III SA/Łd 20/10

Dnia 12 lutego 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2010 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. U. i W. U. na Radę Miasta w Ł. w przedmiocie nieusunięcia w uchwale Zarządu Miasta Łodzi z dnia 24 września 1998 roku, Nr 2496/351/98 w załączniku nr 1 pozycji "A" p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. W dniu 6 sierpnia 2009 roku J. i W. małż. U. wystąpili do Rady Miasta w Ł. w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa poprzez usunięcie w uchwale Zarządu Miasta Łodzi z dnia 24 września 1998 roku, Nr 2496/351/98 w załączniku nr 1 pozycji A, czyli budynków. Uchwałą z dnia [...], Nr [...] Rada Miejska w Ł. działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 15 w związku z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym uznała wezwanie J. i W. małż. U. do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego uchwałą Zarządu Miasta Łodzi z dnia 24 września 1998 roku, nr 2496/351/98 w sprawie nieodpłatnego przekazania majątku trwałego wydzielonego z Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej Łódź-Polesie do Administracji Nieruchomościami Łódź-Polesie "Konstantynowska" za bezzasadne. W uzasadnieniu podniesiono, że przede wszystkim skarżący nie wykazali naruszenia ich interesu prawnego podjęciem powyższej uchwały. W dniu 5 października 2009 roku J. i W. małż. U. wnieśli w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę, jak wskazali "na Radę Miasta Ł., z powodu nieusunięcia w uchwale Zarządu Miasta Łodzi z dnia 24 września 1998 roku, Nr 2496/351/98 w załączniku nr 1 pozycji A, czyli budynków". Zarządzeniem z dnia 6 października 2009 roku Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przekazał skargę organowi administracji – Radzie Miejskiej w Ł. celem udzielenia odpowiedzi na skargę i ustosunkowania się do podniesionych w niej zarzutów. W odpowiedzi na skargę z dnia 28 października 2009 roku Rada Miejska w Ł. wniosła o oddalenie skargi Zarządzeniem z dnia 15 stycznia 2010 roku sędzia sprawozdawca wezwał skarżących do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych skargi, pod rygorem jej odrzucenia poprzez określenie, w jaki sposób zaskarżona uchwała Zarządu Miasta Łodzi z dnia 24 września 1998 roku, Nr 2496/351/98 narusza ich interes prawny. W piśmie procesowym z dnia 29 stycznia 2010 roku, stanowiącym uzupełnienie braków formalnych skargi, skarżący wskazując na przepisy art. 1, art. 16 ust. 1 i art. 75 ust. 1 Konstytucji RP uzasadnili swój interes prawny podnosząc, iż politykę mieszkaniową w Łodzi może prowadzić jedynie Rada Miejska w Ł. w formie regulacji publiczno-prawnych za pośrednictwem organu wykonawczego, jakim jest Prezydent Miasta. Ustawa o gospodarce nieruchomościami ogranicza krąg decyzyjny w sprawach nawiązywania i rozwiązywania umów cywilnoprawnych najmu nieruchomości gminnych jedynie do Prezydenta Miasta w formie bezpośredniego zawarcia umowy, bądź zgody na zawarcie lub rozwiązanie umowy przez dyrektorów administracji. Decyzja taka może być zdaniem skarżących podjęta po dokładnym przeanalizowaniu sprawy, uwzględnieniu słusznego interesu strony i powinna zmierzać do polubownego rozwiązania sporu, w żadnym stadium sprawy strona nie może być wprowadzona w błąd i co najważniejsze, jak podkreślili nie może zmierzać do wykluczenia społecznego, czyli bezdomności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, albowiem jej wniesienie jest niedopuszczalne. Dopuszczalność wniesienia do sądu administracyjnego skargi na uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego szczebla gminnego została uregulowana w treści art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2001 Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Stosownie do treści powyższego przepisu każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Przepis ten przyznaje zatem prawo skargi każdemu, czyj interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone uchwałą organu gminy, podjętą w sprawie z zakresu administracji publicznej. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest uchwała Zarządu Miasta Łodzi z dnia 24 września 1998 roku, Nr 2496/351/98 w sprawie nieodpłatnego przekazania majątku trwałego wydzielonego z Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej Łódź-Polesie do Administracji Nieruchomościami Łódź-Polesie "Konstantynowska", wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie terytorialnym (Dz.U.z 1996r., Nr 13, poz. 74 ), która w dacie jej podjęcia w art. 26 ust. 1 przewidywała, iż organem wykonawczym gminy jest zarząd. W myśl art. 30 ust. 1 cytowanej ustawy, zarząd wykonywał uchwały rady gminy i zadania określone przepisami prawa. Do zadań zarządu należało w szczególności gospodarowanie mieniem komunalnym. (art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy). Ustawa z dnia 20 czerwca 2002 roku o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz.U. Nr 113, poz. 984), zmieniła w art. 43 pkt 15 i 27 z dniem 27 października 2002 roku, cytowany powyżej art. 26 ust. 1 oraz art. 30 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (tytuł ustawy został zmieniony przez art. 10 pkt 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1998r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa Dz.U. z 1998r. Nr 162, poz. 1126 z dniem 1 stycznia 1999r.), stanowiąc odpowiednio, iż organem wykonawczym gminy jest wójt, który wykonuje uchwały rady gminy i zadania gminy określone przepisami prawa. Zgodnie natomiast z uregulowaniem art. 99 ust. 1 ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta, zawartym w rozdziale 7 zatytułowanym "Przepisy dostosowujące, przejściowe i końcowe", ilekroć w dotychczasowych przepisach jest mowa o zadaniach i kompetencjach zarządu jednostki samorządu terytorialnego w zakresie dotyczącym zarządu gminy lub o zadaniach i kompetencjach zarządu gminy, stają się one zadaniami i kompetencjami wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Wspominana powyżej ustawa z dnia 20 czerwca 2002 roku o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta, w art. 77 wprowadziła również zmiany w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000r., Nr 46, poz. 543 ze zm.) stanowiąc w pkt 3, iż użyte w przypadkach w art. 25 w ust. 1, art. 98 w ust. 4, w art. 105 w ust. 3, w art. 106 w ust. 1, w art. 109 w ust. 4, w art. 110 w ust.1-3 oraz w art. 200 w ust. 1 w pkt 2 wyrazy "zarząd gminy" zastępuje się użytymi w odpowiednich przypadkach wyrazami "wójt, burmistrz lub prezydent miasta". W świetle zatem powyższych regulacji, należy wskazać, iż z dniem 27 października 2002 roku tj. z dniem wejścia w życie ustawy dnia 20 czerwca 2002 roku o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz.U. Nr 113, poz. 984), organem wykonawczym gminy nie jest już zarząd lecz wójt, burmistrz lub prezydent miasta, a kompetencje i zadania zarządu stały się kompetencjami i zadaniami wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że cytowany powyżej przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym ustanawia szczególne przesłanki dopuszczalności zaskarżania aktów w nim wymienionych. Skuteczność wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, zależy od wyczerpania trybu uprzedniego wezwania właściwego organu gminy do usunięcia naruszenia prawa. W niniejszej sprawie, skarżący wystąpili ze skargą na Radę Miasta Ł., która jak wykazano wyżej w świetle obowiązujących uregulowań prawnych nie jest organem właściwym. Należało zatem uznać, że zawarte w piśmie z dnia 6 sierpnia 2009 roku wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 101 ust. 1 o samorządzie gminnym również zostało skierowane do organu niewłaściwego. Zaskarżona uchwała została bowiem podjęta przez ówczesny organ wykonawczy, którym był Zarząd Miasta Ł. Jednak z dniem 27 października 2002 roku, jak wyjaśniono wyżej, kompetencje i zadania zarządu przejął odpowiednio wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Na marginesie powyższych rozważań podnieść także należy, iż ze sformułowania przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wynika, że skarga na uchwały organów gminy w sprawach z zakresu administracji publicznej nie jest skargą powszechną (actio popularis), służącą każdemu, kto zarzuca wyłącznie naruszenie obiektywnego porządku prawnego. Uprawnienia, przysługujące w tym zakresie obywatelowi, nie sięgają tak daleko, jak uprawnienia organu nadzoru nad działalnością gminną (art. 98 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym), czy prokuratora lub Rzecznika Praw Obywatelskich. Skarżący, skarżąc uchwałę (zarządzenia) organu gminy na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, musi wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą (zarządzeniem), a jego indywidualną sytuacją prawną. Musi udowodnić, że zaskarżona uchwała (zarządzenie), naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną, pozbawia go np. pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Interes prawny skarżącego, do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, musi wynikać z normy prawa materialnego, kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony, kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego (wyrok NSA z dnia 18 września 2003 r., sygn. akt II SA 2637/02, LEX nr 80699). Warunkiem zatem uznania legitymacji skarżących w niniejszej sprawie nie mógł być sam fakt posiadania przez nich interesu prawnego, czy bezpośrednie zaangażowanie w sprawie tego interesu, ale niebudzące wątpliwości naruszenie ich interesu prawnego, którego skarżący nie wykazali. W tym stanie rzeczy, z uwagi na fakt, iż skarżący wnieśli skargę na organ niewłaściwy w sprawie, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy i § 3 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, odrzucił skargę jako niedopuszczalną. a.ł.