I SA/Wr 1779/09
WyrokWSA we Wrocławiu2010-02-12
Skład orzekający: Dagmara Dominik, Ewa Kamieniecka, Maria Tkacz-Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zaliczeniu zwrotu podatku od towarów i usług na poczet zaległości podatkowej, wydane w sytuacji ustanowienia pełnomocnika strony, powinno być doręczone pełnomocnikowi, a nie bezpośrednio stronie, i czy brak takiego doręczenia skutkuje brakiem wejścia postanowienia do obrotu prawnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o zaliczeniu zwrotu podatku od towarów i usług na poczet zaległości podatkowej nie jest częścią postępowania podatkowego, w którym ustanowiono pełnomocnika, jeśli pełnomocnictwo nie zostało złożone do akt tej konkretnej sprawy. W związku z tym, postanowienie zostało prawidłowo doręczone stronie, a nie pełnomocnikowi. Skoro postanowienie skutecznie weszło do obrotu prawnego, postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia nie było bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
Spółka A sp. z o.o. złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W., które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we W. o zaliczeniu zwrotu podatku od towarów i usług. Spółka twierdziła, że postanowienie o zaliczeniu zostało jej nieprawidłowo doręczone, zamiast pełnomocnikowi, co skutkowało uchybieniem terminu do wniesienia zażalenia bez jej winy. Organ podatkowy i sąd uznali, że doręczenie było prawidłowe, ponieważ pełnomocnictwo nie zostało złożone do akt sprawy dotyczącej zaliczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dagmara Dominik, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca), Protokolant Dagmara Stankiewicz-Rajchman, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 lutego 2010 r. sprawy ze skargi A sp. z o. o. we W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej we W. odmówił A spółce z o. o. z siedzibą we W. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we W. z [...] r. (nr [...]) w sprawie zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług za luty 2009 r. w kwocie 107.878 zł na poczet podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. oraz I raty podatku od towarów i usług za maj 2003 r. (w tym na odsetki i opłatę prolongacyjną).
W uzasadnieniu organ wskazał, że postanowienie o zaliczeniu z [...] r. doręczono Spółce 15 czerwca 2009 r. Następnie 6 lipca 2009 r. (data stempla pocztowego 2.07.2009 r.) do D. Urzędu Skarbowego we W. wpłynął wniosek pełnomocnika Spółki z 2 lipca 2009 r. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na ww. postanowienie o zaliczeniu. W piśmie wskazano, że 27 czerwca 2009 r. pełnomocnik Spółki K. M. otrzymał od Spółki postanowienie z [...] r., doręczone Spółce 15 czerwca 2009 r. Termin do wniesienia zażalenia na to postanowienie upłynął zatem 22 czerwca 2009 r. Zdaniem pełnomocnika Spółki, postanowienie to zostało jednak nieprawidłowo doręczone. Spółka ustanowiła w sprawie pełnomocnika, co oznacza, że w zgodzie z art. 136 i art. 145 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst, jedn. Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz.60 ze zm.) – dalej: O.p., postanowienie winno być doręczono temu pełnomocnikowi, a nie Spółce. Ponieważ pełnomocnik mógł zapoznać się z treścią postanowienia dopiero 27 czerwca 2009 r. (data przekazania przez Spółkę) uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia na to postanowienie nastąpiło bez winy strony. Pełnomocnik Spółki wywodził, że w postępowaniu w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2003 r. organ wszelkie pisma doręczał pełnomocnikowi, a zatem pełnomocnictwo umocowujące K. M. do reprezentowania Spółki w dniu wydanie postanowienia o zaliczeniu było objęte notoryjnością urzędową.
Ponadto we wniosku o przywrócenie terminu od wniesienia zażalenia stwierdzono, że zgodnie z art. 162 § 2 O.p. wraz z wnioskiem złożono zażalenie na postanowienie. Faktycznie zażalenie zostało złożone wraz z pismem z 17 sierpnia 2009 r., po wezwaniu pełnomocnika Spółki do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu.
Dyrektor Izby Skarbowej we W., powołując art. 162 § 1 i § 2 w związku z art. 235 i art. 239 O.p. skarżonym postanowieniem, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we W. z [...] r. o zaliczeniu.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że przywrócenie terminu ma na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami procesowymi uchybienie terminowi. Zastosowanie tej instytucji uzależnione jest od łącznego spełnienia czterech przesłanek:
- wniosek przywrócenie terminu musi być złożony przez stronę,
- wraz z wnioskiem należy dokonać czynności dla której był ustanowiony termin,
- uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu,
- złożenie wniosku o przywrócenie terminu może nastąpić w terminie 7 dni liczonych od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi (art. 162 §3 O.p.).
Odnosząc się do ustaleń dokonanych w niniejszej sprawie, organ wyjaśnił, że postanowienie Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we W. z [...] r. w przedmiocie zaliczenia doręczono Spółce 15 czerwca 2009 r. Termin do wniesienia zażalenia upłynął zatem 22 czerwca 2009 r. i do dnia upływu tego terminu zażalenia nie zostało wniesione.
Następnie organ odniósł się do twierdzeń zawartych we wniosku o przywrócenie terminu, wyjaśniając, że postanowienie w sprawie zaliczenia nie może by uznane za kontynuację wcześniej prowadzonych postępowań w przedmiocie wymiaru podatku zakończonych decyzją. Przedmiotem postanowienia z [...] r. jest zaliczeniu zwrotu podatku od towarów i usług za luty 2009 r. i do złożenia pełnomocnictwa w tym zakresie wezwano pełnomocnika pismem z 6 sierpnia 2009 r. Zgodnie z art. 137 § 3 O.p., pełnomocnik strony dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Jeśli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi (art. 145 §2 O.). Organ, odwołując się do wyroku NSA w Lublinie z dnia 5.04.2000 r. (sygn. akt I SA/Lu 1772/98), stwierdził, że postanowienie o zaliczeniu jest aktem formalnym, nie przesądzającym o istnieniu zaległości podatkowej, lecz informującym o sposobie zaliczenia, stosownie do unormowań art. 62 § 1 i § 3 O.p. Zaliczenie nadpłaty, czy zwrotu podatku ma charakter czynności matrialno-technicznej, a postanowienie o zaliczeniu jest warunkiem formalnym zaliczenia. Organ, uwzględniając charakter czynności zaliczenia oraz brak odesłania do przepisów o wszczęciu postępowania podatkowego (art. 165 O.p.), uznał, że przeprowadzone przed wydaniem postanowienia o zaliczeniu postępowanie ma ograniczony zakres. Dopiero po wydaniu postanowienia w sprawie zaliczenia przysługuje podatnikowi prawo do reakcji na działanie organu, w tym przez złożenie zażalenia. W postępowaniu o zaliczeniu nie weryfikuje się, ani wysokości zwrotu, ani zaległości podatkowej, wielkości te ustala się w innych postępowaniach. Skoro postępowanie o zaliczeniu ma charakter odrębny od tych postępowań to, zdaniem organu, prawidłowo doręczono postanowienie o zaliczeniu podatnikowi – Spółce, a nie jej pełnomocnikowi, działającemu w innym postępowaniu.
Ponadto wskazano, że także Spółce, a nie jej pełnomocnikowi doręczono inne postanowienia o zaliczeniu i tylko jedno z nich zaskarżono po terminie, pozostałe pełnomocnik Spółki zaskarżył w terminie. Wskazuje to, zdaniem organu, że sposób doręczenia nie miał wpływu na dochowanie terminu.
Odwołując się do orzeczeń sądów administracyjnych, w których odnoszono się do kwestii dotyczących braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia środka zaskarżenia, organ wskazał, że żaden z argumentów podnoszonych we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie zasługuje na uwzględnienie w świetle art. 162 O.p.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania sądowego, zarzucając naruszenie:
- art. 208 § 1 w związku z art. 219 O.p. przez jego niezastosowanie, co stało się podstawą błędnego przyjęcia, że postanowienie Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we W. z [...] r. zostało doręczone stronie, a tym samym weszło do obrotu prawnego;
- art. 122 i art. 187 § 1 O.p. oraz art. 217 § 2 O.p. przez błędne ustalenie stanu faktycznego, co skutkowało przyjęciem , że ww. postanowienie zostało doręczone stronie,
- art. 163 § 2 w związku z art. 162 § 1 O.p. oraz art. 120 w związku z art. 247 § 1 pkt 3 O.p. przez wydanie postanowienia rażąco naruszającego prawo.
W uzasadnieniu skargi, odwołując się do art. 162 § 1 O.p., skarżąca stwierdziła, że na wniosek strony termin należy przywrócić jeśli uprawdopodobni ona, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Oznacza to, że organ winien ustalić czy termin, o którego przywrócenie wystąpiła strona, zaczął biec i czy doszło do jego przekroczenia. W rozpoznawanej sprawie, zdaniem skarżącej, na skutek nieprawidłowego doręczenia postanowienia o zaliczeniu, tj. Spółce zamiast działającemu w imieniu Spółki pełnomocnikowi, postanowienie nie weszło do obrotu prawnego, a zatem nie mogło dojść do uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia. Tym samym, przeprowadzone postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia było bezprzedmiotowe. Strona skarżąca obowiązek doręczenia postanowienia o zaliczeniu pełnomocnikowi, a nie Spółce wywodzi z brzmienia art. 145 § 1 i § 2 O.p. oraz faktu ustanowienia pełnomocnika w postępowaniu w sprawie podatku od towarów i usług za 2003 r. Dalej skarżąca wskazuje, że z postanowienia o zaliczeniu z [...] r. wynika iż dotyczy ono wygaśnięcia zobowiązania w podatku od towarów i usług za ten okres, a zatem sprawa jakiej dotyczy postanowienie jest związana za zaległością ściśle określoną i dotyczy wykonania ściśle określonego zobowiązania, w stosunku do którego organ prowadził postępowanie. Postanowienie o zaliczeniu jest czynnością materialno-techniczną, która dotyczy podatku od towarów i usług za 2003 r. i nie stanowi odrębnej sprawy podatkowej, nie jest także prowadzone w tym zakresie odrębne postępowanie.
Zaskarżone postanowienie, jak wyjaśniła skarżąca, spowodowało wygaśnięcie zobowiązania w podatku od towarów i usług za 2003 r. r. (art. 59 § 1 pkt 4 O.p.), co potwierdza, że sprawa w przedmiocie zaliczenia jest bezpośrednio związana z zaległością podatkową w tym podatku i dotyczy wykonania tego zobowiązania.
Według Spółki, postępowanie w sprawie zaliczenia nie jest odrębnym w stosunku do postępowania wymiarowego (mieści się w ramach tego postępowania). W przypadku uznania tych postępowań za odrębne, organ winien, zgodnie z art. 165 § 4 O.p., doręczyć stronie postanowienie o wszczęciu postępowania w przedmiocie zaliczenia. Podkreślono, że skoro w postępowaniu dotyczącym podatku od towarów i usług za 2003 r. został ustanowiony pełnomocnik, to przy zaliczeniu zwrotu VAT na poczet zaległości w tym podatku za maj 2003 r. (stanowiącym czynność materialno-techniczną w ramach sprawy) dopiero prawidłowe doręczenie pełnomocnikowi wprowadzało do obrotu prawnego postanowienie, o którym mowa w art. 76a § 1 O.p. W niniejszej sprawie postanowienie o zaliczeniu zwrotu podatku od towarów i usług za luty 209 r. na poczet zaległości w tym podatku za maj 2003 r. nie zostało doręczone pełnomocnikowi Spółki.
Po uzyskaniu wiedzy o doręczeniu postanowienia Spółce, pełnomocnik Spółki z ostrożności procesowej wystąpił o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, a następnie złożył to zażalenie, uwzględniając, że ustawodawca nie przewidział instytucji umożliwiającej na tym etapie, walkę z aktem nieistniejącym w obrocie prawnym.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W., podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wniósł o oddalenie skargi.
Pełnomocnik skarżącej Spółki nie rozprawie przedłożył wezwanie Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we W. z dnia 27 lutego 2009 r. oraz pełnomocnictwa procesowe udzielone mu przez skarżącą w sprawie podatku od towarów i usług za 2008 r. i 2009 r. wraz z potwierdzeniami wpłaty opłaty skarbowej. Z przedłożonych dowodów pełnomocnik wywodził, że w dniu wydania postanowienia o zliczeniu zwrotu podatku od towarów i usług za luty 2009 r. organ był w posiadaniu stosownego pełnomocnictwa, zatem postanowienie organ winien doręczyć nie Spółce, ale jej pełnomocnikowi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002, nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002, nr 153, poz. 1270 ze zm.), ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Strona skarżąca wskazuje, że nie dochowała terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we W. z [...] r., gdyż postanowienie to zostało doręczone Spółce zamiast, działającemu w jej imieniu, pełnomocnikowi, co oznacza, że nie weszło od obrotu prawnego. Dalej wywodzi, że w tych okolicznościach postępowanie o przywrócenie terminu było bezprzedmiotowe.
Dyrektor Izby Skarbowej we W. twierdzi, że postanowienie o zaliczeniu prawidłowo doręczono Spółce, gdyż w sprawie zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług za luty 2009 r. pełnomocnik działał dopiero na etapie zażalenia, podnosi także, że nie wystąpiły przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.
Rozpoznanie sprawy wymaga najpierw odniesienia się do kwestii dotyczącej skuteczności doręczenia stronie postanowienia Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we W. z [...] r. o zaliczeniu. Ma bowiem rację skarżąca, twierdząc, że rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenie musi być poprzedzone ustaleniem, czy i kiedy nastąpiło doręczenie skarżonego aktu, w rozpoznawanej sprawie postanowienia o zaliczeniu.
Na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie, gdy ustawa tak stanowi (art. 236 § 1 O.p.). Ordynacja podatkowa przewidziała środek zaskarżenia w postaci zażalenia, m. in. na postanowienie wydane w sprawie zaliczenia zwrotu podatku na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych (art. 76a § 1 w związku z art. 76b O.p.). Zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie (art. 236 § 2 pkt 1 O.p.). Jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni stanowi koniec terminu (art. 12 § 1 O.p.). Termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego albo złożone w polskim urzędzie konsularnym (art. 12 § 6 pkt 2 O.p.). Przepis art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 239 O.p. nakazuje organowi odwoławczemu stwierdzić, w formie postanowienia, uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia. Stronie może wystąpić o przywrócenie termin do wniesienia środka zaskarżenia. Przywracania terminów procesowych zostało uregulowane w Dziale IV Rozdziale VII Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 162 i 163 O.p. w razie uchybienia terminowi procesowemu należy termin przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie to nastąpiło bez jego winy. Wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi jednocześnie z dopełnieniem czynności, dla której określony był termin. W sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ podatkowy właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.
Sąd podziela także stanowisko strony, że w przypadku ustanowienia w sprawie pełnomocnika wszelkie czynności winny być prowadzone z jego udziałem. Z powyższym związana jest także konieczność doręczania pełnomocnikowi kierowanej do strony korespondencji.
Zdaniem Sądu, nie jest jednak słuszny pogląd strony, że przedłożone w postępowaniu dotyczącym zobowiązania w podatku od towarów i usług za maj 2003 r. umocowanie dla pełnomocnika obowiązywało również w sprawie (w postępowaniu) dotyczącej zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług za luty 2009 r. na poczet tego podatku za maj 2003 r. W cenie Sądu, nie zasługuje na aprobatę twierdzenie, że zaliczenie, jako czynność materialno-techniczna, zostało dokonana w ramach sprawy dotyczącej zobowiązania w podatku od towarów i usług za maj 2003 r. Powyższego nie zmienia okoliczność, że zaliczenie zwrotu podatku na podatek od towarów i usług spowodowało wygaśnięcie zobowiązania w tym podatku (art. 59 § 1 pkt 4 O.p.), jak również to, że dokonując czynności zaliczenia organ nie wszczyna odrębnego postępowania podatkowego, zgodnie z art. 165 O.p.
Z treści art. 137 § 3 O.p. wynika jednoznacznie, że pełnomocnik dołącza do akt każdej sprawy oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Skład orzekający w sprawie podziela w całej rozciągłości pogląd wyrażony w powołanym przez Dyrektora Izby Skarbowej wyroku z 11 kwietnia 2008 r. sygn. akt I FSK 128/08 (wyrok dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych), że pełnomocnik - chcąc występować w takim charakterze - zobligowany jest przedłożyć do akt konkretnej sprawy dokument potwierdzający umocowanie do działania w cudzym imieniu oraz że złożenie dokumentu pełnomocnictwa do akt jednej z kilku spraw prowadzonych przez ten sam organ, nawet gdy będzie to pełnomocnictwo ogólne, nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku załączenia takiego dokumentu do akt kolejnej sprawy.
Według Sądu, materialno-techniczna czynność zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług za luty 2009 r. na poczet podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. i na poczet I raty podatku od towarów i usług za maj 2003 r. nie tworzy części składowej - kontynuacji - sprawy (postępowania podatkowego) obejmującej dokonanie wymiaru w tym podatku, zakończonej decyzją ostateczną, określającą podatek. O tym, że sprawa (postępowanie) w przedmiocie zaliczenia nie jest objęta sprawą (postępowaniem) w zakresie podatku do towarów i usług, świadczy m. in. to, że procedowanie w przedmiocie zaliczenia zostało umiejscowione poza działem IV Ordynacji podatkowej, traktującym o postępowaniu podatkowym, a także sama treść art. 76a w związku z art. 76b O.p., z której wynika, że ustawodawca zaliczenie traktuje, jako odrębną sprawę podatkową (art. 76a § 1 O.p.: "W sprawie zaliczenia nadpłaty...").
O odrębności sprawy zaliczenia nadpłaty lub zwrotu podatku od towarów i usług za poczet zaległych zobowiązań podatkowych oraz sprawy prowadzonej w zakresie określenia zobowiązań podatkowych, świadczy także fakt, że w pewnych sytuacjach, co nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie, właściwy dla załatwienia sprawy zaliczenia nadpłaty lub zwrotu VAT może być inny organ od właściwego dla rozpoznania sprawy w zakresie wymiaru podatku. Powyższe wynika z odmiennie uregulowanej właściwości organów w przypadku różnych podatków.
Reasumując przyjąć należy, że złożone do akt sprawy dotyczącej podatku od towarów i usług za maj 2003 r. pełnomocnictwo dla doradcy podatkowego K.J. M., pomimo jego szerokiego zakresu (do występowania i reprezentowania Spółki w sprawie podatku VAT za maj 2003 r. przed każdym organem administracji publicznej) "nie obowiązywało" w sprawie zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług za luty 2009 r. na poczet tego podatku za maj 2003, w momencie wydania i doręczenia postanowienia o zaliczeniu, gdyż nie zostało złożone przez pełnomocnika do akt tejże sprawy. Dlatego też brak było podstaw, aby postanowienie o zaliczeniu doręczyć pełnomocnikowi, nie zaś podatnikowi (skarżącej Spółce). Dokument pełnomocnictwa powinien trafić do akt konkretnej sprawy, przy dokonywaniu przez pełnomocnika pierwszej czynności w tej sprawie, jako wyraz woli strony do działania w tej sprawie poprzez pełnomocnika.
Stwierdzić trzeba, że czynność materialno-techniczna, jaką jest zaliczenie,
o którym mowa w art. 76, art. 76a i art. 76b O.p., nie stanowi postępowania podatkowego, uregulowanego w dziale IV Ordynacji podatkowej (postępowania sensu stricto). Określona przez przepisy prawa procedura zaliczania nie wymaga zatem wydania postanowienia wszczynającego tę procedurę, zgodnie z art. 165 O.p. Do czynności tej nie mają bowiem zastosowania przepisy traktujące o wszczynaniu postępowania podatkowego. Słusznie zauważył organ odwoławczy, że postępowanie dotyczące zaliczenia mieści się w granicach szerokiej definicji pojęcia postępowanie podatkowe (sensu largo), rozumianego jako wszelkie działania podejmowane przez i przed organem podatkowym, znajdujące podstawę w przepisach Ordynacji podatkowej.
Zauważyć należy, że w sprawie zaliczenia Spółka ustanowiła pełnomocnika dopiero inicjując postępowanie zażaleniowe na postanowienie o zaliczeniu (pełnomocnik złożył do akt sprawy dotyczącej zaliczenia stosowny dokument pełnomocnictwa). Posiadając umocowanie, pełnomocnik wniósł - jako podmiot uprawniony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia i zażalenie.
Podkreślić trzeba, że złożone do akt sprawy w przedmiocie zaliczenia pełnomocnictwa były wystarczające dla złożenia przez pełnomocnika wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o zaliczeniu. Przy czym powstały w sprawie spór nie dotyczy zakresu pełnomocnictwa, lecz braku - w momencie wydania i doręczenia postanowienia o zaliczeniu - odrębnego dokumentu pełnomocnictwa w aktach sprawy dotyczącej zaliczenia.
Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że organ podatkowy prawidłowo przyjął, iż postanowienie Naczelnika D. Urzędu Skarbowego we W. z [...] r. o zaliczeniu zwrotu podatku VAT za luty 2009 r. zostało skutecznie doręczone Spółce (podatnikowi) w dniu 15 czerwca 2009 r. na adres siedziby Spółki (ul. [...], [...] W.), co czyni zadość regulacji art. 151 O.p. Tym samym, postanowienie to skutecznie weszło do obrotu prawnego, co z kolei bezpodstawnym czyni zarzut skargi kwestionujący ten fakt.
Wbrew twierdzeniom strony skarżącej organ podatkowy prawidłowo ustalił zarówno fakt, jak i datę skutecznego doręczenia Spółce postanowienia o zaliczeniu. Bezzasadne są zatem zarzuty naruszenia art. 122 i art. 187 §1 O.p., a także art. 217 § 2 tej ustawy. Fakt dokonania przez organ odmiennych od oczekiwanych przez stronę skarżącą ustaleń nie oznacza naruszenia przepisów procesowych. Także uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera zarówno stwierdzenie kiedy doręczono stronie postanowienie o zaliczaniu, jak i wyjaśnienie stanowiska organu co do skuteczności tego doręczenia.
Zasadnie także organ podatkowy rozpoznawał wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o zaliczeniu. Postępowanie w tym zakresie, w ocenie Sądu, nie było postępowaniem bezprzedmiotowym. W toku tego postępowania dokonano bowiem ustaleń zarówno co do skuteczności, jak i daty doręczenia postanowienia o zarachowaniu, stwierdzono także, że wnioskujący o przywrócenie terminu nie wykazał istnienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie o zaliczeniu.
Przedłożone przez pełnomocnika Spółki na rozprawie pełnomocnictwa oraz skierowane do pełnomocnika Spółki przez Naczelnik D. Urzędu Skarbowego we W. wezwanie, nie maja w sprawie znaczenia. Wbrew twierdzeniom skarżącej, nie dowodzą bowiem, że pełnomocnictwa te zostały złożone do sprawy zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług za luty 2009 r. Z treści wezwania wynika, że pełnomocnictwo złożono do organu 18 lutego 2009 r. i dotyczyło podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2009 r. (także od stycznia do grudnia 2008), nie określając jakiej konkretnej sprawy w dotyczy.
Jak już wyżej wskazano, pełnomocnik dołącza do akt każdej sprawy oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa (art. 137 § 3 O.p.). Oznacza to, że pełnomocnik - chcąc występować w takim charakterze - zobligowany jest przedłożyć do akt konkretnej sprawy dokument potwierdzający umocowanie do działania w cudzym imieniu. Pierwszą czynnością organu w sprawie zaliczenia wpłaty, nadpłaty lub zwrotu podatku jest wydanie postanowienia o zaliczeniu. Należy takaż pamiętać, że w sprawie zaliczenia wpłaty, nadpłaty lub zwrotu podatku służy podatnikowi prawo złożenia wniosku o zaliczenie zwrotu podatku (wpłaty, nadpłaty) na poczet wskazanej zaległości podatkowej, a także na poczet bieżących zobowiązań podatkowych. W przypadku złożenia takiego wniosku, to wniosek będzie czynnością rozpoczynającą sprawę zaliczenia. Wniosek taki w imieniu podatnika może złożyć także pełnomocnik, przedstawiając stosowne umocowanie.
Odnosząc się do twierdzeń związanych z przedłożonym na rozprawie pełnomocnictwem, obejmującym okres od stycznia do grudnia 2009 r. oraz wezwaniem organu, należy stwierdzić, że w zakresie określenia podatku od towarów i usług za luty 2009 r. nie toczyło się postępowanie podatkowe. Kwota zwrotu podatku zaliczona, m in. na zaległości w podatku od towarów i usług za maj 2003 r. (I rata), wynikała z deklaracji za luty 2009 r., która to deklaracja wpłynęła do organu podatkowego 27 marca 2009 r. Pełnomocnictwo, które, jak twierdzi strona skarżąca, dotyczyło także zaliczenia kwoty zwrotu za luty 2009 r. wpłynęło do organu 18 lutego 2009 r. nie mogło zatem mieć związku z niezadeklarowaną jeszcze kwotą zwrotu w podatku od towarów i usług za luty 2009 r. Organ, podejmując czynności w zakresie zaliczenia zwrotu podatku o towarów i usług za luty 2009 r., nie był obowiązany do ustalania i poszukiwania dokumentu pełnomocnictwa, które nie zostało złożone w tej sprawie. Brak bowiem podstaw prawnych do uznania, że organ podatkowy obowiązany jest zastępować pełnomocnika w realizacji obowiązku wynikającego z art. 137 § 3 O.p., gdyż jest to obowiązek pełnomocnika, a nie obowiązek organu (wyrok WSA w Warszawie z dnia 27.06.2008 r. sygn. akt III SA/Wa 2189/07).
Wobec braku stwierdzenia w sprawie wad procesowych, jak i naruszeń przepisów prawa materialnego, Sąd - na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - skargę, jako bezzasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło