V SA/Wa 904/09

WyrokWSA w Warszawie2010-02-17

Skład orzekający: Izabella Janson, Beata Krajewska, Barbara Mleczko - Jabłońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu egzekucyjnego uznające zarzuty zobowiązanego za nieuzasadnione, wydane w sytuacji braku doręczenia zobowiązanemu pisemnego upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego wobec niego jako wspólnika spółki jawnej, jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 33 pkt 7 w zw. z art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zasada wynikająca z art. 15 § 1 tej ustawy wymaga poprzedzenia egzekucji administracyjnej doręczeniem zobowiązanemu pisemnego upomnienia, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. W sytuacji, gdy egzekucja skierowana została do majątku osobistego wspólnika spółki jawnej, a nie do majątku spółki, konieczne jest doręczenie mu indywidualnego upomnienia, a późniejsze doręczenie upomnienia, już po skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji i po wniesieniu zarzutów, nie konwaliduje tej wady.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. M. na postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) uznające zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione. Spółka O. sp. j. została obciążona karą pieniężną decyzją z 2004 r. Po likwidacji spółki, GDDKiA wystawiła tytuł wykonawczy na wspólnika, H. M., powołując się na upomnienie skierowane do spółki w 2007 r. H. M. zarzucił brak doręczenia mu indywidualnego upomnienia przed wszczęciem egzekucji z jego majątku osobistego oraz kwestionował zasadność samego zobowiązania. Organ egzekucyjny uznał zarzuty za nieuzasadnione, podtrzymując stanowisko, że przepisy Ordynacji podatkowej nie mają zastosowania, a kara pieniężna stanowi specyficzny dochód.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] lutego 2009 r. Stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska (spr.), Protokolant - Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2010 r. sprawy ze skargi H. M. na postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione; I uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z [...] lutego 2009r., Nr [...]; II stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Przedmiotem skargi H. M. jest postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] kwietnia 2009 r. Nr [...]. Zaskarżonym orzeczeniem Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, działając na podstawie art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 ze zm.) w zw. z art. 123 § 1 i 2 oraz art. 124 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), uznał zarzuty zobowiązanego za nieuzasadnione i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...]. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym. Decyzją Generalnego Dyrektora Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział we W. z dnia [...] lutego 2004 r. obciążono O. spółkę jawną – H. M. – karą pieniężną w wysokości [...] zł za stwierdzony w dniu [...] sierpnia 2003 r. przejazd zespołem nienormatywnym bez zezwolenia po drodze krajowej nr A4. W dniu [...] października 2007 r. wierzyciel, tj. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad Oddział we W. skierował do obciążonej spółki upomnienie, w którym na podstawie art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wezwał do uregulowania ww. należności wraz z kosztami upomnienia. W związku z tym, że w zakreślonym terminie należność nie została uiszczona, wierzyciel wystawił w dniu [...] lutego 2008 r. tytuł wykonawczy na zobowiązanego O. sp. j. – H. M. Organ egzekucyjny -Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. pismem z [...] marca 2008r.odmówił wszczęcia postępowania egzekucyjnego z powodu likwidacji spółki i zwrócił wierzycielowi tytuł wykonawczyni [...]. W dniu [...] grudnia 2008 r. wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy na osobę fizyczną – H. M. , który w odpowiedzi na jego doręczenie złożył zarzuty, w których stwierdził, stwierdził, że nie ciąży na nim zobowiązanie wskazane w tytule wykonawczym. Nie otrzymał też żadnego upomnienia, czy wezwania do zapłaty. W związku z przedstawioną argumentacją H. M. wniósł o cofnięcie błędnego jego zdaniem tytułu wykonawczego. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad uznał zarzuty zobowiązanego za nieuzasadnione. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż O. sp.j. uległa likwidacji i nie można było prowadzić egzekucji z jej majątku. W związku z tym wierzyciel działając zgodnie z art. 22 § 2 i art. 31 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2000 r., nr 94, poz. 1037), wystawił tytuł wykonawczy na osobę fizyczną – H. M. wspólnika spółki jawnej. Organ zauważył również, że w dniu [...] lutego 2009 r. wierzyciel wystawił upomnienie wzywające H. M. do zapłaty zaległej kwoty. Podniósł też, że wystawiony na H. M. tytuł wykonawczy upoważniał organ egzekucyjny do prowadzenia egzekucji z majątku wspólnika. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy H. W. stwierdził, że wierzyciel naruszył art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Powołując się na powyższy przepis, H. W. podkreślił, że w niniejszej sprawie organ dokonał zajęcia posiadanego przez niego rachunku bankowego w dniu [...] grudnia 2008 r., na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] grudnia 2008 r. W tym tytule wykonawczym organ powołał się natomiast na upomnienie doręczone w dniu 5 listopada 2007 r. innemu podmiotowi, tj. spółce jawnej O. Skoro jednak organ skierował egzekucję do osobistego majątku strony, to strona powinna być o tym osobiście uprzedzona. W ocenie H. M. wierzyciel był świadom powyższego uchybienia i dlatego doręczył mu wystawione na niego upomnienie z dnia [...] lutego 2009 r. Wystawienie tego upomnienia miało jednak miejsce już po zgłoszeniu zarzutów. Ponadto skarżący stwierdził, że tytuł wykonawczy z dnia [...] grudnia2008 r. jest bezpodstawny, ponieważ na skarżącym nie ciąży zobowiązanie wskazane w tym tytule. Zarzucił również, że w kwestionowanym postanowieniu nie przedstawiono wyczerpującej argumentacji, przemawiającej za niezastosowaniem wobec skarżącego przepisów Ordynacji podatkowej o odpowiedzialności osób trzecich. W ocenie skarżącego w sprawie powinna zostać wydana decyzja w trybie art. 115 Ordynacji podatkowej o odpowiedzialności wspólnika spółki osobowej za zobowiązania tejże spółki. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, orzekając ponownie w wyniku złożenia przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. uznał zarzuty zobowiązanego za nieuzasadnione i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. W uzasadnieniu swojej decyzji organ stwierdził, że w niniejszej sprawie przepisy Ordynacji podatkowej nie mają zastosowania, ponieważ stosuje się je tylko do określonych należności, m.in. należności budżetu państwa do których ustalania lub określenia uprawnione są organy podatkowe. W ocenie organu w celu ustalenia, czy wskazane powyżej kryteria są spełnione w przypadku opłaty za przejazd po drogach publicznych pojazdem ponadnormatywnym bez zezwolenia i nie uiszczenia kary pieniężnej wymierzanej w drodze decyzji należy sięgnąć do art. 40a ust 1, 2 i 3 ustawy o drogach publicznych (Dz.U z 2007r. nr 19 poz. 115). Zgodnie z tymi przepisami kara pieniężna stanowi środek specjalny przekazywany na wyodrębniony rachunek bankowy Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad przeznaczony na budowę, przebudowę, remont, utrzymanie i ochronę dróg krajowych, drogowych obiektów inżynierskich i przepraw promowych oraz na zakup urządzeń do ważenia pojazdów. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad będący zarządcą dróg krajowych jako organ administracji państwowej gromadzi te środki na wyodrębnionym, rachunku bankowym sporządza dla niego plan finansowy i przeznacza tylko na cele wskazane w powołanym wyżej przepisie ustawy. Z tego środka nie dokonuje się wpłat na rzecz budżetu państwa, a tylko na utworzony rachunek Krajowego Funduszu Drogowego. Założony w ustawie o drogach publicznych brak powiązania dochodu z kar pieniężnych z budżetem państwa, stanowi więc negatywną przesłankę o charakterze przedmiotowym, przesądzającą o niestosowaniu przepisów ordynacji podatkowej do należności wynikających z kary nałożonej decyzją administracyjną za przejazd bez wymaganego zezwolenia. Organ wskazał również, że zarządcy drogi nie możńa traktować jako organu podatkowego, ponieważ art. 13f ust. 3 ustawy o drogach publicznych przydaje mu jedynie kompetencje poborcy opłaty wynikającej z decyzji administracyjnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego postanowienia organu z dnia [...] lutego 2009 r. Uzasadniając skargę skarżący zarzucił w pierwszej kolejności, że w zaskarżonym postanowieniu organ jedynie częściowo odniósł się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto skarżący podniósł zarzuty analogiczne z tymi powołanymi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zwrócił więc w szczególności uwagę na naruszenie przez wierzyciela przepisów art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez brak upomnienia przed wszczęciem egzekucji. Wskazał również, że w tytule wykonawczym z dnia [...] grudnia 2008 r. organ powołał się na upomnienie skierowane do spółki jawnej, egzekucję skierowano natomiast do majątku osobistego skarżącego. Skarżący zakwestionował też stanowisko wierzyciela uznające go za zobowiązanego do zapłaty żądanej kwoty wynikającej z decyzji z dnia [...] lutego 2004 r. Adresatem tej decyzji była bowiem O. sp. j., której skarżący był jedynie jednym ze wspólników. Następnie zobowiązany ponownie podkreślił, że w przedmiotowej sprawie powinna zostać wydana decyzja w trybie art. 115 Ordynacj podatkowej. Powołując się na treść art. 2 § 2 i 3 Ordynacji podatkowej oraz na stanowisko doktryny zwrócił uwagę, iż organ błędnie uznał, że w niniejszej sprawie wystąpiły negatywne przesłanki podmiotowe i przedmiotowe uniemożliwiające zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał w całości swoje stanowisko zajęte w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, mimo że nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie. W tym miejscu wskazać należy, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie – stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa- art. 145 § 1 p.p.s.a.). Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, Sąd stwierdził, że orzeczenie to wydane zostało z naruszeniem przepisu art. 33 pkt 7 w zw. z art. 15 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na wstępie zaznaczyć należy, iż kontrolowane postępowanie zostało wszczęte pismem skarżącego H. M. z 17 stycznia 2009r. zatytułowanym "Zarzuty do tytułu wykonawczego", które zgodnie z jego treścią zostało prawidłowo zakwalifikowane przez organ egzekucyjny jako zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Postępowanie to toczyło się zatem w trybie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Oba postanowienia wydane w sprawie przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w dniu [...] lutego 2009r., a następnie [...] kwietnia 2009r. stanowiły więc stanowisko wierzyciela co do zgłoszonych przez skarżącego zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, wszczętym tytułem wykonawczym Nr [...]. Jak wynika z ww. pisma z [...] stycznia 2009r. rozwiniętego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozpoznanej postanowieniem z [...] lutego 2009r. zarzuty te oparte zostały na przepisie art. 33 pkt 1 i 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sprowadzają się one, w pierwszej kolejności, do zarzutu wszczęcia i prowadzenia egzekucji w stosunku do skarżącego wobec braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia o którym mowa w art. 15 §1 ustawy, a następnie do zarzutu, iż w rzeczywistości na zobowiązanym H. M. nie ciążą żadne zobowiązania spółki jawnej O. wobec braku decyzji wydanej w trybie art. 115 Ordynacji Podatkowej o odpowiedzialności wspólnika za zobowiązania tejże spółki, względnie innej decyzji stwierdzającej przejście na skarżącego obowiązku spoczywającego na spółce jawnej. W tej sytuacji, jak zarzuca skarżący, prowadzenie egzekucji z majątku osobistego wspólnika na podstawie wskazanej w tytule wykonawczym decyzji nakładającej obowiązek zapłaty kary na spółkę bez decyzji o przejściu takiej odpowiedzialności na wspólnika jest niezgodne z prawem. Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że ze względu na okoliczność, iż egzekucja skierowana została do jego majątku osobistego, winny mieć zastosowanie przepisy działu III Ordynacji Podatkowej w tym art. 115 w zw. z art. 108 tej ustawy, przewidujących rozstrzyganie o odpowiedzialności wspólników spółek cywilnych i osobowych za jej zobowiązania w drodze decyzji organu podatkowego. Skarżący wywodzi, że skoro decyzja organu administracyjnego o odpowiedzialności byłych wspólników spółki jawnej O.- H. W. z siedzibą w R. za jej zobowiązanie dotyczące obowiązku zapłaty kary pieniężnej nałożonej na spółkę w trybie przepisu art. 13 ust. 2a ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych nie była wydana, tym samym brak było podstaw do wskazania w tytule wykonawczym jako zobowiązanego jego osoby oraz wszczęcia i prowadzenia wobec niego postępowania egzekucyjnego. W tym miejscu podzielić należy pogląd wierzyciela wedle którego nałożona decyzją GDDKiA nr [...] wydaną na podstawie art. 13 ust 2 a ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym w dacie jej wydania - kara za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, nie mieści się w pojęciu opłat oraz innych niepodatkowych należności budżetu państwa, do których zastosowanie ma Ordynacja podatkowa zgodnie z art. 2 §2 tej ustawy. Katalog dochodów budżetu państwa zawiera obowiązująca w sprawie ustawa z 30 czerwca 2005r. o finansach publicznych ( Dz. U Nr 249 poz. 2104 ze zm ), zgodnie z którą podatki i opłaty niezaliczone do dochodów jednostek samorządu terytorialnego, funduszy celowych oraz innych podmiotów sektora finansów publicznych są dochodami budżetu państwa. Przedmiotowa kara pieniężna przypadająca państwowej jednostce budżetowej GDDKiA stanowi co prawda należność publicznoprawną, do której nie mają jednak zastosowania przepisy ordynacji podatkowej bowiem należność ta stanowi dochód inny niż budżetu państwa. Założony w ustawie o drogach publicznych brak powiązania tego dochodu z budżetem państwa jak słusznie podnosi wierzyciel poprzez brzmienie jej przepisów - art. 40 a ust 1 , ust 2 i ust 3, z których wynika, że należności te stanowią przychód środka specjalnego przeznaczonego na realizację określonych zadań należących do zarządców dróg (np. budowa, przebudowa, remont, ochrona dróg krajowych, których zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad ) stanowi negatywną przesłankę o charakterze przedmiotowym, co do braku zastosowania do tych należności przepisów Ordynacji Podatkowej. Na podstawie zaś art. 42 ust 9 ustawy z 30 czerwca 2005 o finansach publicznych egzekucja należności, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej, przypadających państwowym jednostkom budżetowym, państwowym zakładom budżetowym, państwowym gospodarstwom pomocniczym i państwowym funduszom celowym, z wyjątkiem należności o charakterze cywilnoprawnym, następuje w trybie i na zasadach określonych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W tej sytuacji zarzuty skargi, iż warunkiem koniecznym do wystawienia tytułu wykonawczego Nr [...] i prowadzenia wobec skarżącego - byłego wspólnika spółki jawnej O. egzekucji z majątku osobistego wymagało wydania decyzji w trybie art. 108 w zw. z art. 115 Ordynacji Podatkowej są nieuzasadnione. W tym miejscu przypomnieć należy, że podstawą wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej jest tytuł wykonawczy wystawiony przez wierzyciela o całe objęte w nim zobowiązanie . Tytuł wykonawczy jest dokumentem urzędowym (art. 76 kpa) i jako taki stanowi dowód istnienia niewykonania obowiązku. Z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku, stąd zobowiązany musi wykazać ,że obowiązek już nie istnieje lub że jeszcze nie zaistniał. Egzekucja administracyjna w myśl art. 26 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji może być prowadzona tylko na podstawie prawidłowo wystawionego tytułu wykonawczego Elementy tytułu wykonawczego wskazano w art. 27 u.p.e.a . W myśl §2 tego przepisu jeżeli tytuł wykonawczy dotyczy należności spółki nieposiadającej osobowości prawnej, w tytule wykonawczym podaje się również imiona i nazwiska oraz adresy wspólników. Tytuł wykonawczy nr [...] jako zobowiązanego wskazywał spółkę jawną, która nie jest osobą prawną jednakże będąc spółka osobową myśl art. 8§1 kodeksu spółek handlowych może we własnym imieniu nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, a której wspólnicy ponoszą odpowiedzialność za jej zobowiązania bez ograniczenia, całym swoim majątkiem co oznacza, że jest to odpowiedzialność osobista i nieograniczona ( art. 22 §1 k.s.h). Innymi cechami, poza odpowiedzialnością osobistą i nieograniczoną, jest solidarność i subsydiarność odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Solidarność zobowiązania oznacza, że każdy ze wspólników z innymi wspólnikami wespół ze spółką odpowiada za całość długu. Subsydiarność natomiast oznacza, że wierzyciel spółki (a nie wspólnika) może prowadzić egzekucję z majątku wspólnika, w przypadku gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna. Zwrot tytułu wykonawczego Nr [...] przez organ egzekucyjny wierzycielowi wobec ustalenia braku możliwości prowadzenia egzekucji z majątku spółki wobec jej likwidacji i ustalenie przez wierzyciela przejścia obowiązku na inny podmiot przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego – tj. wspólnika H. M. uzasadniało możliwość wystawienia nowego tytułu wykonawczego na nowego zobowiązanego, a zobowiązany wnosząc zarzut może w takiej sytuacji kwestionować twierdzenie wierzyciela o przejściu obowiązku na jego osobę. W sprawie niniejszej jednakże zobowiązany nie kwestionuje zasadności nałożenia na niego obowiązku z tego powodu, że nie odpowiada jako były wspólnik za zobowiązania "O." spółki jawnej - H. W. z siedzibą w R., a jedynie zarzuca brak decyzji tzw. wymiarowej" określającej jego odpowiedzialność za zobowiązania spółki w kwocie określonej decyzją GDDKiA z [...] lutego 2004r. Wobec wcześniejszych rozważań o braku obowiązku wydania przez organ tego rodzaju decyzji, zarzut skarżącego o braku podstaw prowadzenia wobec niego postępowania egzekucyjnego wobec nie istnienia po stronie skarżącego obowiązku wynikającego z decyzji o nałożeniu kary pieniężnej (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.) jest nieuzasadniony. Za słuszny natomiast uznać należy zarzut zobowiązanego oparty na przepisie art. 33 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z powołanym w tym przepisie art. 15§1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji egzekucja administracyjna może być wszczęta jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne, jak dalej stanowi przepis, może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Zatem zasadą wynikającą z art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest poprzedzenie egzekucji administracyjnej doręczeniem zobowiązanemu pisemnego upomnienia. Minister właściwy do spraw finansów publicznych upoważniony został do określenia, w drodze rozporządzenia, należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia. Określając te należności minister ma przy tym obowiązek kierować się rodzajem należności oraz sposobem ich powstawania (art. 15 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Przepis § 13 rozporządzenia z dnia 22 listopada 2001r. Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.) stanowi, że postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadkach: gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu (pkt 1); zobowiązany ma ustawowy obowiązek obliczenia lub uiszczenia należności pieniężnej bez wezwania, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 3a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (pkt 2); egzekucja dotyczy należności z tytułu: grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia, grzywien wymierzonych mandatem karnym i innych należności pieniężnych orzeczonych w postępowaniu karnym skarbowym, kar pieniężnych i kosztów postępowania orzeczonych w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych, odszkodowań orzeczonych w sprawach o naprawienie szkód wyrządzonych przez skazanych w mieniu zakładów karnych i aresztów śledczych i grzywien w celu przymuszenia nakładanych w postępowaniu egzekucyjnym obowiązków o charakterze niepieniężnym (pkt 3), a także egzekucja dotyczy kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych (pkt 4). Wobec powyższego o ile można by uznać, że orzeczona decyzją administracyjną Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad Nr [...] - utrzymaną w mocy decyzją Nr [...], na podstawie art. 13 ust 2 a ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych ( Dz. U. 2000 Nr 71 poz. 838 ze zm. ) kara pieniężna w ocenie Sądu mieści się w pojęciu "należności " w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji o czym może świadczyć treść art. 2 tejże ustawy, gdzie w § 1 pkt 2 wymieniono grzywny i kary pieniężne wymierzane przez organy administracji publicznej i wszczęcie egzekucji nie wymaga uprzedniego doręczenia upomnienia mogłoby się odnosić jedynie sytuacji wszczęcia tego postępowania na podstawie tytułu Nr [...] wystawionego w wobec spółki jawnej O. Niezależnie od powyższego w sprawie niniejszej wystawienie tytułu wykonawczego Nr [...] wobec spółki jawnej O. – H. W. nastąpiło po uprzednim skierowaniu do niej upomnienia Nr [...] z [...] października 2007r. Jednakże jak wynika z pisma organu egzekucyjnego- Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z [...] marca 2008r. wszczęcie postępowania egzekucyjnego z powyższego tytułu okazało się niemożliwe z uwagi na fakt wcześniejszego – z dniem [...] stycznia 2007r. zlikwidowania działalności gospodarczej spółki i jej wyrejestrowania w dniu [...] maja 2007r. Skoro na podstawie powyższego tytułu brak było podstaw do prowadzenia egzekucji wobec skarżącego, a wierzyciel zamierzał zainicjować postępowanie egzekucyjne wobec wspólnika na podstawie wystawionego wobec niego nowego tytułu wykonawczego, egzekucja administracyjna mogła być zdaniem Sądu wobec zobowiązanego wszczęta jednakże dopiero po uprzednim doręczeniu upomnienia wzywającego do dobrowolnego wykonania obowiązku. Zadość tego rodzaju obowiązkowi nie może zatem czynić wezwanie skierowane do spółki (notabene już wówczas, jak wynika z informacji organu egzekucyjnego, nieistniejącej) odebrane nawet nie przez jej byłego wspólnika H. M. , a inną osobę. Brak doręczenia zobowiązanemu upomnienia jest bowiem wadą uniemożliwiającą prowadzenie egzekucji administracyjnej i nie mogło jej konwalidować późniejsze, już po skierowaniu tytułu egzekucyjnego do egzekucji i po wniesieniu przez skarżącego zarzutów, upomnienie z dnia [...] lutego 2009r. Skoro, co jak wyżej wskazano, wydane w sprawie postanowienia wierzyciela naruszają przepis art. 33 pkt 7 u.p.e.a, co zasadnie podniesiono w skardze , uzasadnionym jest wobec stwierdzenia wadliwości postępowania egzekucyjnego rozstrzygnięcie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 p.p.s.a. jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło