I OZ 258/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska, , , po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 16 lutego 2010 r., sygn. akt II SO/Ol 36/09 o wymierzeniu Dyrektorowi Aresztu Śledczego w Bartoszycach grzywny w kwocie 50 zł (pięćdziesiąt złotych) za nieprzekazanie w terminie Sądowi skargi na bezczynność organu w wydaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie odsetek od uposażenia wraz z aktami administracyjnymi tej sprawy postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 16 lutego 2010 r., sygn. akt II SO/Ol 36/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wymierzył Dyrektorowi Aresztu Śledczego w Bartoszycach grzywnę za nieprzekazanie w terminie Sądowi skargi na bezczynność organu w wydaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie odsetek od uposażenia wraz z aktami administracyjnymi tej sprawy. W uzasadnieniu, Sąd pierwszej instancji wskazał, że 14 października 2009 r. A. Z. skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, złożoną za pośrednictwem Dyrektora Aresztu Śledczego w Bartoszycach na bezczynność tego organu w rozstrzygnięciu jego wniosku o wypłatę odsetek ustawowych od uposażenia. Pismem z [...] października 2009 r. Dyrektor Aresztu Śledczego zwrócił skarżącemu skargę bez nadania jej dalszego biegu, uzasadniając, iż A. Z. nie jest już funkcjonariuszem Służby Więziennej, co oznacza, że Dyrektor nie może w sprawach jego osoby wydawać decyzji administracyjnych, a skarżący nie może w tej sytuacji zaskarżyć bezczynności organu. Po zwrocie skargi, 17 listopada 2009 r. A. Z. wniósł skargę bezpośrednio do Sądu, który pismem z dnia 19 listopada 2009 r. przesłał ją organowi, pouczając, iż zgodnie z art. 54 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu administracji publicznej, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ jest zobowiązany do przekazania skargi sądowi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia, gdyż to do oceny sądu należy rozstrzygnięcie czy doszło do bezczynności organu. Pismem z 7 grudnia 2009 r. organ przekazał Sądowi skargę na bezczynność wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. We wniosku z 21 grudnia 2009 r. A. Z. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie o wymierzenie Dyrektorowi Aresztu Śledczego w Bartoszycach grzywny z powodu naruszenia przez organ dyspozycji art. 54 § 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż nie przekazał on w terminie 30 dni skargi na bezczynność w rozpatrzeniu wniosku o wypłatę odsetek ustawowych od uposażenia. W odpowiedzi na doręczony mu wniosek skarżącego, Dyrektor Aresztu Śledczego w Bartoszycach wniósł o jego oddalenie. Dyrektor argumentował, że udzielił skarżącemu odpowiedzi, a we wszystkich zaskarżonych sprawach nie pozostawał bezczynny i A. Z. otrzymywał wyczerpujące informacje na piśmie. Wobec tego, skoro obowiązek określony w art. 54 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi został wykonany, choć po terminie, żądanie wymierzenia grzywny należy uznać za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny wymierzając grzywnę wskazał, że pomimo ciążącego na organie administracji publicznej obowiązku do przekazania skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia, Dyrektor Aresztu Śledczego zwrócił najpierw skargę A.Z.. Skarga, która wpłynęła do organu 14 października 2009 r., została w końcu przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zamiast do dnia 13 listopada 2009 r., pismem z 7 grudnia 2009 r. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że wykonanie obowiązku, określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. nie uzasadnia odstąpienia od wymierzenia grzywny, która w niniejszej sytuacji ma pełnić nie tylko funkcję represyjną, ale także funkcję prewencyjną i służyć zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości. Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśnił, że określając wysokość grzywny, bierze pod uwagę takie elementy, jak charakter sprawy, okres pozostawania przez organ w bezczynności oraz podjęte w danej sprawie przez organ działania w celu załatwienia sprawy. W okolicznościach niniejszej sprawy, wymierzona grzywna w kwocie 50,- zł będzie stanowić adekwatną dolegliwość za wykonanie ustawowego obowiązku przekazania skargi z uchybieniem terminu oraz wpłynie na prawidłowe działanie organu w przyszłości. Ponieważ organ wykonał obowiązek przekazania skargi w krótkim terminie po otrzymaniu pisma z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2009 r., a nadto ponieważ skarżący złożył wiele wniosków o wymierzenie grzywny, Sąd uznał, że ustalona kwota grzywny stanowić będzie dostateczną dolegliwość dla organu. Od wydanego 16 lutego 2010 r. postanowienia, pismem z 19 marca 2010 r. A. Z. wniósł zażalenie zarzucając naruszenie art. 54 § 2 w zw. z art. 54 § 1, 53 § 1, 52 § 1, 50 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez przyjęcie, że organ wykonał w terminie i w całości obowiązek wynikający z art. 54 § 2 wskazanej ustawy, oraz naruszenie art. 154 § 6 w zw. z art. 55 § 1 w zw. z art. 55 § 2 oraz w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 w zw. z art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez przyjęcie, że wymierzona grzywna jest adekwatna i współmierna do górnej granicy wymiaru grzywny Skarżący podnosił, że wszczęcie postępowania następuje z chwilą złożenia skargi do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu administracji. Dyrektor Aresztu Śledczego w Bartoszycach nie wykonał nałożonego art. 54 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązku, ponieważ pismem z [...] października 2009 r. odesłał skarżącemu skargę. Do treści skargi organ ustosunkował się dopiero w piśmie z 7 grudnia 2009 r. w odpowiedzi na pismo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. A. Z. zarzucił, że przekazana skarga była przesłana do organu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny a nie przez skarżącego, co nie odpowiada treści art. 54 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Gdyby nie wezwanie Sądu i przesłanie skargi, organ w ogóle nie wykonałby nałożonego na niego obowiązku. Dlatego też, wykazywanie przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu postanowienia, że organ przekazał skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią prowadzi do "zafałszowania obrazu niniejszej sprawy". Ze względu na zachowanie się organu, tj. w szczególności zwrot złożonej przez A. Z. skargi na bezczynność organu oraz opieszałość w przekazaniu i zajęciu stanowiska, wymierzoną Dyrektorowi Aresztu grzywnę należy uznać za zbyt niską. Wskazana przez Sąd pierwszej instancji ilość wniosków o wymierzenie grzywny jest spowodowana funkcjonowaniem organu i nie powinna być powodem obniżenia grzywny. Grzywna w wysokości pięćdziesięciu złotych nie może przesądzać o skuteczności i nie będzie służyła zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zwłaszcza, że górna granica grzywny wynosi 31 029,6 zł Sąd może orzec o wymierzeniu grzywny tylko ze względu na niewykonanie obowiązku wskazanego w art. 54 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi, organ wniósł o oddalenie zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 55 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, tj., obowiązku organu do przekazania skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj., do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Wysokość grzywny sąd miarkuje w zależności od stopnia winy organu. A. Z. złożył 12 wniosków do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Aresztu Śledczego w Bartoszycach w związku z nieprzekazaniem skarg wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia ich wniesienia (stosownie do treści art. 54 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W odniesieniu do każdego z nich, Wojewódzki Sąd Administracyjny wymierzył grzywnę w wysokości 50 zł, zgodnie z treścią art. 55 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organ, który do 13 listopada 2009 r. był zobowiązany przekazać skargę doręczoną organowi 14 października 2009 r., w dniu 7 grudnia 2009 r. pozostawał 24 dni w zwłoce. Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez A. Z. w zażaleniu, dotyczących naruszenia art. 54 § 2 w zw. z art. 54 § 1, 53 § 1, 52 § 1, 50 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez przyjęcie, że organ wykonał w terminie i w całości obowiązek wynikający z art. 54 § 2 wskazanej ustawy, oraz naruszenia art. 154 § 6 w zw. z art. 55 § 1 w zw. z art. 55 § 2 oraz w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 w zw. z art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez przyjęcie, że wymierzona grzywna jest adekwatna i współmierna do górnej granicy wymiaru grzywny, należy uznać że są one niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie był uprawniony do wezwania organu do zajęcia stanowiska i przesłania akt dotyczących wniesionej skargi. Dyrektor Aresztu Śledczego w Bartoszycach zastosował się do wezwania, choć już po upływie terminu wyznaczonego w art. 54 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie, Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i w ramach przysługującego mu uznania, określił wysokość grzywny wymierzonej organowi nie przekraczając dyspozycji art. 154 § 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny wziął pod uwagę ilość wniosków o wymierzenie grzywny i oceniając okoliczności niniejszej sprawy prawidłowo uznał, że wysokość grzywny odpowiada zarówno funkcji represyjnej jak i prewencyjnej. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.