I OSK 1700/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1281/09 w sprawie ze skargi E. G. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od E. G. na rzecz Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów kwotę 220 (dwieście dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 8 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1281/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi E. G., uchylił decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, decyzją z [...] czerwca 2009 r. nr [...], utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu Wrocławskiego z [...] października 2008 r., którą odmówiono E. G. dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego. Organ nie stwierdził braku obiektywizmu w działaniach którychkolwiek z osób uczestniczących w postępowaniu. Nie zgodzono się także z zarzutem by nie przekazanie przez dziekana listu kandydatki do członków Rady Wydziału stanowiło naruszenie obowiązującego prawa. Stwierdzono, że dyscyplina naukowa [...] została jednoznacznie wskazana we wniosku kandydatki, bezzasadny jest więc zarzut dotyczący braku sprecyzowania tej dyscypliny we wszczynającej postępowanie uchwale Rady Wydziału. Tym samym Centralna Komisja uznała podjętą przez Radę Wydziału [...] Uniwersytetu Wrocławskiego uchwałę z [...] października 2008r. za prawidłową. W skardze na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów E. G. wniosła o zmianę lub uchylenie zaskarżonej decyzji lub stwierdzenie jej nieważności jako niezgodnej z prawem i nakazanie wypełnienia przez Centralną Komisję postulatów wniesionych przez skarżącą w odwołaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając zaskarżoną decyzję stwierdził, że w odwołaniu od uchwały z [...] października 2008 r. E. G. wniosła o wyłączenie od udziału w postępowaniu w sprawie jej przewodu habilitacyjnego recenzentów w osobach prof. P. I. i prof. A. B. oraz dziekana Wydziału prof. P. B. Jako podstawę wyłączenia odwołująca wskazała art. 24 § 1 pkt 4 i § 3 k.p.a. Centralna Komisja winna więc ten wniosek procesowy rozpoznać przed wydaniem decyzji, a wyłączenie wnioskowanych osób lub odmowa ich wyłączenia winna nastąpić przez wydanie postanowienia (art. 123 k.p.a.). Wobec tego, że Centralna Komisja nie rozpoznała wniosku o wyłącznie wskazanych przez nią osób, zaskarżona decyzja, zdaniem WSA w Warszawie, zapadła z naruszeniem art. 24 § 1 pkt 4 i § 3 k.p.a. W ocenie Sądu I instancji dla rozstrzygnięcia wniosku o wyłączenie wskazanych osób nie ma znaczenia to czy osoby te mają odpowiednie kwalifikacje by uczestniczyć w postępowaniu w tych rolach w jakich uczestniczyli. Nie ma znaczenia czy wydane przez tych recenzentów opinie są bezstronne oraz jaka jest ich merytoryczna treść. Zgłoszenie wniosku o wyłączenie recenzenta ma to znaczenie, że organ ma rozstrzygnąć, czy w świetle zgłoszonych okoliczności osoba taka powinna być recenzentem w tej sprawie czy też nie, a nie ma na to wpływu czy recenzja została sporządzona prawidłowo. W sytuacji gdyby Centralna Komisja uwzględniła wniosek E. G. i postanowiła o wyłączeniu wnioskowanych przez nią osób lub niektórych z nich, to uchwała Rady Wydziału [...] Uniwersytetu Wrocławskiego z [...] października 2008 r. odmawiająca dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego E. G. winna być uchylona, a postępowanie przed Radą powinno być przeprowadzona od początku. Ponadto, Centralna Komisja powinna samodzielnie ustalić czy dorobek naukowy E. G. jest znaczny oraz czy przedstawiona przez nią rozprawa habilitacyjna stanowi znaczny wkład autora w rozwój dyscypliny naukowej, której ta rozprawa dotyczy. Recenzje, które stanowiły podstawę do rozstrzygnięcia, sporządzone przez prof. dr. hab. J. K. i prof. dr. hab. D. S. tym wymaganiom nie czynią zadość. We wnioskach końcowych brak jest własnych ocen recenzentów odnośnie spełnienia przez E. G. wymogów ustawowych tak co do dorobku naukowego jak i rozprawy habilitacyjnej w kontekście art. 16 i 17 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Obie recenzje nie mogły stanowić podstawy dla Centralnej Komisji do oceny prawidłowości zaskarżonej Uchwały Rady Wydziału gdyż nie tylko, że nie spełniają wymogów recenzji wyżej wskazanych ale również w niektórych fragmentach przekraczają ramy recenzji jaka powinna być sporządzona dla potrzeb tego postępowania. Centralna Komisja naruszyła tym samym, zdaniem Sądu I instancji, zasady procesowe z art. 7 i 8 kpa, a także zasadę oceny dowodów wyrażoną w art. 77 § 1 kpa. WSA w Warszawie podzielił także zdanie skarżącej, że wszystkie uchwały powinny w swojej treści określać dziedzinę nauki, z której kandydat ubiega się o habilitację. W rozpoznawanej sprawie uchwały podejmowane przez Radę Wydziału nie wskazują dziedziny nauki, jednakże uchybienie to pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniosła Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1) prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności: art. 16, art. 17 ust. 1, art. 18 ust. 2 pkt 3, art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki w zw. z § 22 Statutu poprzez: - niewłaściwą interpretację na gruncie przepisów ustawy trybu podejmowania decyzji przez Prezydium Centralnej Komisji; - uznanie, że dorobek naukowy kandydatki nie został prawidłowo oceniony w świetle wymogów ustawy przez organy Centralnej Komisji; 2) przepisów postępowania, a w szczególności: art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 24 § 1 pkt 4 i § 3 k.p.a. poprzez: - stwierdzenie, że w sprawie doszło do naruszenia procedury administracyjnej obowiązującej Centralną Komisję, która miała istotny wpływ na wynik sprawy; - przyjęcie, że Centralna Komisja błędnie nie rozpoznała wniosku o wyłączenie członków Rady Wydziału; - przyjęcie, że zebrany materiał dowodowy był niewystarczający (opinie recenzentów) do podjęcia zaskarżonej decyzji; - niewyjaśnienie przez Centralną Komisję sprawy w sposób pozwalający na jej prawidłowe zakończenie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną E. G. wniosła o jej oddalenie, podzielając argumentację zawartą w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.zwanej dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod uwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy. Na wstępie należy zauważyć, że postępowanie o nadanie stopnia doktora habilitowanego skarżącej zakończyło się uchwałą rady jednostki organizacyjnej o odmowie dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego. Szczegółowo te kwestie zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz. U. Nr 15, poz. 128), Zgodnie z § 13 tego rozporządzenia rada jednostki organizacyjnej może powołać, spośród jej członków posiadających tytuł profesora, stopień doktora habilitowanego lub kwalifikacje II stopnia, zespół w celu przygotowania wniosków dotyczących czynności przewodu habilitacyjnego, o których mowa w art. 18 ust. 2 pkt 1-3 ustawy. . Właśnie taki zespół został powołany w dniu 22 stycznia 2008r. podczas posiedzenia Rady Wydziału [...] co wynika jednoznacznie z protokołu posiedzenia tego gremium ( k -8 zdanie ostatnie akt administracyjnych) Powołany na podstawie tej uchwały zespół, na skutek wątpliwości dotyczących dorobku naukowego skarżącej, wyznaczył recenzentów( patrz protokół z dnia 18 marca 2008r k-12 akt administracyjnych). W oparciu o §14 cytowanego rozporządzenia recenzenci mieli ocenić dorobek naukowy oraz rozprawę habilitacyjną skarżącej pod względem spełniania warunków określonych w art. 16 i 17 ustawy o stopniach i tytułach naukowych oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki . Recenzenci ocenili osiągnięcia naukowe skarżącej jako nieuprawniające do ubiegania się o tytuł doktora habilitowanego co spowodowało, że Rada Wydziału [...] Uniwersytetu Wrocławskiego podjęła uchwałę odmawiająca dopuszczenia skarżącej do kolokwium habilitacyjnego. Od uchwały odmawiającej dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego przysługuje odwołanie w trybie przewidzianym w art. art. 21 ust. 1 powołanej ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Według tego przepisu osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora habilitowanego może wnieść od uchwały o której mowa w art. 18 ust.2 ustawy, jeśli jest ona odmowna, odwołanie do Centralnej Komisji. Po rozpatrzeniu odwołania, w terminie nie dłuższym niż sześć miesięcy, Centralna Komisja albo utrzymuje w mocy zaskarżoną uchwałę, albo uchylając ją, przekazuje do ponownego rozpatrzenia radzie tej samej lub innej jednostce organizacyjnej (ust.2 ) Z tego rozwiązania w związku z art. 18 ust.2 powołanej ustawy wynika, że Centralna Komisja ma kompetencje ograniczone wyłącznie do kontroli, a nie do merytorycznego orzekania w sprawie otwarciu przewodu habilitacyjnego. W razie odmowy wszczęcia przewodu habilitacyjnego kontrola ta sprowadza się do kontroli prawidłowości czynności prawnych, których wadliwość powoduje uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia radzie. Oznacza to, że Centralna komisja rozpoznając odwołanie od uchwały odmawiającej otwarcia przewodu habilitacyjnego nie jest legitymowana do oceny dorobku naukowego osoby ubiegającej się o tytuł naukowy. Z tego względu powołani przez Centralną Komisję recenzenci mogli jedynie ocenić legalność postępowania przed Radą Wydziału. Z tego względu stanowisko Sądu I instancji dotyczące oceny recenzji złożonych przed Centralną Komisją jest niezasadne. Szczególny tryb postępowania przed Centralną Komisją określony w art. 21 ustawy powoduje, że nie znajduje w nim zastosowanie art. 7, 8, 77 kpa. jak również art. 24 §1 pkt.4 i § 3 kpa Stosownie do art. 29 ust. 1 cyt. ustawy o stopniach naukowych i tytułach naukowych, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się w postępowaniu dotyczącym nadania stopnia doktora habilitowanego, ale odpowiednio i w zakresie nieuregulowanym w ustawie. Odesłanie do odpowiedniego stosowania wymaga uwzględnienia regulacji szczególnej, która wyłącza stosowanie wprost przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Szczególna regulacja dotycząca kompetencji Centralnej Komisji w zakresie rozpoznania i rozstrzygania sprawy w postępowaniu odwoławczym, ( art. 21 ustawy) wyłącza stosowanie art. 138 kpa. Wniosek o wyłączenie recenzentów nie mógł odnieść zamierzonego przez skarżącą skutku nawet, gdyby był złożony w postępowaniu prowadzonym przez Radę Wydziału [...] Uniwersytetu Wrocławskiego, bowiem postępowanie to nie ma charakteru postępowania administracyjnego a jedynie charakter opiniodawczy. W postępowaniu tym przedstawiciele Rady Wydziału opiniują czy kandydat ma osiągnięcia naukowe predestynujące go do ubiegania się o stopień naukowy doktora habilitowanego. Skoro postępowanie przed Radą Wydziału nie jest postępowaniem administracyjnym to art. 24 §1 pkt.4 i § 3 kpa. nie może mieć zastosowania tym postępowaniu. Z tych wszystkich względów, uznając że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 185 § 1 oraz art. 203 pkt 2 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku.