II SA/Bd 1067/09

WyrokWSA w Bydgoszczy2010-02-16

Skład orzekający: Wiesław Czerwiński, Grażyna Malinowska-Wasik, Małgorzata Włodarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wyłącza możliwość wydania decyzji o wyłączeniu tych gruntów z produkcji rolnej i nałożenia związanych z tym opłat?
Ratio decidendi
Przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie wyłącza możliwości wydania decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej i nałożenia związanych z tym opłat. Wyłączenie gruntów z produkcji rolnej jest odrębną instytucją prawną od przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze w planie miejscowym i wymaga wydania indywidualnej decyzji administracyjnej, która określa obowiązki związane z tym wyłączeniem.
Stan faktyczny
Spółka A. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Starosty zezwalającą na wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolnej i zobowiązującą do uiszczenia należności i opłat. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów k.p.a. oraz ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, twierdząc, że grunty te zostały już przeznaczone na cele nierolnicze w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, co powinno wyłączać potrzebę wydania odrębnej decyzji o wyłączeniu z produkcji i naliczenia opłat.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 lutego 2010r. sprawy ze skargi spółki A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...]września 2009 r. nr SKO-[...] w przedmiocie wyłączenia gruntów z produkcji rolnej i zobowiązania do uiszczenia należności z tym związanych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Starosta G. zezwolił firmie A. O. P. Sp. z o.o. w G. na wyłączenie z produkcji rolniczej, w momencie uzyskania pozwolenia na budowę, użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego o ogólnej powierzchni 0,6200 ha, zaliczonych do klasy R IIIa, stanowiących działkę nr [...], położoną w miejscowości K., gmina R. C. Jednocześnie wyżej wskazana firma zobowiązana została do uiszczenia należności w wysokości 22.205,92 zł, a także do uiszczenia opłat rocznych z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji w wysokości 10% należności, wyrażonej w tonach ziarna żyta, wynoszącej 34,10 tony ziarna żyta. Ponadto zaznaczono, że w razie zbycia wymienionych gruntów przed lub po ich wyłączeniu z produkcji, powyższe obowiązki przechodzą na nabywcę. Jak wskazano w uzasadnieniu decyzji, ustalenia, iż grunty, o których mowa wytworzone zostały z gleb pochodzenia mineralnego i zaliczone do klasy R IIIa dokonano na podstawie zaświadczenia nr [...] z dnia [...] o ustaleniu pochodzenia i potwierdzenia klas bonitacyjnych gleb przeznaczonych do wyłączenia z produkcji rolnej oraz na podstawie projektu zagospodarowania działki. Opłaty natomiast ustalone zostały w związku z art. 12a ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t. jedn. Dz. U. z 2004 r., Nr 121, poz. 1266 ze zm.) Organ podkreślił również, że w związku z brakiem możliwości wykorzystania próchnicznej warstwy gleby, na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych odstąpiono od nałożenia obowiązku zdjęcia oraz wykorzystania na cele poprawy wartości użytkowej próchnicznej warstwy gleby. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła firma A. O. P. Sp. z o.o. w G., reprezentowana przez pełnomocnika. Zakwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz naruszenie art. 11 ust. 1 w związku z art. 4 pkt 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, poprzez przyjęcie założenia, że wyłączenie gruntów z produkcji rolnej dotyczy wszystkich gruntów oznaczonych w ewidencji gruntów, jako użytki rolne, a przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze polega na innym, niż rolniczy, sposobie użytkowania tych gruntów. Odwołujący się podniósł, iż zgodnie z powyższą definicją należy wskazać w toku postępowania administracyjnego fakt dotychczasowego użytkowania danych gruntów, jako grunty rolne i wykazanie, iż inwestor zaprzestanie tego sposobu użytkowania. Tymczasem, jak zauważył odwołujący się, w toku postępowania nie wykazano, że grunty położone w K., gmina R. C., jako działka nr [...], o powierzchni 6200 m² były w ogóle użytkowane rolniczo. Odwołujący się wskazał ponadto, iż decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...], nr [...], grunty znajdujące się na działce [...] zostały przeznaczone na cele nierolnicze. Decyzja ta, jak zauważył odwołujący się, niezbędna była przy opracowywaniu przez gminę R. C. planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1, ust. 6 – 8 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz art. 138 § 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał wynikający z art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych warunek wyłączenia z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas I, II, III, IIIa, IIIb oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI, wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, a także gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 – 10 ustawy oraz gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne – jakim jest uprzednie wydanie decyzji zezwalającej na takie wyłączenie. Organ wskazał ponadto, że osoba uzyskująca pozwolenia na wyłączenie gruntów z produkcji, obowiązana jest do uiszczenia należności i opłaty rocznej, w przypadku gruntów leśnych jest to ponadto jednorazowe odszkodowanie w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu. Kolegium podniosło, że w przedmiotowej sprawie działka, o wyłączenie z produkcji rolnej, której wniosek złożył odwołujący się, stanowi grunt wytworzony z gleb pochodzenia mineralnego, zaliczony do klasy R IIIa. Organ wskazał również, że na podstawie informacji uzyskanej od Burmistrza Miasta i Gminy R. C., brak jest możliwości wykorzystania próchnicznej warstwy gleby w okolicach działki [...], w związku z czym organ pierwszej instancji odstąpił od nałożenia obowiązku zdjęcia oraz wykorzystania na cele poprawy wartości użytkowej gruntów próchnicznej warstwy gleby, zgodnie natomiast z art. 12 ust. 6 – 8 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ustalono stosowną należność i opłatę roczną. Organ odwoławczy podzielił dokonane przez Starostę G. ustalenie, że projekt zabudowy załączony do wniosku o wyłączenie gruntów z produkcji wskazuje na zasadność wyłączenia całej powierzchni działki, tj. 6200 m². Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego stałą się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy przez A. O. Sp. z o.o., reprezentowaną przez pełnomocnika. Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem organu, iż grunty o których mowa, mimo przeznaczenia ich w miejscowym planie zagospodarowania na cele nierolnicze, nie zostały wyłączone z produkcji rolnej, w związku z czym należy dokonać ich wyłączenia, ustalając stosowną opłatę. Skarżący, w oparciu o ustawę o ochronie gruntów rolnych i leśnych, dokonał rozróżnienia terminów "przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze" oraz "wyłączenie gruntów z produkcji", przy czym pierwszy przypadek kształtuje akt prawa miejscowego, drugi natomiast indywidualna decyzja administracyjna. Skarżący podniósł, że w przedmiotowej sprawie grunty, w skład których wchodzi działka [...], przeznaczone zostały na cele nierolnicze w drodze decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...]. Zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej R. C. przyjmującą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego określono, że teren inwestycji ma funkcję produkcyjną, składową i magazynową. W związku z powyższym skarżący, wobec obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, działał w przekonaniu, że status prawny działki [...] jest określony i niebudzący wątpliwości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w treści zakwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) w planie miejscowym określa się obowiązkowo m.in. przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach gospodarowania. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego dokonuje kolejno wskazanych w art. 17 ustawy czynności, m.in. uzyskuje zgodę na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 6 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 r., Nr 121, poz. 1266 ze zm.) pod określeniem "przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze lub nieleśne" należy rozumieć ustalenie innego niż rolniczy lub leśny sposobu użytkowania gruntów rolnych oraz innego niż leśny sposobu użytkowania gruntów rolnych i leśnych. Z kolei art. 7 ust. 1 tej ustawy wskazuje, że przeznaczenie gruntów rolnych i leśnych wymagających zgody organów określonych w art. 7 ust. 2, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodę odpowiedniego ministra lub marszałka województwa, o jakiej mowa w art. 7 ust. 2 – 5 ustawy o ochronie gruntów rolnych, należy wiązać z celami planowania przestrzennego. Celem tym jest m.in. określenie parametrów zabudowy dla konkretnego obszaru, a funkcją planowania przestrzennego jest m.in. określenie rodzaju przeznaczenia terenu. Decyzja o zmianie przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne znajdująca odzwierciedlenie w planie zagospodarowania przestrzennego otwiera możliwość innego wykorzystania tych terenów. Inną instytucją jest wyłączenie gruntów z produkcji, przez co rozumie się rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów. O ile przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze lub nieleśne należy wiązać z etapem postępowania planistycznego, to wyłączenie gruntów z produkcji należy wiązać z czynnościami faktycznymi. Wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczanych m.in. do klasy IIIb może nastąpić jedynie po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie i w której określa się obowiązki związane z wyłączeniem. Wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej lub leśnej następuje przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. Analiza wskazanych przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ochronie gruntów rolnych i leśnych wskazuje, że przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze lub nieleśne w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie wyłącza wydania decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej i leśnej w połączeniu ze wskazanymi w ustawie opłatami. Wskazane w skardze rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) zostało wydane na mocy ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086 ze zm.) i służy celom wskazanym w tej ustawie. Ewidencje są potwierdzeniem określonego stanu faktycznego i mają charakter rejestracyjny. Art. 20 cytowanej ustawy wskazuje, jakie dane objęte są ewidencją. Rozporządzenie to nie zmienia istniejącej rzeczywistości ani jej nie tworzy. Uzasadnia to, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalenie skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło