II SA/Łd 993/09

Dnia 10 lutego 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak – Kolczyńska, Sędzia WSA Joanna Sekunda – Lenczewska (spr.), Protokolant Asystent sędziego Marcin Olejniczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2010 roku przy udziale - sprawy ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego oddala skargę. LS Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. decyzją z dnia [...]roku nr [...] na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o wspieraniu obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. z 2003 roku, Nr 229, poz. 2273 z zm.) oraz § 13 ust. 1 rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004 roku, Nr 286, poz. 2870), zwanego dalej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 roku, na skutek nie złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia przez S.S. wstrzymał skarżącemu płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w roku czwartym i piątym, przyznaną decyzją tego organu nr [...] z dnia [...]roku. Z akt sprawy wynika, iż oświadczenie S.S. o realizacji przedsięwzięcia doręczono właściwemu organowi w dniu 22 kwietnia 2009 roku. S.S. odwołał się od powyższego rozstrzygnięcia w terminie prawem przewidzianym, podnosząc, iż przedsięwzięcie zrealizował zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 roku, t.j. w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności w trzecim roku realizacji planu. Skarżący jednocześnie przyznał, iż nie złożył w wymaganym terminie oświadczenia o zakończeniu realizacji przedsięwzięcia z przyczyn o charakterze obiektywnym. Zaznaczył jednak, iż takowe oświadczenie ostatecznie złożył i stwierdził, że w związku z tym ustała przyczyna, dla której wstrzymano płatności. W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją z dnia [...] roku, nr [...], na podstawie art. 5 ust. 1 a oraz ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o wspieraniu obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, § 8 ust. 1 i 2, § 9 ust. 1, § 13 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, art. 67 i 68 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. Urz. (WE), Nr L 153, z 30 kwietnia 2004 roku, str. 30-83, ze zm.), art. 64 rozporządzenia Komisji (WE) NR 1974/2006 z dnia z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.Urz. (WE), Nr L 368, z 23 grudnia 2006 roku, str. 15-73, ze zm.), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż do otrzymania czwartej i piątej raty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego ustawodawca wymaga zrealizowania przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu oraz złożenia w terminie 7 dni kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego a następnie wskazał, iż przyczyną wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku jej wypłaty było niedotrzymanie przez S.S. warunku, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 roku (złożenie w terminie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia). W oparciu o dane zawarte w zintegrowanym systemie zarządzania i kontroli organ ustalił, iż trzecia rata płatności została wypłacona S.S. w dniu 16 kwietnia 2008 roku i w konsekwencji uznał, że przedsięwzięcie należało zrealizować najpóźniej w dniu 16 października 2008 roku, a zatem termin do złożenia oświadczenia o jego realizacji upłynął 23 października 2008 roku. Organ wskazał, iż termin do złożenia oświadczenia ma charakter procesowy i dlatego może podlegać przywróceniu na wniosek strony, jednakże podniósł, iż skarżący nie wnosił o przywrócenie tego terminu. S.S. w ustawowym terminie zaskarżył powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł., zarzucając naruszenie § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 roku poprzez niezasadne przyjęcie, iż nie złożenie oświadczenia było wystarczającym powodem do wstrzymania płatności, podczas gdy bezsporne jest, iż skarżący zrealizował przedsięwzięcie w terminie wymaganym prawem. Skarżący uznał, iż po złożeniu przez niego wymaganego oświadczenia w kwietniu 2009 roku odpadła przyczyna wstrzymania płatności, bowiem niesporne jest, iż przedsięwzięcie zostało zrealizowane. W związku z tym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji, a także zasądzenie kosztów postępowania przed sądem. Na poparcie swego stanowiska skarżący powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2002 roku, sygn. akt II RN 90/01. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji a więc jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji. W ocenie sądu, przy wydaniu kwestionowanej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów, które w myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skutkować winno jej uchyleniem. Przedmiotem niniejszego postępowania jest legalność zaskarżonej decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...]roku, nr [...], utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstw niskotowarowych na czwarty i piąty rok z powodu nie złożenia przez skarżącego oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia w terminie 7 dni od upływu sześciomiesięcznego terminu do realizacji zadeklarowanych przedsięwzięć. Niesporne w niniejszej sprawie pozostaje, iż trzecia rata płatności została wypłacona skarżącemu w dniu 16 kwietnia 2008 roku. Ponadto strony są zgodne co do tego, że skarżący zrealizował przedsięwzięcie (zakup zwierząt gospodarskich) zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu, t.j. do dnia 16 października 2008 roku. Natomiast sporna jest kwestia oceny skutków prawnych nie złożenia przez skarżącego oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia w wymaganym terminie, t.j. najpóźniej w dniu 23 października 2008 roku. Jak wynika z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy skarżący w treści decyzji przyznającej dopłaty został pouczony o warunkach wypłaty czwartej i piątej raty oraz podpisał oświadczenie o znajomości tychże warunków. Tymczasem S.S. złożył oświadczenie o zrealizowaniu zadeklarowanego przedsięwzięcia wraz z załącznikami w dniu 22 kwietnia 2009 roku, a więc ze znacznym uchybieniem terminu, jaki ustawodawca przewidział w § 8 ust. 2 powołanego rozporządzenia na wniesienie powyższych dokumentów. Ze uwagi na powyższe organ I instancji uznał przedmiotową czynność za bezskuteczną i w rezultacie wstrzymał skarżącemu płatności w czwartym i piątym roku realizacji przedsięwzięcia. Zdaniem sądu, wbrew zarzutom skargi, podzielić należy argumentację organu zaprezentowaną w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 roku sankcja wstrzymania wypłaty płatności w czwartym i piątym roku dotyka producenta rolnego, który nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1 tego rozporządzenia. W ocenie sądu dopiero kumulatywne spełnienie przesłanek (zrealizowanie przedsięwzięcia w terminie sześciomiesięcznym i złożenie oświadczenia) daje podstawę do wypłaty czwartej i piątej raty płatności. Oświadczenie, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 2 powoływanego rozporządzenia, składa się na formularzu udostępnionym przez Agencję, w terminie 7 dni od dnia, w którym upłynął termin określony w § 8 ust. 1 pkt 1 (§ 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 roku). Do oświadczenia, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 2, dołącza się dokumenty potwierdzające ukończenie realizacji przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, w tym dokument potwierdzający zakup zwierząt gospodarskich - w przypadku zakupu takich zwierząt (§ 8 ust. 3 pkt 3). Należy podkreślić, iż złożenie wymaganego oświadczenia jest o tyle istotne, że to beneficjent powinien dołożyć należytej staranności, by dotrzymać warunków otrzymania pomocy. Sąd dostrzega, iż w orzecznictwie zaistniał spór co do charakteru terminu do złożenia oświadczenia (czy jest to termin prawa materialnego czy procesowego). Niemniej jednak sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uznał, iż siedmiodniowy termin do złożenia oświadczenia jest terminem procesowym, który może podlegać przywróceniu. Wniosek taki płynie ze redakcji przepisu § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 roku, który przewiduje skutek w postaci wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku jej wypłaty tylko w razie nie dotrzymania warunków określonych w § 8 ust. 1 rozporządzenia. Zatem pomija warunek dotyczący terminu złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, który to termin uregulowano w ustępie 2, a nie 1 § 8 cytowanego rozporządzenia. Konsekwencją uchybienia temu terminowi jest bezskuteczność podjętej czynności. Założenie charakteru procesowego terminu do złożenia oświadczenia ma ten skutek, iż możliwe jest zastosowanie instytucji przywracania terminów w razie spełnienia przesłanek o jakich mowa w art. 58 i 59 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego ( t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). Jednak w związku z tym, że skarżący nie skorzystał ze swego uprawnienia do wniesienia o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia oraz niesporne jest uchybienie temu terminowi, złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego po terminie 7 dni, licząc od upływu 6 miesięcy od wypłaty III raty, jest czynnością bezskuteczną. Tak więc słusznie organ odwoławczy uznał, że decyzja wstrzymująca płatność dla gospodarstwa niskotowarowego z dnia [...] roku odpowiada prawu. W świetle powyższych rozważań późniejsze złożenie oświadczenia przez skarżącego w kwietniu 2009 roku nie mogło, wbrew twierdzeniom skargi, konwalidować sytuacji i nie spowodowało usunięcia przyczyny, która legła u podstaw kontrolowanego rozstrzygnięcia organu administracji. Należy podkreślić, iż pomimo tego, że skarżący powoływał się na przyczyny o charakterze obiektywnym, które - w jego ocenie - stanowiły przeszkodę w terminowym złożeniu oświadczenia to jednak nie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Warto w tym miejscu zauważyć, iż przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie na prośbę zainteresowanego, nigdy zaś z urzędu (art. 58 K.p.a.). Również argument skarżącego, który próbuje wywieść analogię do prawa podatkowego, jest chybiony. Powołane orzeczenie Sądu Najwyższego wskazuje na dwie odrębne podstawy i dwie odrębne instytucje w prawie podatkowym: zwolnienie oraz odroczenie płatności, które ze swej istoty się wykluczają, gdyż podatnik zwolniony nie skorzysta z odroczenia płatności, skoro nie musi płacić podatku. Biorąc powyższe pod uwagę, nie stwierdziwszy podstaw prawnych do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. Wniosek o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania przed sądem nie mógł zostać uwzględniony z uwagi na treść art. 200 p.p.s.a., który stanowi, iż zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, wyłącznie w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji, co jednak nie nastąpiło w niniejszej sprawie. m.ch.