VII SAB/Wa 167/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2010 r. sprawy ze skargi W. P. na bezczynność Starosty P. zobowiązuje Starostę P. do rozpoznania wniosku W. P. z dnia [...] maja 2008 r. o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty P. Nr [...] z dnia [...] września 2005 r. i wydania rozstrzygnięcia w terminie 30 dni licząc od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku i zwrotu akt administracyjnych. Pismem z dnia 5 października 2009 r. W. P. wniósł skargę na bezczynność Starosty P. w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego z urzędu w sprawie decyzji Starosty P. z dnia [...] września 2005 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę na rzecz "F." [...] Sp. j. – dla zamierzenia budowlanego – budowy [...] na terenie Miasta i Gminy K., ul. M. Skarżący wskazał, iż pomimo upływu ustawowych terminów do załatwienia sprawy określonych w art. 35 § 3 k.p.a. Starosta P. nie załatwił danej sprawy. Nieskuteczne okazało się również postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r., Nr [...], którym to rozstrzygnięciem organ wyższego stopnia wyznaczył Staroście P. dodatkowy termin do wydania decyzji. W. P. podniósł również, iż Starosta P. pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. poinformował go, iż nie wyda decyzji administracyjnej w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na skargę Starosta P. wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. Organ wskazał na następujący stan faktyczny sprawy: W dniu 12 maja 2008 r. wpłynęło do Starostwa Powiatowego w P. pismo W. P., w którym domagał się wznowienia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wydania pozwolenia na budowę wytwórni mas bitumicznych w K., zakończonego ostateczną decyzją Starosty P. z dnia [...] września 2005 r., Nr [...]. W odpowiedzi na niniejsze pismo organ poinformował wnioskodawcę, że akta prowadzonego postępowania zostały przekazane do Wojewody [...] i poruszana przez niego sprawa zostanie zbadana niezwłocznie po zwrocie akt do Starostwa Powiatowego w P. Jednocześnie organ wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz Wojewody [...] o zwrot akt sprawy. Pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r. Starosta P. odpowiadając na pismo W. P. z [...] maja 2008 r., poinformował go, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw prawnych do wznowienia postępowania administracyjnego z urzędu. Na skutek złożonego przez wnioskodawcę zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. wyznaczył Staroście P. 60 - dniowy termin do załatwienia sprawy. W związku z postanowieniem Wojewody [...], Starosta P. ponownie poinformował wnioskodawcę, pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r., iż nie znajduje w sprawie podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego z urzędu. W piśmie tym wnioskujący został również poinformowany, iż w sytuacji, gdy organ wszczyna postępowanie z urzędu, wówczas podanie osoby zainteresowanej może stanowić dla organu jedynie źródło informacji, co do możliwości podjęcia postępowania administracyjnego. W sytuacji takiej zainteresowany nie może skutecznie domagać się wszczęcia postępowania i załatwienia sprawy w terminie i zarzucać organowi bezczynność, gdyż postępowanie w ogóle nie zostało wszczęte (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 lipca 2009 r., sygn. akt II SAB/Ol 13/09). Organ wskazał, iż wydanie decyzji odmawiającej wznowienia z urzędu postępowania administracyjnego, spowodowałoby wydanie decyzji nieważnej z urzędu jako wydanej bez podstawy prawnej. Żądanie wszczęcia postępowania z urzędu organ potraktował jako informację o obciążeniu decyzji wadami stanowiącymi podstawę do wszczęcia postępowania. Tego rodzaju informacja nie obliguje właściwego organu do wszczęcia postępowania, gdyż w takim przypadku organ ten zostałby całkowicie pozbawiony samodzielności w rozstrzyganiu, czy podjąć postępowanie z urzędu, czy też nie. Organ zaznaczył również, iż poinformowanie wnioskującego o tym, że postępowanie nie będzie wszczęte z urzędu może nastąpić w jakikolwiek sposób, poza wydaniem decyzji. Starosta P. dopełnił tego obowiązku, informując wnioskodawcę o tym dwukrotnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 1 i 2 ustawy p.p.s.a., stanowi, że kontrola sądowa działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Rozpatrując skargę na bezczynność sąd kontroluje, czy skarga została wniesiona w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. oraz, czy zwłoka w załatwieniu sprawy przekroczyła terminy określone w przepisach prawa. Natomiast na podstawie art. 149 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji, czynności albo stwierdzenia lub uznania uprawnienia czy obowiązku wynikających z przepisów prawa. Dodatkowo należy wskazać, że terminy do wniesienia skargi do sądu przewidziane w przepisie art. 53 p.p.s.a. nie dotyczą skargi na bezczynność. Skargę taką można zatem wnieść, aż do czasu załatwienia sprawy przez właściwy organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcia czynności. Ponadto podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. warunkiem wniesienia skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Zgodnie z przepisem art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. W niniejszej sprawie wymóg ten został spełniony przez stronę skarżącą. Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd dopatrzył się uchybień, które dały podstawę do nałożenia obowiązku określonego w wyroku. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności proceduralnych, przewidzianych w obowiązujących przepisach prawa, nie wykonuje ich w terminie określonym przez te przepisy. W konsekwencji zarzut bezczynności powinien pojawić się wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania decyzji lub innego aktu administracyjnego, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu i rozstrzygnięcia określonej sprawy administracyjnej. Strona wnosząca do organu administracji publicznej żądanie określonej treści ma prawo domagać się rozstrzygnięcia o jej prawach i obowiązkach na podstawie i w granicach zakreślonych obowiązującymi przepisami prawa. Rozstrzygnięcie sprawy powinno nastąpić niezwłocznie. W szczególności niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 1 k.p.a.). Niezależnie od powyższego sprawa administracyjna powinna być załatwiona najpóźniej w granicach terminów zakreślonych w art. 35 § 3 k.p.a. (o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej), zgodnie z którym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W niniejszej sprawie skarżący W. P. wystąpił do Starosty P. ze skargą na decyzję Starosty P. z dnia [...] września 2005 r., Nr [...], z "żądaniem wznowienia postępowania administracyjnego z urzędu. Jako podstawę prawną skarżący wskazał art. 145 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4, 5 i 6 k.p.a. W konsekwencji potraktowania powyższego pisma przez organ, jako wniosku o wznowienie postępowania z urzędu, Starosta P. pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r., a następnie pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r., w związku z postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r., Nr [...], poinformował wnioskodawcę, iż w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw prawnych do wznowienia postępowania administracyjnego z urzędu. O ile w przypadku uznania, iż intencją wnioskodawcy było wszczęcie postępowania wznowieniowego z urzędu, to można by było uznać działania podejmowane przez organ za zgodne z prawem. Uwadze organu jednakże uszło, iż W. P. we wniosku z dnia [...] maja 2008 r. (data prezentaty organu), jako jedną z podstaw, przywołał art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a więc sytuację, w której postępowanie wszczyna się na żądanie strony. Wprawdzie wniosek strony został zatytułowany "skarga na decyzję z żądaniem wznowienia postępowania administracyjnego z urzędu", to mając na względzie powołaną przez skarżącego podstawę prawną określoną w pkt 4 art. 145 § 1 k.p.a., organ winien w pierwszej kolejności dokonać określenia treści wniosku z dnia [...] maja 2009 r., poprzez ewentualne wezwanie strony do sprecyzowania, czy pismo to stanowi jedynie wniosek o wszczęcie postępowania z urzędu, czy też jest ono żądaniem wszczęcia postępowania na wniosek strony. Zauważyć należy, iż jeżeli wniosek wszczynający postępowanie budzi wątpliwości co do treści żądania, to organ administracyjny powinien wezwać stronę do jego sprecyzowania pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.). Organ powinien pamiętać o obowiązku czuwania nad tym, aby strona nie poniosła straty z powodu nieznajomości prawa (art. 9 k.p.a.). Zwrócić uwagę należy również na fakt, iż postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r., Nr [...] Wojewoda [...] wyznaczył Staroście P. 60-dniowy termin do załatwienia sprawy z wniosku W. P., wskazując, iż postępowanie zainicjowane wnioskiem o wznowienie postępowania powinno zakończyć się wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie, nie zaś pismem. Sąd w ramach kontroli bezczynności, uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, zobowiązał zgodnie z przepisem art. 149 p.p.s.a., organ do rozpoznania wniosku W. P. z dnia [...] maja 2008 r. o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty P. Nr [...] z dnia [...] września 2005 r. i wydania rozstrzygnięcia w terminie 30 dni licząc od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku i zwrotu akt administracyjnych.