IV SA/Wa 1295/09
WyrokWSA w Warszawie2009-10-23
Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Grzegorz Czerwiński, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Ochrony Środowiska prawidłowo określił wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci zbierania pojazdów za 2006 rok, opierając się na analizie programu komputerowego, którego metodologii nie udostępniono stronie, a także czy uwzględniono możliwość stosowania "struktury kaskadowej umów" oraz 90-dniowego okresu prolongaty?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji naruszył przepisy prawa procesowego i materialnego. Kluczowe uchybienia obejmowały brak możliwości weryfikacji ustaleń opartych na programie komputerowym, nieuwzględnienie "struktury kaskadowej umów" oraz błędne wyłączenie możliwości zastosowania 90-dniowego okresu prolongaty. Sąd nie podzielił zarzutów dotyczących niezgodności przepisów z Konstytucją ani dyrektywą unijną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opłaty za brak sieci zbierania pojazdów za 2006 rok, nałożonej na S. Sp. z o.o. przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ). Spółka importowała pojazdy i była zobowiązana do zapewnienia sieci zbierania pojazdów zgodnie z ustawą o recyklingu. GIOŚ, wykorzystując program komputerowy, ustalił, że spółka nie zapewniła wymaganej sieci i nałożył opłatę. Spółka kwestionowała prawidłowość ustaleń, metodologię programu, sposób interpretacji przepisów dotyczących sieci oraz możliwość zastosowania prolongaty. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji i naruszenia prawa materialnego oraz konstytucyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2008 r. Zasądził od GIOŚ na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2009 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu braku sieci I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] marca 2008 r. nr [...]; II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącej S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 28.717 (dwadzieścia osiem tysięcy siedemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
IV SA/Wa 1295/09
UZASADNIENIE
Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...].05.2009 roku, Nr [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...].01.2009 r., w której określił wysokość zobowiązania S. sp. z o.o. z siedzibą w W., z tytułu opłaty za brak sieci w 2006 roku w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził, że w dniu [...].03.2007 roku S. sp. z o.o. z siedzibą w W., zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 roku o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 25, poz. 202, z zm.) złożyła Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska zawiadomienie o podjęciu działalności w zakresie importu pojazdów. W zawiadomieniu S. sp. z o.o. przedstawiła informacje wymagane w art. 13 ust. 4 powołanej ustawy, w tym adresy stacji demontażu i punktów zbierania pojazdów działających w ramach sieci zbierania pojazdów.
Następnie S. Sp. z o. o. z siedzibą w W. złożyła Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska roczne sprawozdanie o wysokości należnej opłaty za brak sieci zbierania pojazdów za 2006 rok. W sprawozdaniu nie podała liczby dni w 2006 roku, w których nie zapewniła sieci zbierania pojazdów oraz wysokości należnej opłaty za brak sieci, uzasadniając to zapewnieniem efektywnego zbierania pojazdów marki S., wycofanych z eksploatacji.
GIOŚ przy wykorzystaniu systemu informatycznego "Rejestr podmiotów Wprowadzających Pojazdy RWPinfo" wykonał analizę zapewnienia przez Spółkę sieci zbierania pojazdów w 2006 r. i przekazał Spółce wyniki tej analizy, sporządzonej w dwóch wariantach.
Zgodnie z art. 11. ust. 1 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji wprowadzający pojazd jest obowiązany zapewnić sieć zbierania pojazdów, obejmującą terytorium kraju w taki sposób, aby zapewnić właścicielowi możliwość oddania pojazdu wycofanego z eksploatacji do punktu zbierania pojazdów lub stacji demontażu, położonych w odległości nie większej niż 50 km w linii prostej od miejsca zamieszkania albo siedziby właściciela pojazdu. Na potrzeby sprawdzania wykonania obowiązku zapewnienia sieci przez wprowadzających pojazdy GIOŚ wykorzystuje program informatyczny, bazujący na cyfrowej mapie Polski, na którą
nanoszone są dokładne współrzędne geograficzne stacji demontażu i punktów zbierania pojazdów, działających w ramach sieci zbierania pojazdów podmiotu wprowadzającego pojazd. Następnie w punktach, w których znajdują się stacje demontażu i punkty zbierania pojazdów nanoszone są koła o promieniu 50 km. Współrzędne geograficzne wszystkich stacji demontażu i punktów zbierania pojazdów zostały ustalone za pomocą GPS-u w trakcie kontroli przeprowadzonych przez Inspekcję Ochrony Środowiska.
Na podstawie informacji zawartych w zawiadomieniu S. sp. z o.o. o podjęciu działalności w zakresie importu pojazdów oraz rocznym sprawozdaniu o wysokości należnej opłaty za brak sieci zbierania pojazdów za rok 2006 Główny Inspektor Ochrony Środowiska dokonał więc sprawdzenia wypełnienia obowiązku zapewnienia sieci przez S. sp. z o.o., przy wykorzystaniu wskazanego programu informatycznego
Z przeprowadzonej analizy zgromadzonych dokumentów oraz dokonanego za pomocą programu informatycznego sprawdzenia wypełnienia obowiązku zapewnienia sieci wynika, że S. sp. z o.o. nie zapewniła w 2006 r. sieci zgodnej z wymogami art. 11 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji. Na terytorium kraju znajdowały się bowiem takie miejsca, nieobjęte siecią, w których zlokalizowane są miejscowości, co zdaniem Głównego Inspektora Ochrony Środowiska oznacza, że zamieszkują tam potencjalni właściciele pojazdów. Nadto GIOŚ uznał że kaskadowa forma zapewnienia sieci ma miejsce wówczas, gdy Spółka podpisze bezpośrednio umowy z już funkcjonującymi stacjami demontażu lub też podpisze je za pośrednictwem pełnomocnika. Natomiast z przedstawionej dokumentacji nie wynika bezpośrednie powiązanie między S. Sp. z o.o. a stacjami demontażu współpracującymi z S. sp. z o.o.
Wobec powyższego Główny Inspektor Ochrony Środowiska zawiadomieniem z dnia [...].06.2008 roku poinformował S. Sp. z o.o. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 rok. Dodatkowo GIOŚ wezwał S. Sp. z o. o. do złożenia wyjaśnień w tej sprawie poprzez przedstawienie dokumentów potwierdzających datę podjęcia działalności w zakresie importu pojazdów oraz dokumentów potwierdzających daty zawarcia, umów o zapewnieniu sieci zbierania pojazdów wycofanych z eksploatacji ze wszystkimi stacjami demontażu, wskazanymi w zawiadomieniu o podjęciu działalności w zakresie produkcji, importu i wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdów oraz w informacjach o zmianie danych
zawartych w tym zawiadomieniu, czy też rozwiązania lub wygaśnięcia takich umów - w nieprzekraczalnym terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia. S. sp. z o.o. odpowiedziała na zawiadomienie informując, że odpowiadała wymogom art. 11 ust. 1 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji. Przedstawiła 42 egz. umów o odbiorze i utylizacji pojazdów wycofanych z eksploatacji, zawartych ze stacjami demontażu pojazdów lub punktami ich zbierania. W tym umowę z dnia [...].12.2006 r. podpisaną z firmą S. sp. z o.o. z siedzibą w W.. Jej konstrukcja, w ocenie organu, prowadzi jednak do wniosku o braku bezpośredniego powiązania podmiotu wprowadzającego pojazd (S. sp. z o.o.) z tymi stacjami. S. sp. z o.o. zawarła bowiem umowy z przedsiębiorcami prowadzącymi stacje demontażu we własnym imieniu.
W ocenie organu, gdyby nawet uznać wszystkie stacje demontażu i punkty zbierania pojazdów zgłoszone w złożonym mu zawiadomieniu przez tę Spółkę, to i tak nie pozwoliłoby to na stwierdzenie, że S. Sp. z o.o. zapewniła od dnia podjęcia działalności do dnia [...].12.2006 r. sieć zbierania pojazdów. Nie objęła nią bowiem wszystkich miejscowości na terenie kraju.
Wobec powyższego GIOŚ określił wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci ustalając, iż w 2006 r. Spółka wprowadziła 4 412 pojazdów.
Zgodnie z art. 14 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, opłatę za brak sieci oblicza się jako iloczyn stawki opłaty za brak sieci (500 zł) i liczby pojazdów wprowadzonych w danym roku na terytorium kraju przez wprowadzającego pojazd oraz ilorazu liczby dni w roku, w których nie zapewniono sieci i liczby dni w danym roku. Zgodnie z rocznym sprawozdaniem o wysokości należnej opłaty za brak sieci S. sp. z o.o. w 2006 roku wprowadziła 4 412 pojazdów. Z przeprowadzonej analizy zapewnienia sieci zbierania pojazdów wynika, że Spółka w 2006 roku nie zapewniła sieci przez 356 dni (tj. od dnia podjęcia działalności w dniu [...] stycznia 2006 roku do [...] grudnia 2006 roku). Wobec tego wysokość zobowiązania S. sp. z o.o. z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 roku wynosi [...] zł.
Z przeprowadzonej analizy zgromadzonych dokumentów, w tym znajdujących w sprawie zakończonej decyzją a dnia [...].05.2008 r., umarzającą postępowanie mylnie wszczęte w tym przedmiocie na wniosek Spółki oraz w oparciu o dokonane za pomocą programu informatycznego sprawdzenie wypełnienia obowiązku zapewnienia sieci wynika, że Spółka od dnia podjęcia działalności, tj. [...] stycznia 2006 roku, do końca roku 2006 nie zapewniła sieci zbierania pojazdów spełniającej warunki
określone w art. 11 powołanej ustawy. Na terytorium kraju znajdowały się bowiem takie miejsca, nieobjęte siecią, w których zlokalizowane są miejscowości, a więc można przyjąć, że zamieszkują tam właściciele pojazdów.
Odnosząc się do zarzutu Spółki istnienia podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...].01.2009 r. GIOŚ zauważył, że uprzednio Spółka wystąpiła o ustalenie wysokości zobowiązania z tego tytułu, jednakże postępowanie takie może być prowadzone jedynie z urzędu, a nie na wniosek. Z tego względu umorzono bezpodstawnie wszczęte, z wniosku strony, postępowanie w tym przedmiocie. Nie oznacza to jednakże, iż w rozpatrywanej sprawie orzeczono już, poprzez podjęcie ostatecznej, merytorycznej decyzji. W ocenie organu bezzasadne są też zarzuty sprzeczności ustawy z szeregiem zasad konstytucyjnych. Przepisy ustawy o recyklingu w zakresie obliczania opłaty za brak sieci za rok 2006 są obowiązujące i organ musi je stosować.
Nawiązując do kolejnego zarzutu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy GIOŚ podkreślił, że ustawa przed nowelizacją spełniała cele dyrektywy z dnia 18.09.2000 r. 2000/53/WE w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji, w szczególności wynikające z jej art. 5 ust. 1 i gwarantowała osiągnięcie rezultatu z dyrektywy wynikającego. Nadto każde Państwo Członkowskie ma pozostawioną swobodę wyboru formy i środków do tego prowadzących. Rozwiązanie przyjęte w polskim prawodawstwie nie jest zbyt restrykcyjne, a przepis znowelizowany może już nie zapewnić właściwej realizacji celów dyrektywy z dnia 18.09.2000 r. 2000/53/WE w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 84 § 1 Kpa organ zauważył, iż w tym postępowaniu nie było potrzeby uzyskania wiadomości specjalnych. Przedstawiając swe stanowisko wobec zarzutu bezpodstawnego nieudostępnienia Spółce kopii programu informatycznego "Rejestr podmiotów Wprowadzających Pojazdy RWPinfo", który posłużył do ustaleń organu, GIOŚ wyjaśnił, że odmowa podyktowana była wprowadzeniem do modułu bazodanowego danych dotyczących innych podmiotów wprowadzających pojazdy. Nadto organ nie jest właścicielem pełnych praw autorskich do niektórych elementów tego systemu. Przedstawicielowi Spółki zostało natomiast umożliwione bezpośrednie zapoznanie się z działaniem tego programu w siedzibie GIOŚ.
We wniesionej skardze pełnomocnik S. sp. z o.o., podobnie jak we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucił nieważność zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 3 Kpa, poprzez pominięcie istnienia ostatecznej, uprzednio wydanej decyzji w tym przedmiocie z dnia [...].05.2008 r.
W razie nieuwzględnienia przez Sąd tego zarzutu wniósł o :
1. stwierdzenie naruszenia prawa materialnego, tj. art. 11 ust. 1 w zw. z art. 14 ust.
1 i 2 ustawy z 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z
eksploatacji w brzmieniu sprzed nowelizacji oraz art. 2 ustawy nowelizującej, w
sposób mający wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną wykładnię tych
przepisów, nie uwzględniającą zasad wynikających z artykułów 2 , 7, 20, 22, 31
ust. 3, 32 ust. 1 i 2 oraz 84 Konstytucji RP w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP i
art. 6 Kpa, mimo konieczności odmowy zastosowania norm niezgodnych z
Konstytucją RP i art. 6 Kpa, poprzez przyjęcie, że opłata z tytułu braku sieci za
2006 r., w razie niespełnienia przesłanek określonych w art. 11 ust. 1 ustawy o
recyclingu, zawsze jest należna od wprowadzającego pojazdy, niezależnie od
tego jaka rzeczywista gęstość sieci została osiągnięta, co skutkuje wydaniem
decyzji bez podstawy prawnej, a w efekcie nieważnością decyzji na podstawie
art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.
2. stwierdzenie naruszenia prawa materialnego, tj. art. 11 ust. 1 i art. 14 ust. 1
ustawy z 20 stycznia 2005 r. o recyklingu, poprzez jego błędną wykładnię z
pominięciem celu regulacji, wynikającego z dyrektywy Dyrektywy Parlamentu
Europejskiego i Rady 2000/53/WE z 18 września 2000 roku w sprawie pojazdów
wycofanych z eksploatacji.
3. stwierdzenie naruszenia prawa materialnego, tj. art. 11 ust. 1 ustawy z 20
stycznia 2005 r. o recyklingu w sposób mający wpływ na wynik sprawy, poprzez
błędne przyjęcie, że ustawowym kryterium oceny zapewnienia sieci jest
odległość miejscowości od stacji demontażu i punktów zbierania pojazdów, a nie
odległość miejsc zamieszkania (siedzib) właścicieli pojazdów wprowadzonych
przez Spółkę.
4. stwierdzenie naruszenia prawa materialnego, tj. art. 11 ust. 1 ustawy z 20
stycznia 2005 r. o recyklingu, poprzez błędną wykładnię przyjmującą, że jedynie
bezpośrednie podpisanie umów ze stacjami demontażu bądź przez
pełnomocnika prowadzi do realizacji obowiązku zapewnienia sieci.
5. stwierdzenie naruszenia prawa materialnego, tj. art. 14 ust. 3 ustawy z 20
stycznia 2005 r. o recyklingu, nakazującego nie uwzględniać przy ocenie
spełnienia obowiązku zapewnienia sieci okresu do 90 dni, gdy niezapełnienie
sieci (w rozumieniu przyjmowanym przez GIOŚ) było niezależne od
wprowadzającego pojazdy, poprzez jego niezastosowanie.
6. stwierdzenie naruszenia artykułów 7, 77 §1 i 80 Kpa z uwagi na brak
1. wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
2. stwierdzenie naruszenia artykułów 79 § 1 i 2, 81 i 84 § 1 Kpa, poprzez wydanie
decyzji na podstawie ustaleń faktycznych nie poddających się weryfikacji, a
mianowicie w oparciu o program informatyczny, który nie został udostępniony
Skarżącej, a był opracowany i obsługiwany bez udziału biegłego.
3. stwierdzenie naruszenia art. 8 Kpa, poprzez rozstrzygnięcie sprawy
dopuszczalności zawierania tzw. "umów kaskadowych" w celu zapewnienia sieci,
w sposób sprzeczny z uprzednią interpretacją Ministra Środowiska.
Skarżąca Spółka złożyła również wniosek o rozważenie przez Sąd skierowania do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego dotyczącego zgodności art. 11 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o recyklingu w brzmieniu sprzed nowelizacji z artykułami 2, 7, 20, 22, 31 ust. 3, 32 ust. 1 i 2 oraz 84 Konstytucji RP. Nadto o zbadanie konstytucyjności art. 2 ustawy zmieniającej ustawę o recyklingu, w zakresie w jakim wyłącza z zakresu zastosowania ustawy nowelizującej stany faktyczne zachodzące w 2006 roku, wskazując jako wzorce kontroli również artykuły 2, 7, 20, 22, 31 ust. 3, 32 ust. 1 i 2 oraz 84 Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, odnosząc się do zgłoszonych zarzutów. Wskazał na rozbieżność orzecznictwa Sądu Administracyjnego w rozpatrywanym przedmiocie. Przedstawiając swe stanowisko odnośnie zgłoszonych przez Spółkę zarzutów zauważył m. in., iż pokrycie siecią stacji demontażu i punktów zbierania pojazdów na poziomie 99,26 % osiągnęła ona dopiero od dnia [...].12.2006 r. We wcześniejszym okresie wynosiło ono jedynie 84,52 %. Zatem nawet po wzięciu pod uwagę wszystkich stacji demontażu i punktów zbierania pojazdów zgłoszonych do GIOŚ przez Skarżącą, nie zapewniła ona do dnia [...].12.2006 r. sieci zbierania pojazdów, zgodnej z przepisami ustawy o recyclingu. Podkreślił nadto, że brak jest prostej współzależności pomiędzy osiągniętym przez Polskę poziomem odzysku i recyclingu, a poziomem zapewnienia sieci zbierania pojazdów.
W piśmie procesowym pełnomocnik skarżącej odniósł się do argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę powtarzając zarzuty zawarte skardze, a dodatkowo zaznaczył, że przepisy wykonawcze do ustawy o recyklingu weszły późno w życie, bo z końcem 2005 r. stanowisko swe raz jeszcze skrótowo przedstawił w załączniku do protokołu rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Skarga została uwzględniona, z uwagi na zasadność części podniesionych w niej zarzutów.
Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skład orzekający w niniejszej sprawie, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy, doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska naruszyła przepisy obowiązującego prawa w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Na wstępie podkreślenia wymaga, iż wbrew przekonaniu strony skarżącej w przedmiotowej sprawie nie toczyło się uprzednio postępowanie administracyjne, a więc brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności z tego tytułu obu kontrolowanych decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Bezpodstawnie wszczęte na wniosek strony postępowanie administracyjne w tym przedmiocie decyzją z dnia [...].05.2008 r. GIOŚ umorzył, trafnie zauważając, iż Spółka nie mogła żądać wszczęcia postępowania prowadzącego do określenia wysokości jej zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r. Postępowanie takie w trybie tej ustawy może bowiem być prowadzone jedynie z urzędu. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia nieważności zarówno zaskarżonej jak i poprzedzającej ją decyzji GIOŚ, tak jak domagała się tego Skarżąca. Sprawa ta nie została bowiem uprzednio, ostatecznie rozstrzygnięta decyzją z dnia [...].05.2008 r. Wprawdzie sentencja tej decyzji błędnie została sformułowana, winna brzmieć "umarzam postępowanie z wniosku S. Sp. z o. o. w W. w sprawie określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci za 2006 r.", jednakże z uzasadnienia tej decyzji jednoznacznie wynika jakiej treści decyzję w tej sprawie wydano.
Przechodząc do analizy pozostałych zarzutów podniesionych w skardze, należy zauważyć, że zaskarżona decyzja została podjęta w następującym stanie prawnym.
W myśl art. 11 ust. 1 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, wprowadzający pojazd (w myśl art. 3 pkt 14 pojęcie do obejmuje importera) był zobowiązany do utworzenia sieci zbierania pojazdów, spełniającej wskazane w ustawie wymagania (pokrycie terenów zamieszkałych tak aby zapewnić możliwość oddania pojazdu właścicielowi w odległości nie większej niż 50 km od miejsca zamieszkania lub siedziby, przy czym zasadą jest przyjmowanie bez dodatkowych opłat - art. 23 ust. 3 ustawy). W ramach sieci mogły być uwzględnione stacje demontażu lub punkty zbierania pojazdów. W przypadku nie spełnienia tego wymagania podmiot zobligowany był do obliczenia i samodzielnego uiszczenia stosownej opłaty (art. 14 ust. 1). Ustawa wprawdzie obligowała określone podmioty do utworzenia sieci, jednak sankcja za niewypełnienie obowiązku w tym zakresie była równoważna w stosunku do obciążeń przewidzianych dla podmiotów, które wprowadzały pojazdy lecz nie były zobligowane do utworzenia sieci ze względu na mniejszy obrót (por. art. 12 ust. 1 i 2 ustawy i art. 14 ust. 4). Wskazane regulacje zostały zmodyfikowane, w związku z nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 29 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 176, poz. 1236). Zmiana polegała na faktycznym ograniczeniu obowiązku utworzenia sieci zbierania pojazdów pokrywającej całe terytorium kraju przez podmioty dokonujące większego obrotu - ponad 1000 sztuk pojazdów (dodany w art. 14 ust. 5) oraz zróżnicowaniu dla nich opłat sanacyjnych za brak sieci w pewnym zakresie (dodanie w art. 14 ust. 6). Jednoczenie art. 2 ustawy nowelizującej wskazała, iż nowe zasady znajdą zastosowanie dla opłat należnych za rok 2007.
Z kolei w myśl art. 401 ust. 11 i 12 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 ze zm.) opłaty z tytułu braku sieci zbierania pojazdów są gromadzone na odrębnym rachunku Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej i przeznaczane na wspieranie finansowe systemu zbierania i demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji, co jest realizowane m.in. w formie dopłat, w myśl art. 410 a ustawy - Prawo ochrony środowiska.
Wskazane regulacje miały na celu transpozycję przepisów dyrektywy 2000/053/WE. W myśl art. 5 ust. 1 dyrektywy, kraje członkowskie mają zapewnić istnienie dostępnej sieci punktów demontażu pojazdów wycofanych z eksploatacji (cel taki potwierdza pkt 15 preambuły). Z jej regulacji nie wynika, aby sieci takie musiały być stworzone przez podmiot wprowadzający pojazd na rynek ("producenta" w rozumieniu art.2 pkt 3), skoro
użyto pojęcia "podmiot gospodarczy" obejmującego także podmioty prowadzące gospodarkę odpadami (por. art. 2 pkt 10 dyrektywy). Z pkt 7 zd. 2 preambuły do dyrektywy oraz art. 5 ust. 4 zd. 2 wynika wyłącznie, iż intencją prawodawcy było, aby koszty funkcjonowania sieci pokrywali wprowadzający pojazdy na rynek (producenci).
Jak wynika z przytoczonych uwarunkowań prawnych, zadania wskazane w dyrektywie są realizowane w Polsce, poprzez stymulowanie ekonomiczne podmiotów wprowadzających pojazdy do eksploatacji do tworzenia sieci zbierania pojazdów oraz poprzez realizacje zadań w zakresie funkcjonowania systemu zbierania i poddawania odzyskowi pojazdów, przy pomocy środków publicznych (z wpływów z tytułu opłat za brak sieci). Z przepisów dyrektywy nie wynika, iż jeden z tych systemów musi uzyskać określone preferencje. Zasadą wynikającą z tej dyrektywy musi być jedynie, aby ciężar ekonomiczny działania sieci ponosił wprowadzający pojazd do obrotu.
Jak wynika z ustaleń organu podmiot wprowadzający na terytorium Polski pojazdy (importer) nie zapewnił w rozpatrywanej sprawie sieci zbierania pojazdów, zgodnie z wymaganiami wynikającymi z art. 11 ust. 1 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji. Wątpliwości co do przyjętych ustaleń zgłosiła S. sp. z o.o. zarzucając, iż ustalenia te oparto na wynikach osiągniętych za pomocą użytego programu komputerowego, którego kopia nie została jej udostępniona (por. pismo Spółki z dnia [...].03.2008 r., k. 578 akt administracyjnych). Nadto uznała nałożony także na tę spółkę obowiązek pokrycia siecią zbierania pojazdów obszaru całego kraju w 2006 r., jak nakazuje kwestionowany przepis za niewykonalny zaznaczając, iż wpływ na to mają także względy ekonomiczne. Z ustaleń organu wynika, że owej sieci zabrakło w szczególności dla terenów o małej gęstości zaludnienia. Nadto gęstość na poziomie 99,26 %, a więc nadal poniżej 100 % Spółka osiągnęła dopiero od dnia [...].12.2006 r.
W aktach sprawy brak jest jednakże materiałów potwierdzających ustalenie organu, iż utworzona przez tę Spółkę sieć nie pokrywa terenów zamieszkałych, jak przyjęto w obu decyzjach GIOŚ. Ustaleń w tym zakresie dokonano przy użyciu programu komputerowego, którego zasadniczych założeń Spółka, na podstawie udostępnionej jej prezentacji, nie poznała w stopniu dostatecznym, jak następnie oświadczyła organowi. Nie przedstawiono jej żadnej dokumentacji związanej z przyjętymi ustaleniami (także do akt sprawy nie załączono dokumentacji odzwierciedlającej przyjętą metodykę oceny - brak stosownych wydruków komputerowych). Z uwagi na to, że strona zwracała się o udostępnienie stosownych materiałów, program zastosowany do poczynionych obliczeń został jej udostępniony w siedzibie GIOŚ, jedynie w ramach prezentacji. Spółce odmówiono natomiast
udostępnienia kopii tego programu, z uwagi na zawarte w nim dane osobowe dotyczące innych podmiotów oraz brak praw organu do całości wykorzystanego programu. Zastrzeżenia Spółki do użytego programu, po zapoznaniu się jedynie z jego podstawowymi założeniami, sprowadzały się m. in. do bezzasadności ustalania obszarów nieobjętych siecią w odniesieniu do wszystkich miejscowości położonych na terenie Polski. Zarzucono jednak przede wszystkim brak możliwości poznania przyjętej metodyki i niemożność dokonania oceny jej przydatności na potrzeby ustalenia pokrycia siecią obszaru kraju. Spółka wyraziła więc pogląd, iż do oceny powinny być uwzględniane tylko te miejscowości, w których zamieszkują nabywcy jej pojazdów. Powinny więc być uwzględniane odległości miejsc zamieszkania (siedzib) rzeczywistych właścicieli pojazdów wprowadzonych przez Skarżącą do stacji i punktów, a nie odległości z wszystkich miejscowości usytuowanych na terenie kraju do najbliższych stacji demontażu i punktów zbierania pojazdów zapewnionych przez tę Spółkę.
W ocenie Sądu zarzut ten jest trafny, niewyjaśniona pozostaje bowiem kwestia założeń metodologicznych przyjętych w zastosowanym programie komputerowym. Uzyskane na jego temat informacje przez Skarżącą oraz Sąd są bardzo ogólne. Zastosowany program nie był także przedmiotem oceny biegłego, mimo takiego wniosku skarżącej, która sama nie mogła zlecić sporządzenia jego oceny ekspertowi, z uwagi na nieudostępnienie jej kopii zastosowanego programu. Niewątpliwie to właśnie wyniki uzyskane przy pomocy tego programu przesądziły o wymierzeniu przedmiotowej opłaty. W oparciu o ten program organ ustalił dane zawarte w odpowiedzi na skargę, z których wynika, że dopiero od dnia [...].12.2006 r. Spółka osiągnęła pokrycie terytorium kraju siecią stacji demontażu i punktów zbierania pojazdów na poziomie 99,26 %, przy uprzednim poziomie 84,52 %. Zastosowany program stanowił zatem podstawowy środek dowodowy, którym posłużono się do określenia wysokości tego zobowiązania.
Mając na uwadze znaczenie tego dokumentu należy uznać, że brak przytoczenia szczegółowej metodologii przyjętej przez organ przy jego zastosowaniu oraz nieskorzystanie z art. 84 § 1 Kpa, godzi w spoczywający na organach administracji publicznej obowiązek właściwego wyjaśnienia sprawy, w myśl art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.. Nadto brak szczegółowego opisania sposobu dokonywania ustaleń przy pomocy zastosowanego programu narusza również art. 8, 9 oraz 11 Kpa. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie było bowiem ustalenie należnych opłat na zasadzie art. 17 ust. 1 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, wobec ich nieuiszczenia. Wskazane uchybienie procesowe mogło więc w ocenie Sądu mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zależnie bowiem od zastosowanej metodologii mogłoby się okazać, iż na koniec 2006 r. sieć taka w myśl przepisów ustawy przed nowelizacja została utworzona, co wpłynęłoby na wysokość zobowiązania określonego decyzja z
dnia [...].01.2009 r., lub wręcz mogło prowadzić do braku podstaw naliczenia przedmiotowej opłaty. Właściwe uzasadnienie przyjętego rozstrzygnięcia, nawet niekorzystnego dla strony skarżącej, przy spełnieniu wymogów wynikających z art. 11 Kpa, pozwala jej poznać tok rozumowania organu, przyjęte metody badawcze oraz przeanalizować prawidłowość wyprowadzonych z nich wniosków.
Sąd nie podziela natomiast argumentacji Skarżącej odnośnie rozumienia obowiązku pokrycia siecią zbierania pojazdów terytorium kraju w rozumieniu cyt. ustawy. Przepis art. 11 ust. 1 ustawy o recyclingu wyraźnie odnosi się do ogółu właścicieli pojazdów, a nie tylko osób, które zakupiły samochód określonego producenta u danego podmiotu wprowadzającego. Musi więc zostać zagwarantowana sieć na obszarze całego kraju. Wynika to także z faktu, że nabywcy mogą się swobodnie przemieszczać, wprowadzać swe pojazdy na rynek wtórny, wielokrotnie zmieniając miejsca zamieszkania, a monitorowanie tej migracji przez wprowadzających pojazdy, a także GIOŚ byłoby bardzo utrudnione. Stąd ustawodawca realizując cele dyrektywy 2000/53/WE przyjął, iż siecią powinien być objęty obszar całego kraju, jak zapisano w art. 11 ust. 1 cyt. ustawy w zw. z jej art. 23 ust. 1 oraz art. 33 ust. 1. Odmienna interpretacja byłaby nieracjonalna oraz nie gwarantowałaby realizacji celu przedmiotowej dyrektywy we wskazanym zakresie. Mniejsza gęstość zaludnienia oznacza wprawdzie potencjalnie mniejszą grupę użytkowników pojazdów. Małe zaludnienie jednak ma równocześnie z reguły związek z niewielkim potencjałem ekonomicznym regionu, a więc zamożnością jego mieszkańców. Doświadczenie życiowe wskazuje, iż mieszkańcy regionów mało zaludnionych, o niewielkim potencjale ekonomicznym, bywają końcowymi użytkownikami pojazdów, w tym także marek uchodzących za tzw. "luksusowe" (nabywają pojazdy używane i są ich ostatnimi użytkownikami przed przekazaniem do demontażu). Stąd mały potencjał demograficzny danego obszaru nie pozwala a priori wykluczyć zamieszkiwania na tym terenie osób zainteresowanych przekazaniem pojazdu do stacji demontażu. Należy podkreślić, iż prawodawca nieprzypadkowo dopuścił pozostawienie części terenów zamieszkałych poza siecią zbierania pojazdów (5% powierzchni), dopiero przy nowelizacji ustawy w roku 2007 i nie odniósł tej liberalizacji wymagań do rozliczeń za rok 2006. Liberalizacja nastąpiła więc w okresie, gdy sieci podmiotów wprowadzających zostały już w zasadzie utworzone, czemu służył cały rok 2006. W tym więc zakresie zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Trafne jest natomiast stanowisko skarżącej, iż przy ocenie spełnienia obowiązku zapewnienia sieci należy uwzględnić poza samodzielną budową sieci, także alternatywną formę jej tworzenia. Składają się na nią nie tylko umowy zawarte
bezpośrednio ze wszystkimi przedsiębiorcami wchodzącymi w skład własnej sieci, ale i
umowy takie zawarte z "podwykonawcami", którzy współpracują już na podstawie zawartych umów ze stacjami demontażu oraz punktami zbierania pojazdów wycofanych z eksploatacji. Uprawnione jest więc ujęcie tych stacji i punktów w wykazie przekazanym przez wprowadzającego i winno być uwzględnione przy ustalaniu, czy spełniony został wymóg zapewnienia sieci wynikający z art. 11 ust. 1 cyt. ustawy. Dopuszczalne było zatem zastosowanie tzw. struktury kaskadowej zapewnienia sieci, której uwzględnienia nie wyłącza ustawa, a jej przyjęcie czyni nieuzasadnionymi podniesione wątpliwości, co do konstytucyjności przyjętych w 2006 r. rozwiązań. Jednocześnie Sąd podziela stanowisko Skarżącej, co do nierozważenia zastosowania 90 dniowego okresu prolongaty przewidzianego w art. 14 ust. 3 cyt. ustawy. W ocenie Sądu, istniały podstawy do przyjęcia, że okres 90 dni, za które nie nalicza się przedmiotowej opłaty, może obejmować I kwartał 2006 r. Wiąże się to z wygaśnięciem z dniem [...].06.2005 r. wszystkich dotychczasowych decyzji dla tzw. "autozłomow" w zakresie wytwarzania odpadów, wydanych na mocy ustawy o odpadach. Nie wszyscy przedsiębiorcy prowadzący stacje demontażu byli bowiem w stanie w terminie 6 m-cy dostosować się do nowych wymagań i uzyskać nowe zezwolenia. Należy jednakże mieć na uwadze, iż wskazane odstąpienie od naliczania przedmiotowej opłaty za początek 2006 r. (do 90 dni) może mieć miejsce jedynie względem podmiotu, który w ciągu 3 m-cy od wystąpienia tej przyczyny zapewnił sieć. Organ przyjął, że Skarżąca w 2006 r. nie zapewniła sieci. Zatem po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, ponownie prowadzone postępowanie, z uwzględnieniem oceny prawnej i wskazań w nim zawartych winno wykazać, czy sieci takiej istotnie Skarżąca w okresie tym nie zapewniła, co czyniłoby bezprzedmiotowym powołanie się na możliwość skorzystania z odstąpienia od naliczania przedmiotowej opłaty za początek 2006 r.
Należy jednocześnie mieć na uwadze, że w przypadku ustalenia w ponownie prowadzonym postępowaniu, przy zastosowaniu wskazań wynikających z niniejszego wyroku, że skarżąca nie zapewniła w 2006 r. sieci zbierania pojazdów, spełniającej wymagania art. 11 ust. 1 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji sprzed nowelizacji, to zobowiązanie takie winno być skarżącej określone. Strona skarżąca, jako importer pojazdów, była bowiem zobligowana do uiszczenia opłaty za cały okres, podczas którego były wprowadzane przez nią do obrotu pojazdy, a stosownej sieci nie zapewniła. Do obliczenia wysokości przedmiotowego zobowiązania organ winien więc wówczas zastosować przepisy ustawy o recyclingu sprzed nowelizacji. Wolą prawodawcy nowelizującego ustawę w roku 2007 było dopuszczenie pozostawienia części terenów zamieszkałych poza siecią zbierania pojazdów (5% powierzchni), jednakże z wyłączeniem 2006 r. Wyraźnie bowiem zaznaczył w art. 2
ustawy zmieniającej, iż nowe bardziej liberalne zasady stosuje się do obliczenia opłaty za brak sieci za 2007 r.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie stwierdził aby przepisy, o których stwierdzenie niekonstytucyjności wniosła skarżąca istotnie budziły tak poważne zastrzeżenia, co do tego, czy pozostają w zgodzie z Konstytucją RP. W ocenie Sądu nietrafne są zarzuty skargi, iż decyzja w sposób oczywisty została wydana z naruszeniem przywoływanych norm Konstytucyjnych.
W pierwszym rzędzie należy wskazać, iż organ administracji jest obowiązany do stosowania regulacji normatywnych mających charakter źródła prawa w Polsce (wskazane w art. 87 Konstytucji). Kwestia ich zgodności z Konstytucją ma z reguły charakter ocenny (wymaga wartościowania szeregu zasad zawartych w Konstytucji, które w pewnych stanach faktycznych, mogą pozostawać w opozycji). Stąd prawodawca ustanowił konstytucyjnie umocowany organ państwa, właściwy do rozstrzygania powstałych wątpliwości (art. 188 pkt 1-3 Konstytucji). Wyklucza to możliwość oceny legalności (pod katem zgodności z Konstytucją) aktów normatywnych przez organy administracji, a w przypadku Sądów możliwość ta jest znacznie ograniczona (prezentowany bywa pogląd, iż może dotyczyć aktów wykonawczych - a contrario z art. 178 ust. 1 Konstytucji). Podnoszona w skardze zasada stosowania Konstytucji wprost (art. 8 ust. 2) nie dotyczy sytuacji, gdy określona regulacja normatywna pozostaje w ewentualnej sprzeczności z normami Konstytucji. Przepis taki jest wiążący do czasu jego wyeliminowania we właściwym trybie, przy czym nie bez znaczenia jest, iż prawodawca przyznał organowi konstytucyjnemu uprawnienie do pozostawienia takiego aktu w obrocie prawnym przez określony czas (art. 190 ust. 3 zd. 2 i 3 Konstytucji). Oznacza to, iż prawodawca przez pryzmat wartościowania poszczególnych zasad dopuszcza pozostawanie w obrocie prawnym (a więc rodzenie określonych skutków prawnych) przez pewne regulacje będące w sprzeczności z regułami wyrażonymi w Konstytucji, co prowadzi do sytuacji, iż nie można ich zakwalifikować jako niekonstytucyjne, a więc niezgodne z Konstytucją, jako całym aktem normatywnym kreującym porządek prawny.
Sąd nie jest właściwy do samodzielnego przesądzania podniesionej kwestii domniemanej sprzeczności konkretnych przepisów ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (sprzed nowelizacji) oraz art. 2 ustawy nowelizującej, w zakresie w jakim nie objął swą regulacja 2006 roku ze wskazanymi normami konstytucyjnymi.
Jednocześnie w ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą przesłanki do wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, w myśl art. 193
Konstytucji. Sąd bowiem nie powziął wątpliwości odnośnie sprzeczności kwestionowanych regulacji z Konstytucją.
Ustanowiony w polskim prawodawstwie system (obowiązujący w 2006 roku) zakładał alternatywnie konieczność utworzenia przez przedsiębiorców pełnego sytemu odbioru pojazdów (spełniającego wymagania art. 11 ust. 1 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji) albo poniesienie opłat w pełnym wymiarze za brak takiej sieci (art. 14 ust. 1). Przyjęte przez prawodawcę reguły były jasne i przejrzyste, a wybór jednego z rozwiązań pozostawał w gestii przedsiębiorcy (powinien więc zostać oparty na ocenie możliwości i rachunku ekonomicznym). W przypadku nie utworzenia systemu przez przedsiębiorcę zadania w zakresie utworzenia sytemu zbierania i demontażu pojazdów mogły być realizowane poprzez system redystrybucji zgromadzonych środków z tytułu opłat za brak sieci (wskazane dopłaty do demontażu). Poza oceną w sprawie pozostaje kwestia, czy przyjęty system był optymalny, czy też korzystniejszym rozwiązaniem było przyjęcie później wprowadzonych bardziej elastycznych regulacji (złagodzenie wymagań pokrycia siecią zbierania pojazdów całego terenu gdzie mogą być właściciele pojazdów, czy zróżnicowanie opłaty sankcyjnej). Owa liberalizacja mogła być także wynikiem zrealizowania już w dużej mierze w 2006 r. celów dyrektywy 2000/53/WE w tym zakresie. Sam fakt zmiany przyjętych rozwiązań w 2007 roku (ich liberalizacja) nie może jednakże, w ocenie Sądu, prowadzić do uznania, iż uprzednie regulacje (system bardziej rygorystyczny dla przedsiębiorców zainteresowanych tworzeniem sieci) pozostawały w sprzeczności z Konstytucją. Sama krytyczna ocena przez prawodawcę poprzednich rozwiązań (mogąca być przykładowo wyłącznie odzwierciedleniem zmienionych preferencji politycznych) nie może stanowić ważnej przesłanki do uznania, iż wcześniej ustanowiony system był niekonstytucyjny. Należy podkreślić, iż prawodawca nowelizując ustawę o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji z mocą wsteczną (nowela przyjęta pod koniec 2007 roku dotyczyła bowiem zasad obowiązujących od początku roku jej przyjęcia), nie objął zmianą zasad dotyczących roku 2006 (choć takie propozycje zawierał projekt poselski). Prawodawca zajął więc jasne stanowisko, iż pomimo krytycznej oceny wcześniejszych rozwiązań, mają one znaleźć zastosowanie do należności za 2006 rok. Z tego względu nie można uznać za trafne zarzutów niekonstytucyjności sformułowanych odnośnie granic czasowych, których dotyczyć ma art. 2 ustawy zmieniającej. W tym kontekście za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia przepisów Konstytucji w zakresie gwarantowanej wolności gospodarczej (art. 20 i 22). Przyjęte rozwiązanie odnośnie 2006 r. nie narusza także obowiązku organów władzy publicznej działania na podstawie i w granicach prawa, a więc art. 7 Konstytucji RP. Jest to także obowiązek fiskalny wynikający z ustawy i powstający w momencie ziszczenia się dyspozycji art. 11 w zw. z
art. 14 ustawy o recyclingu sprzed nowelizacji, co nie pozostaje w sprzeczności z art. 84 Konstytucji RP.
Niezasadny jest również zarzut naruszania zasady równości i niedyskryminacji (art. 32 Konstytucji). Nie wykazano bowiem aby podmioty kwalifikowane według tych samych kryteriów pozostawały w odmiennej sytuacji prawnej. Nie można bowiem uznać, analogii odnośnie sytuacji faktycznej zapewnienia sieci zbierania pojazdów obejmującej wszystkie tereny, gdzie mogą być potencjalni posiadacze pojazdów według precyzyjnie, normatywnie określonych kryteriów (odległość od miejsc zbierania pojazdów) z przypadkiem gdy sieci spełniającej takie kryteria nie zapewniono. Poza oceną pozostaje kwestia, czy merytorycznie zapewnienie sieci spełniającej wymagania normatywne jest niezbędne z punktu widzenia zakładanego celu, skoro jest on definiowany przez elementy o treści ocennej (system odbioru pojazdów "dostępny", "skuteczny" itp.). Jeszcze raz należy podkreślić, iż decyzja o utworzeniu pełnej sieci zbierania pojazdów lub uiszczenie opłat za jej brak pozostawała w gestii przedsiębiorcy (jak wskazano ustawa nakazywała tworzenie sieci, jednak sankcje za jej nieutworzenie były analogiczne do sytuacji prawnej podmiotów wprowadzających pojazdy, które sieci nie musiały tworzyć (por. art. 12 ust. 1 i 2 ustawy). Sytuację więc, gdy poniesiono znaczne nakłady lecz pełnej sieci nie zdołano utworzyć, co spowodowało konieczność poniesienia opłaty, należy uznać za szczególną. Możliwość jej zaistnienia nie przesądza jednakże o niekonstytucyjności zastosowanej w 2006 r. regulacji lecz oznacza, iż przyjęty model obciążał znacznym poziomem ryzyka przedsiębiorcę zainteresowanego tworzeniem sieci. W tym miejscu należy podkreślić, że ustawa o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji sprzed nowelizacji, zawierała przepisy przejściowe i końcowe, w których przewidziano stosowne vacatio legis, pozwalające podmiotom wprowadzającym pojazdy na przygotowanie się do wymogów w niej zawartych. I tak odnośnie art. 11- 17 tej ustawy w zakresie dotyczącym opłat weszły w życie dopiero z dniem 1.01.2006 r., mimo, iż ustawa ta jest z dnia 20.01.2005 r. Faktu tego nie zmienia dosyć późne (z końcem 2005 r.) wejście w życie przepisów wykonawczych do tej ustawy. Z tego też względu nie można podzielić przekonania Skarżącej, iż doszło w sposób oczywisty do naruszenia art. 2 Konstytucji RP, statuującego zasadę demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, co zobowiązywałoby Sąd do wystąpienia ze stosownym pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego.
Można jedynie zauważyć, że o ile Strona skarżąca nie podziela przytoczonego poglądu może w razie oddalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny ewentualnej skargi kasacyjnej, skorzystać z instytucji skargi konstytucyjnej, przewidzianej w art. 79 ust. 1 Konstytucji RP.
W ocenie Sądu nie ma także podstaw do stwierdzenia sprzeczności przyjętych przez ustawodawcę przepisów ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji z przepisami dyrektywy 2000/53/WE, co zostało już uprzednio nadmienione. Pogląd przeciwny prezentowany przez Skarżącą jest nieuzasadniony. Dyrektywa wiąże prawnie państwa członkowskie co do określonych w niej celów lub rezultatów. Adresat dyrektywy ma swobodę doboru form i metod urzeczywistniania wynikających z niej celów. Wybór form i metod pozostawiony jest władzom krajowym. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady Europy 2000/53/WE z 18 września 2000 roku zawiera ogólny wymóg zapewnienia dostępności punktów zbierania pojazdów na terytorium państwa członkowskiego w wystarczającym stopniu. Polski ustawodawca określił w ustawie krajowej jak rozumie to pojęcie. Jedynym kryterium oceny zgodności rozwiązania zawartego w prawie krajowym z dyrektywą jest możliwość realizacji celu zawartego w dyrektywie. Ustawodawca krajowy może wprowadzić w prawie krajowym rozwiązania bardziej restrykcyjne od tych, które przewiduje dyrektywa. Jeśli przewidziane działania umożliwią realizację celów dyrektywy, to zapis taki nie może być uznany za sprzeczny z dyrektywą.
Reasumując, w zakresie wskazanych przez Sąd uchybień zaskarżonej decyzji zasadne są zarzuty skargi odnośnie wadliwego jej uzasadnienia, a uprzednio przeprowadzenia postępowania dowodowego w oparciu o program, którego ustaleń nie sposób zweryfikować, bezpodstawnego nieuwzględnienia tzw. "struktury kaskadowej umów" oraz mylnego wyłączenia możliwości zastosowania art. 14 ust. 3, przy spełnieniu wymogów z niego wynikających, w związku z wygaśnięciem z dniem 30.06.2005 r. wszystkich dotychczasowych decyzji dla tzw. "autozłomow".
Wskazane naruszenie przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego mogło mieć, w ocenie Sądu istotny wpływ na wynik sprawy. Ze wskazanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c oraz 152, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy z dn. 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku należy, stosując się do oceny prawnej i wskazań zawartych w tym orzeczeniu, ponownie dokonać oceny, czy Skarżąca w 2006 r. zapewniła sieć zbierania pojazdów w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy recyklingu i czy wobec tego zachodzi podstawa do określenia wysokości zobowiązania z tego tytułu oraz w jakiej wysokości, w oparciu o 17 tej ustawy przy zastosowaniu jej art. 14 w brzmieniu sprzed nowelizacji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło