II OSK 1137/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) del. NSA Zofia Flasińska Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M.G. i F.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 lutego 2010 r. sygn. akt IV SA/Po 895/09 w sprawie ze skargi J.P. i J.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 18 lutego 2010 r. sygn. akt IV SA/Po 895/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu skargi J. i J. P., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] i utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy Opatówek z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...]. Decyzjami tymi określono środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie istniejącej fermy tuczu indyków – na 12 000 sztuk – o dodatkową halę na 6000 sztuk w jednym cyklu hodowlanym. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 46a ust. 7 pkt 4 i art. 56 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, a wydana została na wniosek inwestorów M. i F. G., złożony dnia [...] maja 2008 r. Uznając skargę za zasadną, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził: Wniosek o wydanie decyzji o środowiskowe uwarunkowania przedsięwzięcia został złożony przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 198, poz. 1227 ze zm.), dalej "ustawa o informacji", a zgodnie z jej art. 153 ust. 1 do spraw wszczętych a niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, zatem kontrola zgodności z prawem będzie dokonana wg ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.), dalej "Prawo ochrony środowiska". Zgodnie z art. 52 ust. 1 pkt 3 Prawa ochrony środowiska raport oddziaływania na środowisko, który jest elementem wymaganym w postępowaniu, powinien zawierać m.in. opis analizowanych wniosków, w tym wariant polegający na niepodejmowaniu działalności i najkorzystniejszy dla środowiska, wraz z uzasadnieniem wyboru. Organy obu instancji nie dostrzegły, że w raporcie przedłożonym przez inwestorów zaniechano określenia wpływu przedsięwzięcia alternatywnego wobec proponowanego, tym samym najkorzystniejszego dla środowiska, zaś co do wariantu polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia opis jest zdawkowy, bez szerszego uzasadnienia. Powoduje to, że decyzje naruszają art. 52 ust. 1 pkt 3 lit. a/ i b/ Prawa ochrony środowiska. Stosownie do art. 52 ust. 1 pkt 6 Prawa ochrony środowiska raport powinien również zawierać m.in. opis przewidywanych znaczących oddziaływań na środowisko, obejmujący bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótko-, średnio- i długoterminowe, stałe i chwilowe oddziaływania na środowisko, wynikające z istnienia przedsięwzięcia, wykorzystywania zasobów środowiska, emisji oraz opis metod prognozowania, zastosowanych przez wnioskodawcę. Skarżący w toku postępowania zgłosili szereg uwag i zastrzeżeń do raportu, poddając w wątpliwość jego treść co do kwestii m.in. unormowanych ww. przepisami. Nadto podważali, że po rozbudowie łączna ilość sztuk wynosić będzie 24 000, a nie 18 000, jak przyjęto do obliczeń, zgłaszali zarzuty co do analizy rozprzestrzeniania pyłów i gazów i kwestii emisji amoniaku. Do tych okoliczności organy nie odniosły się, choć są istotne dla sprawy, czym naruszyły ww. art. 52 ust. 1 pkt 6. Rozpatrując ponownie sprawę, organy wyeliminują ww. mankamenty raportu, tak by odpowiadał on art. 66 ustawy o informacji, wyjaśnią precyzyjnie jaki jest zakres inwestycji i czy odpowiada on wszelkim niezbędnym normom, a także jakie będzie jej oddziaływanie na środowisko z uwzględnieniem wpływu na zanieczyszczenie, biorąc też pod uwagę i rozważając argumentację i wnioski złożone w toku postępowania. Analizy i oceny planowanego przedsięwzięcia należy dokonać z punktu widzenia wymogów art. 62 ustawy o informacji, a argumenty faktyczne i prawne przedstawić zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Reprezentowani przez radcę prawnego, M. i F. G. wnieśli skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu lub, po uchyleniu, rozpoznania skargi i zarzucając: – naruszenie prawa materialnego art. 52 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska przez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu przez Sąd I instancji, iż w raporcie przedstawionym przez inwestorów zaniechano określenia opisu przedsięwzięcia alternatywnego wobec proponowanego, podczas gdy w świetle tego przepisu oraz okoliczności niniejszej sprawy należało rozstrzygnąć odmiennie; – naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., a polegające na błędnym przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, że w toku postępowania administracyjnego organy obu instancji naruszyły przepisy art. 52 ust. 1 pkt 6 ustawy – Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 7, 77 i 80 k.p.a., oraz że uchybienia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, czego skutkiem było uchylenie decyzji organów obu instancji; – naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na niewyjaśnieniu w uzasadnieniu wyroku wszystkich podstaw prawnych rozstrzygnięcia oraz na braku wskazania wpływu uchybień na wynik sprawy, czego skutkiem było uchylenie decyzji organów obu instancji. J. i J. P. wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, gdyż choć jej zarzuty częściowo można uznać za słuszne, to jednak zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Z akt sprawy wynika, iż wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia, polegającego na rozbudowie istniejącej fermy tuczu indyków, posiadającej 3 hale na 12 000 sztuk o dodatkową na 6000 sztuk w jednym cyklu hodowlanym, został złożony [...] maja 2008 r., tj. przed dniem wejścia w życie ustawy o informacji, a decyzja ostateczna do dnia jej wejścia w życie nie została wydana. W związku z tym, stosownie do art. 153 ust. 1 tej ustawy, do sprawy mają zastosowanie przepisy Prawa ochrony środowiska. Przepis ten stanowi bowiem, iż do spraw wszczętych na podstawie Prawa ochrony środowiska, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe z zastrzeżeniem co do zmiany właściwości organów. Wniosek, jak podano wyżej, został złożony przed dniem wejścia w życie ustawy o informacji, do dnia jej wejścia w życie decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach nie zostały wydane, zatem zastosowanie miały przepisy dotychczasowe. Na ich podstawie wydane zostały decyzje, a po ich uchyleniu przez Wojewódzki Sąd stan sprawy jest taki jak w dniu wejścia wżycie ustawy o informacji – wniosek został złożony, sprawa nie zakończona decyzją ostateczną, powinna więc być prowadzona dalej według przepisów dotychczasowych – Prawa ochrony środowiska Artykuł 52 ust. 1 pkt 3 Prawa ochrony środowiska przewiduje, że raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis analizowanych wariantów, w tym wariantu polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia, najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem wyboru. Wojewódzki Sąd zarzucił przedłożonemu przez inwestorów raportowi oddziaływania na środowisko brak opisu przedsięwzięcia alternatywnego wobec proponowanego, tym samym najkorzystniejszego dla środowiska, a wariant dotyczący niepodejmowania przedsięwzięcia jest lakoniczny. Wyżej wymieniony przepis wskazuje, aby raport zawierał wariant najkorzystniejszy dla środowiska. Analiza raportu złożonego w niniejszej sprawie prowadzi do wniosku, że właśnie taki został przedstawiony. Obliczenia bowiem, jakie zostały wykonane odniesione zostały do norm najostrzejszych, po to, aby przewidywane oddziaływanie na środowisko we wszystkich jego komponentach mieściło się w nich. Przedstawienie zatem wariantu najkorzystniejszego spełniało wymóg art. 52 ust. 1 pkt 3, nie wymaga on bowiem opisywania wariantu alternatywnego do proponowanego. Z kolei jeśli idzie o wariant polegający na niepodejmowaniu to istotnie jego przedstawienie jest lakoniczne. Jednak nie oznacza to sprzeczności z art. 52 ust. 1 pkt 3 Prawa ochrony środowiska. Skoro w raporcie został przedstawiony wariant najkorzystniejszy, z wniosków raportu wynika, że oddziaływanie zamknie się w granicach nieruchomości to lakoniczność wariantu co do niepodejmowania przedsięwzięcia nie jest mankamentem, który dyskwalifikowałby raport w tym względzie. Ocena zatem Sądu, że raport narusza art. 52 ust. 1 pkt 3 Prawa ochrony środowiska nie jest słuszna. Zgodzić natomiast należy się z Wojewódzkim Sądem co do kwestii nieodpowiadania przez raport wymogom art. 52 ust. 1 pkt 6 Prawa ochrony środowiska. Brak jest bowiem w nim elementów, które przepis ten przewiduje, a jeśliby one były są na tyle mało wyraźne, aby można było stwierdzić zgodność raportu z postanowieniami tego przepisu. Ten brak raportu powoduje konieczność uzupełnienia go w sposób, aby odpowiadał warunkom ww. przepisu. Za zasadne należy też uznać uwagi Wojewódzkiego Sądu dotyczące odpowiedzi organów na zarzuty i uwagi J. i J. P.. Zgłaszali oni w postępowaniu szereg zastrzeżeń co do raportu i oddziaływania inwestycji po rozbudowie na środowisko. Do wątpliwości skarżących brak jest takiego ustosunkowania się, które wskazywałoby czy są one zasadne czy też nie. Skoro z materiału dowodowego sprawy to nie wynika powinien on być uzupełniony tak, aby można było z przekonaniem na nie odpowiedzieć. Tego wymaga zasada prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 7 k.p.a. W ponownym postępowaniu konieczne będzie zatem uzupełnienie raportu o elementy wskazane w art. 52 ust. 1 pkt 6 Prawa ochrony środowiska i ustosunkowanie się do zarzutów J. i J. P. w sposób, który nie będzie budził wątpliwości w sprawie. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).