I OZ 406/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 1269/09 oddalające wniosek J.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego postanawia: oddalić zażalenie W dniu 5 października 2009 r. A. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] umarzającą postępowanie zażaleniowe na postanowienie organu I instancji z dnia [...] lipca 2009 r. w przedmiocie odmowy uzupełnienia decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku stałego za okres od dnia 2 czerwca 2006 r. do dnia 31 sierpnia 2007 r. Wobec tego, że A. J. zmarł w dniu 31 grudnia 2009 r., Sąd postanowieniem z dnia 12 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Sz 1269/09 umorzył postępowanie sądowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W uzasadnieniu Sąd podał, że przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, które nie przechodzą na jego następców prawnych. J. J., siostra skarżącego złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie adwokata do napisania skargi kasacyjnej od powyższego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2010 r. oddalił na podstawie art. 243 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, wskazując że zgodnie z treścią art. 243 § 1 p.p.s.a. zdanie pierwsze, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Przy czym kluczowe znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma pojęcie "strony". Sąd stwierdził, że J. J., siostra skarżącego nie była stroną postępowania sądowego. Również przedmiot niniejszego postępowania nie przeszedł poprzez dziedziczenie na siostrę zmarłego, gdyż prawo do świadczeń z zasiłku stałego mieści się w zakresie praw osobistych ściśle związanych z osobą zmarłego, które po śmierci osoby uprawnionej wygasają. W tej sytuacji, złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy przez siostrę zmarłej strony skarżącej jest niedopuszczalne. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła J. J. Podniosła, że A. J. nie otrzymał w porę potrzebnej pomocy, a prawo jakie wskazał Sąd w postanowieniu stwarza możliwość do nieudzielania pomocy ciężko chorym osobom. Skarżąca czuła się zatem w obowiązku udzielać niezbędnej pomocy swojemu bratu, a tym samym posiada interes prawny do zwrotu udzielonej pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie może być uwzględnione. Słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że J.J., która nie była stroną postępowania sądowego w sprawie zainicjowanej skargą A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku stałego, nie mogła ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w tym postępowaniu. Przytoczone przez Sąd unormowanie zawarte w zdaniu pierwszym art. 243 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie pozostawia wątpliwości, że prawo pomocy może być przyznane jedynie stronie postępowania. Art. 32 tej ustawy jednoznacznie określa strony postępowania sądowoadministracyjnego. W sprawie niniejszej prawa A. J. związane były ściśle z osobą zmarłego w dniu 31 grudnia 2009 r. skarżącego i po jego śmierci nie przeszły na następców prawnych. Zauważyć ponadto trzeba, że art. 12 omawianej ustawy przewiduje, że: "Ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania". J. J. nie była uczestnikiem postępowania na prawach strony, o którym mowa w art. 33 § 1 ustawy, nie została też dopuszczona do udziału w sprawie na podstawie § 2 tego artykułu. Wobec powyższego prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy, a oceny tej nie mogły podważyć podnoszone w zażaleniu okoliczności dotyczące sprawowania opieki nad ciężko chorym A. J. oraz ponoszenia kosztów związanych z jego leczeniem. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.