II SA/Wa 2124/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Protokolant Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2010 r. sprawy ze skargi G. T. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną [...] 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 3) zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz G. T. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] lutego 2009 r. Komendant Wojewódzki Policji [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia G. T. pozwolenia na posiadanie broni palnej [...]. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j.: Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.) oraz art. 268a Kodeksu postępowania administracyjnego, cofnął G. T. pozwolenie na posiadanie broni palnej [...]. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż w dniu [...] lutego 2009 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji [...] wpłynął odpis aktu oskarżenia z dnia [...] czerwca 2008 r. ([...]) przeciwko między innymi G. T., oskarżonemu o popełnienie czynu z art. 296a § 1 i § 4 Kodeksu karnego, tj. o to, iż w [...] 2004 r. [...], jako Dyrektor [...] Banku [...], przyjął od W. P. pieniądze w kwocie [...] zł w zamian za pomoc w zawarciu umowy kredytowej z dnia [...] 2004 r., na podstawie której przekazano do dyspozycji małżonków W. P. i W. P. kwotę [...] zł, a którą to umowę podpisał jako jeden z przedstawicieli [...] Banku [...] wiedząc, że wymienieni nie mają wymaganej do udzielenia takiego kredytu zdolności kredytowej, zaś przedłożone do Banku dokumenty i oświadczenia dotyczące sytuacji majątkowej kredytobiorcy, jak też będącej podstawą udzielenia kredytu - transakcji nabycia nieruchomości, nie są prawdziwe, czym wyrządził w majątku [...] Banku [...] znaczną szkodę majątkową, gdyż kredyt nie został spłacony. Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] w sprawie zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, bowiem G. T. kwalifikuje się do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. To z kolei obligowało organ, w oparciu o art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, do cofnięcia stronie pozwolenia na broń. Komendant Wojewódzki Policji [...] zaznaczył, iż przesłanka określona w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jest jedynie wytyczną interpretacyjną, wskazującą organom, w jakich sytuacjach w szczególności obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego zachodzi, zaś katalog wymienionych w tym przepisie przestępstw nie jest zamknięty. Wskazał ponadto, iż przestępstwa gospodarcze stanowią również czyny ukierunkowane na mienie, co powoduje, iż są one przestępstwami podobnymi w rozumieniu art. 115 § 3 kk. Organ podał również, iż jakkolwiek G. T. nie został za ww. czyn skazany, to jednak na tym etapie prowadzonego postępowania organ Policji, dysponując wskazanym dowodem, ma obowiązek cofnąć mu pozwolenie na broń, bowiem przestępstwo, o popełnienie którego został oskarżony, dyskwalifikuje go jako posiadacza broni. Organ podkreślił, iż pozytywna opinia o stronie uzyskana w miejscu jej zamieszkania wraz z protokołem prawidłowości przechowywania broni i amunicji, jak również karta karna, potwierdzająca niekaralność G. T., nie mogły wpłynąć na prawidłowość rozstrzygnięcia. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie do Komendanta Głównego Policji, wnosząc o jej uchylenie w całości. G. T. zarzucił organowi naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji oraz naruszenie ogólnych zasad postępowania administracyjnego. Decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...] Komendant Główny Policji, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a kpa oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając zawartą w niej argumentację. Organ odwoławczy podkreślił, iż od osób posiadających pozwolenie na broń, biorąc pod uwagę reglamentacyjny charakter ustawy i związek między rodzajem dobra, którym mogą one dysponować na podstawie pozwolenia a wymogiem ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, organy właściwe do wydawania pozwoleń mają prawo wymagać nieskazitelnej postawy, przejawiającej się przede wszystkim poszanowaniem porządku prawnego. Takie postępowanie stanowi bowiem swoistą rękojmię przestrzegania przez nie także przepisów ustawy o broni i amunicji, w szczególności dotyczących bezpiecznego jej posiadania i używania - w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy. Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu argumentu, iż czyn o popełnienie którego G. T. został oskarżony nie został wprost wskazany w wyżej przywołanym przepisie ustawy jako przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń, Komendant Główny Policji wyjaśnił, iż wymieniony w tym przepisie katalog okoliczności zobowiązujących organy Policji do takiego rozstrzygnięcia nie ma charakteru zamkniętego, a jedynie przykładowy. Stwierdził, iż do przesłanek niepozwalających przyznać prawa do broni, a poprzez dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy - nakazujących je cofnąć, należy zaliczyć m. in. przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu, zwłaszcza te, które są bliskie przestępstwom przeciwko mieniu. Takim właśnie przestępstwem jest czyn z art. 296a § 1 i § 4 kk. Zarówno bowiem to przestępstwo, jak i przestępstwo oszustwa określone w art. 286 § 1 kk (czyn przeciwko mieniu) są przestępstwami podobnymi, zgodnie z art. 115 § 3 kk. W ocenie organu istotnym jest zatem to, że szczególnym przedmiotem ochrony art. 296a kk są przede wszystkim interesy majątkowe jednostek organizacyjnych wykonujących działalność gospodarczą przed działaniami na ich niekorzyść, polegającymi na wyrządzeniu im szkody majątkowej. Przestępstwo przekupstwa menedżerskiego z art. 296a § 1 kk jest przestępstwem indywidualnym, co oznacza, że sprawcą przestępstwa może być tylko taka osoba fizyczna, która odgrywa istotną rolę w procesie decyzyjnym w jednostce gospodarczej, a ponadto obejmuje ono tylko postać umyślną, tj. zamiar bezpośredni i ewentualny. W ocenie organu odwoławczego, pozostałe okoliczności wynikające z zebranego materiału dowodowego, tj. dowody świadczące o stronie korzystnie, jak pozytywna opinia z miejsca zamieszkania i ustabilizowany tryb życia prywatnego, nie dają podstaw do innego rozstrzygnięcia sprawy niż cofnięcie pozwolenia na broń. Mają one bowiem charakter drugoplanowy i nie eliminują faktu, że strona jest oskarżona o przyjęcie korzyści majątkowej w zamian za zachowanie mogące wyrządzić szkodę majątkową, co stwarza obawę że może ona w przyszłości użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Komendant Główny Policji zauważył również, iż organ I instancji nie odniósł się w należyty sposób do kwestii przechowywania przez G. T. posiadanej broni. Stwierdził, że obecnie strona przechowuje broń prawidłowo, tj. u brata, posiadającego pozwolenie na broń palną [...], który z kolei przechowuje ją zgodnie z obowiązującymi przepisami wraz z bronią własną. Niemniej jednak w przeszłości G. T. nie dochował w tym zakresie staranności, co potwierdza protokół z kontroli sposobu przechowywania przez niego broni z dnia [...] sierpnia 2007 r. Ponieważ jednak ostatecznie dostosował on sposób przechowywania broni do obowiązujących przepisów, organ odwoławczy uznał, iż fakt naruszenia przez stronę przepisów w tym zakresie nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ dodał także, iż G. T. nie dopełnił obowiązku, o którym mowa w art. 26 ustawy o broni i amunicji, tj. nie zawiadomił pisemnie organu właściwego ze względu na nowe miejsce stałego pobytu o jego zmianie, co winien był uczynić w terminie 14 dni od dnia zmiany. Wskazał, że tego rodzaju okoliczność stanowi samoistną podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń i co prawda organ I instancji z przyznanej mu w tym zakresie przez ustawodawcę kompetencji nie skorzystał, jednak w ocenie Komendanta Głównego Policji okoliczność ta świadczy o tym, iż strona nie zna ustawowych obowiązków ciążących na posiadaczach pozwolenia na broń, co tym bardziej daje podstawę do obawy, iż może jej użyć w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi G. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez jego błędną wykładnię i w efekcie niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy strona postępowania została skazana za przestępstwo niewymienione w tym przepisie. Skarżący stwierdził również, iż w niniejszej sprawie zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 7 oraz art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazując na powyższe G. T. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podał, iż organy Policji swoje stanowisko oparły wyłącznie na postanowieniu o postawieniu zarzutów oraz akcie oskarżenia oraz nie wykazały, że skarżący należy do kręgu osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego, jako wadliwa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy zostały spełnione przez skarżącego przesłanki uzasadniające cofnięcie mu pozwolenia na broń palną [...]. Zgodnie z treścią art. 15 ust 1. pkt 6 ustawy o broni i amunicji, który znajduje zastosowanie w sprawie niniejszej w myśl regulacji zawartej w art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Aby więc możliwym było cofnięcie pozwolenia na broń, jej posiadacz musi należeć do kategorii osób skazanych prawomocnym wyrokiem za ww. przestępstwa, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw, lub też sposób postępowania czy cechy charakteru posiadacza broni rodzą uzasadnioną obawę, iż może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Przedmiotowa obawa musi zaś mieć charakter realny. Powinna wynikać z analizy zachowania danej osoby, jej cech charakteru, stosunku do norm prawnych. W sytuacji, gdy podstawą cofnięcia pozwolenia na broń jest fakt prowadzenia postępowania karnego wobec posiadacza broni, przedmiotowa obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego winna też być oceniana przez pryzmat charakteru zarzucanego czynu. Należałoby więc poddać badaniu ten czyn pod kątem jego związku z posiadaniem broni czy obowiązkami ciążącymi na posiadaczu broni. Dopiero bowiem taka analiza całokształtu okoliczności faktycznych umożliwi realną ocenę istnienia omawianej obawy. Przechodząc do meritum niniejszej sprawy wskazać należy, iż organ nie dokonał oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie z uwzględnieniem wyżej przedstawionego zakresu działania. Ograniczył się bowiem do wywodzenia istnienia obawy, o jakiej mowa w art. 15 ust.1 pkt 6 przedmiotowej ustawy, z faktu prowadzenia wobec skarżącego postępowania karnego. Powyższe, w ocenie organu, świadczy o lekceważącym stosunku skarżącego do przepisów obowiązującego prawa. Takie wnioski nie mogą jednak spotkać się z akceptacją Sądu. Przede wszystkim kwestią główną jest to, iż postępowanie karne nie zostało jeszcze zakończone prawomocnym wyrokiem skazującym skarżącego. Na obecnym etapie postępowania jako przedwczesne jawi się więc traktowanie skarżącego jako winnego popełnienia zarzucanego mu czynu. Organ nie czynił zaś własnych ustaleń stanu faktycznego zmierzającego do wyjaśnienia, czy skarżący istotnie popełnił przestępstwo. Nadto, organ nie dokonał analizy charakteru zarzucanego skarżącemu czynu pod kątem zaistnienia obawy użycia przez skarżącego broni niezgodnie z jej przeznaczeniem. Na marginesie podnieść dodatkowo należy, iż z toczącego się postępowania karnego nie można też skutecznie wywodzić ocen odnośnie lekceważącego stosunku skarżącego do obowiązującego porządku prawnego. Nie jest bowiem jeszcze wiadomym, jakie zapadnie w sprawie rozstrzygnięcie co do winy czy niewinności oskarżonego. Nie zasługuje też na uwzględnienie stanowisko organu, iż za cofnięciem pozwolenia na broń przemawia podobieństwo zarzucanego stronie czynu do przestępstwa przeciwko mieniu. Ustawodawca w omawianym przepisie wskazał w sposób jasny, popełnienie jakiego rodzaju przestępstw uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń. W katalogu wymienionych tam przestępstw nie znajduje się przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu. Ustawodawca nie posłużył się również sformułowaniem odsyłającym do przestępstw podobnych do wymienionych w przepisie. Stąd wywodzenie negatywnych dla strony skutków prawnych z faktu podobieństwa zarzucanego czynu do przestępstwa wymienionego w ustawie uznać należy za niedopuszczalną wykładnię rozszerzającą. W tym stanie sprawy, uznając że skarżona decyzja narusza przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.). O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w całości Sąd orzekł w oparciu o art. 152 powołanej ustawy, zaś o kosztach rozstrzygnął na podstawie art. 200 tej ustawy.