I SA/Gd 908/09

WyrokWSA w Gdańsku2010-02-18

Skład orzekający: Elżbieta Rischka, Małgorzata Gorzeń, Sławomir Kozik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo zaliczył wpłatę podatnika na poczet istniejących zaległości podatkowych, uwzględniając wskazania podatnika oraz przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące kolejności zaliczania wpłat?
Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo zaliczył wpłatę podatnika zgodnie z jego wskazaniem oraz przepisami Ordynacji podatkowej, które nakazują zaliczanie wpłat na poczet zobowiązań o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże inaczej. Istnienie zaległości podatkowej, nawet jeśli decyzja ją określająca nie jest ostateczna, pozwala na dokonanie zaliczenia wpłaty. Zaliczenie wpłaty następuje z mocy prawa z chwilą jej dokonania, a postanowienie organu ma charakter jedynie techniczny.
Stan faktyczny
Podatnik dokonał wpłaty w kwocie 8667,60 zł, wskazując, że jest ona przeznaczona na podatek od towarów i usług za lipiec 2008 r. Organy podatkowe zaliczyły tę wpłatę na poczet różnych zaległości podatkowych, w tym podatku od towarów i usług za czerwiec 1998 r., czerwiec 2008 r., lipiec 2008 r. oraz podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. Podatnik zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, zarzucając m.in. przedwczesne i nieprawidłowe rozliczenie wpłaty, kwestionując istnienie niektórych zaległości oraz brak prawidłowego uzasadnienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia NSA Sławomir Kozik, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Maria Flisikowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 lutego 2010 r. sprawy ze skargi R. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 października 2009 r., nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], w przedmiocie zaliczenia wpłaty dokonanej przez R.J. w dniu 17 września 2008 r. w kwocie 8667,60 zł na poczet zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za czerwiec 1998 r., czerwiec 2008 r., lipiec 2008 r. oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny: Podatnik R.J. w dniu 17 września 2008 r. dokonał za pośrednictwem banku wpłaty w kwocie 8667,60 zł wskazując w tytule wpłaty, że jest ona przeznaczona na poczet podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2008 r. Organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] dokonał zaliczenia dokonanej przez podatnika wpłaty na poczet podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec i lipiec 2008 r., odsetek od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za miesiące maj, czerwiec, lipiec, sierpień, październik, listopad i grudzień 2007 r. oraz na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. Na skutek zażalenia wniesionego przez podatnika postanowienie to zostało uchylone przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...], który przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] dokonał zaliczenia wpłaty z dnia 17 września 2008 r. w kwocie 8667,60 zł na poczet zaległości podatkowych: – w podatku od towarów i usług za czerwiec 1998 r. w kwocie 156,05 zł oraz odsetek za zwłokę od tej zaległości w kwocie 369,95 zł; – w podatku od towarów i usług za czerwiec 2008 r. w kwocie 86,40 zł; – w podatku od towarów i usług za lipiec 2008 r. w kwocie 7.974,00 zł oraz odsetek za zwłokę od tej zaległości w kwocie 75 zł; – w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. w kwocie 6,20 zł. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia podatnika, zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że wpłacona przez podatnika kwota 8667,60 zł została zaliczona zgodnie z dyspozycją art. 62 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005r. z późn. zm), zwanej dalej "O.p.", w myśl którego jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. Ponieważ podatnik wskazał, że wpłata ta dotyczy zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 2008 r., to została ona zaliczona w pierwszej kolejności na poczet tej właśnie zaległości, w kwocie 7.974,00 zł wraz z odsetkami w kwocie 75 zł. Powyższe zobowiązanie podatkowe wynikało z deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 złożonej przez podatnika w dniu 28 sierpnia 2008 r. i wynosiło 8.050 zł. Część zaległości z tego tytułu w kwocie 76 zł została wpłacona przez podatnika w kasie Urzędu Skarbowego w dniu 17 września 2008 r. W ten sposób, poprzez wpłatę gotówkową oraz wpłatę za pośrednictwem banku (obie w dniu 17 września 2008 r.) zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 2008 r. została uiszczona w całości. Pozostała część kwoty wpłaconej przez podatnika w dniu 17 września 2008 r. za pośrednictwem banku została zaliczona przez organ podatkowy zgodnie z dyspozycją art. 62 § 1 O.p. na poczet zaległości o najwcześniejszych terminach płatności. Część tej wpłaty w kwocie 86,40 zł została zaliczona na poczet zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2008 r. Zobowiązanie podatkowe z tego tytułu wynikało z deklaracji VAT-7 złożonej przez podatnika i wynosiło 6.864,00 zł. W dniu 8 września 2006 r. podatnik dokonał na poczet tego zobowiązania wpłaty w kwocie 6.903 zł, która to wpłata została zaliczona przez organ podatkowy postanowieniem z dnia [...] na należność główną w kwocie 6.777,60 zł oraz na odsetki za zwłokę w kwocie 125,40 zł. Do uiszczenia pozostała kwota 86,40 zł, która w całości została pokryta z wpłaty dokonanej przez podatnika w dniu 17 września 2008 r., będącej przedmiotem zaskarżonego postanowienia. Część powyższej wpłaty została dalej zaliczona na poczet zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za czerwiec 1998 r. w kwocie 156,05 zł (należność główna) i 369,95 zł (odsetki za zwłokę). Organ odwoławczy wskazał w tym zakresie, iż organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 22 lipca 2009 r. podjął wobec podatnika zawieszone postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuły wykonawcze wystawione m.in. w związku z nieuiszczeniem przez niego podatku od towarów i usług za czerwiec 1998 r. Ponieważ w sprawie tych zaległości prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, są one wymagalne. Organ podatkowy dokonując zaliczenia wpłaty na zaległości podatkowe nie dokonuje oceny prawidłowości rozstrzygnięć zapadłych w sprawie poprzedzającej wydanie postanowienia. Postanowienie w sprawie zaliczenia wpłaty dokonanej przez podatnika na zaległości podatkowe odzwierciedla jedynie czynności księgowe dokonane w tym zakresie na podstawie istniejących w sprawie rozstrzygnięć i dokonanych ustaleń bez możliwości ich zmiany na tym etapie postępowania. Pozostała część kwoty wpłaconej w dniu 17 września 2008 r. została zaliczona na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. w kwocie 6,20 zł. Kwota ta została zaliczona nie na poczet zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za grudzień 2003 r., ale na poczet zaległości w tym podatku za cały rok podatkowy. Wraz z końcem roku podatkowego 2003 zaliczki na podatek utraciły byt prawny, gdyż brak wpłaty na zaliczki po zakończeniu roku podatkowego przekształcił się w zobowiązanie podatkowe wraz ze złożeniem zeznania rocznego. Organ pierwszej instancji wskazał wprawdzie w swym rozstrzygnięciu okres rozliczeniowy 12/2003, jednakże jak wynika z uzasadnienia postanowienia, organ miał na myśli zaległość za 12 miesięcy 2003 r., czyli zobowiązanie podatkowe za 2003 r. Wyjaśnienia zawarte w uzasadnieniu postanowienia nie pozostawiają więc wątpliwości, iż intencją organu podatkowego pierwszej instancji było dokonanie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowej za rok podatkowy 2003. R.J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej domagając się jego uchylenia wraz z postanowieniem je poprzedzającym. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 O.p., art. 62 § 1 i § 4, art. 55 § 2, art. 217 § 1 i § 2 w związku z art. 210 § 4 w związku z art. 219 O.p. Postanowienie organu pierwszej instancji wydane zostało ze znaczną zwłoką (10 miesięcy po dokonaniu wpłaty). W uzasadnieniu skarżący podał, że rozliczenie jego wpłaty w sposób dokonany w zaskarżonym postanowieniu było przedwczesne i nieprawidłowe. Skarżący zakwestionował istnienie zaległości podatkowej z tytułu zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2003 r. O tym, że wpłata została zaliczona na poczet zaliczki świadczy wskazanie w postanowieniu organu pierwszej instancji jako zobowiązania, na poczet którego dokonano zaliczenia "12/2003". Skarżący zarzucił organowi pierwszej instancji działania sprzeczne z prawem, polegające na ustanowieniu na będącej jego własnością nieruchomości hipoteki przymusowej, wzywaniu go do spełnienia nieistniejącego świadczenia, podjęciu próby wpisania go do rejestru dłużników niewypłacalnych. Nieprawidłowości w działaniu tego organu zostały częściowo potwierdzone przez Dyrektora Izby Skarbowej w piśmie z dnia 12 czerwca 2008 r. i 8 grudnia 2009 r. Dalej skarżący podniósł, że w chwili obecnej nie jest także wymagalna zaległość podatkowa z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za cały okres rozliczeniowy tj. 2003 r. Postępowanie podatkowe w sprawie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. nie zostało zakończone, nie zostały bowiem rozpatrzone odwołania wniesione przez podatnika i jego małżonkę od decyzji wymiarowej określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. w kwocie 36.278 zł. Postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności powyższej decyzji także nie zostało jeszcze rozpatrzone. Przed zakończeniem postępowania podatkowego w ww. sprawie organ podatkowy nie był uprawniony do wydania postanowienia w sprawie zaliczenia otrzymanej wpłaty na poczet rzekomej zaległości podatkowej. Zdaniem skarżącego organy bezpodstawnie przyjęły także, iż na dzień wydania postanowienia istniały zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec 1998 r. oraz czerwiec i lipiec 2008 r. Gdyby takie zaległości istniały, to organ pierwszej instancji podjąłby energiczne działalnie windykacyjne, skoro nawet w spornych sytuacjach nie wahał się wystąpić z wnioskiem o wpis hipoteki przymusowej, czy podjąć próbę wpisania podatnika do rejestru dłużników niewypłacalnych. Ponadto skarżący zarzucił, że organy w swych postanowieniach nie wskazały, jak otrzymana wpłata wpłynęła na stan rzekomej zaległości podatkowej oraz w jaki sposób i za jaki okres zostały naliczone odsetki. Jest to o tyle istotne, że Naczelnik Urzędu Skarbowego odrębnym postanowieniem z dnia 10 lipca 2009 r. zaliczył wpłatę dokonaną przez podatnika w dniu 7 sierpnia 2008 r. w kwocie 672 zł na poczet podatku od towarów i usług za czerwiec 1998 r. (należność główna 200,35 zł i odsetki 471,65 zł). Postanowienie to wskutek zażalenia zostało uchylone postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 października 2009 r. Zaliczenie wpłaty na poczet zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec 1998 r. nastąpiło przedwcześnie, bowiem pismem z dnia 5 czerwca 2009 r. skarżący wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt I FSK 33/08 zakończonej wyrokiem z dnia 17 marca 2009 r. oddalającym skargę kasacyjną strony od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 października 2006 r., sygn. akt I SA/Gd 1582/03 w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec, sierpień, listopad 1998 r. W skardze o wznowienie postępowania został sformułowany wniosek o wstrzymanie wykonania w całości wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Obecnie przed NSA toczy się postępowanie o sygn. akt I FSK 1051/09. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z akt tego postępowania oraz dołączenie odpisów wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach tej sprawy w celu wyjaśnienia wątpliwości związanych z prawidłowością zaliczenia przez organy podatkowe kwoty 156,05 zł na poczet spornej zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec 1998 r. Ponieważ nadal trwa spór dotyczący tej zaległości organy nie mogły dokonać zaliczenia wpłat na jej poczet, gdyż mogło to doprowadzić do skutków nieodwracalnych i szkód w majątku skarżącego. Skarżący podniósł też, że organy dokonały rozliczenia wpłaty w sposób niezgodny z jego stanowiskiem wyrażonym w piśmie z dnia 17 września 2008 r. Zgodnie z tym pismem wpłata została dokonana w związku ze staraniami o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach na poczet należności wskazanych przez pracownika organu podatkowego, który zajmuje się rozliczaniem podatków skarżącego. Skarżący w piśmie tym zastrzegł prawo żądania zwrotu nadpłaconych kwot, jeżeli zadłużenie zostało nieprawidłowo naliczone. Ponadto zdaniem skarżącego oba wydane w rozpatrywanej sprawie rozstrzygnięcia organów podatkowych naruszają art. 217 § 1 i § 2 w związku z art. 219 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, nie zawierają bowiem prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego. W uzasadnieniu postanowienia organu pierwszej instancji znajdują się szablonowe stwierdzenia niemające żadnej wartości informacyjnej. Natomiast organ odwoławczy błędnie przyjął, że organ pierwszej instancji dokonał prawidłowego zaliczenia wpłaty w kwocie 8667,60 zł. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z dnia 15 lutego 2010 r. oraz 17 lutego 2010 r. skarżący podniósł dodatkowo zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec 1998 r. wobec upływu okresu pięciu lat od daty zastosowania w dniu 25 listopada 2003 r. środka egzekucyjnego. Po zmianie przepisów w dniu 1 września 2005 r. organy nie zastosowały nowego środka egzekucyjnego, nie wystąpiło też zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Zobowiązanie z powyższego tytułu uległo zatem przedawnieniu z dniem 25 listopada 2008 r. zgodnie z art. 70 § 1 i § 4 O.p. Przedawnienie nastąpiło więc przed datą wydania postanowienia przez organ pierwszej instancji. Pismem z dnia 15 lutego 2010 r. skarżący wystąpił do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze obejmujące m.in. zaległość podatkową z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec 1998 r., podjętego na podstawie postanowienia organu egzekucyjnego z dnia 22 lipca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej w skrócie p.p.s.a. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie, w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, postanowienie jeśli stwierdzi, że wydano je z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b), i c), pkt 2, pkt 3. W tak określonym zakresie kognicji sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 62 § 1 O.p. jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. W myśl art. 62 § 4 zdanie pierwsze O.p. do wpłat zaliczanych na poczet zaległości podatkowej stosuje się art. 55 § 2, który z kolei stanowi, że jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Wbrew zarzutom skarżącego organy podatkowe prawidłowo zastosowały powyższe przepisy dokonując zaliczenia wpłaconej przez niego kwoty zgodnie z dyspozycją podatnika wskazaną w tytule wpłaty, tj. na poczet zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za lipiec 2008 r., a pozostałą kwotę wpłaty na zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za czerwiec 1998 r. i czerwiec 2008 r. oraz zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. Przede wszystkim nie jest zasadny zarzut, jakoby kwota 6,20 zł zaliczona została na poczet zaległości podatkowej z tytułu zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2003 r. Skarżący przywołuje użyte w sentencji rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji określenie "12/2003", pomija natomiast całkowicie treść uzasadnienia tego postanowienia, jak i postanowienia organu odwoławczego, z których wprost wynika, że wpłata ta zaliczona została na poczet zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. Nie można się też zgodzić ze skarżącym, że zaległość podatkowa w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. nie istnieje (nie jest wymagalna). Jej istnienie wynika z decyzji wymiarowej z dnia 29 maja 2009 r. określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. Nie ma natomiast znaczenia, że skarżący złożył odwołanie od tej decyzji oraz że złożył zażalenie na nadanie tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Podkreślić należy, że decyzja podatkowa, nawet nieostateczna, wywiera skutki materialnoprawne i po jej wydaniu zobowiązanie podatkowe istnieje w wysokości określonej w tej decyzji (art. 5 i art. 21 § 3 O.p.). Niezapłacone w terminie zobowiązanie podatkowe w wysokości skonkretyzowanej w decyzji organu podatkowego I instancji (nieostatecznej) staje się zaległością podatkową (art. 51 § 1 O.p.). Powstanie zaległości podatkowej jest skutkiem upływu terminu zapłaty podatku, którego wysokość skonkretyzowana została w decyzji wydanej na podstawie art. 21 § 3 O.p. i powoduje skutki prawne w postaci obowiązku zapłaty odsetek za zwłokę (art. 53 § 1 O.p). Bez znaczenia dla powstania zaległości podatkowej jest to, czy decyzja organu podatkowego stała się ostateczna. Zasada niewykonalności decyzji nieostatecznych, wynikająca z obowiązującego od 1 stycznia 2009 r. art. 239a O.p., nie oznacza, że przestała istnieć zaległość podatkowa w rozumieniu art. 51 § 1 O.p. Nawet jeśli zatem uchylony zostanie nadany tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności oznaczać to będzie jedynie to, że decyzja ta nie będzie podlegać przymusowemu wykonaniu, ale nie to, że zaległość podatkowa nie istnieje. Skoro zaś taka zaległość istnieje nic nie stoi na przeszkodzie, aby na jej poczet dokonano zaliczenia wpłaty w trybie art. 62 § 1 O.p. Przepis ten reguluje bowiem sposób zaliczenia wpłaty dokonanej dobrowolnie przez zobowiązanego. Nie ma przy tym prawnie doniosłego znaczenia, z jakim zamiarem podatnik dokonuje zapłaty podatku, tj. czyni to aby uchronić się od narastających odsetek czy aby np. uzyskać zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach. Jedynie bowiem w sytuacji przewidzianej w art. 62 § 1 O.p. podatnik może określić cel swojego świadczenia. Jeżeli ciążą na nim zobowiązania podatkowe z tytułu różnych podatków, dokonaną wpłatę zalicza się co do zasady na poczet pokrycia podatku, zaliczki na podatek, raty podatku lub zaległości podatkowej, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. (wyrok NSA z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1725/06). Należy też zaznaczyć, że postanowienie o dokonaniu zaliczenia jest jedynie aktem formalnym, informującym o sposobie zaliczenia wpłaty. Zaliczenie zaś następuje z mocy prawa. Podsumowując, skoro istnieje decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r., podatnik nie może kwestionować zaliczenia w trybie art. 62 § 1 O.p. wpłaty na poczet tego zobowiązania z tego tylko powodu, że decyzja jest nieostateczna. Nie są zasadne zarzuty dotyczące zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec 1998 r. W tym zakresie skarżący podniósł kilka zarzutów. Przede wszystkim fakt, że organ egzekucyjny nie podjął, jak to określiła strona, energicznych działań windykacyjnych, sam w sobie nie świadczy o tym, że zaległości te nie istnieją. Kwestia istnienia i wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za czerwiec 1998 r. nie jest sporna, wbrew twierdzeniom skarżącego, została bowiem prawomocnie rozstrzygnięta w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt I FSK 33/08 oddalającego skargę kasacyjną strony od wyroku Sądu pierwszej instancji. Złożenie przez skarżącego skargi o wznowienie postępowania i wstrzymanie wykonania wyroku Sądu odwoławczego w żaden sposób nie powoduje, że istnienie i wysokość zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za czerwiec 1998 r. stała się znowu sporna. Postępowanie w tej sprawie zostało prawomocnie zakończone i fakt złożenia skargi o wznowienie, będącej środkiem nadzwyczajny, nie wykluczał zaliczenia wpłaty na poczet tej zaległości. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za czerwiec 1998 r. podnieść należy, iż wbrew zarzutom skargi istotne znaczenie ma tu data dokonania wpłaty, a nie data wydania postanowienia o zaliczeniu tej wpłaty. Jeżeli wpłata nastąpiła przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, postanowienie o zaliczeniu wpłaty może być wydane już po upływie terminu przedawnienia tego zobowiązania, a to ze względu na jego jedynie techniczno - informacyjne znaczenie. Dla ewentualnego przedawnienia zobowiązania istotna jest natomiast data, w której nastąpiła zapłata, to jest przesunięcie majątkowe z majątku podatnika na rzecz Skarbu Państwa, polegające na przeniesieniu własności określonej ilości znaków pieniężnych (w przypadku zapłaty gotówkowej) lub uznania określoną kwotą rachunku bankowego organu podatkowego (w wypadku rozliczenia bezgotówkowego), przy czym to przesunięcie majątkowe musi mieć charakter definitywny. W przypadku, gdy wpłata dokonana przez podatnika dotyczy innego tytułu, niż określone zobowiązanie podatkowe, a następnie zostaje zadysponowana - czy to z mocy prawa, czy to przez podatnika - na poczet tego określonego zobowiązania, zapłata tego ostatniego zobowiązania następuje już z chwilą dokonania tej wpłaty, a nie dopiero z chwilą formalnego powiadomienia podatnika o dokonanym zaliczeniu wskutek zwolnienia wpłaty z jej wcześniejszego przypisania (por. wyrok NSA z dnia 13 marca 2009 r., II FSK 1744/08). Zanim zatem nastąpiło przedawnienie zobowiązania w podatku od towarów i usług za czerwiec 1998 r. (25 listopada 2008 r.), zobowiązanie to wygasło wskutek zapłaty (zaliczenia wpłaty w trybie art. 62 § 1 O.p.) z dniem jej dokonania, czyli 17 września 2008 r. Skarżący podniósł także zarzut naruszenia art. 217 § 1 i § 2 w związku z art. 219 w związku z art. 210 § 4 O.p., tj. zarzut braku właściwego rozstrzygnięcia jak też uzasadnienia faktycznego i prawnego obu wydanych w sprawie postanowień. Zarzuty te Sąd uznał za bezzasadne. Postanowienie organu pierwszej instancji zawiera rozstrzygnięcie przez wskazanie sposobu zarachowania otrzymanej wpłaty na należność główną i odsetki, ze wskazaniem rodzaju podatku, a także okresu, za jaki zostały naliczone odsetki (od terminu płatności do dnia wpłaty). Zawiera też uzasadnienie, które, jakkolwiek krótkie, wskazuje mające zastosowanie przepisy, tj. art. 62 § 4, art. 55 § 2 i art. 62 § 1 O.p. oraz istotne dla rozstrzygnięcia fakty, takie jak fakt dokonania wpłaty w określonej wysokości i ze wskazaniem zobowiązania, którego wpłata dotyczyła, a także zwięzłe przedstawienie stanu zaległości. Uzasadnienie postanowienia organu odwoławczego również zawiera wszystkie wymagane prawem elementy, zawiera ponadto szczegółowe odniesienie się do argumentów strony podnoszonych w zażaleniu. W uzasadnieniu tym wskazano również bardziej szczegółowo stan zaległości przed i po dokonaniu wpłaty. Powoływane natomiast przez skarżącego postanowienie z dnia 10 lipca 2009 r. dotyczące zaliczenia wpłaty z dnia 7 sierpnia 2008 r. w kwocie 672 zł na poczet podatku od towarów i usług za czerwiec 1998 r. zostało uchylone, jak sam skarżący wskazał, w toku postępowania zażaleniowego. Postanowienie to więc nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Końcowo zaznaczyć też należy, że postanowienie zostało wydane przez organ pierwszej instancji dopiero w dniu [...], poprzednie bowiem postanowienie w przedmiocie zaliczenia wpłaty dokonanej przez skarżącego w dniu 17 września 2008 r. zostało uchylone w toku postępowania zażaleniowego. Organ nie pozostawał więc w bezczynności. Ponadto, co już wyżej wskazywano, zaliczenie następuje z mocy prawa, z chwilą dokonania wpłaty, a wydanie postanowienia ma charakter jedynie techniczny. Pozostałe kwestie podnoszone przez skarżącego dotyczące wpisania hipoteki przymusowej, próby wpisania go do rejestru dłużników niewypłacalnych pozostają bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Pozostają one bowiem poza granicami niniejszej sprawy dotyczącej prawidłowości zaliczenia wpłaty. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a., nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło