I SA/Wa 1971/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2010 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [....] września 2009 r. nr [....] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [....] września 2009 r. nr [....], po rozpoznaniu odwołania J. W., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [....] W. z dnia [....] sierpnia 2009 r. nr [....] odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zaliczek alimentacyjnych na M. W. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: J. W. w dniu [....] grudnia 2008 r. zwróciła się do Prezydenta [....] W. z wnioskiem o wypłatę zaliczek alimentacyjnych na córkę M. W. za okres od 1 września 2005 r. do 30 czerwca 2008 r. w łącznej kwocie [....] zł. Wnioskodawczyni powołała się przy tym na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca 2008 r. sygn. akt P 18/06 (Dz. U. Nr 119, poz. 770), którym przepisy art. 2 pkt 5 lit. a oraz art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej uznawane zostały za niezgodne z Konstytucja RP w zakresie, w jakim pomijają prawo do zaliczki alimentacyjnej osób wychowywanych przez osoby w związku małżeńskim oraz osób wychowywanych przez osoby, które wspólnie wychowują co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem i ograniczają prawo do zaliczki alimentacyjnej osób wychowywanych przez osoby pozostające w związku małżeńskim. Prezydent [....] W. uznał, że strona składając wniosek w dniu 8 grudnia 2008 r. złożyła go po terminie, określonym w art. 145 a § 2 k.p.a. Wskazany wyrok Trybunału Konstytucyjnego wszedł bowiem w życie z dniem ogłoszenia, tj. z dniem 7 lipca 2008 r., a zatem termin do wniesienia skargi o wznowienie upłynął w dniu 7 sierpnia 2008 r. J. W. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [....] września 2009 r. nr [....] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [....] W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [....] odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zaliczek alimentacyjnych na M. W.. Organ podzielił stanowisko wyrażone w decyzji pierwszoinstancyjnej co do uchybienia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania i za zasadne uznał rozstrzygniecie o odmowie wznowienia postępowania. Na powyższą decyzję J. W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zakwestionowała prawidłowość obu rozstrzygnięć organów administracyjnych oraz wniosła o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania administracyjnego, wypłacenie należnej kwoty [....] zł wraz z obowiązującymi odsetkami od dnia 1 września 2005 r. do chwili wypłacenia należności, a także wypłacenia kwoty [....] zł tytułem szkód moralnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieni zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd obowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. W ramach tak dokonywanej kontroli działalności administracji publicznej Sąd nie może przywrócić uchybionego terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania administracyjnego ani nie może zasądzić od organu kwot wskazanych przez skarżącą. Te zagadnienia pozostają poza kognicją sądu administracyjnego. Dokonując oceny decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [....] września 2009 r. nr [....] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta [....] W. z dnia [....] sierpnia 2009 r. nr [....] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zaliczek alimentacyjnych na M. W., Sąd stwierdza, że nie zostały one wydane z takim naruszeniem prawa, które nakazywałoby usunięcie ich z obrotu prawnego. Skarżąca we wniosku z dnia [....] grudnia 2008 r. nie sprecyzowała, że jest to skarga o wznowienie postępowania administracyjnego, jednakże powołała się w nim na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 czerwca 2008 r. sygn. akt P 18/06 dotyczące zgodności z Konstytucją RP niektórych przepisów ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Wobec powyższego i wobec wskazań zawartych w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [....] sierpnia 2009 r. nr [....] uchylającej decyzję o umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem skarżącej z dnia 8 grudnia 2008 r., w ocenie Sądu, organ prawidłowo potraktował wniosek skarżącej jako skargę o wznowienie postępowania administracyjnego. Wyrokiem z dnia 23 czerwca 2008 r. sygn. akt P 18/06 Trybunał Konstytucyjny uznał, że 1) art. 2 pkt 5 lit. a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 i Nr 164, poz. 1366) w związku z art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 i Nr 222, poz. 1630, z 2007 r. Nr 64, poz. 427, Nr 105, poz. 720, Nr 109, poz. 747 i Nr 200, poz. 1446 oraz z 2008 r. Nr 70, poz. 416), w brzmieniu nadanym przez art. 27 pkt 2 lit. g ustawy z 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej w zakresie, w jakim pomija prawo osób wychowywanych przez osoby pozostające w związku małżeńskim do zaliczki alimentacyjnej, jest niezgodny z art. 18, art. 32 ust. 1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 27 Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), 2) art. 2 pkt 5 lit. a ustawy z 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej w związku z art. 3 pkt 17a ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim pomija prawo: a) osób wychowywanych przez osoby pozostające w związku małżeńskim, b) osób wychowywanych przez osoby, które wspólnie wychowują co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem, do zaliczki alimentacyjnej, jest niezgodny z art. 18, art. 32 ust. 1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 27 Konwencji o prawach dziecka, 3) art. 29 ust. 1 ustawy z 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej jest niezgodny z art. 18, art. 32 ust. 1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 27 Konwencji o prawach dziecka. Powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego wszedł w życie z dniem ogłoszenia, tj. 7 lipca 2008 r. (Dz. U. Nr 119, poz. 770). Dopuszczalność skutecznego wznowienia postępowania jest możliwa tylko z przyczyn wyliczonych w art. 145a § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 145a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Z akt sprawy wynika, że w okresie, którego dotyczy skarga o wznowienie postępowania, tj. 1 września 2005 r. – 30 czerwca 2008 r., nie wydano żadnej decyzji, ani pozytywnej ani odmownej, w sprawie ustalenia prawa do zaliczki alimentacyjnej dla córki skarżącej M. W. Pierwsza decyzja ustalająca prawo do zaliczki alimentacyjnej została wydana przez Prezydenta [....] W. w dniu [....] sierpnia 2008 r. i ustalała to prawo na okres od 1 lipca 2008 r. do 30 września 2008 r. Okoliczności powyższe zostały potwierdzone przez skarżącą w trakcie rozprawy sądowej w dniu 17 lutego 2010 r. Skarżąca wskazała, że wielokrotnie zwracała się do Ośrodka Pomocy Społecznej [....]o wydanie wniosku o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej, jednakże zawsze odmawiano jej wydania wniosku ze względu na dopiero toczącą się rozprawę rozwodową. Z akt sprawy wynika, że wyrok rozwodowy zapadł w dniu [....] czerwca 2008 r. Powyższe wskazuje na nieprawidłowości postępowania Ośrodka Pomocy Społecznej [....] który powinien umożliwić skarżącej załatwienie sprawy poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Jednakże nie ma to wpływu na skuteczność wniesionej skargi o wznowienie postępowania administracyjnego. Wznowienia postępowania można bowiem żądać, jeżeli została wydana decyzja i ta decyzja została wydana na podstawie aktu normatywnego, umowy międzynarodowej lub ustawy, które Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z Konstytucja RP. W rozpoznawanej sprawie nie ma zaś decyzji administracyjnej, która zakończyłaby sprawę i w której można byłoby żądać wznowienia postępowania w związku z wejściem w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. W tej sytuacji prawidłowe pozostaje rozstrzygnięcie organów administracyjnych o odmowie wznowienia postępowania, mimo braku właściwego ich uzasadnienia. Ustalenia organu co do niezachowania przez stronę terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania są prawidłowe. Jednakże kwestia ta jest drugorzędna, bowiem nawet ewentualne przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania administracyjnego nie mogłoby doprowadzić do wznowienia postępowania. Zasadność odmowy wznowienia postępowania sprowadza się bowiem do braku decyzji administracyjnej rozstrzygającej sprawę, w której można by wznowić postępowanie. W tej sytuacji organy obu instancji wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły prawa i z tego względu Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.