V SA/Wa 1611/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Protokolant - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2010 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2009r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania; skargę oddala Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...].07.2009r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. nr [...] z dnia [...].05.2003 r. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby wskazał, że decyzja Naczelnika uznająca zgłoszenie celne JDA nr [...] z dnia [...].05.2000 r. za nieprawidłowe w części dotyczącej zastosowania stawki celnej, ilości, rodzaju, wartości celnej oraz określenia kwoty wynikającej z długu celnego zastała uznana za doręczoną w dniu 20.05.2003 r. zgodnie z art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa, dalej ,,O.P.’’, Pełnomocnik Strony pismem z dnia [...].06.2003 r. wniósł odwołanie od ww. decyzji, które zostało nadane w Urzędzie Pocztowym w dniu 12.06.2003 r. W związku z powyższym Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z dnia [...].09.2003 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. Na to postanowienie Strona złożyła skargę. W wyniku jej rozpoznania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 listopada 2004 r. wydanym w sprawie sygn. akt VSA 3955/03 oddalił skargę na postanowienie organu celnego II instancji stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania. Od powyższego wyroku złożono skargę kasacyjną , która postanowieniem z dnia 10 lutego 2005r została odrzucona. Pismem z dnia [...].11.2004 r. pełnomocnik Strony złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...].05.2003 r. wnosząc o: -- ,,przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. złożonego przez K. N., pełnomocnika A. W. , przy piśmie z dnia [...].06.2003 r., z uwagi na fakt, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony’’. W uzasadnieniu wniosku podkreślono, że pełnomocnikowi Strony faktycznie doręczono przedmiotową decyzję w dniu 2.06.2003 r. i złożył on odwołanie w dniu 12.06.2003 r. zachowując dwutygodniowy termin do wniesienia odwołania co uzasadniało jego przekonanie o prawidłowości złożonego odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 listopada 2004 r. w sprawie o sygn. akt V SA 3955/03 w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddalił skargę Strony uznając uchybienie przez A. W. terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem pełnomocnika Skarżącego , dopiero od daty wyroku WSA, tj. od 25 listopada 2004 r. rozpoczął bieg siedmiodniowy termin na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu. Wcześniej Strona pozostawała w błędnym przeświadczeniu o prawidłowości złożonego przez siebie w dniu 12.06.2003r. odwołania od decyzji. Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z dnia [...].07.2009r. nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...].05.2003 r. W uzasadnieniu Dyrektor wskazał, że zgodnie z art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz.802 ze zm.), do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepis art. 12 oraz przepisy działu IV – ustawy Ordynacja podatkowa. Wskazując na unormowania zawarte w art. 162 § 1 OP organ wyjaśnił, że aby można było przywrócić termin do wniesienia odwołania, muszą być spełnione kumulatywnie cztery przesłanki. W niniejszej sprawie pełnomocnik Strony nie dopełnił jednej z przesłanek, a mianowicie składając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania nie dopełnił czynności polegającej na złożeniu wraz z wnioskiem odwołania od decyzji organu I instancji. Ponadto, zdaniem Dyrektora, nie został wykazany brak winy w uchybieniu terminu, co także jest przesłanką do przywrócenia terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na powyższe postanowienie, pełnomocnik A. W. podniósł naruszenie prawa materialnego – art. 121, art. 148, art. 150 ustawy Ordynacja podatkowa – poprzez: - niezastosowanie i nieuwzględnienie zasady zaufania do organu określonej w art. 121 OP, - błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 148 oraz 150 OP. W uzasadnieniu skargi stwierdził, że zaskarżone postanowienie w sposób wadliwy uznaje za skutecznie doręczoną zastępczo Skarżącemu decyzję organu w dniu 20.05.2003 r., podczas gdy ówczesny pełnomocnik osobiście odebrał przesyłkę pocztową w dniu 2 czerwca 2003 r. i ta data winna zostać uznana za datę doręczenia decyzji stronie od której to zaczyna bieg termin do wniesienia odwołania od decyzji – co też zostało uczynione. Wskazał, że jego zdaniem Dyrektor Izby Celnej dokonał błędnej wykładni art. 150 OP przez co nie zastosował przepisu art. 148 OP. Skutkowało to odmową przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P., co jest ograniczeniem możliwości ochrony swych praw przez strony postępowania jak również stoi w sprzeczności do zasady wyrażonej w art. 121 OP – zasady prowadzenia postępowania przez organy podatkowe w sposób budzący do nich zaufanie. Skarżący podniósł także, że urząd pocztowy awizował nadejście przesyłki zawierającej decyzję podatkową w sposób przewidziany dla zawiadomienia o nadejściu zwykłego listu poleconego, a nie w sposób przewidziany dla doręczeń pism w postępowaniu administracyjnym – przez co Strona została wprowadzona w błąd, a to jest sprzeczne z zasadą prowadzenia postępowania przez organy podatkowe w sposób budzący do nich zaufanie. Podkreślił, że zgodnie z art. 148 OP doręczenie właściwe jest sposobem doręczenia, który powinien być traktowany jako reguła w postępowaniu administracyjnym, a przepis art. 150 OP może być zastosowany jedynie w przypadku, gdy zachodzi niemożność doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148. Jego zdaniem przepis ten regulujący fikcję doręczenia nie zawiera opcji, iż w przypadku odbioru przez adresata pisma po upływie 7 dni od otrzymania awiza doręczenie właściwe przestaje być skuteczne. Zaś w niniejszej sprawie doszło do błędnej wykładni tego przepisu polegającej na zawężeniu możliwości stosowania go tylko do przypadku odbioru faktycznego w czasie biegu terminu do uznania za doręczone pisma z wykorzystaniem fikcji doręczenia. Nadto wskazał, iż z przepisów regulujących sposób doręczania właściwego nie wynika żaden termin, po którym należałoby uznać dokonanie doręczenia właściwego za niemożliwe. Poza powyższym Skarżący podał, że niewątpliwym brakiem winy strony jest wniesienie odwołania w terminie liczonym od daty otrzymania decyzji – strona nie ma obowiązku domniemywania innego liczenia terminu niż daty faktycznego jej doręczenia. Nadto, wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie zawitym od daty 7 dni od daty ustalenia wyrokiem, iż doszło do uchybienia terminowi wniesienia odwołania. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostało złożone oświadczenie dotyczące odwołania z dnia 12.05.2003 r. już znajdującego się w aktach sprawy administracyjnej, zatem – zdaniem Skarżącego – nie było potrzeby ponownego składania tegoż odwołania. W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego w sprawie według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art., 1 § 1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), dalej: ,,p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie tegoż rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi. Rozważając w tym kontekście skargę stwierdzić należy, iż nie jest ona zasadna. Art. 262 Kodeksu celnego stanowi, że do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepis art. 12 oraz przepisy działu IV Ordynacji podatkowej. Przepis art. 162 § 1 OP stanowi, iż w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Zgodnie z przepisem §2 wskazanego wyżej artykułu, podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Zgodnie z unormowaniem art. 162 § 3 OP, przywrócenie terminu do złożenia odwołania przewidzianego w § 2 jest niedopuszczalne. Sąd wskazuje, że przywrócenie terminu jest instytucją procesową , co jednoznacznie wynika z art. 162 § 4 OP. Przepisy art. 162 § 1 i § 2 OP ustanawiają cztery przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, które muszą wystąpić kumulatywnie, a mianowicie: 1. uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuści się choćby lekkiego niedbalstwa. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić, gdy strona nie mogła dopełnić obowiązku z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której nie mogła ona usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (vide: wyrok NSA z 2.11.2000r, sygn. akt VSA 348/00). 2 . wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu 3. zachowanie przez zainteresowanego zawitego (nieprzywracalnego) terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Termin do wniesienia wniosku wynosi 7 dni i zaczyna biec od dnia ustania przyczyny uchybienia. 4. dopełnienie, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, tej czynności dla której był ustanowiony termin – tu wniesienie odwołania. Czynność procesową należy zatem dopełnić, nie czekając na przywrócenie terminu.. W niniejszej sprawie pełnomocnik Strony nie dopełnił łącznie wskazanych czterech przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Pismem z dnia [...].11.2004 r. pełnomocnik strony złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, jednakże nie dopełnił równocześnie czynności polegającej na złożeniu (wraz z wnioskiem) odwołania od decyzji I instancji. Wobec jednoznacznego brzmienia przepisu art. 162 § 2 OP i utrwalonego stanowiska orzecznictwa w tej kwestii, nie można zgodzić się z zawartym w skardze twierdzeniem, iż wobec tego, że wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostało złożone oświadczenie dotyczące odwołania z dnia [...].05.2003 r. już znajdującego się w aktach postępowania administracyjnego, nie było potrzeby ponownego składania tegoż odwołania. Zasadnie organ ocenił, że w przedmiotowej sprawie pełnomocnik Skarżącego nie wykazał, iż zaistniały jakiekolwiek przeszkody, których nie można usunąć przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Nie można także zgodzić się ze stanowiskiem pełnomocnika, że okolicznością uzasadniającą przywrócenie terminu do złożenia odwołania jest pozostawanie przez stronę i jej pełnomocnika w przeświadczeniu, że odwołanie od decyzji organu I instancji zostało złożone w przypisanym terminie. W decyzji zawarte jest pouczenie o terminie i trybie wniesienia odwołania. Twierdzenie pełnomocnika Skarżącego, że o uchybieniu terminowi dowiedział się dopiero w dniu 25 listopada 2004 r., to jest po wydaniu przez WSA wyroku, nie jest wiarygodne, gdyż w dniu 22 września 2003 r. i 25 września 2003 r. doręczono Stronie i pełnomocnikowi postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] września 2003 r. stwierdzające to uchybienie. Tak więc już w dacie 22 września 2004 r. pełnomocnik strony powziął informację o niedochowaniu ustawowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika US w P. z dnia [...].05.2003r. Tak więc słusznie organ przyjął, że w przedmiotowej sprawie nie zostały łącznie spełnione przesłanki określone w art. 162 OP uprawniające do przywrócenia terminu na wniosek zainteresowanego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 148 i 150 OP, kwestia doręczenia decyzji z dnia [...].05.2003 r. została rozstrzygnięta prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 25.11.2004r., sygn. akt V SA 3953/03, nie ma więc potrzeby zajmować się nią w niniejszym postępowaniu. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.