II SA/Rz 921/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 10 lutego 2010 r. sprawy ze skargi O. i M. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2009 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżących O. i M. G. solidarnie kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] października 2009 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego /dalej: WINB / utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P z dnia [...] sierpnia 2009 r., [...] nakazującą O. i M. G. dokonanie rozbiórki samowolnie realizowanej rozbudowy budynku o wymiarach 4,50 x 6,00 na działce nr 123/1 w miejscowości T. gm. M. W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. nr 98, z 2000 r., poz. 1071 ze zm./ dalej: k.p.a. W uzasadnieniu decyzji WINB podkreślił, że odwołanie O. i M. G. nie zasługiwało na uwzględnienie, gdyż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. nie narusza prawa. W ocenie organu odwoławczego inwestorzy podjęli rozbudowę obiektu budowlanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Stwierdzenie takiej sytuacji skutkuje koniecznością wszczęcia postępowania legalizacyjnego wskazanego w art. 48 ust. 2 – 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 156, z 2006 r., poz. 1118 ze zm./ dalej: p.b. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie odwołujący się nie wykonali nałożonych na nich obowiązków w trybie art. 48 ust. 3 p.b., to konsekwencją musiało być orzeczenie o rozbiórce obiektu budowlanego. Orzeczenie takie ma oparcie w treści art. 48 ust. 4 p.b., zatem orzeczenie nakazu rozbiórki w stosunku do O. i M. G. nie narusza przepisów prawa. Z rozstrzygnięciem WINB nie zgodzili się O. i M. G.. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący zarzucili skarżonej decyzji naruszenie art. 11 i art. 77 § 1 k.p.a. przez niewyjaśnienie przesłanek, na podstawie których organy przyjęły, że rozbudowy objętego decyzją budynku dokonano w miesiącach czerwiec – sierpień 2006 r. Dla tego ustalenia brak jakichkolwiek dowodów. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] sierpnia 2009 r. [...] oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie w sposób wadliwy, nie wyjaśniając dostatecznie stanu faktycznego sprawy. Ze względu na tę wadę organy przyjęły, że skarżący rozbudowali budynek w sposób niezgodny z prawem, w sytuacji gdy odpowiada on dokumentacji projektowanej z 1987 r. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie z argumentacją jak w uzasadnieniu własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione. W ocenie Sądu organy obu instancji naruszyły przepisy procesowe, których naruszenie może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., którego skutkiem jest niewyjaśnienie zakresu przedmiotowego sprawy. Bez wątpienia organy nadzoru budowlanego prowadzą od początku postępowanie przeciwko O. i M. G. Jednak w aktach sprawy brak dowodów, które potwierdzałyby, że skarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. powinna być skierowana do obu osób, jako tych które mają tytuł prawny do działki, na której znajduje się budynek objęty postępowaniem. Poza mapami, w aktach brak choćby wypisu z ewidencji gruntów i budynków, który potwierdzałby powyższą okoliczność. W zasadzie jedynym dokumentem który upoważniałby do takiego stanowiska jest dokumentacja inwentaryzacyjna z 2006 r., gdyż tam skarżący są wpisani jako inwestorzy. Z oczywistych względów ten dokument nie może być podstawą rozstrzygania, komu należy wyznaczać obowiązki wskazane w skarżonej decyzji. Wskazana przez Sąd wątpliwość pojawia się tym bardziej, że z niektórych dokumentów znajdujących się w aktach wynika, że nabywcą działki nr 123/2 nie są oboje skarżący, ale tylko M. G. Wniosek taki można wywieść z oświadczenia skarżącego znajdującego się na K-10 akt pierwszej instancji. Istnienie takiej sytuacji wprowadza wątpliwość w zakresie poprawności nałożenia obowiązku rozbiórki. Bez jednoznacznego ustalenia tej kwestii nie można uznać, że decyzja nakładająca jakiekolwiek obowiązki odpowiada przepisom prawa. Wskazane naruszenie można uznać za nieistotne, wobec oświadczenia jakie złożył skarżący na rozprawie, jednak ten element powinien być uzupełniony w postępowaniu ponownie prowadzonym po wyroku. Poza wskazanym naruszeniem Sąd zauważa, że w postępowaniu nadzorczym organy nie wyjaśniły zakresu działań skarżących. Zauważyć należy, że w aktach sprawy znajdują się dokumenty dołączone do pierwszej kontroli dokonywanej na działce inwestorów przez urzędników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. Z treści tych dokumentów wynika, że zamiar inwestycyjny obejmuje obiekt /budynek/ o wymiarach 6,00 x 14,00 m, zatem taki jak objęty postępowaniem, w którym zapadła decyzja objęta skargą. Jednak akta sprawy nie dają odpowiedzi, jaki był zakres zgłoszenia dokonanego przez O. i M. G. Ustalenie zakresu zgłoszenia jest istotne dla sprawy, gdyż w jego świetle należy dokonać oceny wykonanych robót i dopiero na tej podstawie wypowiadać się co do ich legalności. Wreszcie trzeba wskazać, że skarżący dołączył do akt sprawy niektóre dokumenty, będące w jego posiadaniu dotyczące budynku nabytego od syndyka. Analiza tych akt wskazuje, że w 1987 r. Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w P. przedkładała w postępowaniu budowlanym projekt techniczny budynku odpowiadający wymiarom budynku obecnie istniejącego. Okoliczność ta może mieć dla sprawy istotne znaczenie, zwłaszcza gdyby przedmiotem pozwolenia na budowę dla Spółdzielni był budynek, który został ujęty w dokumentacji z 1987 r. Wtedy trudno byłoby przyjąć, że inwestorzy /skarżący/ wykraczają poza pozwolenie na budowę. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że Spółdzielnia wykonała inny budynek /w innych wymiarach/ niż uwidoczniony w dokumentacji z 1987 r. Jednak dla oceny legalności podjętych działań istotne jest ustalenie jaki był zakres pozwolenia na budowę w 1987 r. zwłaszcza, że skarżący rozporządzają dokumentacją, która sugerowałaby, że stan faktyczny w tym zakresie może być inny niż to wynika z ustaleń poczynionych przez organy nadzoru budowlanego. W ocenie Sądu nie można za zasadne przyjąć, że istnienie i zakres pozwolenia na budowę z 1987 r., obciąża tylko skarżących. Sąd podkreśla, że dysponentem postępowania jest organ i to na nim ciąży obowiązek wyjaśniania wskazanej okoliczności. Akta sprawy nie wskazują aby w tym zakresie były prowadzone ustalenia. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy będą zobowiązane do wyjaśnienia jaki był zakres pozwolenia na budowę dla Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w P. w 1987 r. i jak ma się do tego rozstrzygnięcia dokumentacja przedłożona przez skarżącego, a uzyskana od syndyka. Wyjaśnienia wymaga również zakres zgłoszenia złożonego przez inwestorów w 2006 r. oraz udokumentowanie stanu prawnego działki, którą obejmuje postępowanie. Na tej podstawie organy zastosują przepisy prawa materialnego. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.