przyjąć, że ponowna uchwała, tym razem negatywna, podjęta została w dniu [...] 2009 r., skoro - jak wynika z dołączonej do skargi dokumentacji - głosy w tej sprawie wyrażane były jeszcze w dniu [...] 2009 r. (tryb indywidualnego zbierania głosów). Zdaniem Kolegium, dopiero zaświadczenie Zarządu Wspólnoty - podmiotu uprawnionego do jej reprezentowania - można by uznać za wyrażające na zewnątrz stanowisko Wspólnoty co do jej zgody. Zaświadczenie to wydano zaś w dniu [...] 2009 r., czyli już po wydaniu decyzji przez organ odwoławczy, a ten ostatni powziął o nim wiadomość dopiero ze skargi do sadu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, iż w świetle art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę wykonują biorąc pod uwagę kryterium legalności. Wobec tego - zgodnie z art. 145 § 2 pkt 2 p.p.s.a. - Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność tych aktów w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w skardze, jak również stwierdzić nieważność mimo, że skarżąca wnosiła o uchylenie (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Mendek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kraków 2006, str. 299). Oznacza to, że Sąd bierze pod uwagę każde naruszenie prawa, także to nie kwestionowane przez stronę. W myśl tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów trzeba uznać, iż podlega ona odrzuceniu. W pierwszym rzędzie wskazać należy, że przepisem materialnoprawnym regulującym przyznanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, przeznaczonych do spożycia na miejscu lub poza miejscem sprzedaży, jest art. 18 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, który w ust.: 1, 2, 3, 3 a, 4, 5 i 6 wymienia przesłanki, które musi spełnić wnioskodawca, aby uzyskać zezwolenie. Z przepisu tego wynika, że stroną postępowania o przyznania zezwolenia jest adresat decyzji, tj. przedsiębiorca. To, czy inne podmioty mają przymiot strony w postępowaniu o przyznanie zezwolenia, można ustalić posługując się kategorią interesu prawnego, sformułowaną w art. 28 k.p.a. Według art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Zasadą jest więc by strona wykazała swój interes prawny aby uczestniczyć w postępowaniu administracyjnym, a także w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Zgodnie z poglądem dominującym w orzecznictwie tylko przepis prawa materialnego przyznający stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści - stanowiąc podstawę interesu prawnego - stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. Innymi słowy istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, a więc taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje (wyrok NSA w Warszawie z 30 czerwca 1999 r., sygn. akt IV SA 629/97, publ. Lex nr 47855). Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza zatem ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania. Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną osoby nie pozwala na uznanie jej za stronę (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 2000, s. 238). Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, tj. sytuację w której dany podmiot jest co prawda zainteresowany sposobem rozstrzygnięcia danej sprawy, nie może jednakże tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracyjny (wyrok NSA z 27 września 1999 r., sygn. akt IV SA 1285/98, publ. Lex nr 47898). Odnosząc te rozważania do rozpoznawanej sprawy, zauważyć trzeba, że zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych oraz cofnięcie takiego zezwolenia są rozstrzygnięciami dotyczącymi praw podmiotowych osoby wnioskującej o wydanie zezwolenia lub prowadzącej sprzedaż napojów alkoholowych. (Por. wyrok NSA z 5 stycznia 2001 r. sygn. akt II SA/Ka 564/99, publ. LEX nr 47555). Wobec tego uprawnionym jest pogląd, że w zaskarżonej decyzji nie orzeczono o prawach lub obowiązkach Wspólnoty Mieszkaniowej nr [...] nieruchomości położonej w T. przy Al. [...], na której ma być prowadzona określona działalność gospodarcza, stąd brak jest interesu prawnego do wystąpienia Wspólnoty ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wspólnota nie może także wywodzić interesu prawnego z art. 6 ustawy o własności lokali, który stanowi, że: "Ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana." Przepis ten nie jest przepisem materialnoprawnym w oparciu, o który została wydana zaskarżona decyzja. Interes ten nie wynika także z art. 18 ust. 5 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, który przewiduje, że wniosek o wydanie zezwolenia zawiera: pisemną zgodę właściciela, użytkownika, zarządcy lub administratora budynku, jeżeli punkt sprzedaży będzie zlokalizowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. Zauważyć trzeba, że z akt administracyjnych przedstawionych Sądowi wynika, że T. P. taką zgodę uzyskał, jednakże po wydaniu decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, Wspólnota cofnęła mu pisemną zgodę wydaną w oparciu o przywołany wyżej przepis art. 18 ust. 5 pkt 3 ustawy. Z kolei z protestów mieszkańców Wspólnoty przedstawionych organowi pierwszoinstancyjnemu wynika, że przyczyną cofnięcia zgody była obawa zakłócenia porządku publicznego. Zauważyć trzeba jednakże, że zezwolenie na prowadzenie sprzedaży alkoholu nie powoduje uszczerbku w korzystaniu z nieruchomości należącej do wspólnoty. Efektem tej działalności mogą być, ale nie muszą, zakłócenia porządku publicznego (art. 18 ust. 6 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi). Zakłócenia te, jeśli wystąpią, mogą naruszyć sferę spraw osobistych osób trzecich w miejscu sprzedaży lub najbliższej okolicy, a nie sferę uprawnień wynikających z własności nieruchomości. Na etapie postępowania administracyjnego o wydanie zezwolenia na sprzedaż napoi alkoholowych, przyszłych, ewentualnych zakłóceń porządku publicznego, nie można uznać za naruszenie interesu prawnego określonego w art. 28 k.p.a., lecz naruszenie interesu faktycznego, które może nastąpić, ale też nie musi. Naruszenie interesu faktycznego nie daje zaś osobie przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym. W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. który stanowi, że: Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne, uznając, że w świetle art. 28 k.p.a. Wspólnota Mieszkaniowa nr [...] nieruchomości położonej w T. przy Al. [...], nie ma interesu prawnego do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] orzeczono jak w sentencji.