II SA/Gd 545/09
WyrokWSA w Gdańsku2010-02-11
Skład orzekający: Wanda Antończyk, Jan Jędrkowiak, Mariola Jaroszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Miasta w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która ustala nieprzekraczalną linię zabudowy w sposób odmienny dla nieruchomości skarżącego i nieruchomości sąsiedniej, narusza prawo własności i zasadę równości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała Rady Miasta nie narusza prawa własności ani zasady równości. Odmienne ustalenia planistyczne dotyczące nieprzekraczalnej linii zabudowy dla nieruchomości skarżącego i sąsiedniej zostały uznane za uzasadnione różnicami w stanie zagospodarowania tych nieruchomości (tymczasowy charakter zabudowy skarżącego vs. trwały charakter zabudowy sąsiedniej). Sąd stwierdził, że gmina nie nadużyła władztwa planistycznego, a wprowadzone ograniczenia są zgodne z prawem i służą racjonalnej gospodarce przestrzennej.Stan faktyczny
Skarżący T. P. zaskarżył uchwałę Rady Miasta z dnia 27 czerwca 2007 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie jego interesu prawnego i prawa własności poprzez nierówne traktowanie w zakresie nieprzekraczalnej linii zabudowy. Skarżący wskazał na odmienne ustalenia planu dla jego nieruchomości i nieruchomości sąsiedniej, co jego zdaniem ograniczało możliwości inwestycyjne. Po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się stwierdzenia nieważności uchwały w części dotyczącej jego nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. P.o na uchwałę Rady Miasta z dnia 27 czerwca 2007 r., nr ,,, w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę.
W dniu 27 czerwca 2007r. Rada Miasta podjęła uchwałę nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części dzielnicy L. w G., rejon ulic [...], [...].
Wezwaniem z dnia 1 czerwca 2009 r. skarżący T. P. wezwał Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa oraz jego interesu prawnego poprzez zmianę postanowień planu w sposób polegający na zmianie § 3 ust. 1 lit. c/ karty terenu nr [...] poprzez ustalenie nieprzekraczalnej linii z linią rozgraniczającą funkcje terenu [...] i terenu [...] w treści rysunku planu.
W uzasadnieniu wezwania skarżący wskazał, że dla nieruchomości stanowiących jego własność znajdujących się na działce nr [...] / [...]/ wprowadzono ograniczenie linii zabudowy, ustalając je w odległości dalszej niż dla linii zabudowy nieruchomości sąsiedniej / ul. [...]/, a nawet większej niż linia rozgraniczająca funkcje dla terenu [...] i terenu [...], znacząco degradując możliwości inwestycyjne tej nieruchomości. Powyższe ograniczenie własności powoduje naruszenie możliwości swobodnego korzystania z nieruchomości w zakresie uprawnień właścicielskich z art. 140 kc oraz narusza zasadę równości wyrażoną w art. 32 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 2 Konstytucji, albowiem własność zarówno prywatna, jak i podmiotów publicznych podlega jednakowej ochronie i za niedopuszczalne uznać należy uprzywilejowanie lub dyskryminację jakiegokolwiek podmiotu. Wskazano, że naruszenie powyższych zasad wynika z nierównego traktowania w zapisach planu odległości możliwej zabudowy od krawędzi jezdni / ul. [...]/ dla budynku nr [...]. Dla budynku nr [...] zapisy planu dopuszczają możliwość zabudowy od krawędzi jezdni nawet w odległości ok. 3m, natomiast dla budynku nr [...] / działka nr [...]/ plan przewiduje na całej długości odległość ok. 9m od krawędzi jezdni. Brak jest jakiegokolwiek przekonywującego powodu większego ograniczenia własności dla nieruchomości skarżącego, aniżeli dla nieruchomości sąsiedniej, w szczególności w sytuacji, możliwości uzyskania dodatkowego terenu kosztem wyłącznie terenów gminnych, znajdujących się po drugiej stronie ul. [...]- naprzeciwko budynku [...]. skarżący podał, że powyższy zarzut jest tożsamy z przyczyną dla której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta w przedmiotowej sprawie. Podkreślono, że podnoszona wówczas przed Sądem argumentacja organu o braku tożsamości sąsiednich nieruchomości ze względu na tymczasowy charakter zabudowy nieruchomości nr [...], w przeciwieństwie do nieruchomości nr [...], nie przekonała Sądu, co do usprawiedliwionej przyczyny naruszenia zasady równości co do odległości nieprzekraczalnej linii zabudowy od krawędzi ul. [...]. Skarżący oświadczył, że nowy plan nie wprowadza żadnych zmian co do możliwości zabudowy jego nieruchomości, dlatego uchyla się od złożonego oświadczenia o uzgodnieniu projektu planu, albowiem złożył je pod wpływem błędu wywołanego przez pracowników biura.
Skarżący podniósł, że rozwiązania przyjęte w planie stanowią rażące naruszenie prawa naruszające interes prawny skarżącego, chroniąc innych właścicieli sąsiednich nieruchomości.
Rada Miasta nieuwzględniła powyższego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, podejmując uchwałę Nr [...] z dnia 24 czerwca 2009r.
W skardze na powyższą uchwałę, wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, T. P. wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w części dotyczącej karty terenu nr 0805 w zakresie terenu nr 2 oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej uchwale w powyższym zakresie zarzucił naruszenie prawa poprzez obrazę przepisu art. 140 kc oraz zasady równości wyrażonej w art. 32 w związku z art., 64 ust. 2 Konstytucji poprzez nierówne traktowanie w zapisach planu odległości możliwej zabudowy od krawędzi jezdni / ul. [...]/ dla budynku nr [...].
W uzasadnieniu skargi skarżący przytoczył w całości argumentację zawartą w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, zarzucając organowi naruszenie władztwa planistycznego przy uchwalaniu planu.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi
W uzasadnieniu Rada Gminy przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania dotyczący uchwalenia planu miejscowego dla dzielnicy L. w G., rejon ul. [...]. W trakcie sporządzania projektu planu skarżący złożył zarzuty do tego projektu, kwestionując ustalenie odległości nieprzekraczalnych linii zabudowy dla terenu [...] odmiennie dla nieruchomości położonej przy ul. [...] i [...] oraz dla nieruchomości będącej własnością skarżącego- ul. [...]. Uchwałą z dnia 28 kwietnia 2004r. nr [...] Rada Miasta odrzuciła zarzuty. W wyniku skargi na powyższą uchwałę, Wojewódzki Sad Administracyjny wyrokiem z dnia 7 czerwca 2006r.mw sprawie sygn. akt II SA/Gd. 426/04 stwierdził nieważność uchwały z dnia 28 kwietnia 2004r w sprawie odrzucenia zarzutów. Sąd uznał, że w uzasadnieniu uchwały o odrzuceniu zarzutów nie wyjaśniono przekonywująco powodów większego ograniczenia własności nieruchomości skarżącego, niż właścicieli nieruchomości sąsiednich. Takie ustalenia wzbudziły wątpliwości Sądu, co do równego traktowania właścicieli sąsiadujących nieruchomości. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że władztwo planistyczne gminy nie jest prawem absolutnym, co oznacza, że podlega ograniczeniom, z których najważniejsze wynikają z Konstytucji.
W związku z ww. wyrokiem Sądu Rada Miasta uchwałą nr [...] z dnia 24 stycznia 2007r.ponownie rozpatrzyła zarzuty skarżącego, uwzględniając je częściowo w części dotyczącej przebiegu linii rozgraniczającej ul. [...] / pomiędzy terenem [...] terenem [...]/, odrzuciła natomiast zarzuty w części dotyczącej szerokości ciągu pieszo-jezdnego [...] oraz braku konsekwencji w zakresie ustalania odległości nieprzekraczalnych linii zabudowy od strony ul. [...] odmienne dla nieruchomości nr [...] i [...] oraz dla nieruchomości nr [...].
W uzasadnieniu tej uchwały stwierdzono, że zabudowa o tymczasowym charakterze, istniejąca na nieruchomości skarżącego, nie odpowiada parametrom określonym dla docelowego przeznaczenia tego terenu i nie wykorzystuje potencjalnych walorów ekonomicznych tej lokalizacji. W związku z tym zaplanowane zostało jej przekształcenie do wielkości dopuszczonej planem. Wyznaczona linia zabudowy stanowi element uwarunkowań dla docelowego zagospodarowania tego terenu i ma zagwarantować, że nowa zabudowa będzie usytuowana w uzgodnionej z właściwym zarządcą drogi odległości od krawędzi jezdni. Wskazano, że sąsiednie nieruchomości położone przy ul. [...] i [...] zabudowane są wielokondygnacyjnymi budynkami mieszkalnymi, które zostały zaadoptowane w ustaleniach planu ze względu na ich trwały charakter. Różnica w stanie zagospodarowania pomiędzy tymi nieruchomościami uzasadnia odmienne ustalenia planistyczne. Wobec niewniesienia przez skarżącego skargi na powyższą uchwałę o odrzuceniu zarzutów, Rada Miasta uchwaliła opisany plan miejscowy uchwałą z dnia 27 czerwca 2007r.
Wskazano, że nieruchomość skarżącego /działka nr [...], Ul. [...]/ położona jest na obszarze objętym planem, w którym dopuszczono czasowe użytkowanie, remonty, przebudowę lub rozbudowę / bez praw nadbudowy/ istniejących pawilonów handlowo-usługowych do czasu zagospodarowania zgodnego z planem. Ewentualna rozbudowa pawilonów nie może wykraczać poza linię wyznaczoną przez linie istniejącej zabudowy. Odnosząc się do sugestii skarżącego o możliwości uzyskania dodatkowego ternu przy wykorzystaniu wyłącznie gruntów gminnych, po drugiej stronie ul. [...]– naprzeciwko budynków przy ul. [...], organ podkreślił, że ul. [...] jest ulicą podstawowego układu drogowego miasta klasy ulicy głównej o przekroju2/2. Na odcinku biegnącym wzdłuż nieruchomości skarżącego jej przekrój jest poszerzony o pasy dla relacji skrętnych oraz dostosowany do geometrii i elementów konstrukcyjnych sąsiedniego węzła dwupoziomowego z Trasą [...]. Przebieg jezdni ul. [...] w tym rejonie został zaprojektowany zgodnie z obowiązującymi wymaganiami technicznymi i wykonany wraz z towarzyszącym uzbrojeniem podziemnym i nadziemnym. Dla zapewnienia możliwości realizacji brakujących elementów ulicy / w tym chodnika / oraz rezerw dla jej rozbudowy plan obowiązujący do końca 2003r. ustalał przebieg linii rozgraniczających ulicy w głębi sąsiednich zabudowanych terenów. Natomiast plan zaskarżony znacznie ogranicza szerokość ulicy [...] w liniach rozgraniczających- w stosunku do poprzedniego planu- proponując jedynie niewielkie poszerzenie chodnika .Przesuwanie istniejących właściwie zaprojektowanych i zrealizowanych jezdni wraz z towarzyszącym im uzbrojeniem w celu ominięcia niewielkiego, tymczasowego pawilonu, nie znajduje uzasadnienia z punktu widzenia prawidłowego wydatkowania środków publicznych.
Organ ponownie wskazał powołując się na uzasadnienie uchwały o odrzuceniu zarzutów, że przyjęte odmienne ustalenia planu dla ww. sąsiadujących nieruchomości uzasadnione są różnicami w stanie ich zagospodarowania. Na nieruchomości skarżącego występuje zabudowa o tymczasowym charakterze, a sąsiednie nieruchomości zabudowane są wielokondygnacyjnymi budynkami mieszkalnymi. Budynki te zostały zaadaptowane w ustaleniach planu miejscowego ze względu na ich trwały charakter.
Wskazano, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych / Dz. U. z 2000r., Nr 71, poz. 838 ze zm./ obiekty przy drodze wojewódzkiej, jaka jest ul. [...] , powinny być usytuowane w odległości co najmniej 8m od krawędzi jezdni.
Ze względu na istniejące uwarunkowania w rejonie ul. [...] w planie dąży się do zachowania istniejącej przedwojennej zabudowy wielorodzinnej. Nieprzekraczalna linia zabudowy zachowuje budynki 5-cio kondygnacyjne, które stoją w odległości 3,75m do 9m od zewnętrznej krawędzi jezdni. W przypadku realizacji, zgodnie z planem, na tym terenie budynków o wysokości do 5 kondygnacji nadziemnych, nie jest uzasadnione utrzymywanie linii zabudowy wyznaczonej obecnie przez parterowe pawilony handlowe, wybudowane na podstawie pozwolenia na budowę obiektów tymczasowych. Nieprzekraczalna linia zabudowy została wytyczona dla zabudowy nowoprojektowanej, a istniejące budynki mogą być użytkowane w sposób dotychczasowy
W odpowiedzi na skargę organ odniósł się również szeroko do zarzucanego naruszenia postanowieniami planu postanowień Konstytucji, podając w szczególności, że prawo własności nie jest prawem bezwzględnym. Zarówno cyt. przepis art. 61 ust. 2 i 3 Konstytucji, jak i przepis art. 140 kc wprowadzają ustawowe ograniczenia prawa własności. Ograniczenia takie wprowadzają również przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 7 lipca 1994, które stanowią , że ustalenia przeznaczenia i zasad gospodarowania terenu dokonywane jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z zachowaniem warunków określonych w ustawach. Każdy ma prawo do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny oraz ochrony własnego interesu prawnego, przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób- w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego. Gmina mająca wyłączną kompetencję do planowania przestrzennego może, pod warunkiem, że działa w granicach i na podstawie prawa, samodzielnie kształtować sposób zagospodarowania obszaru podlegającego jej władztwu planistycznemu, jeśli go nie nadużywa. Gmina nie jest związana wyłącznie żądaniami właścicieli z obszaru objętego planem. Organ wskazał, że zaskarżony przepis uchwały nie narusza również zasady równości wobec prawa. Wskazano, że naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia uchwałą w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, może mieć miejsce wówczas , jeżeli skarżący wykaże, że zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Nie można bowiem żądać ochrony prawnej własności ponad to , co przewiduje art. 64 Konstytucji i w ślad zanim art. 140 kc oraz art. 3 i 33 ustawy zagospodarowaniu przestrzennym. Wszystkie te przepisy z natury swej ograniczają prawo własności, a tym samym interes prawny właściciela. Jednak w granicach dopuszczonych przez prawo.
W piśmie procesowym z dnia 12 stycznia 2010r. odnosząc się do argumentacji organu skarżący podniósł, że odmienne ustalenia planu nie zostały przez organ przekonywująco uzasadnione. Wskazano, że na nieruchomości skarżącego znajduje się budynek murowany dwukondygnacyjny, wybudowany w technologii jak budynek sąsiedni, a zabudowa ma charakter pierzejowy. Różnica obu sąsiadujących nieruchomości w istocie sprowadza się do charakteru tej zabudowy, w której budynek o nr [...] i [...] jest budynkiem mieszkalno- usługowo-handlowym, o trzy kondygnacje wyższym, od budynku skarżącego stanowiącego obiekt wyłącznie handlowy o dwóch kondygnacjach / handlowej i magazynowej/. Skarżący wskazał, że organ potwierdził istnienie terenów gminnych położonych naprzeciwko nieruchomości skarżącego, niewidząc jednocześnie racjonalności ich wykorzystania dla potrzeb planistycznych, naruszenie prawa własności skarżącego motywując wysokością kosztów jakie gmina musiałaby ponieść, w związku z zachowaniem równych odległości dla obu sąsiadujących nieruchomości. Tak więc jedynie aspekt finansowy stanowi w ocenie organu przyczynę dla której nie można zachować zasady równości .
Skarżący podał, że zapisy planu wyznaczają na przyszłość, bez ograniczenia czasowego zakres uprawnień właścicieli w stosunku do nieruchomości. Nieruchomości budynkowe nie mają charakteru trwałego, mogą ulec zniszczeniu i ponownej odbudowie, mimo to zapisy dla obu nieruchomości nie są tożsame i odmiennie traktują obie te nieruchomości. W przypadku np. zniszczenia sąsiedniej nieruchomości, jej właściciel ma zagwarantowane większe prawa niż skarżący. Ewentualnie dla zachowania równości stron i zakładając celowość zachowania większych odległości od krawędzi jezdni zasadnym byłoby więc wyrysować linię zabudowy dla nieruchomości nr [...] i [...] , tożsamo jak dla nieruchomości skarżącego. Wskazano, że nie jest logiczne oraz uzasadnione , ograniczenie linii zabudowy na działce skarżącego w porównaniu z odcinkiem tej linii w części sąsiedniej działki. Brak jednolitego rozwiązania ciągu pieszego w rejonie ul, [...] [...] oznacza brak realizacji ładu przestrzennego oraz lokalnego celu publicznego, polegającego na poszerzeniu odcinka pieszego w rejonie ul. [...]. Nadto wskazano, że przepisy dopuszczają stosowanie mniejszych odległości od krawędzi jezdni, niż to podaje organ, a sytuacja w konkretnym miejscu, przy ul. [...] jest przykładem gdy odległości te nie mają zastosowania. Nadto regulacje te dotyczą sytuowania nowych obiektów, a nie przebudowy już istniejących, jak obiekt skarżącego, zważywszy, że skarżący planuje zbudować w miejscu istniejącego obiektu nowy trzykondygnacyjny nowoczesny obiekt handlowo-usługowy we wspólnej, zbieżnej linii zabudowy sąsiednich budynków przy ul. [...]. Powyższe ma szczególne znaczenie dla skarżącego z uwagi na ograniczenia terenu będącego w jego wyłącznym władaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawna.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990r. 9 Dz. U. Nr 142 z 2001r., poz. 1591 ze zm.) każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, zaskarżyć uchwałę do sadu administracyjnego. Zgodnie z przepisem art. 53 § 2 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi termin do wniesienia skargi wynosi 30 dni od dnia doręczenia stronie odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy wymogi formalne skargi zostały spełnione. Niewątpliwie uchwała Rady Miasta z dnia 27 czerwca 2009r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest uchwałą z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990r. Skarżący T. P. dopełnił też wymogu bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, które zostało wystosowane w dniu 1 czerwca 2009r. W odpowiedzi na wezwanie, Rada Miasta uchwałą z dnia 24 czerwca 2009r. nr [...] nieuwzględniła wniesionego przez skarżącego wezwania. Odpowiedź Rady została doręczona skarżącemu w dniu 13 lipca 2009r. Skarżący T. P. wniósł skargę na uchwałę w dniu 10 sierpnia 2009r. a zatem zachowany został 30 dniowy termin na wniesienie skargi wynikający z powołanego art. 53 § 2 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skoro wymogi formalne skargi zostały spełnione, Sąd rozpatrując skargę na uchwałę Rady Miasta wniesioną na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, winien w następnej kolejności zbadać czy interes prawny skarżącego został naruszony, albowiem dopiero ustalenie, że doszło do naruszenia interesu prawnego otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy.
W pierwszej kolejności jednakże zważyć należy, że w rozpoznawanej sprawie do procedury planistycznej poprzedzającej podjęcie zaskarżonej uchwały zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym / Dz. U. Nr 15 z 1999r., poz. 139 ze zm./, zwanej dalej ustawą, z mocy art. 85 ust. 2 ustawy, stanowiącego że do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w stosunku, do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzania lub zmiany planu oraz zawiadomiono o terminie wyłożenia tych planów do publicznego wglądu, ale postępowanie nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie nowej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Nowa ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003r. / Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm./ weszła w życie z dniem 11 lipca 2003r. z mocy art. 89 tej ustawy.
Rada Miasta w dniu 27 lutego 2002r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części dzielnicy L. w G., rejon ulic [...]. Natomiast Prezydent Miasta o pierwszym wyłożeniu planu zagospodarowania zawiadomił w dniu 1 lipca 2003r.Jak to ustalono w sprawie o sygn. akt II SA/Gd. 424/04, art. 85 ust. 2 ustawy należy rozumieć w ten sposób, że dotychczasowe przepisy stosuje się wówczas, gdy przed terminem wejścia w życie nowej ustawy z dnia 27 marca 2003r. organ wykonawczy gminy uznając, iż projekt planu jest przygotowany do publicznego wyłożenia, podejmie decyzję o terminie jego wyłożenia i zawiadomi o tym na piśmie podmioty zainteresowane, wymienione w art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy oraz wszystkie inne przez ogłoszenie w prasie oraz przez obwieszczenie, a także w inny sposób przyjęty w danej miejscowości. Podkreślono, że dla zastosowania przepisów dotychczasowych istotne jest zawiadomienie o pierwszym wyłożeniu, a nie o następnych, które są skutkiem uwzględnienia wniesionego zarzutu i powtórzenia z tego powodu czynności wymienionych w art. 18 ust. 2 ustawy.
Skarżący wniósł zarzuty do projektu planu, które zostały odrzucone uchwałą Rady Miasta z dnia 28 kwietnia 2004r. nr [...]. Na skutek skargi na powyższą uchwałę Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 czerwca 2006r w sprawie o sygn. akt II SA/ Gd. 426/04 stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały o odrzuceniu zarzutu.
W związku ze stwierdzeniem nieważności uchwały z dnia 28 kwietnia 2004r. Rada Miasta uchwałą nr [...] z dnia 24 stycznia 2007r. w sprawie rozpatrzenia zarzutów wniesionych do projektu planu miejscowego
1/ uwzględniła zarzut w części dotyczącej linii rozgraniczającej ul. [...] /pomiędzy terenami oznaczonymi symbolami [...]/;
2/ odrzuciła zarzut w części dotyczącej linii zabudowy od strony ul. [...] oraz szerokości ciągu pieszo jezdnego / oznaczonego symbolem [...]/ stanowiącego dojazd do nieruchomości i składającego zarzut.
Wobec niewniesienia skargi na powyższą uchwałę, Rada Miasta uchwałą nr [...] z dnia 27 czerwca 2007r. uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części dzielnicy L. w G., rejon ulic [...].
Przechodząc do oceny czy miało miejsce naruszenie interesu skarżącego ww. uchwałą z dnia 27 czerwca 2007r. Sąd zważył, że skarżący jest współwłaścicielem działek nr [...] i [...], które położone są na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z postanowieniami planu miejscowego teren na którym położone są ww. działki znajduje się na terenie oznaczonym symbolami [...], [...] przeznaczonym na usługi komercyjne dzielnicowe, zabudowę wielorodzinną, z wykluczoną funkcją zabudowy jednorodzinnej. Ustalone warunki kształtowania zabudowy określają intensywność zabudowy 2,0, dopuszczalną wysokość –od strony ul. [...] do 18 m, do 5-ciu kondygnacji nadziemnych oraz określają nieprzekraczalne linie zabudowy; zgodnie z rysunkiem planu – nieprzekraczalna linia zabudowy, o której mowa, naniesiona na rysunku planu została zakwestionowana przez skarżącego z przyczyn wyżej opisanych. Nadto w zakresie, którego dotyczy rozpoznawana sprawa plan w omawianej karcie terenu w pkt 10 określa sposoby zagospodarowania tymczasowego dopuszczając czasowe użytkowanie, remonty, przebudowę lub rozbudowę / bez prawa nadbudowy/ istniejących jednokondygnacyjnych pawilonów położonych na działkach skarżącego o nr [...] i [...], do czasu zagospodarowania zgodnego z planem; ustala, że ewentualna rozbudowa istniejących pawilonów od strony ul. [...] i od ciągu pieszo- jezdnego [...] nie może wykraczać poza linię wyznaczoną przez linie istniejącej zabudowy.
Z zestawienia wymienionych uchwał dotyczących rozpatrzenia zarzutów skarżącego oraz części graficznej planu wynika, że ponownie rozpoznając zarzuty Rada Miasta zmieniła przebieg linii rozgraniczającej ul. [...] pomiędzy terenem [...] a terenem [...]. Pierwotnie linia ta pokrywała się z linią nieprzekraczalnej zabudowy, natomiast w wyniku ponownego rozpatrzenia zarzutu zmieniono przebieg linii rozgraniczającej, z zachowaniem odległości od krawędzi jezdni, takiej jak minimalna odległość sąsiedniej nieruchomości nr [...] od krawędzi jezdni. Natomiast pozostawiono bez zmian, kwestionowany przez skarżącego, przebieg nieprzekraczalnej linii zabudowy, która została wyznaczona w inny sposób niż linia zabudowy dla sąsiednich budynków. Jak to wyżej wskazano linia zabudowy przy nieruchomości skarżącego została wprowadzona w odległości dalszej od krawędzi jezdni niż nieprzekraczalna linia zabudowy dla sąsiedniego budynku. Skarżący zarzucał, że w istocie ponownie rozpoznając zarzuty i uchwalając plan miejscowy Rada Miasta nie wprowadziła żadnych zmian dotyczących możliwości zabudowy nieruchomości przez skarżącego.
Wobec przedstawionych wyżej rozwiązań planistycznych dotyczących ustalenia przebiegu nieprzekraczalnej linii zabudowy Sąd uznał, że skarżący jako właściciel nieruchomości objętej przedmiotowym planem ma legitymację do wniesienia skargi na uchwałę uchwalającą plan. Powołany zapis dotyczący przebiegu nieprzekraczalnej linii zabudowy narusza bowiem interes prawny skarżącego wynikający z przysługującego mu prawa własności.
Rozpoznając skargę Sąd zważył w pierwszej kolejności, iż skarżący ponownie wskazał, że dla zapewnienia ciągu pieszego przy ul. [...] wzdłuż nieruchomości skarżącego istnieje możliwość przebudowy ciągu pieszo –jezdnego z wykorzystaniem terenów gminnych znajdujących się po drugiej stronie ul. [...] naprzeciwko budynków [...]. Argument ten należy uznać za niezasadny. Organ przedstawił opis przebiegu ul. [...] oraz sposób jej urządzenia w rejonie nieruchomości skarżącego oraz budynków nr [...] i [...] wraz z opisem znaczenia drogi dla układu drogowego miasta, załączając dokumentację fotograficzną obrazującą przebieg drogi wraz z towarzyszącymi jej infrastrukturą nadziemną w postaci trakcji trolejbusowej, oświetlenia, nadziemnej estakady. Organ wskazał, że w opisanej sytuacji przesuwanie istniejących, właściwie zrealizowanych jezdni wraz z towarzyszącym im uzbrojeniem nie znajduje uzasadnienia z punktu widzenia prawidłowego wydatkowania środków publicznych, skoro celem dla takiej przebudowy miałoby być ominięcie niewielkiego tymczasowego pawilonu handlowego. Sąd w całości podziela stanowisko organu, który dysponuje środkami publicznymi, ich wydatkowanie służy również wykonywaniu określonych celów publicznych, ich wydatkowanie zgodnie ze stanowiskiem skarżącego nie może zasługiwać na aprobatę. W takim stanie rzeczy zarzut skarżącego, że jedynie aspekt finansowy decyduje o przyczynie dla której nie można zachować zasady równości uznać należy w rozpoznawanej sprawie za bezzasadny, w sytuacji, gdy dla realizacji wnioskowanej przebudowy dla indywidualnych potrzeb inwestycyjnych skarżącego, gmina miałaby wydawać środki publiczne.
Naruszenie interesu prawnego nie oznacza zasadności skargi na uchwałę dotyczącą planu zagospodarowania przestrzennego. Naruszenie interesu prawnego może bowiem nastąpić w granicach przysługującego gminie władztwa planistycznego /art. 4 ust. 1 ustawy/, w ramach którego rada gminy ustala w miejscowym planie przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu i jest wtedy zgodne z prawem. Wykazanie, że przewidziane w planie rozwiązania naruszają interes prawny skarżącego nie jest więc wystarczającą przesłanką do uwzględnienia skargi, gdyż uwzględnienie jej wymaga nadto wykazania, że zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem prawa. Nie można w świetle cyt. postanowień ustawy kwestionować prawa rady gminy do wprowadzania na jej obszarze określonych ograniczeń w wykonywaniu prawa własności poprzez ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu.
Kwestionowane przez skarżącego ustalenie nieprzekraczalnej linii zabudowy w sposób odmienny niż to przewidziano dla nieruchomości sąsiedniej organ uzasadnił różnicą w stanie zagospodarowani między tymi nieruchomościami. Zgodnie z zapisami planu zabudowa na nieruchomości skarżącego ma charakter tymczasowy i została tymczasowo dopuszczona do czasowego użytkowania. Zabudowę tę stanowią pawilony handlowo usługowe położone na działkach nr [...] i [...] i obecnie istniejąca linia zabudowy wyznaczona została przez usytuowanie powyższych pawilonów handlowo-usługowych. Skoro zatem istniejąca obecnie linia zabudowy wyznaczona została przez czasowo dopuszczone do użytkowania pawilony, to w takim stanie rzeczy stanowisko Rady, że utrzymywanie tej linii dla nowej zabudowy docelowej zgodnie z postanowieniami planu do 5 kondygnacji nie jest dowolne i w konsekwencji nie narusza władztwa planistycznego. Postanowienia planu kształtują bowiem sposób zagospodarowania terenu na przyszłość i nie można uznać, aby ustalając zasady zagospodarowania terenu właśnie na przyszłość, w postanowieniach planu rada nie była uprawniona w okolicznościach sprawy, do wyznaczenia tych linii w sposób odmienny, przy uwzględnieniu docelowego sposobu zagospodarowania terenu wynikającego z planu, przy uwzględnieniu zapewnienia ciagu pieszego poprzez poszerzenie chodnika i w celu zachowania wskazywanej przez organ odległości co najmniej 8m od zewnętrznej krawędzi jezdni dla nowych obiektów budowlanych sytuowanych przy ul. [...] / drodze wojewódzkiej/.Wbrew zarzutom, w przypadku realizacji zabudowy na działkach skarżącego będzie to nowa zabudowa, do której winny mieć zastosowanie zasady dotyczące sytuowania nowych obiektów przy drodze wojewódzkiej. Rada wskazała również, że jej poszerzenie o tereny gminne nie może zostać zaakceptowane z uwagi na aktualny sposób zagospodarowania, udokumentowany dodatkowo załączoną dokumentacją fotograficzną i brak uzasadnienia dla wydatkowania środków publicznych gminy na takie rozwiązanie. Na powoływanej przez skarżącego sąsiedniej nieruchomości, na której usytuowane są budynki nr [...] i [...] istnieje zabudowa stała w postaci 5 kondygnacyjnych budynków, w odniesieniu, do których istniejąca nieprzekraczalna linia zabudowy została w planie miejscowym pozostała bez zmian. Jak to wskazano w uzasadnieniu do uchwały rady Miasta z dnia 24 stycznia 2007r. budynki położone przy ul. [...] , zostały zaadoptowane w planie ze względu na ich trwały charakter z istniejącą nieprzekraczalną linią zabudowy. Odmienne ustalenia planistyczne co do przebiegu nieprzekraczalnej linii zabudowy odmiennej dla nieruchomości położonych przy ul. [...] oraz odmienne dla nieruchomości położonej przy ul. [...] zostały w ocenie Sądu w sposób przekonywujący uzasadnione w trakcie ponownego rozpoznawania zarzutów skarżącego. Jak to bowiem wyżej wskazano zarówno kwestia tymczasowości zabudowy skarżącego, jak też brak tożsamości w zagospodarowaniu działek sąsiednich, czy też możliwość uzyskania dodatkowych terenów były podnoszone przez organ gminy, lecz zostały niedostatecznie uzasadnione. W przypadku wniesienia skargi na uchwałę w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rada gminy winna uzasadnić prawidłowość przyjętych rozwiązań planistycznych, ich celowość i słuszność w odniesieniu do konkretnych kwestionowanych rozwiązań i postanowień planu. Obrona poszczególnych zapisów planu i wykazanie ich prawidłowości ma na celu wykluczenie zarzutu naruszenia przez gminę władztwa planistycznego przez jego nadużycie.
Z takich uprawnień rada w rozpoznawanej sprawie skorzystała ponownie rozstrzygając zarzuty oraz składając wyjaśnienia.
W ocenie Sądu Rada miasta nie nadużyła władztwa planistycznego, wprowadzone ograniczenia dla zabudowy działki skarżącego zostały wprowadzone dla zapewnienia racjonalnej gospodarki przestrzennej na obszarze objętym planem, nie naruszają istoty prawa własności, gdyż nie pozbawiają skarżącego prawa własności, a jedynie w niewielkim stopniu ograniczają możliwość jej zagospodarowania w przyszłości, nadto dopuszczają bezterminowe możliwość korzystania przez skarżącego z istniejącej działki i usytuowanych na niej obiektach z prawem do ich modernizacji.
Podkreślić również należy, że działka na której usytuowany jest pawilon handlowy /działka nr [...]/ ma powierzchnię 110m², natomiast działka [...] ma pow.83m² -pełnomocnik gminy na rozprawie przed Sądem wskazał, że realizacja zabudowy docelowej przewidzianej w planie na działkach skarżącego nie jest możliwa, ponieważ działki są zbyt małe. Powyższa powierzchnia nieruchomości będących własnością skarżącego, przy ustalonej planem procencie powierzchni działki zabudową do 40% powoduje, że w istocie realizacja postanowień planu dotyczących docelowej zabudowy, niezależnie od ustalonej nieprzekraczalnej linii zabudowy w istocie, nie może ograniczać się do ww. działek. Nadto wskazać należy, że przesunięcie linii rozgraniczającej po ponownym rozpoznaniu zarzutów, w świetle postanowień planu ograniczających pokrycie działki zabudową, jest rozwiązaniem korzystnym dla skarżącego, albowiem obszar powstały po przesunięciu tej linii nie znajduje się obecnie po ponownym rozpatrzeniu zarzutów, na terenie ciągu pieszego / chodnika/, lecz w obszarze nieruchomości - działki przeznaczonej pod zabudowę.
Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że zaskarżona uchwała nie zawiera sprzecznego z prawem ograniczenia prawa własności, jak też dotychczasowego sposobu użytkowania terenu. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów Konstytucji związanych z szeroko rozumianą ochroną własności to zarzuty te nie mają usprawiedliwionych podstaw. Akty prawa miejscowego, jakim są plany zagospodarowania przestrzennego zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji są źródłami powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Z kolei prawo własności podlega szczególnej ochronie / art. 21, 64/, jednak prawo to nie jest prawem bezwzględnym. Doznaje ograniczeń w określonych sytuacjach. Dopuszcza je Konstytucja w przepisie art. 64 ust. 3 stanowiąc, że własność może być ograniczona , tyle że tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza istoty własności, a więc z poszanowaniem zasady proporcjonalności, tj. zakazem nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw – ograniczenia te mogą być dokonane wyłącznie w formie przepisów ustawowych. Takimi przepisami w niniejszej sprawie są regulacje mającej zastosowanie w rozpoznawanej sprawie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 7 lipca 1994r. upoważniające gminy do uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w których określają one przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu w konsekwencji ograniczając sposób wykonywania własności. Ograniczenie ustanowione zaskarżoną uchwałą miało zatem swe źródło w ustawie , jak tego wymaga Konstytucja RP, a jeżeli tak to były prawnie dopuszczalne, uprawnienie gminy do ustalania przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu nie zostały w rozpoznawanej sprawie nadużyte.
Mając powyższe na uwadze i działając na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło